T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/763 Esas
KARAR NO:2020/343 Karar
DAVA:Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:26/12/2018
KARAR TARİHİ:17/07/2020
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine mahkememizde açılan davada yapılan açık yargılamalar neticesinde ;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 23.11.2009 tarihinde ... plakalı Tarihinde kazanın meydana geldiğini, Davalı tarafın takip konusu alacağın ... Plakalı aracın 23/11/2009 tarihinde karıştığı bir kaza nedeni ile karşı taraf aracına ödenen hasar bedeli olduğunu ifade ettiğini .... İcra Müdürlüğü ... E.Sayılı dosyası ile icra takibi açıldığını, ancak müvekkilinin bu takipten dolayı davalı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığını, müvekkilinin bir dönem ... Plakalı aracın maliki olduğu ancak bu aracın kazadan önce 12/11/2009 tarihinde dava dışı ...'e sattığını, ... ... Noterliği 12/11/2009 Tarih, 12168 Yevmiye sayılı "Düzenleme Şeklinde Mülkiyetin Saklı tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi" ile ... Plakalı araç ...'e satıldığını ve teslim edildiğini, 12/11/2009 tarihinden itibarende bu kişinin kullandığını, Bu sebeple 12/11/2009 tarihinden itibaren aracın işleteni ... olduğunu, Müvekkilinin olmadığını, Bu sebeple müvekkilinin 23/11/2009 tarihinde olan kazadan herhangi bir mesuliyeti olmadığını, müvekkilinin karşı tarafa her hangi bir borcu bulunmadığını beyan ederek, icra dosyasının teminatsız olarak veya teminat mukabilinde durdurulmasını,.... İcra Müdürlüğü ... E.Sayılı dosyasından davalıya borçlarının bulunup bulunulmadığının tespitine, Davalının %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, Yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ederek davanın kabulünü savunmuştur.
CEVAP:
Davalı vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket davalı yana ait bulunan ... plaka sayılı aracın kaza tarihi olan 23.11.2009 tarihinde zorunlu mali mesuliyet sigortası yönünden sigortacısı konumunda olduğunu, Davaya konu kazaya karışan ... plaka sayılı aracı müvekkili şirketçe zorunlu malî mesuliyet sigortası yaptıran kişi aracın maliki konumundaki davacı ... olduğunu, Davacı yanın maliki bulunduğu müvekkili şirketçe zorunlu mali mesuliyet sigortası bulunan ... plaka sayılı araç 23.11.2009 tarihinde ... isimli sürücünün sevk ve idaresinde iken sürücünün ehliyetsiz araç kullanması sonucunda %100 (tam kusurlu) olarak trafik kazasına karıştığını ve maddi hasar oluşmasına sebep olduğunu, dava konusu 23.11.2009 tarihli kaza sebebiyle müvekkili şirketçe kazada yaralanan ...'ye 13.603,00 TL sürekli sakatlık tazminatı ödendiğini, müvekkili şirket ...'ye ödemiş olduğu sürekli sakatlık tazminat bedeli için davacı yan aleyhine ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından 13.603,00 TL bedelle icra takibi başladığını, davacı yanca işbu İcra dosyasına süresinde itiraz edilmediğini icra dosyası kesinleştiğini, dosyanın kesinleşmesini takiben davacı yanca huzurda görülmekte olan iş bu menfi tespit davası ikame oluduğunu, davacı yan müvekkili şirket aleyhine açmış olduğu iş bu menfi tespit talepli davasında, dava konusu aracın kendisi tarafından 12.11.2009 tarihinde dava dışı ...'e satılmış olduğunu, kaza tarihinde aracın malikinin kendisi olmadığından bahisle müvekkili şirketçe davacı taraf aleyhine açılmış bulunan .... İcra Müdürlügü'nUn ... Esas sayılı dosyasından müvekkili şirkete borçlu olmadığının tespitini talep ederek davacı tarafın iddialarını kabul etmediğini, müvekkili şirket ile davacı yan arasında zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi imzalanmıştır. Davacı yanın ... plaka sayılı aracını Noter aracılığı ile satışının 11.gününde işbu dava konusu kaza meydana geldiğini, ZMMS poliçesinin genel şartlarına göre 15 gün süre içerisinde davacı yanın sözleşmesel sorumluluğu devam ettiğini, davacı taraf aracının satışını yapmasını takiben müvekkili şirkete hiçbir bildirimde bulunmadığını, bu nedenlerle davacı yanın oluşan zarar ile ilgili sözleşmesel sorumluluğu devam ettiğini, beyan ederek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ederek davanın reddini savunmuştur.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Davadaki uyuşmazlık; .... İcra Müdürlüğü ... E.Sayılı icra takibine konu ödeme ile ilgili davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.
Dava dilekçesi, .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosya sureti, bilirkişi raporu ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.
Dosyamıza getirtilen .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasının suretinin incelenmesinde; davalı tarafından davacı aleyhine 13.603.-TL toplam alacak, üzerinden icra takibi yapıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce oluşturulan ara kararı gereği dosyanın nihai rapor için bilirkişi ... tarafından verilen 17/10/2019 tarihli bilirkişi kök raporunda; ... plakalı vasıtanın satışının, kazanın meydana geldiği 23.11.2009 tarihinden önce 12.11.2009 tarihinde ... Noteri ... huzurunda "Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi" düzenlenerek ...'e yapıldığı tespit edilmiştir. Bu bilgiler doğrultusunda kazanın meydana geldiği 23.11.2019 tarihinde ... plakalı vasıta ...'ya ait olmadığından talep edilen 13.603,00 TL sürekli sakatlık tazminatından sorumlu olmayacağı kanaatini bildirir rapordur. Takdir Sayın Hakimliğinizindir. Görüş ve kanaati bildirilmiştir
Tarafların iddiaları ve itirazları doğrultusunda alınan ek raporda, ... plakalı vasıtanın satışının, kazanın meydana geldiği 23.11.2009 tarihinden önce 12.11.2009 tarihinde ... Noteri ... huzurunda "Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi" düzenlenerek ...'e satış yapıldığı tespit edilmiştir. Bu bilgiler doğrultusunda kazanın meydana geldiği 23.11.2019 tarihinde ... plakalı vasıta ...'ya ait olmadığı, ancak Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları; C.4. Sigortalının Değişmesi maddesine istinaden talep edilen 13.603,00 TL sürekli sakatlık tazminatından kaza tarihinde ... plakalı vasıtanın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını düzenleyen ... ŞİRKETİ 'nin sorumlu olacağı kanaatini bildirir rapordur. Takdir Sayın Hakimliğinizindir. Görüş ve kanaati bildirilmiştir.
23.11.2009 tarihinde ... yönetimindeki ... plakalı vasıtası ile ... ili ... ilçesi ... sokak üzerinde seyir halinde iken ... caddesi kavşağına geldiği sırada, ... caddesinde seyreden ... yönetimindeki ... plakalı motorsiklet ile çarpışması neticesi yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Dosya içerisindeki evraklar incelendiğinde; ... plakalı vasıta 12.11.2009 tarihinde ... tarafından "MÜLKİYETİN SAKLI TUTULMASI KAYDIYLA SATIŞ SÖZLEŞMESİ" düzenleyerek ...'e ... ili ... ilçesi ... Noteri ... huzurunda satışı yapılmıştır. Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi'nin şartlarının 4.maddesinde; Taşıtın bugünden itibaren doğacak sorumlulukları 'Taşıtın bugünden itibaren doğacak her türlü vergi, resim, harç ve sigorta ücretleri ile tüm mali, hukuki ve cezai sorumluluğu ve yükümlülüklerinin tamamı alıcıya aittir. Şeklinde belirtilmiştir. Sözleşmenin 3.maddesinde ise; Satışı yapılan aracı bir aylık süre içinde ilgili trafik kuruluşuna başvurarak adına devir ve kayıt işlemini yaptırarak tescil ve trafik belgesi alınmasını zorunlu olduğunu bilmekte olduğunu noter tarafından bildirildiğini beyan ve kabul eder, denmiştir. KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI; C.4. SİGORTALININ DEĞİŞMESİ gereğince Sigorta sözleşmesi, sözleşmeye taraf olan sigortalıyı takip eder. Sigortalının değiştiği her durumda mevcut sözleşme değişim tarihi itibarıyla kendiliğinden sona erer ve ilgiliye gün esasına göre prim iadesi yapılır. Ancak, mevcut sözleşme sigortalının değiştiği tarihten itibaren on beş gün süresince herhangi bir işleme gerek kalmaksızın ve prim Ödenmeksizin yeni işleten için sözleşme yapılana kadar geçerlidir.
01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren ve halen yürürlükte olan KMAZMSS Genel Şartları’ndan hemen önce yürürlükte bulunan 12.8.2003 tarihli KMAZMSS Genel Şartları son halinde C.4 şu şekildeydi; ‘sigorta sözleşmesi, sözleşmeye taraf olan araç işletenini takip eder. İşleten, sahip olduğu yeni araca ilişkin bilgileri sigortacıya bildirir. Araç grubunda herhangi bir değişiklik meydana gelmesi halinde, C.3 maddesi hükümleri kıyasen uygulanır. Ancak, sözleşme süresi içinde işletenin değişmesi halinde sigorta sözleşmesi, işletenin değiştiği tarihten itibaren on gün süresince herhangi bir işleme gerek kalmaksızın ve prim ödenmeksizin yeni işleten için de geçerlidir’. Eski işleten sigorta ettiren olarak aracın devrini bildirmemiş ve yeni işleten de o araç için yeni bir sigorta sözleşmesi akdetmemiş veya zeyilname ile mevcut sigorta sözleşmesini üzerine almamış ise, rizikonun o sigorta süresi içinde meydana gelmesi şartıyla, eski işleten/sigorta ettirenin sigorta sözleşmesi olayda esas alınmakta, zarar görenler eski işleten/sigorta ettirenin sigortacısına başvurmakta, bu sigortacıda şartları varsa eski işleten olan kendi âkidine rücu davası açabilmektedir. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik (Tarife Yönetmeliği) md. 11/1 hükmü 19.06.2013 tarihinde değişikliğe uğrayıp son halini almıştır. Değişiklikten önceki Tarife Yönetmeliği md.11/1hükmüşöyleydi;Sigorta sözleşmesi, sözleşmeye taraf olan araç işletenini takip eder. Ancak, sözleşme süresi içinde işletenin değişmesi halinde sigorta sözleşmesi, işletenin değiştiği tarihten itibaren on gün süresince herhangi bir işleme gerek kalmaksızın ve prim ödenmeksizin yeni işleten için de geçerlidir’. Bu 10 günlük süre sona erince yeni işleten bir KMAZMSS sigortası akdetmez ise, on birinci günden itibaren sigortacı sorumlu olmayacak, zarar görenler belirli zararlar için (bedensel zararlar) ancak güvence hesabına başvurabileceklerdir. Somut olaya baktığımızda da; davacı ... ... plakalı vasıtanın satışının, kazanın meydana geldiği 23.11.2009 tarihinden önce 12.11.2009 tarihinde ... Noterliğinde "Mülkiyetin Saklı Tutulması Kaydıyla Satış Sözleşmesi" düzenlenerek ...'e yapıldığı, sözleşme süresi içerisinde işletenin değiştiği, sigorta sözleşmesinin yeni işleten dava dışı ... yönüyle geçerliliği kaza tarihi itibarıyla yürürlükteki mevzuat gereğince; işletenin değiştiği 12.11.2009 tarihten itibaren itibaren 10 günlük süre sonu olan 22.11.2009 tarihi itibarıyla sona ermiş olup trafik kazası 11. Günde 23.11.2009 tarihinde meydana geldiğinden davalı sigortacı şirketin sorumluluğunun doğmayacağı, davalı ... şirketinin trafik kaza nedeniyle ödediği sigorta tazminatının eski sigortalı/işleten konumundaki davacı ...'ya rücu şartları oluşmadığından rücu edilemeyeceği değerlendirilerek davacının davalıya borcunun bulunmadığı, kötü niyet tazminatı şartlarının İİK:72/5 maddesi uyarınca oluşmadığı yönünde karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda belirtilen gerekçeler uyarınca;
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan DAVANIN KISMEN KABULÜ ile, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına davacının borçlu olmadığının TESPİTİNE,
Şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı taleplerinin REDDİNE,
-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 3.400,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
929,22-TL harcın peşin alınan 232,31 -TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 696,91.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 232,31 -TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı vekili tarafından yapılan 17 adet posta-tebligat gideri toplamı 237,50 TL ile 1 Adet bilirkişi ücreti 600-TL, 35,90.-TL başvuru harcı, 5,20.-TL vekalet harcı ve 59,10 TL ihtiyati tedbir talebi harcı olmak üzere toplam 937,70 -TL yargılama giderinin yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar kesinleştiğinde yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının yatıranlara iadesine,
HMK'nun 392/2 maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren 1 aylık sürede tazminat davası açılmaması halinde teminatın iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 17/07/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır