T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/300 Esas
KARAR NO: 2021/447 Karar
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/10/2018
KARAR TARİHİ: 01/06/2021
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine mahkememizde açılan davada yapılan açık yargılamalar neticesinde ;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile arasında ticari münasebet ve ticari alışverişin bulunmadığını, dava konusu olan ... Bankası ... Şubesine ait keşideci ... ... Tic. İnş. Turz. İth.İhr. Ltd. Şti tarafından keşideli 10/10/2018 tarihli 75.000 TL ve 10/11/2018 tarihli 75.000 TL'lik çeklerden dolayı davalıya hiçbir edim ve ifa borcunun bulunmadığını belirterek davalının alacaklı sıfatının olmadığını dava konusu çeklere karşılık borçlu bulunmadığının tespiti ve tüm neticeleri ile çeklerin iptalini, dava nihayetine değin tehir-i icra ile çekleri icraya konulmaması için ihtiyati tedbire, dava harç masraflar ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle, davanın öncelikle yetkisiz mahkemede açılmış olduğunu, icra takibinden önce açılan menfi tespit davalarında yetkili mahkemenin davalının davanın açıldığı yerdeki yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, davalı müvekkili bankanın ... Mah. ... Cad. No: ...İstanbul olduğunu, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkisizliğine karar verilmesini gerektiğini, davacının dava değeri 75.000 TL olarak belirttiğini ve nispi harcın da bu değer üzerinden yatırıldığını fakat dava konusunun 150.000 TL bedelli çeklerin iptali olduğunu, davacı tarafından yatırılan eksik harcın tamamlatılmasını, davacı ile şirket arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, davacının diğer davalı ile arasında doğrudan doğruya var olan ilişkiler dayanan defileri müvekkiline karşı ileri süremeyeceğini, müvekkilinin diğer davalı ile akdedilen Genel Kredi Sözleşmesine istinaden kendisine diğer davalı tarafından temlik cirosu ile teslim edilen çekin takip konusu yapıldığını, müvekkili şirketin yetkili ve meşru hamil olduğunu, dava konusu çekin ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığını, davacının kötü niyetle hareket etmesi nedeniyle müvekkili bankanın alacağını sürüncemede bıraktığını bu nedenle davacı aleyhine tazminata hükmedilmesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle yetki itirazının kabulü ile dosyasının İstanbul Asli Ticaret Mahkemesine gönderilmesine usul ve yasaya aykırı açılan davanın reddine, davacı aleyhine tazminata hükmedilmesine yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Davadaki uyuşmazlık; Dava dışı ... ile Davacı şirket arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı verilen çeklerin bedelsiz kalıp kalmadığı diğer davalı bankanın çekleri temliken mi, teminaten mi alıp almadığı çek bedelinden kaynaklı borcun bulunup bulunmadığı var ise miktarının ne kadar olduğu hususlarında toplandığı görülmüştür.
Dosya kapsamındaki dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi, ... İcra Müdürlüğü 2018/... Esas Sayılı dosyası ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.
.... İcra Dairesi'nin 2018/... E. Sayılı takip dosyasının yapılan incelemesinde; ... A.ş. Tarafından ... ve ... İth.İh, ... ..., ... ... hakkında Örnek No:10 950.164,52 TL üzerinden icra takibi başlatıldığı görülmüştür.
... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/... Esas 2019/... Karar sayılı ilamının incelenmesinde, davanın kabulü ile dava konusu 29716 ve 29717 nolu çekler nedeniyle davacı şirketin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş ancak çeklerin ciro edilmesi nedeniyle çeklerin iptaline karar verilmeyeceğinden çek iptali talebinin reddine hükmedildiği anlaşılmıştır.
Davacı Tanığı : ... Asliye Ticaret Mahkemesi huzurunda alınan beyanında:'' Ben davacı şirket yetkilisini ve davalı ... yetkilisini tanırım. Benimde şirketim vardır. Davacı şirket ile benim sahibi olduğum şirket davalı şirketten ... alımı konusunda anlaşmıştır. Davacı taraf ve ben davalıya avans çek verdik. Davalı şirket bu avans çekleri teminatta kullanmış bu çekleri bize geri göndermemiş malları da teslim etmemiştir. Bildiğim kadarıyla davacının mallarını teslim etmedi ve çeklerini de iade etmedi. Tanıklık ücreti talebim yoktur'' diyerek beyanda bulunmuştur.
Davacı Tanığı ... Asliye Ticaret Mahkemesi huzurunda alınan beyanında ''Ben Kayseri de faaliyet gösteren ... Ltd. Şti.'nin ortağı olarak çalışırım, biz davacı ... ... Tic. İnş. Şirketi ve ... Pazarlama ....... Şirketini tanırım, her iki şirketle de ticari ilişkimiz vardı, ... şirketi 2018 yılında iflas etmiştir, şuanda ... şirketiyle ticari ilişkimiz bulunmamaktadır, ancak ... ... şirketi ile halen ticari ilişkimiz devam etmektedir, ... şirketi ... ... Fabrikasının ana bayisi idi, bunu tüm Türkiyede bizim alanımızda faaliyet gösteren şirketler bilir, uzun yıllardır bu şekilde çalışmışlardır, bu nedenle ... şirketinden mazleme alırken önceden ticari anlaşmamız gereğince malzemenin yarısı tutarı kadar miktarlı teminat çeki verirdik, malzemeler teslim olduktan sonra da geri kalan miktarı bu şirkete havale-EFT şeklinde ödeme yapar ve borcumuzu öderdik, bizim ... şirketi ile anlaşmamızda işbu ticaretten önce verilen çek avans niteliğinde ve alınan malın bedelinin yarısı kadardı, mal teslimi yapıldığında geriye kalan miktarı da banka yoluyla öderdik, davacı ... ... şirketi ile de aynı şekilde uzun yıllardır çalıştıklarını biliyorum, 2018 yılında ... ... fabrikası ... firmasını o bölgedeki ana bayilikten çıkarmıştır ve malzeme vermemiştir, bu nedenle ... ... şirketinin ... şirketine malların tesliminden önce avans niteliğinde vermiş olduğu çeklerin karşılığında malzeme alamımıştır diye tahmin ediyorum, aralarındaki uyuşmazlığın da bu nedenle çıktığını düşüyorum, benim bildiklerim bunlardan ibarettir, tanıklık ücreti talep ediyorum ''diyerek beyanda bulunmuştur.
Dava dosyasının ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/ ... E. 2019/ ... K. Sayılı ve 19/03/2019 tarihli yetkisizlik kararı ile mahkememize tevzi edildiği ve 2019/300 Esasına kaydı yapıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosyanın için bilirkişiye tevdii edilmesine karar verilmiş olup bilirkişi Mali Müşavir ... ve Ticaret Mevz. Nit.Hes. Uzmanı ... tarafından sunulan 27/04/2021 tarihli bilirkişi heyeti raporda, dava konusu çeklerin davalı bankaya rehin veya tahsil cirosu ile devredildiğine dair yeterli delil bulunmadığı, çeklerin davalı ile lehdar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesi bağlamında verilmesinin, tek başına çeklerin rehin cirosuyla devredildiğini ispata yarar nitelikte bulunmadığı, dava konusu çeklerin davalı bankaya temlik cirosuyla devredilmiş olabileceği bu ihtimalde davalı bankanın çekin yetkili hamili sayılacağı, dava konusu çeklerin dava dışı lehtar ... Ltd.Şti.'ne avans çeki olarak verildiğine, ancak karşılığında malların teslim edilmediğine dair keşidesi ile lehdar arasındaki şahsi defilerin bankaya karşı ileri sürelemeyeceğini, bu konuda bankanın çekleri iktisap ederken kötü niyetli veya ağrı kusurlu olduğu ispat edilemediği gibi bilerek borçlunun zararına hareket ettiğini ispata yarar bir belgenin de dosyada bulunmadığı, davacı şirketin menfi tespit talebinin yerinde olmadığının takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Bilirkişi imza raporu taraf vekillerine ayrı ayrı tebliğ edilmiştir. Davacı vekili 07/05/2021 tarihli dilekçesiyle bilirkişi raporuna karşı beyanlarını içeren dilekçesini dosyaya ibraz etmiştir. Davalı vekili ise, 06/05/2021 tarihli dilekçesiyle bilirkişi raporuna karşı itirazlarını ve beyanlarını içeren dilekçesini dosyaya ibraz etmiştir.
Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde, Davanın konusu, keşidecisi davacı ... ... Tic. İnş. Turz. İth. İhr. Ltd. Şti olan, ... Bankası/... ( ... ) Şubesi'nin ... hesabına bağlı ... seri nolu 10/10/2018 tarihli 75.000-TL'lik çek ile ... seri nolu 10/11/2018 tarihli 75.000-TL'lik çekler sebebiyle davacının davalı ...Ş'ne borçlu olmadığını talep etmiş ise de, Dava dosyasındaki belgelerden, dava konusu çeklerin lehtarı ... Ltd Şti'nin çek bedellerine karşılık olarak sattığı malları teslim edemediği, nitekim ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... E-2019/... K. sayılı dosyasında ... Ltd Şti yetkilisinin aynı çeklerle ilgili davayı kabul ettiği anlaşılmaktadır.Dava konusu çeklerin davalı bankaya rehin veya tahsil cirosu ile devredildiğine dair yeterli delil bulunmadığı, çeklerin davalı ile lehdar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesi bağlamında verilmesinin, tek başına çeklerin rehin cirosuyla devredildiğini ispata yarar nitelikte bulunmadığı,Dava konusu çeklerin davalı bankaya temlik cirosuyla devredilmiş olabileceği, bu ihtimalde davalı bankanın çekin yetkili hamili sayılacağı, Dava konusu çeklerin, dava dışı lehtar ... Ltd Şti'ne avans çeki olarak verildiğine, ancak karşılığında malların teslim edilmediğine dair keşideci ile lehdar arasındaki şahsi defilerin bankaya karşı ileri sürülemeyeceği, bu konuda bankanın çekleri iktisap ederken kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğu ispat edilemediği gibi bilerek borçlunun zararına hareket ettiğini ispata yarar bir belgenin de dosyada bulunmadığından davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın reddine ve şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı taleplerinin de reddine karar vermek gerekmiştir
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın REDDİNE,
Davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 59,30 TL Karar ve İlam Harcından, peşin yatırılan 2.689,72 'nin mahsubu fazla yatırılan 2.630,42 TL harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafından bu dava sebebi ile yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan 150,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine
Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 18.200,00 -TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/06/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır