T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/343 Esas
KARAR NO: 2020/728 Karar
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 26/06/2019
KARAR TARİHİ: 24/11/2020
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine mahkememizde açılan davada yapılan açık yargılamalar neticesinde ;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı... A.Ş, unvanlı uluslararası alanda faaliyet gösteren bir firma olduğunu, 11.06.2019 tarihinde dava dışı ... şirketine ait depolama alanında yangın çıktığı, 25.06.2019 tarihli iki adet yazı ile davacı şirkete ait evraklarında zarar gördüğü bilgisi gönderildiğinde bilgi sahibi olunduğu, Yangın oldukça büyük olduğundan ... İtfaiye Grubu tarafından Yangın Raporu ancak 19.06.2019 tarihinde hazırlanabildiği, tehlike arz etmesi nedeniyle 19.06,2019 tarihine kadar yangın mahalline hiç kimse alınmadığını, ... kod ile 2013-2014 yılları Ocak-Aralık aylarına ait Alış Faturaları, Satış Faturaları, Harcama Formları, Banka Ekstreleri, Banka Dekontları, 2007-2011 yılları arası Geçici Vergi Beyannameleri, Personel İş Sağlığı Kayıtları, Banka Kredi Sözleşmeleri, Banka Ekstreleri, Banka Sigorta Muameleleri Vergisi Beyannameleri, 2007-2011 ve 2015 yılları Alış Faturaları, Satış Faturaları, Harcama Formları Banka Ekstreleri, Banka Dekontları, TTK 82/7 uyarınca 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde zayi davası açma hakkı tanındığı, Davayı ikame ettiğimiz tarih itibariyle tarafımızca zayi olduğu tespit edilebilen yukarıda ayrıntılı olarak dökümü yer alan tüm defler vc belgelere İlişkin zayi belgesi verilmesi talep edilmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; meydana gelen yangın nedeniyle zarar gören şirket defterlerinin zayi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
TTK'nın 82/7. maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. " hükmü düzenlenmiştir.
TTK 82/1. maddesinde ise "Her tacir; a) Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b) Alınan ticari mektupları, c) Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d) 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür. " denilerek saklamakla yükümlü olunan defter ve belgeler sayılmıştır.
Dosya kapsamındaki belgelere ve davacının beyanına göre, olay 11/06/2019 tarihinde meydana gelmiş, dava 25/06/2019 tarihinde açılmış olup, davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
... Vergi Dairesi Müdürlüğünün cevabi yazası uyarınca davacı şirketin tarh dosyası ve bilgisayar kayıtlarının tetkikinde; 27.02.2007-09.07.2015 tarihleri arasında dairelerinde faaliyet gösterdiği, borcunun bulunmadığı, ilgili dönemlere ilişkin herhangi bir inceleme raporu ve dava kaydının bulunmadığı tespit edilmiştir.
Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve 21.10.2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava dışı ... vekili tarafından 25.06.2019 tarihli davacı firma adına yazılan yazıda davacının yangında zayi olan belge listelerinin aynı olduğunu teyit edildiğini, dava dilekçesinde belirtilen belge listeleri ile dava dışı ... şirketinin bildirdiği listelerin birebir aynı olduğunu, yangın sırasında arşiv hizmeti verilen depodaki tüm belgelerin yandığının raporlandığı, yangın güvenlik sisteminin olduğunu, içeride bulunan malzemelerin demirbaş listelerinin depo yetkilileri tarafından beyan edildiğini, 2007-2015 dönemleri arasındaki vergi kayıklarıyla ilgili herhangi bir borcunun, vergi incelemesi ve dava kaydının olmadığını, VUK uyarınca belge saklama sorumluluğunun 5 yıl olması karşısında SGK ve TTK anlamında 10 yıllık saklama yükümlülüğünün olduğunu belirtmiştir.
Tüm izah edilen nedenlere istinaden; ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Dairesi Başkanlığı'nca gönderilen yangın raporuna göre 11/06/2019 tarihinde ... adresinde depo yangını olduğu, depo yangınına ilişkin olarak... A.Ş.'nce 25/06/2019 tarihinde davacıya bilgilendirme maili gönderildiği, davacı tarafından 15 günlük yasal süresi içerisinde işbu dava açılmış olup, zayi olan belgelerin TTK 82/1. Maddesi kapsamında olduğu ve TTK 82/7. Madde uyarınca şartların oluştuğu anlaşılmakla; davacının davasında haklı olduğu dikkate alınarak davanın kabulüne, Davacı ... 11/06/2019'da meydana gelen yangın nedeniyle karar eki olarak oluşturulan listede belirlenen evrakların zayi olduğunun tespitine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
Davacı tarafından açılan hasımsız davanın KABULÜNE,
2013 Ocak'tan 2014 Aralık sonu dönemine ait; alış-satış faturaları, harcama formları, banka ekstre ve dekontları ile 2007-2011 dönemleri arasındaki; geçici vergi beyannameleri, personel iş sağlığı kayıtları, banka kredi sözleşmeleri banka sigorta muameleleri vergi beyannamesi, banka ekstreleri, muhtasar beyannameler ve 2015 yılı Ocak-Haziran dönemlerine ait kurumlar vergisi beyannamelerinin ZAYİ SEBEBİ İLE İPTALİNE,
Davacı vekilince 06/02/2020 tarihli dilekçe ekinde ibraz edilmiş fatura tarih, numara, tutar, satıcı ünvanını belirtir 745 ve 71 adet fatura döküm listelerinin zayi sebebi ile kararın eki sayılmasına,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 54,40 TL Karar ve İlam Harcının, peşin yatırılan 44,40 TL'nin mahsup edilerek eksik yatırılan 10,00 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Davacı tarafından bu dava sebebi ile yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE.
Dair, taraf vekilinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.24/11/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır