T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1164 Esas
KARAR NO: 2021/25
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/12/2018
KARAR TARİHİ: 11/01/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalı borçlunun, müvekkili ile imzalamış olduğu Alt Franchise sözleşmesine aykırı davranışlarda bulunduğunu, bu aykırılıklar kendisine ihtar edilmesine rağmen davranışların devam etmesi üzerine, davalı borçlu aleyhine sözleşmenin 13.maddesinde yer alan cezai şart bedelinin tahsili için ilamsız icra yoluyla icra takibi başlatıldığını, icra takibine karşı davalı borçlu tarafından itiraz edilmiş olduğunu, itiraz dilekçesinde yer alan hukuki dayanaktan yoksun tüm iddia ve beyanları kabul etmediklerini, haksız ve hukuka aykırı olarak yapılan itirazın iptaline karar verilmesini talep ettiklerini, icra takibinin yetkili icra dairesinde açılmış olduğunu, müvekkil şirket ile davalı (borçlu) arasında kendi içinde özel bir ... how'a sahip, bakkal/ market zinciri oluşturulması amacı çerçevesinde Ekomini Alt Franchise Sözleşmesi (AFS) akdedildiğini, sözleşme kapsamında müvekkili şirketin hak ve yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmediğini, ancak davalı (borçlu) Franchise sistemi kapsamında işlettiği işletmesinde sözleşmenin 7.maddesine aykırı olarak işyerinin açık ve özellikle belirlenen saatlerde açık tutmaması ve faaliyetlerini kısıtlı yürütmeye başlattığını, halihazırda da davalı borçlunun işyerini tamamen kapatarak faaliyetine son verdiğini, davalının yapılan tüm uyanlara ve ihtarnamelere rağmen sözleşmeye aykırı davranışına devam ettiğini ve işyerini tek taraflı olarak kapatarak faaliyetine tamamen son verdiğini, davalının taraflar arasında imza edilen sözleşmeye aykırı bu davranışı nedeniyle müvekkil şirketin sözleşmenin AFS'ni Feshi başlıklı 12. Maddesi uyarınca sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetme hakkının doğduğunu, herhangi bir ihtar ve hükme gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedildiğini, sözleşmenin Teminat ve Cezai Şart başlıklı 13. Maddesi kapsamında davalı borçlunun sözleşmeye aykırı davranışı açık olduğundan, sözleşmenin feshine neden olan davranışı dolayısıyla müvekkilinin cezai şart talep etme hakkının doğduğunu, sözleşmede belirlenen 20.000,00 USD bedelli cezai şart alacağının tahsili amacıyla, .... İcra Müdürlüğümün 2017/ ... E. Sayılı dosyası ile ilamsız takip yoluna gidildiğini, davanın kabulü ile itirazın iptali ve takibin devamına, itirazın haksız ve kötüniyetli olduğundan davalının%20'sinden az olmamak şartıyla tazminat ile cezalandırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesinekarar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın davalı müvekkilinin sözleşmeye aykırı edimlerde bulunduğunu iddia ettiğini bu hususa ilişkin tek bir somut delilin dosyada bulunmadığını, davalı müvekkilinin haklı gerekçelerle usulüne uygun şekilde ve davacı tarafın bilgisi ve onayı dahilinde faaliyetine son vererek işyerini kapatmak zorunda kaldığını, müvekkilinin çalıştırdığı mini marketin dünya ve ülkede yaşanan ekonomik krizden olumsuz etkilendiğini, başta çok güzel giden işlerinin yavaş yavaş düşmeye başladığını ve kapatmak zorunda kaldıklarını, müvekkilinin tamamen haklı gerekçelerle usulüne uygun şekilde davacı tarafın bilgisi ve onayı dahilinde faaliyetine son vererek işyerini kapatmak zorunda kaldığını, davacı tarafın huzurdaki davada cezai şart bedelinin talep edebilmesi için gerekli koşulların gerçekleşmediğini, davacı tarafın iddilarının aksine müvekkilinin sözleşmeye aykırı davranışları olmadığı gibi, bu hususta müvekkiline yazılı veya sözlü herhangi bir uyarının da yapılmadığını, ihtarname gönderilmediğini, tüm açıklanan nedenlerle davalının davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğunu beyanla açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Davadaki uyuşmazlık; taraflar arasında imzalanan Ekomini Alt Franchise sözleşmesinin haksız feshine sebebiyetten kaynaklı cezai şart alacağının tahsili amacı ile başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.
Dosya kapsamındaki dava dilekçesi ve ekleri, ... İcra Müdürlüğünün 2017/... Esas sayılı takip dosyası , bilirkişi raporu ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.
... İcra Müdürlüğünün 2017/... Esas sayılı takip dosyası icra dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine 20.000,00.-USD asıl alacak üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67/1 maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan tüm yargılamalar neticesinde, somut uyuşmazlıkta; davalı borçlular icra takibine itiraz dilekçesinde yetkiye, borca ve tüm ferilerine itiraz etmiştir. Davalının icra müdürlüğü yetki itirazında; alacak TBK:89/1 maddesi uyarınca da bir para borcu olup götürülecek borçlardan olduğu değerlendirilerek alacaklı ikametgah yeri de Beşiktaş/İstanbul olması itibarıyla icra müdürlüğünün yetkili olduğu kanaatine varılmış yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
24/02/2020 tarihli celsede mahkememizce tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, tarafların ticari kayıtları, dosyaya sunulan deliller bir arada değerlendirilmek suretiyle Mali Müşavir ve Borçlar Hesap Uzmanı bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, taraf defterleri üzerinde 20/03/2020 günü saat 14.00'de inceleme yapılmasına karar verilmiş, ancak Covid-19 salgını sebebiyle inceleme yapılamamış, 06/07/2020 tarihli celsede 11/09/2020 günü saat 11.00'de yeniden inceleme günü tayin edilmiş fakat inceleme gün ve saatinde taraf vekilleri gelmemiş, yerinde inceleme talebine ilişkin de talepte bulunmadıkları görülmüştür.
16/11/2020 tarihli celsede, davacı vekili; defter inceleme gününde müvekkilinin defterlerini hazır edemediğini, ilerleyen tarihte de defterlerini ibraz edemeyeceğini, bu haliyle davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
6100 sayılı HMK hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1).
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı taraf sözleşmesinin haksız feshine sebebiyetten kaynaklı cezai şart alacağından bahisle eldeki itirazın iptali davasını ikame etmiş ise de davacının taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından yerine getirilmediğini ispat etmesi gerekmekte olup, taraflara belirlenen günde ticari defter ve belgelerini sunmaları için kesin süre verilmesine ve sonuçlarının ihtar edilmesine rağmen davacının defter ve belgelerini ibraz etmediği, ilerleyen tarihte de defterlerini ibraz edemeyeceğini, bu hususta her hangi bir mazeret de bildirmediği, davacının cezai şart alacağını ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 54,40.-TL Karar ve İlam Harcından, peşin yatırılan (383,49.-TL'si icra dosyasından) 1.817,05.-TL'nin mahsubu ile fazla yatırılan 1.762,65.-TL harcın kararın kesinleşmesini müteakip ve talep halinde DAVACIYA İADESİNE,
3-14.058,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Karar kesinleştiğinde yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının yatıranlara iadesine,
Dair, davacının vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/01/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır