T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1319 Esas
KARAR NO: 2022/55
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/12/2018
KARAR TARİHİ: 21/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin faaliyet merkezinde 09/11/2018 tarihinde gerçekleşen hırsızlık olayında boş olarak çalınan, çalındıktan sonra tüm unsurlarının sahtecilik suretiyle doldurulan davaya konu ... ... A.Ş. Şişli Şube Müdürlüğünün ... Iban numaralı hesaptan verilen ... seri numaralı, 15/01/2019 vadeli, 24.500,00 TL bedelli, sahte çekin muhattap bankaya ibrazı halinde çek arkasının yazılmaması, sahte çekin icra ve ihtiyati haciz takibine konu edilmemesi ve cebri icra takipleri başlatılır ise cebri icra takiplerinin durdurulması yolunda HMK'nun 209. Maddesi gözetilerek öncelikle teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama neticesinde işbu sahte çek nedeniyle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalıya usulüne uygun teligat çıkartılmasına rağmen davaya süresi içerisinde cevap vermemiş olduğu görüldü.
DELİLLER:
... Polis Amirliğine verilen 09/11/2018, 12/11/2018 ve 14/11/2018 tarihli Müşteki İfade tutanağı örneği, ... ... A.LŞ. Şişli Şubesine ait 15/01/2019 keşide tarihli 24.500,00 TL bedelli çek örneği, ... A.Ş. Çek Listesi, ... Noterliğinin 13/11/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı, 14/11/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihbarname örnekleri, ... A.Ş.... kaydı, ... ... A.Ş. ... Şubesinden celp edilen ... IBAN numaralı hesap kayıtları, ... ... A.Ş.'nden celp edilen Bankacılık İşlemleri Sözleşmesi, ... Noterliğinden celp edilen 12/05/2016 tarih ve ... yevmiye numaralı imza sirküleri, ... Noterliğinden celp edilen 09/08/2018 tarihli ... yevmiye numaralı vekaletname, 25/04/2019 tarihli ... yevmiye numaralı imza sirküleri, ... A.Ş. ... Ticari Merkez Şubesinden celp edilen 03/12/2018 tarihli para transferine ilişkin imzalı talimat, mahkememizce alınan ... VE ... 'ın imza örneklerinin dosyamız arasında olduğu görüldü.
... ne müzekkere yazılarak 15/01/2019 tarihinde davacı ... A.Ş.'ni temsil ve ilzama yetkili şahısların bilgileri istenmiş olup, 10/04/2019 tarihinde müştereken ... yetkili olduğu, 25/04/2019 tarihinden itibaren münferiden ... 'nin yetkili olduğunun bildirildiği görüldü.
... CBS'ye müzekkere yazılarak 2018/... Soruşturma sayılı dosyasından celp edilen İstanbul/Şişli ... Ticari Merkez Şubesine ait, "... A.Ş" adına keşide imzalı, İstanbul 30.01.2019 keşide yer ve tarihli, ... çek numaralı, "32.800" (Otuzikibinsekizyüz)TL değerinde bir adet çek, ...'ın mukayese yazı ve imzalarını içeren; huzurda alınmış, 30.01.2019 tarihli belge, ... 'ın mukayese yazı ve imzalarını içeren; huzurda alınmış, 30.01.2019 tarihli adet belgenin dosyamız arasında olduğu görüldü.
GEREKÇE:
Dava; ... ... A.Ş. Şişli Şube Müdürlüğü ... IBAN numaralı hesaptan verilen ... seri numaralı, 15/01/2019 vade tarihli, 24.500,00-TL bedelli çek sebebi ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkememizin 21/01/2019 tarihli ara kararı ile davacı vekilinin talebinin kısmen kabulü ile davaya konu boş olarak çalınan ve çalındıktan sonra tüm unsurları sahtecilik suretiyle doldurulan çekler hakkında HMK 209. Maddesine göre ihtiyati tedbir talebinin şartları oluşmadığından reddine, İİK 72/2maddesine göre alacağın %15'i oranında teminat karşılığında 3. Kişiler hariç olmak kaydı ile davalı tarafından davacı aleyhine işbu davadan sonra ileride başlatılması muhtemel icra takibinin tedbiren durdurulmasına dair karar verildiği, ancak teminat yatırılmadığından uygulanmadığı görülmüştür.
Mahkememizin 09/12/2020 tarihli duruşmasının 3 nolu ara kararı gereğince; davaya konu çek aslının davalıda bulunması halinde davalıya HMK 219 ve 220. Şerhli çek aslını sunmak üzere tebligat çıkartılmasına karar verilmiş olup, Davalı ... 'in mernis adresine TK 21. Maddeye göre HMK 219/1 ve HMK 220/1 ve 220/3. Maddesi uyarınca ihtarlı davetiye gönderilerek davaya konu çek aslını mahkememize sunmak üzere 2 haftalık süre verildiği, tebligatın usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, ancak süresi içerisinde beyan sunmadığı, davaya konu çekin de dosyaya sunulmamış olduğu görülmüştür.
... A.Ş. ... Şubesine müzekkere yazılarak davaya konu çekin bankaya ibraz edilip edilmediği sorulmuş olup, banka tarafından müzekkeremize verilen 24/12/2019 tarihli cevap ile ... seri numaralı çekin ibrazıyla ilgili bir bilgiye rastlanılmadığının bildirildiği görüldü.
Dosya Adli Tıp Kurumu ... İhtisas Dairesine gönderildiği, 21/05/2021 tarihli raporunun dönmüş olduğu ve taraflara tebliğ edilmiş olduğu, ancak raporda davaya konu çek üzerinde inceleme yapılmadığı görülmüş olup, bu hususta davacı vekiline beyanda bulunmak üzere süre verildiği, davacı vekilinin 20/10/2021 tarihli dilekçesi ile davaya konu çek aslı akıbetinin bilinmediğini, çekin vadesinin 15/01/2019 tarihi olduğu ve süresinde ibraz edilmemiş olduğundan kambiyo senedi vasfını yitirdiğini beyan ettiği görüldü.
ATK bilirkişi raporunun mahkememiz tarafından incelenmesi neticesinde davaya konu çek üzerinde inceleme yapılmadığı anlaşıldı.
Somut olayda dosya arasında yer alan çek görüntüsünden ; davaya konu15/01/2019 vade tarihli, 24.500,00-TL bedelli çekte davalı ... 'in lehdar olduğu davacı ... ANONİM ŞİRKETİ 'nin ise keşideci olduğu ve davaya konu çekte keşideciye ait tek imzanın olduğu görülmüştür.
... ne müzekkere yazılarak 15/01/2019 tarihinde davacı ... A.Ş.'ni temsil ve ilzama yetkili şahısların bilgileri istenmiş olup, çekin keşide tarihinde müştereken ... ve ... yetkili olduğu bildirilmiştir.
... CBS'ye müzekkere yazılarak 2018/... Soruşturma sayılı dosyanın celbi talep edilmiş,yapılan incelemede dosyanın derdest olduğu anlaşılmıştır.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre: Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir ( HMK 219/1 ). Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir ( HMK 219/2 )
İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir ( HMK 220/1 ). Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketin faaliyet merkezinde 09/11/2018 tarihinde gerçekleşen hırsızlık olayında davaya konu çekin boş olarak çalındığı çalındıktan sonra tüm unsurlarının sahtecilik suretiyle doldurulduğu iddia edilmiş olup Davacı yan aslını ibraz edemediği, aslının diğer araştırmalarda da bulunamayan ve görüntüsüne göre imzalı çek hakkında menfi tespit talebinde bulunmuştur.
Çekin " hayali bir çek" olmadığı bankadan gelen yazı cevabından anlaşılmaktadır. Çek bilgileri bankaca doğrulanmış ancak ibraz edilmediği beyan edilmiştir.
Çek aslının keşideci görünen davacıda olmadığı ve çeklerin çalındığı hususunda devam eden soruşturma dosyasınında bulunduğu ve bu durumda ileride olası bir takiple veya alacak davasıyla karşılaşmak istemeyen tacirin imza inkarı ve kök ilişki bulunmadığı da dahil olmak üzere ticari ve hukuki önlem almasında hukuki yararı bulunduğu anlaşılmıştır.
Buna göre somut olayda çekte yer alan imzanın davacı şirket yetkililerine ait olup olmadığı hususunda inceleme yapılması gerekmiş olup yargılama süresince çek aslı bulunamadığından davalıya HMK 219 ve 220. Şerhli çek aslını sunmak üzere tebligat çıkartılmasına karar verilmiş olup, Davalı ... 'in mernis adresine TK 21. Maddeye göre HMK 219/1 ve HMK 220/1 ve 220/3. Maddesi uyarınca ihtarlı davetiye gönderilerek davaya konu çek aslını mahkememize sunmak üzere 2 haftalık kesin süre verildiği aksi takdirde belge içeriği hakkında karşı tarafın beyanının kabul edileceği hususunun bildirildiği, tebligatın usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, ancak süresi içerisinde davalının beyan sunmadığı ve davaya konu çekin de dosyaya sunulmamış olduğu görülmüş yine davaya konu çekin keşide tarihi itibariyle de davacı şirketi temsile müştereken yetkili iki şahsın olduğu bu şahıslara ait imza sirkülerinin noterlikten celp edildiği ve davaya konu çek görüntüsünde tek imza bulunduğu anlaşılmış olup ayrıca çıplak gözle dahi dosyaya sunulu çek görüntüsü ve imza sirküleri karşılaştırmasında çekte yer alan imzanın davacı şirket yetkililerinin el ürünü olamayacağı görülmüş tüm bu açıklanan hususlar gözetilerek; davacının davasında haklı olduğu kanaatine varılmakla; davanın kabulü ile davacının davaya konu ... ... A.Ş. ... Şube Müdürlüğüne ait ... seri numaralı 15.01/2019 vade tarihli 24.500,00 TL bedelli çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-DAVANIN KABULÜ ile,
Davacının davaya konu ... ... A.Ş. ... Şube Müdürlüğüne ait ... seri numaralı 15.01/2019 vade tarihli 24.500,00 TL bedelli çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.673,59-TL Karar ve İlam Harcından peşin yatırılan 418,40-TL'nin mahsup edilerek eksik kalan 1.255,19-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından bu dava sebebi ile aşağıda dökümü yapılan 1.654,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/01/2022
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza
YARGILAMA GİDERLERİHARÇ BEYANI
35,90 TL BAŞVURMA HARCI418,40 TL PEŞİN HARÇ
418,40 TL PEŞİN HARÇ+ 1.255,19 TL EKSİK HARÇ
5,20 TL VEKALET HARCI1.673,59 TL KARAR VE İLAM HARCI
950,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ+ 244,90 TL TEBLİGAT ÜCRETİ
1.654,40 TL TOPLAM