T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/339 Esas
KARAR NO:2020/434
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/06/2018
KARAR TARİHİ: 16/09/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin, davalı bankanın ... Şubesinden 2008 yılında 60 ay vadeli 130.000,00-TL işyeri Kredisi Kullandığını, bu krediye ilişkin olarak müvekkilinden bir takım masraflar tahsil edildiğini, dava konusu fazladan alınan bedelleri aşağıda bildirildiğini, 130.000,00,-TL işyeri Kredisi için 1.000,00,- TL "masraf' ve 500,00,- TL "ekspertiz masrafı" tahsil edildiğini, Aralık 2010 tarihinde müvekkili kredisi erken kapattığı, bu kredinin kapanışı sırasında ise müvekkilinden 14.099,40,-TL "kredi erken kapama" ücreti tahsil edildiğini, Davalı bankanın müvekkilinden erken kapama ücreti olarak 14.099,40,- TL tahsil ettiği, bununla da yetinmeyerek ödeme planına göre 60 ayın sonunda alınması gereken toplam 211.947,72 TL hiçbir indirim yapmadığı gibi bundan daha fazlasını müvekkilden tahsil ettiğini, davanın konusu yukarıdaki A), B) ve C) maddelerinde bahsedilen haksız ve hakkaniyetsiz tahsilatların tespitine ilişkin olduğunu, müvekkilinin davalı bankaya erken kapama müracaatı 27. Taksitten sonra olduğunu, ödeme planına göre 27. Taksitin ödenmesinden sonra müvekkilin bankaya olan anapara borcu sadece 87.539,68,- TL olduğunu beyan; müvekkilden kredi kullanımı sırasında tahsil edilen masraf ve ekspertiz bedelinin, müvekkilinden erken kapama işlemi sırasında fazladan tahsil edilen bedelin ve yine müvekkilden erken kapama sırasında tahsil edilen komisyon bedelinin bilirkişi incelemesine tabii tutularak dava ve dava değerini ıslah etme hakkı saklı kalmak kaydı ile tespit edilen haksız tahsilatlar toplamından şimdilik 100,00,- TL'sinin müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı banka üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava edilmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında yetki sözleşmesi bulunduğunu, davacının GKS hükümlerine aykırı olarak kredisini vadesinden önce kapatmak istemesi üzerinde erken kapama maliyeti hususunda varılan mutabakat ile kredinin kapatıldığını, erken kapama maliyeti talep edilmesinin taraflar arasındaki sözleşme, yasal düzenlemeler ve ticari teamüllere uygun olduğunu, erken ödeme maliyeti hesaplanırken bankanın mahrum kaldığı faiz ve davacının menfaatinin dikkate alındığını,erken kapama maliyeti talep edilmesinin taraflar arasındaki sözleşme, yasal düzenlemeler ve ticari teamüllere uygun olduğunu, ticari kredi erken kapama maliyeti hesaplamasında, kredi özelinde değerlendirme yapıldığını beyanla; dava konusu uyuşmazlıkta taraflar arasında düzenlenen yetki sözleşmesi uyarınca ... Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, haksız ahde vefa ilkelerine, emsal içtihat ve kararlara aykırı, gerçeğe uymayan ve hukuken korunmayan taleplere davalı davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dosyası .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı 10/10/2018 tarihli Yetkisizlik kararı ile mahkememize tevzi edildiği görüldü.
Ödeme planı örneği, 2 adet dekont örneği, davalı banka tarafından gönderilen dekont, hesap hareketleri, GKS ve ödeme planı, ekspertiz raporu, kredi başvuru belgelerinin bir örneğinin dosya arasında olduğu görüldü.
...ank A.Ş., ... Bankası A.Ş., ... A.Ş., ... Bankası A.Ş., ... A.Ş., ... Bankası A.Ş. ... A.Ş., ... A.Ş. ... A.Ş. ... Bankası A.Ş. ... Şube Müdürlüklerinden davaya konu 2008 yılı 60 ay vadeli 130.000,00 TL'lik ticari kredi için emsal masraf, komisyon, ekspertiz masraflarına ilişkin bilgilerin celp edildiği, cevapların dosya arasında olduğu görüldü.
Mahkememizce verilen 08/05/2019 tarihli ara kararı ile dosya üzerinde Bankacı bir bilirkişi tarafından inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi 02/07/2019 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;
1-Davacı ...'nun davalı ...Ş.'den 2008 yılında kullandığı 60 ay vadeli 130.000TL işyeri kredisine toplu ödeme yaparak 2010 yılında erken kapama yaptığı, kullanım sırasında kendisinden 500-TL ekspertiz ücreti, 1.000-TL dosya masrafı ve kapama sırasında 14.099,40TL (13.428TL komisyon+671.40TL BSMV) erken kapama komisyonun tahsil edilmiş olduğu,
2-Kredinin 10.10.2008 tarihinde Banka ile imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi çerçevesinde kullandırıldığı, sözleşmede bankanın kullandırılan krediye ilişkin komisyon uygulayabileceği, komisyonları önceden ihbarda zorunda olmaksızın, tek taraflı olarak, dilediği zaman ve miktarda arttırmaya yetkili olduğu, erken kapama talebinin kabulünün bankanın insiyatifinde olduğu ve erken kapatma ücreti talep edebileceğinin belirtilmiş olduğu,
3-Borçlar Kanunu 96. Maddesine göre 'Sözleşmenin hükümlerinden veya özelliğinden ya da durumun gereğinden tarafların aksini kastettikleri anlaşılmadıkça, borçlu edimini sürenin sona ermesinden önce ifa edebilir. Ancak kanun veya sözleşme ya da adet gereği olmadıkça borçlu, erken ifada bulunması sebebiyle indirim yapamaz' hükmünün bulunduğu,
4-İşyeri Kredisi verilirken Bankanın Ekspertiz, istihbarat vb. maliyetlerinin oluşabileceği; vadesi belirlenip ödeme planına bağlanmış bir kredinin, erken kapatılmasından dolayı bankanın bir maliyetinin oluşabileceği ve bunları müşterisinden talep edebileceği,
5-... bulunan On Bankadan alınan bilgiler derlenerek yapılan hesaplamalara göre Davacıdan alınan 1.000TL Dosya masrafı ve 500TL Ekspertiz Ücretinin, bankaların belirlediği ücret tarifelerinin aralığında bulunduğu,
6-Bankanın Sözleşme içeriğine göre atacağı komisyon ücretini belirleme yetkisi olmakla birlikte; ... bulunan On Bankadan alınan bilgiler derlenerek yapılan hesaplamalara göre Davacıdan alınan Kredi kapama komisyonunun, diğer bankaların maximum tutarından 428TL, ortalama tutarından 8,109TL fazla olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.
Davacı vekilinin 18/07/2019 tarihli bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi ile bilirkişiden ek rapor aldırılmasını talep ettiği görüldü.
Davacı vekilinin 23/08/2019 tarihli dilekçesi ile davasının 8.109,00 TL'ye artırarak ıslah ettiği ve ıslah dilekçesinde haksız tahsilatın yapıldığı tarihten itibaren işlemiş faiz talebinde bulunduğu, yine ıslah harcının yatırıldığı görüldü.
Davalı vekili 16/09/2019 tarihli ıslaha karşı beyan dilekçesinde özetle; davaya konu kredinin 10/10/2008'de kullandırıldığını ve üzerinden 10 seneden fazla süre geçtiğini, zamanaşımı süresinin dolduğunu HMK 178 kapsamında ıslah sebebiyle ortaya çıkan yargılama giderleri ve karşı tarafın zararının ödenmesi için teminat talebi olduğunu, hangi kalemlerin ıslah edildiğinin de anlaşılmadığını beyan ettiği görüldü.
Rapora itiraz dilekçeleri doğrultusunda; davaya konu kredinin tüm bilgilerinin yazılması suretiyle diğer bankalardan emsal bilgilerin celp edildiği görüldü.
Mahkememizin 02/10/20219 tarihli celsesinin 4 nolu ara kararı ile dosyaya sunulan bilirkişi raporunun banka kayıtları üzerinde inceleme yapılmaksızın hazırlandığı, eksik belgeler olması nedeniyle rapor içeriğinde bir takım verilerin kanaate varılarak düzenlendiği, bu haliyle raporun eksik ve çelişkili olduğu, hüküm kurmaya elverişli nitelikte olmadığı anlaşılmakla; banka kayıtları üzerinde inceleme yapılarak taraflar arasında düzenlenen Genel Kredi Sözleşmesi nedeniyle davacının erken kapama işlemi sırasında fazladan tahsil edilen bedelin bulunup bulunmadığı, var ise miktarı ile erken kapama bedeli ve dava dilekçesinde belirtilen diğer masrafların ayrı ayrı hesaplanarak davacının davalıdan alacak miktarının ne olduğu hususunda dosyanın bankacı ...'a tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi raporunun taraf vekillerine 12/03/2020 tarihinde e-tebligat gönderildiği, bilirkişi 12/03/2020 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;
1) Davalı kredi alacaklısı banka, kullandırılmış olan kredinin erken kapanması sonucu fazladan tahsil edildiği kanaatine varılan 9.443,38,-TL'nin davacıya iade edilmesi gerektiği,
Davacıdan alınan 1.000,00,-TL dosya masrafı ve 500,00,-TL Ekspertiz Ücretinin, bankaların belirlediği ücret tarife sınırları içinde kaldığı,
Fazladan tahsil edilen 9.443,38,-TL matraha, 20.03.2010 ödeme tarihinden, tahsiline kadar ticari Avans faizi istenebileceği,
2.) Tarafların masraf, tazminat ve benzeri diğer taleplerinin Sayın Mahkemenizin takdirinde olduğu yönünde görüş ve kanaat bildiği görülmüştür.
Davacı vekili 12/03/2020 tarihli bilirkişi raporuna beyan dilekçesi ile davanın ıslah edilen 8.109,00 TL üzerinden kabulüne karar verilmesini talep ettiği görüldü.
Davalı vekilinin 24/04/2020 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ile yeni bir heyetten bilirkişi raporu alınmasını talep ettiği görüldü.
Mahkememizin 24/06/2020 tarihli celsesinin 2 numaralı ara kararı ile davacı vekiline davayı açarken bildirmiş olduğu bedelin ne kadarının masraf ve ekspertiz bedeli olduğuna ilişkin beyanda bulunmak üzere süre verildiği, davacı vekilinin 29/06/2020 tarihli dilekçesi ile taleplerinin erken kapama komisyonuna ilişkin olduğunu ve davayı ıslah ettiği miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği görüldü.
GEREKÇE:
Dava; taraflar arasında düzenlenen ticari nitelikteki kredinin erken ödenmesinden dolayı davalı banka tarafından tahsil edilen erken kapama bedeli ile masraf ve ekspertiz bedelinin iadesi istemine ilişkindir.
Davalı tarafından ıslah dilekçesine karşı zamanaşımı definde bulunulmuş ise de TBK'nun 146. Maddesi uyarınca sözleşmelerde 10 yıllık zamanaşımı uygulanacağı, davacının davaya konu alacağı 22/12/2010 tarihinde ödediği, gerek dava tarihi gerekse ıslah tarihi itibariyle henüz sürenin dolmadığı anlaşılmakla; zamanaşımı defi istemi uygun görülmemiştir.
Somut olayda taraflar arasında 200.000,00 TL bedelli 10.10.2008 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme kapsamında davacı tarafından 10/11/2008 tarihli 130.000,00 TL bedelli, 600,00 TL masraf ve 500,00 TL ekspertiz masraflı 5 yıl vadeli son taksit günü 10/10/2013 olan kredinin kullanıldığı ve davalı banka tarafından davacıdan 23/12/2010 tarihinde 102.136,72 kredi kapama bakiyesi, 14.309,40 TL erken kapama bedelinin alındığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığa konu Genel Kredi Sözleşmesinin ilgili maddeleri incelendiğinde 6.1. Maddesinde; 'Banka bu sözleşmeye dayanarak açtığı ve açacağı her türlü krediler ile hesaplara ve aldığı teminatlara Banka tarafından saptanan en yüksel oranları geçmemek üzere belirleyeceği oranlarda her nevi komisyonları, ücret, masraf ve sair giderleri müşteriye ihbarda bulunmaksızın bunlar, gider vergileri ve sair resim ve harçları ile birlikte cari hesabına borç yazılabilecektir. Banka uygulamakta olduğu komisyon oranlarını müşteriye önceden ihbarda zorunda olmaksızın, tek taraflı olarak, dilediği zaman ve miktarda arttırmaya yetkilidir.' 15.6 maddesinde; 'Müşterilerin bakiye borcunu vadesinden önce ödeyerek hesabını kapatması Bankaların kabulüne bağlıdır. Bankaca kabul edilmesi halinde erken ödeme vadesinde işlemiş faizin ve kalan anaparanın bankanın belirleyeceği bir miktarda erken kapatma ücreti ile erken ödeme nedeniyle doğabilecek vergi, Kaynaklı kullanımı destekleme fonu gibi mali yükümlülüklerin nakden ve defaten ödenmesi kaydıyla mümkündür. Bankanın erken ödeme tarihi ve vade tarihi arasındaki süre için erken ödeme sebebiyle Bankanın mahrum kalacağı, ilgili kredi faiz oranı üzerinden hesaplanmış faiz tutarını da talep etme hakkı saklıdır.' şeklinde düzenlemeler mevcut olup, erken kapama durumunda anılan sözleşme hükümleri ve bankacılık teamülleri uyarınca bankanın erken kapama ücreti talep etme hakkı var ise de; sözleşme ile belirlenmiş bir oranın bulunmadığı anlaşılmakla; davalı bankanın sözleşme ile kendisine bırakılan erken kapama komisyonunu belirleme yetkisini kendisine fahiş getiri sağlama aracı ile kullanamayacağı, mahkememizce diğer bankalardan aynı şartlar altında düzenlenen Genel Kredi Sözleşmeleri için erken ödemesi halinde uyguladıkları faiz oranları masraf ve ekspertiz bedellerine yönelik bilgiler dikkate alınarak 12/03/2020 tarihli aldırılan bilirkişi raporunda; davalı bankanın somut olayda davacıdan %13,62 oranında komisyon oranı hesaplaması yaparak tahsilat gerçekleştirdiği, diğer bankaların benzer nitelikteki kredi sözleşmelerinde uyguladıkları ortalama erken kapama komisyon oranının ise %4,5 olduğunun tespit edilmesi karşısında davalı bankanın diğer bankalar ile benzer uygulama yapması gerektiği, %13,62 oranındaki erken kapama komisyon oranının fahiş olduğu anlaşılmıştır.Yine düzenlenen bilirkişi raporunda; 1.000,00 TL dosya masrafı ile 500,00 TL ekspertiz ücretinin bankaların belirlediği ücret tarifesi sınırları içinde kaldığı, bu halde buna yönelik istemin reddi gerektiği ayrıca bilirkişi raporunda,diğer bankaların emsal uygulamalarına göre fazladan tahsil edilen bedelin ise 9.443,38 TL olduğu ve bu bedelin davacıya iade edilmesi gerektiği bildirildiği, buna göre, alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli nitelikte, sözleşme ve bankacılık mevzuatına ve denetime uygun olduğunun anlaşıldığı, buna göre taleple bağlı kalınarak ve davanın başlangıçta 100,00 TL olarak açıldığı, 8.009,00 TL'de ıslah edildiği ve dava miktarının 8.109,00 TL'ye çıkartıldığı ancak mahkememizce davacı vekiline 4. Celsenin 2 nolu ara kararı ile başlangıçtaki dava miktarının ne kadarlık kısmının masraf ve ekspertiz ile erken kapama bedelinin olduğu hususunda süre verildiği ancak davacının miktar beyan etmediği görülmekle hakkaniyete uygun biçimde başlangıçtaki dava değeri olan 100.00 TL'nin bu talepler yönünden yarıya yarısı hesaplanarak; az yukarıda açıklanan nedenlerle masraf ve ekspertiz bedeli istemi yerinde görülmeyerek davada kabul edilen miktarın 8.059,00 TL olarak belirlendiği ve yine ıslah dilekçesi ile ilk defa faiz talebinde bulunulduğu dikkate alınarak; davanın kısmen kabul kısmen reddine, 8.059,00TL'nin ıslah tarihinden itibaren (23/08/2019) işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
DAVANIN KISMEN KABÜL KISMEN REDDİ İLE,
1-8.059,00TL'nin ıslah tarihinden itibaren (23/08/2019) işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 550,51 TL Karar ve İlam Harcından, peşin yatırılan 172,67 TL'nin mahsup edilerek eksik kalan 377,84 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından bu dava sebebi ile yapılan 2.113,37 TL yargılama giderinin red ve kabul nispetine göre 2.100,27 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına.
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine.
7- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 50,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine.
8-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/09/2020
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza