T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1213 Esas
KARAR NO: 2021/767 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/12/2018
KARAR TARİHİ: 19/10/2021
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine mahkememizde açılan davada yapılan açık yargılamalar neticesinde ;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı şirket arasında süre gelen ticari ilişki nedeniyle müvekkilinin davalı borçludan alacaklı olduğunu, söz konusu ilişki ve alacak miktarının 13.07.2018 tarihli ve ... numaralı e-faturadan şüpheye yer vermeyecek şekilde anlaşıldığını, müvekkilinin tüm edimlerini eksiksiz şekilde yerine getirdiğini, alacağını davalıdan talep etmesine rağmen tahsil edemediğini, bunun üzerine 27.11.2018 tarihinde ... İcra Müdürlüğü 2018/... Esas Sayılı dosyası ile icra takibine başladığını, davalının dava konusu borcun varlığını “... Markalı Ürünler İçin Satınalma ve Tahsilat Protokolü”nün 6. maddesinde kabul ettiğini belirterek haksız ve kötüniyetli yapılan itirazın kaldırılarak icra takibinin devam edilmesine karar verilmesini, davalı aleyhine % 20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle, Davacının dava dosyasına yeni delil sunmasına muvaffakat etmediğini, davacının takip dosyasındaki taleplerini ve borcun dayanağı olarak belirttiği hususları değiştiremeyeceğini, takip talebinde borcun dayanağı olarak 13.07.2018 tarihli ve ... numaralı faturanın gösterildiğini ve müvekkilinin faturaya ....Noterliğinin 20.07.2018 tarih ve ... nolu ihtarname ile itiraz ettiğini, faturanın 23.07.2018 tarihinde davacıya tebliğ edildiğini, faturanın kötüniyetli olarak düzenlendiğini, fatura ile ilgili olarak müvekkilinin davacıdan mal ve hizmet satın almadığını, müvekkili tarafından .... İcra Müdürlüğünün 2018/... E. sayılı dosyası incelendiğinde davalının davacıya borçlu olmadığının anlaşılacağını, davacının söz konusu icra takibi ile başlatılan borcu kabul edilip 26.07.2018 tarihinde 48.236,50 TL, 30.07.2018 tarihinde 10.720 TL, 03.08.2018 tarihinde 65,29 TL ödeme yaptığını, ihtarname davacıya tebliğ edildikten sonra takibe konu borca itiraz edilmeksizin borcun ödenmesinin faturanın gerçeğe ve hukuka aykırı düzenlendiğini ispatladığını, icra inkar tazminatına yönelik taleplerin haksız olduğunu belirterek davanın reddini ve davacı aleyhine dava değerinin % 20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Davadaki uyuşmazlık konusunun Taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı alacağın hangi döneme ait satın alma ve tahsilat protokolünü kapsadığı,satınalma protokolü uyarınca fatura alacağının doğup doğmadığı, mevcut ödemelerin hangi dönemi kapsadığı,fatura alacağı var ise miktarının ne kadar olduğu,icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplandığı görülmüştür.
Dosya kapsamındaki dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi, ... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas sayılı takip dosyası, ... İcra Müdürlüğü 2018/... Esas sayılı takip dosyası, bilirkişi raporu ve ek rapor ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.
... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine 51.811,32 TL tutarındaki toplam alacak üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67/1 maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce oluşturulan ara kararı gereği dosyanın nihai rapor için bilirkişi tarafından verilen bilirkişi raporunda;13.07.2018 tarihli faturanın içeriğinin davalı tarafça kabul edilmediği, Davalının 355.000 Euroluk asgari alım tutarını gerçekleştirememesi halinde davacının fatura düzenleyerek uyguladığı iskontonun iadesini talep edebileceği, Taahhüt edilen alım miktarının gerçekleştirilemediğini ve uygulanan iskonto miktarını davacının ispat etmesi gerektiği, sezon içinde uygulanan fiyat açma kurunu davacının ispat etmesi gerektiği, sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir. Davacı vekili 04/11/2020 tarihli dilekçesiyle bilirkişi raporuna karşı itirazlarını dosyaya ibraz etmiştir. Davalı vekili 10/11/2020 tarihli dilekçesiyle bilirkişi raporuna karşı itirazlarını dosyaya ibraz etmiştir.
Mahkememizden verilen duruşma ara karar gereği mevcut bilirkişi heyetinden tarafların beyan ve itirazları doğrultusunda ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup dosya mevcut bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından verilen ek raporunda; Davalının, itirazın iptali davasında davacının taleplerini değiştirdiği iddiasının yerinde olmadığı, Davacının ... İcra Dairesinin 2018/... E. numaralı dosyasına ödeme yapmış olmasının davalıdan hak ve alacağının bulunmadığı sonucunu doğurmadığı, Davacının 2017 Ocak-Haziran ... markalı ürünler Satınalma ve Tahsilat protokolünün 6. maddesi uyarınca gerçekleştirme bedeli altında - fatura düzenleyebileceği, Satınalma ve Tahsilat protokolünde boş bırakılan yerlerin davalının iradesine aykırı olarak doldurulduğu iddiasının davalı tarafından ispat edilmesi gerektiği 1.247.309,57 TL'lik alım yapıldığının davacı tarafından ispat edilmesi gerektiği, davacının 1.247.309,57 TL'lik alım yapıldığı hususunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 222/fikra 3 uyarınca taraf ticari defterlerine dayanabileceği, sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi heyeti ek raporu taraflara tebliğ edilmiştir. Davacı vekili 30/03/2021 tarihli dilekçesiyle bilirkişi ek raporuna karşı itirazlarını dosyaya ibraz etmiştir. Davalı vekili 08/04/2021 tarihli dilekçesiyle bilirkişi ek raporuna karşı itirazlarını dosyaya ibraz etmiştir.
Mahkememizden verilen ara karar gereği mevcut bilirkişi heyetine HMK 218md. Gereğince yerinde inceleme yetkisi verilerek tarafların beyan ve itirazları doğrultusunda ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup; dosya bilirkişi heyetine 2. Ek rapor aldırılmak üzere tevdi edilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından verilen 2.ek raporda; Gerçekleştirme bedeli altında düzenlenen faturanın iskontoların iadesi için düzenlendiği, fatura bedelini talep hakkının alım taahhüdünün yerine getirilmemiş olmasına bağlı olduğu, alım taahhüdünün gerçekleştirilip gerçekleştirilmemesi hususunda HMK.m.222/f.3 uyarınca ticari defterlere dayanılabileceği dikkate alındığında kök ve ek raporda belirtilen kanaatimizde bir değişiklik olmamıştır. ... markalı ürünlere ilişkin gerçekleştirilen net alım miktarı 1.283.070 TL'dir. Davacının davalıdan talep edebileceği tutar 30.926 TL + % 8 KDV= 33.400 TL'dir. Davacının kök rapora karşı beyanlarını sunduğu dilekçesinin EK-1'inde yer alan tablodan Davalı'nın toplamda 1.247.309,57 TL'lik alım yaptığı, bunun 315.609,05 Euro'ya karşılık geldiği görülen tabloya karşılık; Davalı ve Davacı ticari defterleri ve cair hesap kayıtlarının yerinden incelemesi sonucu alınan cari hesap dökümlerinin karşılaştırılması yapılmış ve Davalı'nın kestiği faturalar ile Davalı'nın kayıtlarına aldığı faturaların mutabakatı yapılmıştır. Bu durumda Davalı, Davacı ... A.Ş.'ye toplamda 2.806.474 TL'lik fatura kestiği, bunun da açma kuru olarak kullanılan 3,95207 TL' den 710.127,60 Euro'ya karşılık geldiği ve toplamda anlaşıldığı sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Bilirkişi heyeti 2.ek raporu taraflara tebliğ edilmiştir. Davalı vekili 16/072021 tarihli dilekçesiyle bilirkişi heyeti 2.ek raporuna karşı itirazlarını dosyaya ibraz etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde, ticari defterlerin kanıt olması, bu defterlerin Ticaret Kanunu'nun öngördüğü şartlar içinde tacirin lehinde veya aleyhinde olarak kullanılması ve ticari bir uyuşmazlığında hükme esas teşkil etmesidir. Böylelikle ticari bir uyuşmazlıkta ticari defter kaydı, uyuşmazlığın çözümünde yazılı bir kanıt aracıdır. Tacirin tuttuğu bütün defterlerdeki kayıtların birbirine uygun olması, birbirini tutması ve doğrulaması şarttır. Ayrıca ticari defterlerin kanuna uygun olarak tutulmuş olması yanında tasdike tabi olan ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin de Ticaret Kanununda belirtilen sürelerde ve şekillerde yapılmış olması gerekmektedir. Aksi takdirde defterler, sahipleri lehine kanıt olma niteliklerini kaybederler. Bir ticari ilişki ve bu ilişkiden kaynaklı alacağın olduğunu iddia eden taraf yazılı belgeler ile ispat etmesi gereklidir. İspatın konusu, ispat yükünün kimde olduğu ve ispat vasıtalarının neler olduğu HMK 187,190 ve 200. Maddeleri ayrıca HMK Madde 222 de Ticari defterlerinin ibrazı ve delil olması açısından ilgili düzenlemeler mevcuttur. Taraf şirketlerin ticari defter kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu ve lehlerine delil olabileceği tespit edilmiş olmakla ... İcra Dairesi 2018/... E. Sayılı takip dosyasının açık hesap alacağına ilişkin olduğu ve davalının faturaya itiraz ettiği, açık hesap alacağının hesabında 13.07.2018 tarihli faturanın dikkate alındığına ilişkin bir iddia ve delilin bulunmaması nedeniyle icra dosyasına yapılan ödemelerin ...İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas sayılı dosyasından davacının davalıdan hak ve alacağı bulunmadığı sonucunu doğurmayacağı anlaşılmıştır. Davaya konu 13.07.2018 tarihli faturanın 2017 Ocak-Haziran ... markalı ürünler Satınalma ve Tahsilat protokolü uyarınca asgari alım gerçekleştirme taahhüdü borcuna aykırılık iddiası ile kesildiğinden "gerçekleştirme bedeli" adı altında fatura düzenlenebileceği tespit edilmiştir. Protokolde elle doldurulan toplam %22 iskontonun taraflar arasındaki anlaşmaya aykırı olarak düzenlediğini davalı taraf somut deliller ile ispat edememiştir. Mağaza değerlendirme iskontosunun uygulanmadığı ve genel toplam olarak %22 iskontonun uygulandığı anlaşılmıştır. Davalının davacıdan aldığı faturalar toplamı 2.806.474 TL olduğu, bunun 1.283.069,99 TL’sinin “ADI” koduna, 1.523.403,81 TL’sinin “ ... ” koduna sahip olduğu dikkate alındığında “2017 Ocak-Haziran Dönemi ... Markalı Ürünler için Satın
Alma ve Tahsilat Protokolü”ne göre gerçekleştirilen net alım miktarının 1.283.069,99 TL olduğu, 1 Euro = 3,95207 TL’den yapılması gereken alım miktarı 355.000 x 3,95207 = 1.402.985 TL olarak hesaplandığı ve gerçekleştirme oranının (1.283.070 / 1.402.985) x 100 = % 91,45’ olduğu ve uygulanması gereken iskonto oranı 22 / 100 x 91,45 = 20,12 olduğu, 1.283.070 TL’ye % 22 iskonto uygulandığı dikkate alındığında iskontosuz bedel 1.283.070 x 100/78 = 1.644.962 TL olduğu, % 22 üzerinden iskonto miktarı 1.644.962 - 1.283.070 = 361.892 TL olduğu, % 20, 12 üzerinden iskonto miktarı ise 1.644.962 / 100 x 20,12 = 330.966 TL olduğu, davacının davalıdan 361.892 - 330.966 = 30.926 TL talep hakkı olduğu, buna % 8 KDV eklendiğinde 33.400 TL olduğu tespit edilmiş ve bu haliyle hüküm kurmaya elverişli nitelikte bilirkişi raporu doğrultusunda kök rapordaki hesaplama dikkate alınarak davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, davalının ... İcra Müdürlüğünün 2018/... E. Sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 33.400,00 TL üzerinden ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek avans faizi üzerinden devamına, alacağın likit olmaması nedeniyle icra inkar tazminatı taleplerinin reddi şeklinde davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda belirtilen gerekçeler uyarınca;
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın KISMEN KABULÜNE,
... İcra Müdürlüğünün 2018/... E. Sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 33.400,00 TL üzerinden ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek avans faizi üzerinden DEVAMINA,
Şartları oluşmayan icra inkar tazminat taleplerinin REDDİNE,
Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 5.010,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.080,00 -TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Alınması gereken 2.281,55 TL harcın peşin alınan 625,75 -TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 1.655,80TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 625,75 -TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı vekili tarafından yapılan posta-tebligat gideri toplamı 72,50 TL ile 4 Adet bilirkişi ücreti 2.400,00-TL, 35,90.-TL başvuru harcı, 5,20.-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 2.513,60-TL yargılama giderinin davacının haklı çıktığı oran itibari ile hesap edilen 1.620,26 -TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar kesinleştiğinde yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının yatıranlara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/10/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır