T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/862 Esas
KARAR NO: 2021/162 Karar
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/12/2018
KARAR TARİHİ: 16/02/2021
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine mahkememizde açılan davada yapılan açık yargılamalar neticesinde ;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı borçlu arasında 01.03.2013 tarihli sözleşme imzalanmış olup 10.2 maddesi uyarınca her ne şekilde olursa olsun sözleşmenin sona ermesi sonucu davalıya konsinye olarak verilmiş olan bulaşık makineleri sağlam ve kullanılır halde ... 15 gün içinde teslim etmek zorunda olduğunu, davalı teslim etmemesi durumunda bulaşık makinelerinin güncel liste değeri üzerinden %35 iskontolu bedelini ödeyerek bulaşık makinelerinin mülkiyetini alacağını peşinen kabul ve taahhüt ettiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin karşılıklı yazılı ihtarnameler ile feshedildiğini, ticari ilişkinin fiilen sona erdiğini bunun üzerine davalıda bulunan toplam 30 adet bulaşık makinesinin iadesi istendiğini davalı makinelerin 11 adedini teslim ettiğini, geri kalan 19 adedin ise teslim edilmekten imtina edildiğini, şirket çalışanları makineleri kontrol edip hasarlı olup olmadıklarını incelemek akabinde herhangi bir hasar yok ise tutanağı imzalayabileceklerini belirtmişseler de davalı taraf uzlaşmaz bir tavır ile önce imzalamaları sonra teslim almaları konusunda direttiğini davalının her aşamada aynı tavrı devam ettirdiğini, müvekkilinin gerçeğe aykırı olarak düzenlenen tutanakları imzalamalarının mümkün olmadığını belirttiğini, davalı ise tutanakları imzalamadan makineleri teslim etmeyeceklerini bildirdiklerini, gelinen aşamada davalının iade niyetinin samimi olmadığını, kötü niyetle ve müvekkili firmaya zarar vermek kastıyla hareket ettiğinin anlaşıldığını, hali hazırda konsinye makinelerin nerede olduğunu dahi bilmeyen müvekkilinin 60 bin Euro civarında zarara uğradığını bu nedenle huzurdaki davanın ikame edilmesi zorunluluğu hasıl olduğunu, makineler Winterhalter marka Alman ürünleri olup ithal edildiğini bu sebeple değerinin Euro bazlı olduğunu, açıklanan nedenlerle ve mahkemenizce tespit edilecek dair hususlar çerçevesinde şimdilik 1.000 euro'nun davalıdan ticari faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi ve ticari ilişki kapsamında davacı şirketten mal ve hizmet alımı yapmakta iken hizmette yaşanan aksaklıklar nedeniyle ticari ve profesyonel anlamda sıkıntılar yaşanmaya başlandığını, bunun üzerine bu durumun davacı şirket ile defalarca görüşüldüğünü e-posta yolu ile yazışmalar ve noter kanalıyla gönderilen ihtarnameler ile uyarıda bulunularak sıkıntıların giderilmesi talep edilerek kendilerine uygun bir mehil de verildiğini, müvekkili şirket tarafından sözleşmenin sonlandıracağı davacı tarafa bildirildikten sonra davacı şirket ve yetkilileri tarafından sözleşmenin sonlandırılacağı davacı tarafa bildirildikten sonra davacı şirket ve yetkilileri konuya hissi yaklaşmaya başlamış ve huzurdaki davanın ikame olduğunu, 26/02/2018 tarihinde taraflarınca davacı şirkete ... 27. Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilerek o güne kadar hizmette yaşanan aksaklıklar izah edilmiş ve konu ile ilgili e-posta yazışmalarında da yer verildiğini, daha sonraki aylarda davacı şirket tarafından sunulan hizmet daha da aksamaya başlamış ve süresinde ürün tedarikliği yapılamaması veya arıza giderilmemesi nedeniyle müvekkil şirket mağazalarında ciddi aksaklıklar yaşanmasına neden olduğunu, bunun üzerine ... tarihinde ... 24. Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarname ile sözleşmenin feshedildiği davacı tarafça bildirildiği ve aynı ihtarnamede iade edilecek ürünlerin iadesi ile ilgili hazırlıkları ve bilgilendirmeleri yapmaları talep edildiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde olaylar kasıtlı olarak eksik anlatarak konuyu saptırmaya çalıştığını, açıklanan nedenlerle haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dalı müvekkili şirket adına vekaleten arz ve talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflar arasında ticari hizmet sözleşmesinin varlığı hususunda ihtilafın bulunmadığı tespit edilmiştir.
Davadaki uyuşmazlığın; ticari hizmet sözleşmesi kapsamında mülkiyeti devrolmaksızın kullanmak üzere verilmiş sanayi tipi bulaşık makinalarının sözleşme feshinden sonra sağlam ve kullanılır şekilde teslim edilip edilmediği, teslime hazır iken usulsüz bir şekilde teslim edilip edilemediği söz konusu malların tazmininin gerekip gerekmediği var ise miktarının ne kadar olduğu hususlarında toplandığı görülmüştür.
Dosya kapsamındaki dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi, taraflar arasında akdedilen 01/03/2013 tarihli Temizlik Malzeme ve Ekipman Alım Sözleşmesi, bilirkişi raporları, tanık ifadeleri ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.
Mahkememizce davacı ve davalı tanıkları dinlenmiştir.
Davalı tanıklarından ... mahkeme huzurunda alınan beyanında '' Ben... şirketinde lojistik biriminde 2013 yılından beri halen çalışıyorum, kullanılan konsinye bulaşık makinelerinin ... firmasına teslimi konusunda şirketten o tarihte aracımız çıkmıştı araç şoförü beni aradı malların teslim sürecinin uzadığını söyledi, bende ... beyle beraber ... firmasının ... deposuna gittik, orada ... bey teslim süresinde işlemlerle ilgileniyordu, tek tek makinelerin çalışıp çalışmadığını kontrol ediyorlardı, öğlen saatlerinde teslime gelmiştik ancak akşam mesai saati bitmesine rağmen teslim süreci devam ediyordu daha sonra söz konusu makinelerin arızalı olduğu ve teslim alınmadığı tarafımıza bildirildi, bize form imzalatmaya çalıştılar o zaman bizim üzerimize kapıları kapattılar, ben polisi aradım polisler geldiğinde teslim sürecine ilişkin ihtilafın aramızda çözüleceğini ... bey polislere söyledi, ancak polisler gitti bizden aldıkları teslim formaları irsaliye faturalarını vermediler bizi ordan kovdular, soruldu, irsaliyeler ... şirketinden ... bey tarafından imzalanmıştı. Bu imzaladıkları evrakları zorla aldılar ve de geri vermediler, Soruldu; makineler kamyonda bekliyordu tek tek aşağı indirilip test sonucun bittikten sonra diğer makine kamyondan indiriliyordu hatırladığım kadarıyla sadece 5 makineyi kontrol etmek için aldılar diğerlerini almadılar. Soruldu; irsaliyelerin hepsi tüm makinelere aitti hepsi imzalandı ve elimizden alındı, kalan makinelerin kontrolü yapılmadı. Soruldu; tüm makinelerin kontrolünün yapıldığı ve ayıplı olduğuna ilişkin formların bize imzalatılmak istenmesi nedeniyle bizi orda tuttular. Soruldu; bize imzalatılmak istenen tüm formlar araçtaki teste tabi tutulmayan ve araçtan indirilip teste tabi tutulan makineler içindi. Soruldu; 11 tane makinenin teslim edildiğine dair hiçbir forma imza atmadım,biz çıkartıkdıktan sonra kalan makineler fiilen teslim edilmiş oldu teslim alınmayan malları geri götürük kendi depolarımızda muhafaza ediyoruz, dedi. Tanıklık ücret talebim yoktur.'' diyerek beyanda bulunmuştur.
Davalı tanıklarından ... Mahkeme huzurunda alınan beyanında '' Ben ... de 01/03/2018 tarihinden itibaren bakım onarım proje departmanında çalışmaktayım. Makinelerin teslimi için ... şirketinin deposuna ben , ... bey ve muhasebeden ... beylerle gittik makineleri öğleden sonra 15.30 'da ... şirketine varmıştık, makineleri tek tek indirip kontrol edip tutanak tutuyorlardı mesai saati 17.30 da bittikten sonra diğer makineleri kontrol etmeden alamayacaklarını söylediler bizimde makineleri teslim etme zorunluluğumuz olmamasına rağmen makineleri tek tek söküp getirmiştir, ... şirketinden ... beye bugün tüm makineleri teslim etmemiz gerektiğini söylediler taraflar üzerimizi aradı ben sonra oradan ayrıldım. Soruldu; teslim edilmeyen makinelerin ... tarafından teslim alınmak üzere ... gelindiği konusunda bilgim yoktur. Tanıklık ücret talebim yoktur.'' diyerek beyanda bulunmuştur.
Davacı tanıklarından ... Mahkeme huzurunda alınan beyanında '' Ben ... şirketinde 2005 yılından beri teknik müdür olarak çalışmaktayım. Konsinye makinelerin çalışır vaziyette alınması gerekiyordu ... 4 kişi depomuza geldi onları ben karşıladım makinelerin kontrol edilmesi gerekiyordu, saat 08.30 da akşam 18.30 a kadar makinelerin tek tek kontrolü yapılıyordu makinelerden 12-13 tanesi kontrolü yapıldı, ancak makinelerde çeşitli eksiklikler vardı bunlar tutanaklara yazıldı bu tutanakların imzalanması gerekiyordu ancak karşı taraf imzalamadı, buna ilişkin video kayıtları da vardır, telefonumda mevcuttur, ... yetkilileri malların teslim edildiğine dair evrak imzalatmak istedi ben onları imzalamadım, akabinde polisler geldi, polislere hukuki ihtilafın olduğu kendi aranızda çözülmesi gerektiği ifadesi verildi polisler ayrıldı ...yetkilileri de ayrıldı, depoyu kapattık çıktıK. Soruldu; imzalanmak istenen evrakta 13 adet vinter marka çamaşır makinesini çalışır vaziyette aldım ibaresi vardı bende imzalamadım bu evrak tüm makineler için vardı. Soruldu; makinelerin bir kısmı indirilmemişti kontrolü yapılmayan makinelerin sayısını şuan bilmiyorum kontrolü yapılmadığı için makineleri geri götürdüler, dedi. Tanığa 09/10/2018 tarihli ... şirketi tarafından düzenlenmiş 28 eylül tarihli ihtarnameye konu sözleşme kapsamında 30 konsinye makinenin mağazadan alınması ve araca yüklenmesi ve sözleşmeye konu bağcılar depoya teslimi konusunda aşağıda kimlik numarası ile belirtiğimiz global şirketten yetkilendirilmiş makineleri çalışır vaziyette teslim ettiklerine dair ... firmasından imza almaya ve adımıza teslimata daire imzalamaya sahiptirler, Not: 6 adet makine teslim aldım ibareli belge suretindeki ... kaşeli üzerinde ... isminin yazılı olan belge gösterildi. "Kaşe üzerindeki imza tarafıma aittir ancak teslim ettikleri makineleri indirmediler, bu makinelerin kontrolü yapılmamıştı bu ilk gelen 6 makinedir, 13 makine değildir, makinelerin ... şirketten gelen talimat uyarınca araç şoförü tarafından geri götürüldüğünü biliyorum" dedi. "Tanıklık ücret talebim yoktur'' diyerek beyanda bulunmuştur.
Davacı tanıklarından ... Mahkeme huzurunda alınan beyanında ''ben ... şirketinde 2011 yılından beri teknik servis de çalışmaktayım. Konsinye malların o günkü tesliminde akşam bulunuyordum hatırladığım kadarıyla 11-12 adet makine gelmişti, biz tek tek makinelerin çalışır vaziyette olup olmadığına bakıyorduk ancak makinelerde arızalar vardı, arızaların olduğuna dair form düzenlenmişti ancak bu form karşı tarafça imzalanmadı. Karşı tarafça malların teslimine ilişkin ... şirketine irsaliye verilip verilmediği imzalanıp imzalanmadığını bilmiyorum, ... tarafından polis çağırıldı polisler geldi ancak ihtilafı kendi aranıza çözün dediler ihtilaf devam ederse karakola gelin dedi, sonra herkes dağıldı bildiğim kadarıyla herhangi bir form falan dağıtılmadı." Soruldu; gelen makinelerden hepsi teslim alınmıştır ben malların bizim şirkette kaldı diye biliyorum" dedi. Soruldu; "servis hizmetleri kapsamında ... ... şirketi servis vermekteydi. Tanıklık ücret talebim yoktur.'' diyerek beyanda bulunmuştur.
Taraf vekilleri tanık beyanlarına karşı yazılı olarak beyan dilekçelerini yazılı olarak dosyaya sunmuş oldukları görüldü.
Mahkememizden ... Cumhuriyet Başsavcılığına yazılan müzekkereye cevap verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizden verilen ara kararında davaya konu süresinde teslim edilmediği iddia olunan makinelerin sözleşme kapsamında belirlenmiş güncel liste fiyatının ne kadar olduğu, sözleşme kapsamında belirlenmiş iskonto oranları uygulandığında ne kadar tazminat miktarının talep edilebilir olduğu hususlarında dosya üzerinden Bilirkişi incelemesi yapılmasına, bilirkişi olarak re'sen seçilecek Makine Mühendisinin görevlendirilmesine, karar verilmiş olmakla dosya makine mühendisi bilirkişisine tevdi edilerek alınan 10.10.2019 tarihli raporda; dava konusu 1 adet ... ve 18 Adet ... Model sanayi tipi bulaşık makineleri konusunda tarafınca yapılan değerlendirme sonucunda güncel bedelleri ;
... model sanayi tipi bulaşık makinesinin güncel bedeli 17.600,00 TL+KDV Takdir edilen bedel üzerinden iskonto oranı uygulandığında 17.600,00 TLX%35 iskonto =11.440,00 TL +KDV olmaktadır. ... model sanayi tipi bulaşık makinesinin güncel bedeli 17.850,00 TL+KDV, takdir edilen bedel üzerinden iskonto oranı uygulandığında; 17.850,00 TLX%35 İSKONTO =11.602,50 TL KDV olmaktadır. Yukarıda yapılan değerlendirme sonucunda dava konusu toplam makine sayısı 19 olduğu ve bunlardan 18 adedin ... model 1 adedinin ise ... model olduğu anlaşılmakta olupi davacının davalıdan talep edebileceği tazminat miktarı, 11.400.00 TL +(18X11.602,50)= 220.245,00 TL +KDV olabileceği sonucu takdir edilmiştir.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine ayrı ayrı tebliğ edilmiştir. Davacı vekili 17/10/2019 tarihli dilekçesiyle bilirkişi raporuna beyanlarını içeren dilekçesini dosyaya ibraz etmiştir. Davalı vekili ise, 24/10/2019 tarihli dilekçesiyle bilirkişi raporuna itrazlarını içeren dilekçesini dosyaya sunmuştur.
Mahkememizce verilen ara karar doğrultusunda Mevcut bilirkişiye ticari alanında uzman hesap bilirkişisi dahil edilerek itirazlar doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiş olmakla bilirkişi heyeti tarafından sunulan 09/03/2020 tarihli ek raporda özet olarak; dava konusu bulaşık makinelerinin davacı mülkiyetinde bulunduğu, makinelerin kullanım hakkının sözleşme kapsamında davalıda bulunması sebebiyle teslim suretiyle iadelerine kira sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerektiği, makinelerin paça borcu olarak değerlendirilmesi ve bulundukları yerde teslim alınmalarının asıl olduğu, davacının teslim alma yönünde bir girişiminin dosyaya yansımadığı TBK 335 gereğince teslim sırasında muayene yükümlülüğü de davacıda olduğu, bu muayenenin yapılması için öncelikle teslim alma yükümlülüğünün makinelerin bulunduğu yerde davacı tarafından yerine getirilmesi gerektiği , teslim alma ve muayene yükümlülüğü yerine getirilmeden dava konusu bulaşık makinelerinin sağlam ve kullanılır olmadıklarının belirlenemeyeceği ve buna dayalı olarak taraflar arasındaki sözleşmenin 10.2 hükmünün uygulanmayacağı sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Bilirkişi ek raporu taraf vekillerine ayrı ayrı tebliğ edilmiştir. Davacı vekili 120/03/2020 tarihli dilekçesiyle bilirkişi raporuna beyanlarını içeren dilekçesini dosyaya ibraz etmiştir.
Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle satış için bırakma “konsinye” satış sözleşmesi kavramı üzerinde kısaca durulmasında yarar görülmüştür. Satış için bırakma sözleşmesi öyle bir sözleşmedir ki, bununla, taraflardan biri (bırakan, tevdi eden) kararlaştırılan bir bedel karşılığında, bir malı diğer tarafın kendi adına ve hesabına satması için ona teslim eder ve diğer taraf (satış için alan) da muayyen bedeli ödemeyi veya malı geri vermeyi taahhüt eder. (Haluk Tandoğan, Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri, C.I-1, 2008, s19)
Mahkememizce yapılan tüm yargılamalar neticesinde, taraf iddia ve savunmaları, taraflar arasında akdedilen 01/03/2013 tarihli Temizlik Malzeme ve Ekipman Alım Sözleşmesi, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya içeriğine göre, sabit olmakla ve alınan bilirkişi heyet raporunun dosyadaki delillerle uyumlu, bilimsel ve denetime açık olduğu, konsinye olarak davalı şirkete verilmiş bulaşık makinelerinin mülkiyetinin davacı şirkette olduğu ve taraflar arasındaki sözleşme ile kararlaştırılmış temizlik malzemelerini alma kaydı ile bedelsiz kullanım hakkının kullanıldığı ve makinelerin tesliminde kıyasen taşınır kiralamasına ilişkin TBK:334. ve 335. Madde hükümleri uyarınca ile TBK 89. Madde hükümlerinin uygulanabileceği parça borcunda ifa yerinin somut olay bakımından bulaşık makinelerinin kurulu olduğu davalı tesisleri olduğu, davacı şirketin yetkili servis olarak hizmet verdiği de gözetildiğinde makinelerin bulunduğu yerde iade alınmaları gerektiği ancak somut olayda; davalı şirket ... 24. Noterliği ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtar ile taraflar arasındaki 01.03.2013 tarihli sözleşmenin haklı nedenlerle feshedildiğini, konsinye malların ihtarnamenin tebliğinden itibaren 15 içinde gerekli hazırlıkların yapılarak teslimin ne zaman ve kim tarafından yapılacağı hususunda haberdar edilmelerini ihtar etmiş ve 28.09.2018 tarihinde davacı şirkete tebliğ olduğu, davacı şirketin de ... 4. Noterliği ...tarih ve ... yevmiye nolu cevabi ihtarname ile; konsinye malların sözleşme gereği davalının teslim etmesini gerektiğini ifade ederek teslim yeri ile ilgili bildirimde bulunduğu fakat konsinye olarak verilmiş malları teslim almak için davacı şirketin davalı şirkete başvurduğuna ilişkin somut bir delil olmadığı anlaşılmakla davacı şirketin bilirkişi ek raporundaki itirazlarına itibar edilemeyeceği, davalı şirket tarafından makinelerin davacı şirket mahalline götürüldüğü bir kısmının teslim edildiği ve bir kısım makinelerin teslim edilmediği anlaşılmakla , davacı tarafın teslim alma ve muayene yükümlülüklerini yerine getirmediği anlaşıldığından açılan davanın esastan reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 59,30 TL Karar ve İlam Harcından, peşin yatırılan 103,13 'nin mahsubu fazla yatırılan 43,83 TL harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafından bu dava sebebi ile yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan 800,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine
Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/02/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır