T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/398 Esas
KARAR NO: 2020/499
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/12/2018
KARAR TARİHİ: 30/09/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Dava dışı sigortalı ... San. A.Ş.'nin ... San. Bölgesi adresinde yerleşik tesislerinden ... firmasının Gaziantep adresinde yerleşik tesislerine 1 adet 90 / 125 MVA model ... seri numaralı Güç Transformatörü emtiası satıldığını, dava dışı sigortalı, emtianın Balıkesir'den Gaziantep'e ... çekici ve ilgili çekiciye bağlı ... plakalı ... île karayolu ile nakliyesi hususunda davalı ... A.Ş. ile anlaşmaya varıldığını, söı konusu emtia 27.08.2014 tarihinde araçlara yüklendiğini, nakliyeye konu Güç transformatörü Ana Gövdesi ve Aksamlarının, müvekkili şirkete ... numaralı Nakliyat Emtea Taşıma Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, söz konusu emtia davalı firma tarafından yapılan kara taşıması sonucunda hasarlandığını, söz konusu hasar nedeniyle müvekkili şirket nezdinde açılan hasar dosyası kapsamında yaptırılan ekspertiz incelemesi sonucu 85.540 TL hasar tazminatı, müvekkili şirket tarafından sigortalısı dava dışı ... Sanayi Tesisleri A.Ş.'ne 28.11.2014 tarihinde ödenerek sigortalının zararının giderildiğini, müvekkili şirket tarafından sigortalısına uğradığı zarar tutarında tazminat ödemesi yaparak TTK'nın 1472'incî maddesinin birinci fıkrası uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğunu, bu doğrultuda müvekkili şirket tarafından taşımaya konu emtianın hasarlanması dolayısıyla ödenen tazminatın, sigortalımız ile aralarındaki sözleşme gereğince davalı ... Nakliyattan rücuen tahsilini talep zorunluluğu doğmuş ve .... İcra Dairesinin 2016/... E. sayılı dosyası ile yasal takip başlatılmış ise de davalı firmanın süresi içerisinde İtirazı ile yasal takibin durduğunu beyanla; ... İcra Müdürlüğünün 2016/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazının iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; zaman aşımı itirazı olduğunu, davacı tarafından müvekkiline 3 ay içerisinde yapılmış bildirim bulunmadığını, davacı tarafından müvekkiline 1 yıl içeriside icra takibi başlatılmadığını, davacı tarafça dosyaya ibraz edilen dekontta sigortalıya 01/12/2014 tarihinde ödeme yapıldığını, ancak icra takibinin 08/03/2016 tarihinde açıldığını, dava konusu taşımada müvekkilinin kusuru bulunmadığını, ekspertiz raporundaki bakım, onaım işlemlerine ve bedellerine itiraz ettiklerini beyanla; davanın reddine, kötü niyetli davacının alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Nakliyat... Taşıma Sigorta Poliçesi örneği, Nakliye Sözleşmesi, sevk irsaliyesi, navlun faturası, hasar beyanı, ekspertiz raporu, ... Noterliğinin ... yevmiye nolu 08/09/2014 tarihli ihtarname örneği, Maliyet Hesaplama Formu örneği, Malzeme Maliyeti Analiz Tablosu örneği, hasar ödeme dekont örneğinin dosya arasında olduğu görüldü.
... Ticaret Sicil Müdürlüğünden celp edilen davalı şirketin sicil bilgilerinin dosya arasında olduğu görüldü.
... İcra Müdürlüğünün 2016/... Esas sayılı dosyasının celp ve tetkikinden, alacaklı ... SİGORTA ŞİRKETİ tarafından borçlu ... A.Ş. Aleyhine 85.540,00 TL Asıl alacak+11.330,53 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 96.870,53 TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 11/03/2016 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekili tarafından 16/03/2016 tarihinde icra takibine itiraz dilekçesi gönderildiği, itirazın süresinde olduğu ve takibin durdurulduğu görüldü.
Dava dışı ... Sanayi Tesisleri A.Ş.'nden satmış olduğu 1 adet 90/125 ... model ... seri numaralı Güç Transformatörünün gönderilene teslim edilip edilmediği, teslim edilmişse teslim tarihinin bildirilmesinin istendiği, verilen 01/11/2019 tarihli cevap ile dava konusu transformatörün doğru seri numarasının ... olduğu, dava konusu transformatörün davalı ile yapılan sözleşme kapsamında 27/08/2014 tarihinde fabrikadan yüklendiğini, yolda hasar meydana geldiğini, sigorta sürecinin başlatıldığını, onarım sonra 13/10/2014 tarihinde davalıya teslim edildiğinin bildirildiği görüldü.
Mahkememizin 04/12/2019 tarihli celsesinde tarafların iddia ve savunmaları ve dosyadaki tüm deliller hep birlikte değerlendirilmek suretiyle dosyanın 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdi ile davalının taşıma nedeniyle sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, sorumluluğu var ise davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının ve ferilerinin tespit edilmesi hususunda rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti 02/09/2020 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;
1- Uyuşmazlığa konu davada Türk Ticaret Kanunu hükümlerinin uygulama alanı bulacağı,
2- a) Somut olay bakımından meydana gelen hasarda, davalı taşıyıcının TTK m.875/1 atfı ile TTK m.879/l-a, TTK m.8861 uyarınca hata ve kusurlu olduğu değerlendirildiği,
b) Davacı sigorta şirketinin sigortalısına uğradığı zarar tutannda tazminat ödemesi yaptığı ve TTK m.1472/1 uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğunun Sayın Mahkemece kabulü halinde, davacı yanın davalı taşıyıcıdan 85.540,00 TL alacağını talep edebileceği,
c) Dosyaya sunulu emtia faturası ve ekspertiz raporu tespitleri ışığında, talep edilen emtia birim ve malzeme dahil toplam fiyatlarının kadri marufunda, olduğu,
ç) Şayet Sayın Mahkemece uyuşmazlığa konu davada, davalı taşıyıcının TTK m.875/1 atfı ile 882/1, 2-a hükmü uyarınca gelen hasar eyleminden sınırlı sorumlu olduğunu benimsemesi halinde, söz konusu kısmi hasarlı emtia-eşyanın brüt kilogram miktarlarının somut belgeler ile dava dosyasına sunulması halinde, gerçek hasar miktarı ile taşıyrcrnın sınırlı sorumlu olduğu üst miktarın gerçek hasar miktarı ile mukayese edilerek EK-Rapor olarak sunulabileceği,
3- Dava konusu talebin zamanaşımına uğradığı konusundaki davalı savı ile ilgili, TTK m.855/2, TTK m.855/5 gereğince yapılan iki aşamalı irdelemenin, zaman aşımı süresi tespiti yönünden Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu,
4- Davacı yanın davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebinin Sayrn Mahkemenin takdirinde olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.
Davacı vekilinin 08/09/2020 tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesi ile bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Davalı vekilinin 18/09/2020 tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi ile yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmasını, davanın Karayolları Genel Müdürlüğüne ihbar edilmesini ve davanın reddini talep ettiği görülmüştür.
GEREKÇE:
Dava; taşıma sırasında meydana gelen hasarın dava dışı sigortalıya ödenmesi sebebiyle davalı taşıyıcıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davalının süresinde verdiği cevap dilekçesi ile zamanaşımı definde bulunduğu, davaya konu TTK'nun zamanaşımını düzenleyen TTK'nun 855/1. Maddesinde 'Yolcunun bir kaza sonucu ölmesi veya bedensel bütünlüğü zedeleyen bir zarara uğraması hâlinde istem hakları on yılda;diğer zararlarda ise bir yılda zamanaşımına uğrar.' şeklinde, 855/2. Maddesinde 'Bu süre, eşya taşımasında, eşyanın gönderilene teslimi; yolcu taşımasında, yolcunun varma yerine ulaşma tarihinden başlar. Eşya tamamen zayi olmuş veya yolcu gideceği yere ulaşamamış ise, zamanaşımı süresi, eşyanın teslimi ve yolcunun ulaşması gereken tarihten itibaren işlemeye başlar.' şeklinde, TTK 855/5. Maddesinde 'Taşıyıcının kastından veya pervasızca bir davranışıyla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinden veya ihmalinden dolayı; a) Eşya zıyaa, hasara uğramış veya geç teslim edilmişse, b) Yolcu geç ulaşmışsa, taşıyıcının sorumluluğu üç yılda zamanaşımına uğrar.'' şeklinde düzenlemeler mevcut olup somut olayda aşağıda gerekçesi açıklanacağı üzere, TTK'nun 855/5 hükmünün uygulanması gerektiği dikkate alındığında, taşıyıcının T.T.K. 886/1 uyarınca kusurlu olduğu kanaatine varılarak davaya konu hasarın 01/09/2014'te meydana geldiği, davaya konu uyuşmazlık hakkında 08/03/2016 tarihinde icra takibi başlatıldığı, her ne kadar eşyanın gönderilene teslim tarihi tespit edilememiş ise de teslim tarihinin hasar tarihinden sonra olduğunun anlaşılabildiği ve icra takip tarihinde henüz sürenin dolmadığı ve zamanaşımının kesildiği dikkate alındığından zamanaşımı definin reddine karar vermek gerekmiştir.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı sigortalı ... San. A.Ş.'nin dava dışı kişiye Balıkesir'den Gaziantep'e gönderilmek üzere bir adet emtianın nakliyesi hususunda davalı ile anlaştıkları, davaya konu emtianın taşıma sigorta poliçesi ile davacıya sigortalandığı ve söz konusu emtia davalı tarafından yapılan kara taşıması sonucunda 01/09/2014 tarihinde hasarlandığı ve hasar kapsamında davacı tarafından dava dışı sigortalısına 85.540,00 TL tutarında tazminat ödediği ve bu haliyle T.T.K.'nun 1472 maddesi uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğu ve yapılan bu ödemeyi kusurlu taşıyıcıdan talep edebileceği anlaşılmıştır.
Somut olayda, emtianın karayolu ile yurtiçi eşya taşıması olduğu, dolayısıyla davada hasar yönünden T.T.K.'nun ilgili maddelerinin uygulanması gerektiği, buna göre T.T.K.'nun 875/1. Maddesinde; 'Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.' şeklinde, TTK'nun 879/1 maddesinde 'Taşıyıcı; a) Kendi adamlarının, b) Taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin, görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur.' şeklinde, T.T.K.'nun 880/1. Maddesinde 'Taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır.' şeklinde düzenlemeler mevcuttur. Buna göre; dava konusu olayda taşıyıcının adamı ifa sorumlusu olan sürücü ... ..., emtiayı dava dışı sigortalıdan tam ve hasarsız teslim almış, ancak taşıdığı yükü gönderilen alıcısına teslim edemeden yol güzergahında meydana gelen trafik kazası nedeniyle kısmi hasara uğratarak satıcı gönderene geri getirerek hasarlı bir şekilde teslim ettiği, bu halde davalı taşıyıcının adamı sürücünün sevk ve idaresindeki çekiciye bağlı lowbed (farklı boyutlardaki ağır yüklerin taşınmasında kullanılan yarı römork) üzeri ağır yük taşımasını yapan sürücü ... ...'un maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiği Ekspertiz Raporu'nda; "nakliye esnasında köprüye çarpması, bunun sonucunda hasarlı olarak teslim etmiş olması nedeniyle hasardan açık ve net şekilde sorumlu olduğu, ayrıca, bir proje ağır yük taşıması olan Güç Transformatörünün yol güzergahında araç üzerinde yüklü olarak seyri esnasında, konusunda uzman personeller (sürücü, eskort elemanı vd.) tarafından eşyaya özen gösterilerek, özellikle karayolu alt geçitlerinde geçit yüksekliği, şayet yol eğimleri vb. durumlar var ise önceden tespitleri yapılarak geçide girilmesi gerekirken bu kurallara uyulmadığı, aracın geçidin altına çarparak emtiada maddi hasara sebebiyet verildiği, davalı taşıyıcının kendi adamının hata ve kusurundan sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulu 19.01.2011 tarih, ... no.lu emtia faturasında ... 380/33,25 kV Güç Transformatör bedeili 3 adet 2.250,00 Euro. yedek malzemeler 3 adet 1.950- Eruo TOPLAM: 2.657.301- Euro olduğu görülmekte olup, hasara uğrayan 1 adet Güç Transformatör bedelinin ise 750.000.00-Euro olduğu, 1 adet 750.000,00 Euro bedelli emtianın kadri maruf olduğu alınan teknik bilirkişi raporu ile anlaşılmıştır.
Somut olayda, lowbed üzerinde standart ölçülerde gabari dışı geniş, uzun ve yüksek olan emtia yüklü olan aracın, taşıyıcının adamı olan sürücü ... ... ile eskort araç refakatinde (diğer operasyon görevlisi/görevlileri kontrolünde) yol güzergahında seyir halinde iken Gaziantep ili girişinin 17. Km'sinde Güç Transformatörü yükün geçiş yapılan köprünün alt tarafına çarpması, taşıyıcının ifa sorumlusu adamlarının hata ve kusurundan kaynaklandığı, zira, gabari dışı taşıma ya da bilinen diğer adıyla ağır nakliyat işi, tecrübeye ek birden fazla donanım gerektireceği, bu donanım özellikleri araç özelliklerinden başlamak üzere taşıma öncesi ve taşıma sırasında; güzergah araştırması, çıkıştan varışa kat edilecek vol durumunu izleme, karayolu üzerinde ki köprülerin yüksekliğine uygun yükleme, köprü girişi ve geçişleri öncesi yükün yüksekliğinin köprü geçişi açısından uygunluğunun kontrolünün sağlanması, can ve mal güvenliği acısından esas olduğu, ancak, davalı taşıyıcının adamlarının; yol güzergahındaki köprü geçişi öncesi güvenli geçiş önlemini sağlamadığı dosya kapsamından tespit edilmiş,bunun aksine ilişkin dosyada herhangi bilgi ve belgenin mevcut olmadığı, meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında zarara kasten veya pervasızca bir davranış ve böyle bir zararın meydana gelmesi bilinciyle işlenmiş fiilden dolayı ihmalin sebep verdiği sektör operasyon uygulamaları ile de anlaşılmış ve somut olayın T.T.K.'nun 886/1 hükmü kapsamında olduğu kanaatine varılarak ;buna göre davacının dava dışı sigortalıya zarar sebebiyle yapmış olduğu hasar tazminatı ödemesinin de kadri maruf olduğu bilirkişi raporu ile tespiti karşısında; davacının kusurlu davalı taşıyıcıdan 85.540,00 TL hasar alacağının tamamını talep edebileceği ve yukarıda açıklanan gerekçelere istinaden bilirkişi raporunun ilgili düzenlenen kısımlarının hüküm kurmaya elverişli nitelikte olduğu gözetilerek; davanın kabulü ile davalının ... İcra Müdürlüğünün 2016/... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın harca esas değer olan 85.540,00-TL üzerinden iptali ile takibin devamına, Alacak likit olmayıp alacak miktarının tespiti yargılama yapılmasını gerektirdiğinden şartları oluşmayan icra inkar tazminat isteminin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
DAVANIN KABULÜ ile,
1-Davalının ... İcra Müdürlüğünün 2016/... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın harca esas değer olan 85.540,00-TL üzerinden iptali ile takibin devamına,
2-Alacak likit olmayıp alacak miktarının tespiti yargılama yapılmasını gerektirdiğinden şartları oluşmayan icra inkar tazminat isteminin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 5.843,24 TL Karar ve İlam Harcından, peşin yatırılan 1.460,81 TL'nin mahsup edilerek eksik kalan 4.382,43 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından bu dava sebebi ile aşağıda dökümü yapılan 4.603,81 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından bu dava sebebi ile yapmış olduğu yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince 11.920,20 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara İADESİNE.
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzereverilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/09/2020
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza
YARGILAMA GİDERLERİHARÇ BEYANI
35,90 TL BAŞVURMA HARCI1.460,81 TL PEŞİN HARÇ
1.460,81 TL PEŞİN HARÇ+ 4.382,43 TL EKSİK HARÇ
5,20 TL VEKALET HARCI5.843,24 TL KARAR VE İLAM HARCI
3.000,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ+101,90 TL TEBLİGAT ÜCRETİ
4.603,81 TL TOPLAM