T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/981 Esas
KARAR NO: 2021/182
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 27/12/2018
KARAR TARİHİ: 18/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
TALEP; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalının ... ili ... İşletme Müdürlüğü hizmet alanında mevcut olan '... A Ş, -... konutlarına ait ... no.lu ... yer attı kablosu tesisi' işine ait geçici kabul işlemlerinin 30.11.2013 tarihinde yapıldığını, tanzim edilen geçici kabul tutanaklarının 09.12.2011 tarihinde onaylandığını, bahsi geçen proje geçici kabul tutanaklarında da belirtilen ... ilçesi , ... mahallesi 1 ada , 2 pafta ,139 parselde uygun görülen proje kapsamında tesis edildiğini vc geçici kabulünün yapıldığını, söz konusu dağıtım varlığının Mülga Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeligi'nin 38. Maddesi ve 28.01.2014 tarihli 28896 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Bağlantı vc Sistem Kullanım Yönetmeliği'nin 21. Maddesine dayanılarak hazırlanan 27.08.2014 tarih ve 5187 -2 karar no'lu EPDK Kurul Kararı ile yayımlanan metodoloji ve sair meri mevzuat gereği, yatırım bedelinin iadesi gerekliğini, davalı şirket yetkilileriyle çeşitli aşamalarda sözlü görüşmeler yapıldığını en nihayet 15.10.2018 tarih ve 67530 sayı ile yatırım bedelinin iadesi talepli olarak başvuruda bulunulduğunu, talebin 07.11.2018 tarih ve 8941 sayı ile reddedildiğini, davalı şirketin red cevabına karşılık 01.12.2018 tarihinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'na yapılan yazılı başvuruya dava tarihine kadar herhangi bir yanıt verilmediğini, Mülga Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği 38. Maddesinin altıncı fıkrasında Madde 38-(6) Sisteme bağlantı yapılması halinde sistem kullanımı açısından kapasitenin yetersiz olması nedeniyle genişleme yatınım veya yeni yatırım yapılmasının gerekli olduğu ve yeterli finansmanın mevcut olmadığı hallerde söz konusu yatırım dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi adına , bağlantı yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişi tarafından ilgili mevzuat kapsamındaki teknik standartlar sağlanarak yapılabilir veya finanse edilebilir. Bu durumda gerçekleşen yatırıma ait toplam harcama tutarı sisteme bağlantı yapan gerçek veya tüzel kişi ile ve /veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler arasında yapılacak bağlantı sistem kullanım anlaşması çerçevesinde mahsup edilir denildiğini , MADDE 21 - (1) Üretim vc tüketim tesislerinin dağıtım sistemine bağlanabilmesi için, sistem kullanımı açısından kapasitenin yetersiz olması nedeniyle, genişleme yatırımı veya yeni yatırım yapılmasının gerekli olduğu vc yeterli finansmanın mevcut olmadığı hallerde, söz konusu yatırım dağıtım şirketi adına, bağlantı yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişi tarafından ilgili mevduat kapsamındaki teknik standartlar sağlanarak yapılabilir veya finanse edilebilir.(2) Dağıtım şirketi talebin karşılanabileceği tarihi, talebin yapıldığı tarihten itibaren beş yılı geçmemek üzere bağlantı yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişiye bildirir, bu durumda gerçekleşen yatırıma ait bedel, dağıtım şirketi tarafından bağlantı görüşünde verilen bağlantı talebinin karşılanabileceği tarihteki yıl içerisinde en fazla oniki aylık taksitte, yatırımı yapan veya finanse eder gerçek veya tüzel kişiye, muhataba ulaşılamaması halinde tesisin bulunduğu yerdeki en yakın banka ya da PTT şubesine, hak sahip veya sahipleri adına yatırılarak ödenir. Bu madde hükümleri uyarınca yapılan dağılım tesisinin dağıtım şirketi tarafından geçici kabulünün yapıldığı ayı takip eden aydan itibaren, geri ödemenin yapılacağı ilk taksit tarihine kadar geri ödemesi yapılmamış tutar Tüketici Fiyat Endeksi oranında güncellenir .Yukarıdaki açıklamalar nezdinde davacı firmanın meri yasa hükümlerine güvenerek yapmış olduğu yatırım ile maddi külfetin idarece defaten ödenmesi yönünde haklı beklentisi bulunduğu dikkate alınarak yatırım bedelinin mevut piyasa koşulları da göz önüne alınacak şebeke işletmecisi tarafından, tesisi kurana geri ödenmesinin hukuki olarak göz ardı edilemeyeceği açık olduğunu, Danıştay 13. Dairesi 31.03.2015 tarih 2010/2546 esas 2015/1256 karar sayılı kararıyla yapılan yatırım tutarının, tesisi inşa eden veya finanse eden kişilere geri ödeneceğinin kanunda kurala bağlanmış olduğunu, Kanunun lafzından Kanun koyucunun amacının yatırımın gerçek tutarının geri ödenmesinin sağlanması olduğunun anlaşıldığını , aksi bir durumun tesisi finanse veya inşa edenlerin mülkiyet hakkına dolaylı yoldan müdahale anlamına geleceğini, dava konusu düzenlemelerin tesislerin inşa edileecği araziden ve coğrafî konumdan kaynaklanacak maliyet farklılıklarını yansıtacak bir düzenleme olmadığını, bu durumun farklı coğrafi konum ve arazilerde inşa edilecck tesislerde hakkaniyete aykırı durumlara yol açacak nitelikte olduğuna ,düzenlemenin rekabetçi koşullar taşımayan ihalelerde ortaya çıkan fiyatları esas alarak yüksek yatırım bedeli belirlenmesi gibi kamu yararına sebep olacağı dikkate alınarak yatırım bedelinin tespit edilerek ödemeye esas gerçek değerlerin davalı şirketçe tespiti ile davacı firmaya ödemesi gerekliğini beyan ile davalının ... ili ... İşletme Müdürlüğü hizmet alanında mevcuı olan '... İnşaat A.Ş. -... konutlarına ait ... nolu ... yer altı kablosu tesisi' işine ait 837.022.71 TL yatırım bedelinin 09.12.2011 tarihinden itibaren aylık TFE oranında faiz güncellemesi yapılarak dava tarihindeki güncel bedelinin tespiti ile devamla yasal faiziyle birlikte davacı şirkete ödenmesini istemiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkil şirket kayıtlarında yapılan incelemede davacı şirket adına dava konusu (taşınmazlar için akdedilmiş herhangi bir abonelik (bağlantı)sözleşmesi tesis edilmediğinin görüldüğü,, mevzuat gereği bağlantı ya da sistem kullanım anlaşması olmadan tesis bedellerinin iadesinin söz konusu olmadığı, Bu nedenle Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinin Mülga 37.maddesi kapsamında mahsuplarına işleminin gerçekleşmediği, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 38.maddesinin (6.bendinde) "Sisteme bağlantı yapılması için, sistem kullanımı açısından kapasitenin yetersiz olması nedeniyle, genişleme yatırımı veya yeni yatırım yapılmasının gerekli olduğu ve yeterli finansmanın mevcut olmadığı hallerde, söz konusu yatırım ... ve/veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi adına, bağlantı yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişi taralından ilgili mevzuat kapsamındaki teknik standartlar sağlanarak yapılabilir veya finanse edilebilir. Bu durumda, gerçekleşen yatırıma ait toplam harcama tutarı; a) ... için; sisteme bağlantı yapan gerçek veya tüzel kişi ile ... arasında yapılacak bağlantı ve sistem kullanım anlaşması çerçevesinde gerçek veya tüzel kişinin iletim tarifesi bedelinden düşülür." denildiğini, Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 6. Maddesinde; (1) Gerçek veya tüzel kişilerin, dağıtım sistemine bağlantı talebinin dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde karşılanması ve bağlantı anlaşması yaparak hizmet verilmesinin esas olduğunu, (3) b) Dağıtım sisteminin mevcut durumunun bağlantı talebinin karşılanması için uygun olmaması ve genişleme yatırımı veya yeni yatırımın gerekli olması durumunda; saha etüdü gerektirmeyen hallerde başvuru tarihinden itibaren on iş günü, saha etüdü gerektiren hallerde ise başvuru tarihinden itibaren yirmi iş günü içerisinde, bağlantı talebinin karşılanabileceği makul bir süre, gerekçeleri ile birlikle başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir. Başvuru sahibinin söz konusu süreye itiraz hakkı saklı olup, bu konuda Kuruma başvurabilir. Başvuru, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 38 inci maddesi hükümleri çerçevesinde Kurum tarafından değerlendirilir. Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından verilen görüşe ilişkin gerekçelerin Kurul tarafından uygun görülmemesi halinde, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi ile başvuru sahibi arasında bağlantı anlaşması imzalanır. Başvuru sahibinin (b) bendi kapsamında haksız bulunması veya bağlantı talebinin karşılanabilmesi için dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından bildirilen sürenin başvuru sahibi tarafından uzun bulunması ve bağlantı talebinin branşman hattı tesis edilerek karşılanabilir olması halinde gerekli yatırım başvuru sahibi tarafından üstlenilebilir. Bu durumda bağlanlı projesinin hazırlanmayı başvuru sahibinin sorumluluğunda olup bağlantı projesinin hazırlanabilmesine ilişkin etüt için gerekli olan tüm bilgiler dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından sağlanır. Bağlantı projesi, tamamlanmasını müteakip onay için dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye sunulur. Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, söz konusu proje üzerindeki incelemesini proje sunum tarihinden itibaren beş iş günü içerisinde tamamlayarak projeyi onaylar veya projeyi revizyon için başvuru sahibine iade eder, Proje revizyonunun gerekçeleri başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir. Bağlantı projesinin onaylanması durumunda, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi ile başvuru sahibi arasında, branşman hattının mülkiyet vc kullanım haklan ile finansman ve bağlantı koşulları gibi hususların düzenlendiği bağlantı anlaşması imzalanır. Dendiğini, Kullanıcı tarafından Dağıtım Varlıklarının Tesis Edilme Metodolojisinin; 5'inci maddesinin 4. fıkrasında "Başvuru sahibinin dağıtım tesisini bizzat yapması usulünde; a) Başvuru sahibi ile dağıtım şirketi arasında; tesis edilecek dağıtım varlıklarının yapımına ilişkin koşulların, ilgili mevzuatın vc kontrollük iş ve işlemlerinin tanımlandığı bir tesis sözleşmesi imzalanır." Dendiğini, Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin ilamları doğrultusunda atıf yapılan ve yukarıda alınlılanan yasal düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere; kullanıcı tarafından tesis edilen dağıtım varlıklarının dağıtım şirketi tarafından karşılanmasının ilk şartının (öncelikli şart); kullanıcı ile dağıtım şirketi arasında tesis kullanım anlaşması ve bağlantı anlaşmasının imza edilmesi olduğunu, eldeki dava dosyası ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde, davacı ile davalı şirket arasında gerek tesis kullanım anlaşması gerek ise de bağlantı anlaşması bulunmadığını, Davacı tarafın henüz bu anlaşmalar imza edilmeden yapımı tamamlanan tesislere ilişkin olarak bedel talebinde bulunmasının, alıntılanan yasal mevzuat ve Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin kararlan ışığında açıkça hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, aynı şekilde Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliğinin 10/2 maddesine göre; "Sisteme bağlantı yapılması halinde, sistem kullanımı açısından kapasitenin yetersiz olması nedeniyle genişleme yatırımı veya yeni yatırım yapılmasının gerekli olduğu ve yeterli finansmanın mevcut olmadığı hallerde, söz konusu yatırım dağıtım şirketi adına bağlantı yapmak isteyen tüzel kişi tarafından mevzuat kapsamındaki teknik standartlar sağlanarak yapılabilir veya finansman koşulları dağıtım şirketi tarafından uygun bulunması halinde tüzel kişi tarafından finanse edilebilir. Bu durumda; gerçekleşen yatırıma ait toplam harcama tutarı, sisteme bağlantı yapan tüzel kişi ile dağıtım şirketi arasında yapılacak bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşması çerçevesinde kullanıcının sistem kullanım bedelinden düşülür," hükmüne havi olduğunu, yapılan yatırımların bedellerinin dahi söz konusu bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşması çerçevesinde belirleneceğini, yasal mevzuat kapsamında hu anlaşmalar imzalanmadan ne söz konusu yatırım tutarlarının hesaplanabileceği ne de bu tutarların dağıtım şirketinden talep edilebileceğini, Elektrik Piyasası Bağlantı vc Sistem Kullanım Yönetmeliğinin Geçici 2.maddesinde "(2) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren on yıl içerisinde bu madde kapsamındaki gerçekleşen yatırıma ilişkin toplam harcama tutarlarının geri ödemesi tamamlanamadığı takdirde, bakiye tutar ilgili gerçek veya tüzel kişilere onuncu yılın sonunda defaten ödenir." denildiğini, 28.01.2014 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren bu hüküm gereğince 2024 yılına kadar geri ödemeye ilişkin defaten Ödeme yapılmayacağını,: Mahsuplaşma yöntemine başlanılamamış olmasında müvekkil şirketin kusurunun olmadığını, zira geri ödemeye muhatap tarafından herhangi bir bağlantı ve sistem kullanım anlaşması, perakende satış sözleşmesi başvurusu olmadan ve sözleşme imzalanmadan mahsuplaşmanın yapılmasının mümkün olmadığını, geri ödemesi peyderpey yapılacak tesis bedellerinin kapsamının belirlenmesinde Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin yapı bağlantı hattı branşman hattını düzenleyen 4/34. maddesin de MADDE 4 — (1) Bu Yönetmelikte geçen; Branşman (İrtibat) hattı: Müşterinin dağıtım sistemine bağlandığı bağlantı noktasına kadar müşteri tarafından tesis edilen, müşterinin mülkiyetinde olan ve münhasıran müşterinin bağlantı talebinin karşılanması amacı ile kullanılan tüm teçhizatı (hat, kablo, direk, kesici ve ölçü sistemi v.b.) ifade eder." dendiğinden yasal mevzuat gereği abonenin sorumluluk alanında bulunan yapım bedellerinin davalı şirketten talep edilmesinin mevzuata aykırı olduğunu, beyan ile davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava: Eser sözleşmesi uyarınca konut projesi kapsamında yer altı elektrik kablo tesisi ve döşemesi nedeniyle yatırım bedel iadesinin tefe oranında dava tarihi itibarıyla güncel değerinin tespitiyle ödenmesi talebine ilişkindir.
Taraflar arasındaki ihtilafın; davalının hizmet alanına yapılan trafo ve diğer eklentileri nedeni ile yine davalı tarafça onaylanması nedeni ile ortaya çıkan maliyetin yatırım bedelinin iadesinin mümkün olup olmadığı, bu yönde davacının alacağının bulunup bulunmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Epdk , ... İlçe Tapu Sicil Müdürlüğü, ... A.Ş 'nin yazı cevapları , geçici kabul tutanakları, davalı ile davacı arasında akdedilen altyapı sözleşmesi, bilirkişi kök , bilirkişi ek raporu ve tüm dosya kapsamı davamızın delillerini oluşturmaktadır.
TTK 'nın ilgili hükümleri gereğince tarafların tutmakla yükümlü oldukları ticari defter ve kayıtlar üzerinde ihtilaf konusunun tespiti için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş bilirkişiler mahkememize sunmuş oldukları 30/01/2020 tarihli raporlarında özetle" Davacı Şirket tarafından, yapımı gerçekleştirilen büyük ölçekli konut projesine ( ... Konutları ) enerji sağlanması için davalı kuruma başvuruda bulunulduğu ancak davalı kurumun mevcut alçak gerilim şebekesinden bu talebin karşılanmasının mümkün olmadığı bildirildiği, lalep edilen enerjinin karşılanması için gerekli tesisin davacı tarafından yapılarak kurumlarına devrinin istendiği, dava konusu elektrik alt yapı tesislerinin davalı kurumdan izin alınmak ve kurumun belirlediği şartlara uygun olarak yapılarak , geçici kabullerinin de davalı kurum elemanlarınca yapılıp tesisin işletmeye alındığı,davalı kurum tarafından dava konusu işin yapılması için gerekli finansmanın bulunmadığı yönündeki yazılı beyanı doğrultusunda ; Dava konusu tesisin , davacı şirket tarafından '"davalı kuruma teslim edildiği tarihte yürürlükte bulunan 04.08.2002 tarihli ve 24836 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Elektrik Piyasası l isans Yönetmeliğimin 38. Maddesindeki' şartlara uygun olarak yapıldığı ve davacı larafından yapılan tesis için heyetimizce hesaplanan bedelinin ( ...- ... 2013 yapım ve teslim yılı birim fiyatlarına göre) KDV hariç 940.871,29 TL olduğu ancak talep edilen tutarın 837.022,71 TL olması sebebiyle iadesi istenecek miktarın 837.022,71 TL olacağı, 837.022,71 TL nin davacı tarafından , davah kurumdan istenebileceği konusunun hukuki değerlendirmesinin Mahkemenizin takdirinde olduğu" yönünde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğe çıkarılmış taraf vekillerinin bilirkişi raporuna beyan ve itirazlarını içeren dilekçeler sundukları anlaşılmıştır.
Mahkememizin 05/03/2020 tarihli celsesinde , tarafların itirazlarını karşılar nitelikte ve davacı dava dilekçesinde faiz talebinde de bulunduğundan emsal Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere davacının davalı kuruma başvurduğu tarihten itibaren faiz hesabıda yapılarak bulunacak tesisat bedeli yönünden ek rapor alınmasına karar verildiğinden dosyanın ek rapor için bilirkişilere tevdi edildiği ve bilirkişilerce sunulan 19/10/2020 tarihli ek raporda özetle, " davacının dava tarihine güncellenmiş bedeli talep edebileceği sonucuna varılmıştır. Heyetçe hesaplanan dava tarihine güncellenen tutar 1.749.698,70 TL ise de, 6100 sayılı HMK 'nın 26. Maddesinde belirtilen taleple bağlılık ilkesi gereği davacı talebi 837.022,71 TL dir " yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri anlaşılmıştır.
Ek raporun taraf vekillerine tebliğ edildiği, davalı vekilinin rapora beyan ve itirazlarını içeren dilekçe sunduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlığın çözümünde hukuki işlemlerin gerçekleştirildiği tarihlerdeki yürürlükteki mevzuat hükümlerini değerlendirmek gerekmektedir.
Şöyle ki; 01 Mart 2003 tarihli “Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 6. maddesinde; “Gerçek veya tüzel kişilerin, dağıtım sistemine bağlantı talebinin dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde karşılanması ve bağlantı anlaşması yaparak hizmet verilmesi esastır. Bağlantı için yapılan başvuru, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından, dağıtım sisteminin mevcut durumu çerçevesinde genişleme yatırımı veya yeni yatırımın gerekli olması hususları da dikkate alınarak değerlendirilir. Buna göre; a-Dağıtım sisteminin mevcut durumunun bağlantı talebinin karşılanması için uygun olması hâlinde, 5. maddede belirtilen belgelerin ibraz edilmesi kaydıyla dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi ile başvuru sahibi arasında bağlantı anlaşması imzalanır. b-Dağıtım sisteminin mevcut durumunun bağlantı talebinin karşılanması için uygun olmaması ve genişleme yatırımı veya yeni yatırımın gerekli olması durumunda; saha etüdü gerektirmeyen hallerde başvuru tarihinden itibaren on iş günü, saha etüdü gerektiren hallerde ise başvuru tarihinden itibaren yirmi iş günü içerisinde, bağlantı talebinin karşılanabileceği makul bir süre, gerekçeleri ile birlikte başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir. Başvuru sahibinin söz konusu süreye itiraz hakkı saklı olup, bu konuda Kuruma başvurabilir. Başvuru, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 38. maddesi hükümleri çerçevesinde Kurum tarafından değerlendirilir. Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından verilen görüşe ilişkin gerekçelerin Kurul tarafından uygun görülmemesi halinde, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi ile başvuru sahibi arasında bağlantı anlaşması imzalanır. c-Başvuru sahibinin (b) bendi kapsamında haksız bulunması veya bağlantı talebinin karşılanabilmesi için dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından bildirilen sürenin başvuru sahibi tarafından uzun bulunması ve bağlantı talebinin branşman hattı tesis edilerek karşılanabilir olması hâlinde gerekli yatırım başvuru sahibi tarafından üstlenilebilir. Bu durumda bağlantı projesinin hazırlanması başvuru sahibinin sorumluluğunda olup, bağlantı projesinin hazırlanabilmesine ilişkin etüt için gerekli olan tüm bilgiler dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından sağlanır. Bağlantı projesi, tamamlanmasını müteakip onay için dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye sunulur. Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, söz konusu proje üzerindeki incelemesini proje sunum tarihinden itibaren beş iş günü içerisinde tamamlayarak projeyi onaylar veya projeyi revizyon için başvuru sahibine iade eder. Proje revizyonunun gerekçeleri başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir. Bağlantı projesinin onaylanması durumunda, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi ile başvuru sahibi arasında, branşman hattının mülkiyet ve kullanım hakları ile finansman ve bağlantı koşulları gibi hususların düzenlendiği bağlantı anlaşması imzalanır. Dağıtım sistemine geçici bağlantı yaparak elektrik enerjisi temin etmek isteyen gerçek veya tüzel kişi ile dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi arasında kullanım amacıyla sınırlı bir süreyi içeren bağlantı anlaşması imzalanır. Bağlantı anlaşmasının imzalanmasını takiben ve anlaşmada yer alan süre içerisinde gerekli bağlantı varlıkları tesis edilerek, Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak belirlenen bağlantı bedeli, başvuru sahibi tarafından dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye ödenir. Bağlantı bedeli, bir defaya mahsus olmak üzere ve ilk bağlantı anlaşması yapılması esnasında tahsil edilir ve geri ödenmez. Bağlantı anlaşmasında yer alan adresteki kullanım yeri var olduğu sürece, bağlantı anlaşması yürürlükte kalır ve söz konusu kullanım yerindeki müşteri değişikliği halinde yeni bir bağlantı anlaşması yapılması talep edilmez” hükmüne amirdir.
Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 38. maddesinin 6. fıkrasında; “sisteme bağlantı yapılması hâlinde sistem kullanımı açısından kapasitenin yetersiz olması nedeniyle genişleme yatırımı veya yeni yatırım yapılmasının gerekli olduğu ve yeterli finansmanın mevcut olmadığı hâllerde söz konusu yatırım ... ve/veya dağıtım lisansı sahibin tüzel kişi adına, bağlantı yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişi tarafından ilgili mevzuat kapsamındaki teknik standartlar sağlanarak yapılabilir veya finanse edilebilir. Bu durumda gerçekleşen yatırıma ait toplam harcama tutarı, sisteme bağlantı yapan gerçek veya tüzel kişi ile ... ve/veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler arasında yapılacak bağlantı ve sistem kullanım anlaşması çerçevesinde gerçek veya tüzel kişinin iletim ve/veya dağıtım tarifesi bedelinden düşülür" hükmü bulunmaktadır.
28/01/2014 tarih ve 28896 sayılı Resmî Gazetede yayınlanan Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinin geçici ve son hükümlerinde “Kullanıcı tarafından tesis edilen iletim ve dağıtım varlıklarına ilişkin metodoloji” ve “mahsup yöntemiyle geri ödeme hususları düzenlenmiştir.” Yine, aynı yönetmeliğin 20 ve 21. maddelerinde de kullanıcı tarafından tesis edilen iletim ve dağıtım varlıkları ile geri ödemeye ilişkin metodoloji usul ve esasları düzenlenmiştir. Ancak söz konusu 28/01/2014 tarih ve 28896 sayılı Resmî Gazetede yayınlanan Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği ile EPDK'nın 27.08.2014 tarih ve 5187-2 tarihli kurul kararları ile belirlenen "Kullanıcı tarafından dağıtım varlıklarının tesis edilme metodolojisinin yürürlük tarihleri; dava konusu tesisin, davacı kurumdan izin alınması, geçici kabulü, işletmeye alınması tarihinden sonraki tarihleri kapsadığından değerlendirmeye alınamayacağı kanaatine varılmıştır. Bu nedenle işin kabulünün yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 04.08.2002 tarihli ve 24836 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 38. Maddesine göre değerlendirilmiştir. Bu nedenle defaten ödeme talebine karşın yatırım bedeli tutarının dağıtım tarifesi üzerinden mahsubu gerekmiştir. Bu yönde; "(...) O hâlde mahkemece; davacının davalı kuruma başvurduğu tarihten itibaren faiz hesabı yapılarak bulunacak tesisat bedelinin (yönetmelik gereği) davacının dağıtım tarifesi bedelinden düşülmesine karar verilmesi gerekirken, defaten ödenmesine karar verilmesi doğru görülmemiştir. T.C. YARGITAY 3. HUKUK DAİRESİ BAŞKANLIĞI ESAS NO: 2014/12032 KARAR NO: 2015/5355 Tarih: 01.06.2015 İçtihadı)
Davalı vekilinin taraf şirketler arasında bağlantı anlaşması olmadığından mahsubun yapılmasının mümkün olmadığı, davada aktif husumetin konut projesindeki bağımsız bölüm maliklerine ait olduğu, gene tesislerin mülkiyetinin ...' a ait olduğu pasif husumet yokluğunun olduğu, davacının taleplerinin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca zamanaşımına uğradığı itirazlarına karşılık; bağlantı anlaşması taraflar arasında imzalanmamış olsa da fiili devrin gerçekleştiği dosya kapsamında toplanan deliller ışığında anlaşıldığından yatırım bedelinin tarife üzerinden mahsubunun mümkün olduğu ve bu yönde; "(...) Somut olayda; davacı tarafından tamamlanan ve elektrik bağlanan 1. bloğun elektrik ihtiyacının davaya konu hattan karşılandığı, "hattın fiilen davalı tarafından enerji verilerek kullanılıyor olmasına göre; fiili devrin gerçekleştiği" nazara alınarak, bilirkişi tarafından hesaplanan hat bedelinin (27.545,29 TL), elektriğin kullanıldığı (1. blok) bloğun iletim tarifesi bedeli üzerinden düşülmesi gerekir." T.C. YARGITAY 3. HUKUK DAİRESİ BAŞKANLIĞI ESAS NO: 2014/15825 KARAR NO: 2015/2263 Tarih:16.02.2015 içtihat ; davaya konu alt yapı tesislerinin bedellerinin söz konusu konut projesinin maliklerinden tahsil edildiğine dair bir durumun tespit edilmediğinden ve trafo, kablolama işlerine ilişkin olarak taşeronlara yaptırılan ihale konusu işler, yapılmış olan dairelerin maliyetlerine dahil edildiği ve dolayısıyla inşaatı yapan davacı şirketin trafo ve kablolama maliyetleri kadar kardan mahrum kaldığı değerlendirilerek aktif husumet yokluğu itirazlarına itibar edilemeyeceği, gene davalı Bedaş'ın elektrik tesislerini davacıya yaptırmayı sağlayarak davacı tarafından bedeli ödenmek suretiyle yeni yapılan tesisin mülkiyetinin dava dışı Tedaş'a geçmiş olması pasif husumet yokluğundan ziyade müteselsil sorumluluk kapsamında değerlendirilerek Bedaş'a husumetin yöneltilebileceği, eser sözleşmesi kapsamında zamanaşımı hususunun değerlendirilebileceği, alacağın muaccel hale gelmesinin kesin kabul ile başlayacağı ancak geçici kabul sonrası yıllardır davalı kurumun kullanımında olan elektrik tesisi ile ilgili kesin kabullerin yapılmadığı anlaşıldığından ve davalı kurumun bu yönde ağır kusuru olduğu kabulüyle TBK 146. Maddesi uyarınca 10 yıllık genel zamanaşımı süresinin uygulanması gerektiğinden zamanaşımı def'ilerinin yerinde olmadığı, yine ıslah edilen kısım için ileri sürülen zamanaşımı def'i yönüyle de; HMK'nun 107/1. maddesi uyarınca iş bu dava da belirsiz alacak davası niteliğinde olup belirsiz alacak davasında zamanaşımı yalnızca dava açılan kısım için değil, tüm dava için kesilir. 6100 sayılı HMK hükümleri gereğince, davacının iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın, davanın başında belirtmiş olduğu alacak talebini HMK'nun 107/2. maddesi hükmüne göre bilirkişi raporu ile tam ve kesin olarak belirlendiği anda arttırması mümkündür. HMK'nun 107/2. maddesi gereğince yapılacak bu artırım bir ıslah olmadığı gibi, bu artırım nedeniyle zamanaşımının gerçekleştiğinden de söz edilemeyeceğinden yine mülga yönetmeliğin değişik 36/6 maddesi uyarınca dağıtım tesisinin dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından geçici kabulünün yapıldığı ayı takip eden aydan itibaren tutar Tüketici Fiyat Endeksi oranında güncellenebileceğinden , tarafların ticari şirket olması ve ticari işletmesini ilgilendiren bir durum olması nedeniyle 3095 sayılı kanunun 2/II maddesi uyarınca avans faiz talep edilebileceğinden aşağıdaki şekilde hüküm vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın KABULÜ İLE ;
1.749.698,70 TL 'nin (837.022,71 TL sine dava tarihinden itibaren 912.675,99 TL'sine ıslah tarihi olan 28/12/2020 tarihinden itibaren yürütülecek avans faizi ile birlikte hesaplanarak ) davacının kullanacağı enerji dağıtım tarafından mahsubuna,
2-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 119.521,92 TL karar harcından peşin alınan 14.294,26 TL ile 15.619,49 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 29.913,75 TL 'nin mahsubu ile geri kalan 89.608,17 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3- Davacının yaptığı 117,20 TL posta masrafı, 4.500 TL bilirkişi ücreti, 35,90 TL başvurma harcı , 5,20 TL vekalet harcı, 14.294,26 TL peşin harç ve 15.619,49 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 34.572,05 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği 94.039,43 TL vekalet ücreti takdirine, bunun davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde artan gider avansının ilgilisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/02/2021
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır