T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/396 Esas
KARAR NO: 2024/166
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/04/2018
KARAR TARİHİ: 04/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirketin ...ünvanıyla tekstil alanında faaliyet gösterdiğini, kendi ürettiği ürünleri internet üzerinden yine kendine ait ... ve ...Home markaları ile sattığını, müvekkili şirketin ticaret hacmi geniş olduğunu, kendi alanında en büyük firmalardan biri olduğunu, bir çok ünlü dizi ve filmin reklam sponsoru olduğunu, günde yüzlerce hatta bini geçen satış yaptığını, internet üzerinden yapılan bu satışların ürün teslimleri ve kapıda ödemeleri için Müvekkili şirketin, Türkiye'nin en büyük kargo firmalarından olan, güvenilir olduğunu iddia eden Davalı ...Kargo ile anlaştığını, ürünleri bu firma aracılığı ile göndermeye başladıklarını, tarafların 2017 Ocaktan itibaren bu satışlar bakımından birlikte çalışmaya başladığını, müvekkilinin günlük satış ve sipariş hacmi yüksek olduğundan ve kargoya verilen ürünlerin takibi zor olduğundan ...Kargo sisteminden ürünleri takip edebilmek için, tarafların ...isimli program kurulumu yaptığını böylece verilere müvekkilinin ulaşmasının amaçlandığını, müvekkilinin gönderdiği ürünlerde sorunlar çıkmaya başladığını ancak bunun satışın yüksek olmasından dolayı, müvekkili şirket bünyesinde kargoya teslim bölümünde çalışan elemanlar nedeniyle olduğu düşünüldüğünü, bu nedenle gerek ürünleri paketleyip kargoya teslim edecek personelin pozisyonu değiştirilip sipariş bölümüne kaydırıldığını, gerekse de personelin işten çıkarılarak sorun çözülmeye çalışıldığını, bu sırada günde onlarca eksik gönderime ilişkin ya da kargonun gelmediğine ilişkin şikayetler gelmeye devam ettiğini, durum ...isimli programdan anlaşılmaya çalışılsa da sistemde bazı ürünlerin görünmediği bazı gitmeyen ürünlerin gittiği, giden ürünlerin gitmediği şeklinde karışıklıkların düzenli olarak devam ettiğinin görüldüğünü, bu hususun, müvekkilinin kargolarını alıp göndermekle sorumlu ...Kargo ... Şube ile görüşülmüş ise de "sistemde sorunlar oluyor, çok güvenilir değil" şeklinde cevaplar verildiğini, böylece ... isimli programdan da ürünlerin takibinin çok mümkün olmadığını, müvekkili firmanın müşteri memnuniyetini birinci planda tuttuğundan dolayı, müşterilerden eksik ürüne ilişkin gelen şikayetler konusunda derhal eksikliği tamamlamak üzere hareket ettiğini, bu örneğin 4 farklı ürün siparişi veren bir müşteriye 2 ürün ulaşmış ise Müvekkilinin derhal kalan 2 ürün eksiğini giderme yoluna gittiğini, sorunun siparişlerin paketlenip kargoya vermekle mükellef personelde olduğu düşünülerek burada sorun çözülmeye çalışıldığını, ancak başarılı olunamadığını, bazı ürünler müşteriye ulaşmadığından aynı ürünün 5-6 defa kargoya verildiğini, böylece Müvekkilinin müşteriler nezdinde itibarının sarsıldığını, aynı ürünün tekrar tekrar gönderilerek hem fazladan ürün yollanılmasından ve tekrar tekrar kargo bedeli ödenmesinden dolayı maddi zararı oluştuğunu, yaz sonu geniş çaplı bir değerlendirme yapıldığını, hem gelir gider hem de üretim durumu kontrol edildiğini ve üretilen ürün ile gelir arasında inanılmaz bir farkın olduğu görülerek ciddi önlemler alındığını, Haziran ayından itibaren iade edilmesi gereken kargoların ...Kargo tarafından Müvekkili şirkete teslim edilmediğinin tespit edildiğini, konu ile ilgili Sümer Şube ile görüşüldüğünde transferde, bekliyoruz, gelecek şeklinde geçiştirici cevaplar verildiğini, ancak sorunun yine de giderilemediğini, Kasım sonuna kadar hiç bir şekilde kargo iadesi gerçekleşmediğini, 2017 yılının Kasım ayında şans eseri bir müşteriden gelen telefonla ürünlerinin ... semt pazarında gerçek fiyatının çok altına satıldığını öğrendiğini, bir sonraki pazar kurulduğu tarihte 17/11/2017 tarihinde yapılan araştırmada ürünlerin satılmaya devam ettiği anlaşılınca kolluk marifetiyle baskın düzenlendiğini ve satıcı ve ürünlerin yakalandığını, ürünleri satan kişinin Davalı ...Kargo ... Şube çalışanı olan Davalı ... olduğunun tespit edildiğini, ürünleri teslim aldığı kargolar arasından gizlice aldığını pişman olduğunu beyan ettiğini, pazarda çaldığı 6 çuval ürünün dışında bir de Esenler'de bir depo tuttuğunu Müvekkiline ait diğer ürünlerin bu depoda olduğunu itiraf ettiğini, anahtarını kolluğa verdiğini, Kolluk tarafından depoya gidildiğinde bir depo dolusu çuval içerisine konulmuş mal bulunduğunu ve 40 adet de boş çuval bulunduğunu, konu ile ilgili ceza davası Bakırköy ... Asliye Ceza Mahkemesi'nde...E. Sayılı dosyasında görüldüğünü, her ne kadar bir kısım mallar bulunsa da malların çoğunluğunun bulunamadığını, söz konusu olay tarihinden sonra ...Kargo bir daha Müvekkili şirketle anlaşması gereği teslim alıp müşteriye götürmesi gereken kargoları almadığını, sözleşmeyi şifahen bu şekilde feshettiğini, haksız bir şekilde sözleşmenin feshedilmesinden dolayı müvekkilinin ayrıca zarara uğradığını, yalnızca iki defa Sümer Şube çalışanları Müvekkili şirkete uğradığını, yaklaşık 6 aydır müvekkiline gönderilmeyen iade kargolarından yalnızca iki çuval iade kargosunun teslim edildiğini, diğerleri sorulduğunda yalnızca bu kadar iade kargosu olduğu söylenildiğini, üstelik iade teslim tutanağının bir örneğinin de müvekkiline verilmesi ve tutanağın müvekkiline imzalatılması gerekirken tutanak verilmediğini ve imzalatılmadığını dolayısıyla tutanakla verilmesi gereken barkod numaralarının verilmediğini, hangi kargoların iade edildiğinin anlaşılmasının müvekkili açısından imkansız hale geldiğini, taraflarınca işbu belirsiz alacak davasının açılmasının zorunlu olduğunu, söz konusu fiillerden dolayı, müşterilere gönderilmek üzere kargo şirketine verilen kargolardan çalışan ürünlerden ve iade edilen kargoların müvekkili şirkete iade edilmeyen ürünlerden ve çalınan ürünlerin yeniden gönderilmesinden dolayı mükerrer ödemem kargo bedellerinden dolayı müvekkilinin maddi zararının olduğunun ortada olduğunu, bu nedenlerle öncelikle davanın kabulünü ve maddi zararın mahkeme tarafından bilirkişi marifetiyle tespitini, bu miktar tespit edildikten sonra taraflarınca eksik harç ödenerek dava bedelinin tespit miktarından ıslahı ile davalıların müvekkili şirkete haksız fiil tarihinden başlayarak yasal faizi ile birlikte maddi tazminat ödemesine karar verilmesini, yargılama ve avukatlık vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı ...kargo vekili cevap dilekçesinde ; davanın belirsiz alacak davası açılmasına hukuken imkan bulunmadığını, davacının ticari faaliyet yürüten bir tacir olduğu, kargoya teslim etmiş olduğu ürünlerin ne olduğunu ve değerini bilmediğini ve bilmesi gerektiğini, davacının basiretli davranma yükümlülüğü kapsamında müşterilerine ne zaman ne gönderdiğini, hangilerinin teslim edilip edilmediğini, ücretlerini alıp almadığını, bu anlamda bilmemesinin hiçbir şekilde hukuk düzenince korunabilecek bir iddia olmadığını, talepleri kabul anlamına gelmemekle beraber taşıcıya karşı yöneltilebilecek taleplerin tamamının zamanaşımına uğradığını, davacı tarafından talep ve dava konusu yaptığı kargoların belirlenmesi ve HMK 194 kapsamında somutlaştırma yükümlülüğü gereği mahkemeye bildirilmesi gerektiğini, dava konusu taşımada müvekkili şirkete izafe edilebilecek hiçbir kusur bulunmadığını, söz konusu olay ile ilgili müvekkili şirketin davacıya karşı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkilinin sorumluluğu bulunduğunu kabul anlamına gelmemekle beraber, borçlar hukuku sorumluluk hukuku temel prensibi uyarınca zarar ile eylem arasındaki illiyet bağı kesen hallerden birinin varlığının sorumluluktan bahsedilemediğini, söz konusu olayda tam tazminata hükmedilmesini gerektiren koşulların bulunmadığını, talep edilen tazminat miktarının fahiş olup taşıyıcının sınırlı sorumluluğunun prensibinin esas olduğunu, belirsiz alacak davası ikame edilmesi mümkün olmadığından davacıya bu hususta kesin süre verilmesine, aksi halde davanın kısmi dava sayılmasına, zamanaşımı itirazlarının kabulüne, haksız davanın külliyen reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dosyanın İstanbul ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 05/09/2018 Tarih ... Esas, ...Karar sayılı görevsizlik kararı sonrası mahkememize tevzii edildiği anlaşıldı.
Bakırköy ... Asliye Ceza Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ... esas sayılı dosyasının uzlaşmadan dönüp dönmediğinin ve yargılama yapılıp yapılmadığının araştırılarak Mahkememize bildirilmesi istenilmiştir.
İstanbul... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ... esas sayılı dosyasının akıbetinin araştırılarak Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
29/06/2021 tarihinde Taşımacılık bilirkişisi vasıtası ile bilirkişi raporu alınmıştır.
26/01/2022 tarihinde Taşımacılık uzmanı ve Nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi heyeti vasıtası ile bilirkişi raporu alınmıştır.
28/02/2023 tarihinde Hukukçu, Sektörel bilirkişi ve Mali müşavir bilirkişi heyeti vasıtası ile bilirkişi raporu alınmıştır.
GEREKÇE:
Dava, haksız fiil sebebiyle tazminat istemine ilişkindir.
Davalı ..., Davalı ...Kargo şirketinin çalışanıdır. Davacıların ortak olduğu adi ortaklık niteliğindeki işletmenin ürünleri, davalı şirket aracılığı ile müşterilere dağıtılmaktadır. İddia edilen olay, davalı şirkete teslim edilen ürünlerin, diğer Davalı ... tarafından alınarak pazarda satıldığıdır. Davacı, yaşanan bu olay sebebiyle ürün ve kargo zararının tazminini talep etmektedir.
TBK md. 49’a göre kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar gören karşı tarafın kusurunu ve zarara uğradığını ispat yükü altındadır. Somut olayda Davalı ..., Bakırköy ... ASCM’nin... Esas sayılı dosyası ile yargılanmış ve güveni kötüye kullanma suçunu işlediği sabit olduğundan ceza almıştır. Ceza yargılaması ile ortaya çıkan maddi olaylar karşısında, Davalı ...’ın davacılara karşı eylemi haksız fiil niteliğindedir.
Davalı ...’ın SGK kayıtlarının incelenmesinde 07/2016 – 11/2017 tarihleri arasında diğer davalı şirket çalışanı olduğu görülmüştür. Bu kapsamda Davalı ...Kargo’nun sorumluluğu, adam çalıştıranın sorumluluğuna dayanmaktadır. Zira davacılar ile davalı şirket arasında taşıma sözleşmesi bulunup, davacılar işin görülmesi sırasında davalı şirket çalışanının eylemleri sebebiyle zarar görmüştür. TBK md. 116 hükmü “Borçlu, borcun ifasını veya bir borç ilişkisinden doğan hakkın kullanılmasını, birlikte yaşadığı kişiler ya da yanında çalışanlar gibi yardımcılarına kanuna uygun surette bırakmış olsa bile, onların işi yürüttükleri sırada diğer tarafa verdikleri zararı gidermekle yükümlüdür.” şeklinde olup, bu madde uyarınca davalı kargo şirketi davacılara karşı zararı gidermek zorundadır.
Davalıların zamanaşımı itirazının değerlendirilmesinde; zararın ve zarar verenin 17/11/2017 tarihinde öğrenildiği gözetildiğinde davanın 2 yıllık zamanaşımı süresi içinde açıldığı; davalıların itirazının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.
Taraflar arasındaki ... ATM ...Esas sayılı dosyanın incelenmesinde; davalı kargo şirketi tarafından açılan itirazın iptali davası olduğu, dava konusu takibin fatura alacağına dayandığı, işbu dava konusu ile ilgili bir tespitin bulunmadığı görülmüştür.
Davalı kargı şirketi, davacılar ile aralarındaki sorumsuzluk anlaşmasını öne sürse de, sözleşmenin incelenmesinde ilgili sorumsuzluk kaydının taşıma işi sebebiyle meydana gelebilecek zararlara ilişkin olduğu; TBK md. 116/II uyarınca bir sorumsuzluk anlaşmasının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Zararın tespiti hususunda yapılan incelemede; denetime elverişli 28/02/2023 tarihli bilirkişi raporu ile 18971 adet ürünün kaybolduğu, 1552 adet ürünün iadesinin yapıldığı, iade edilmeyen, çalınan ve müşteriye teslim edilmeyen ürünler sebebiyle ürün zararının 372.652,75 TL olduğu, yeniden yapılan gönderimler sebebiyle kargo zararının ise 105.555,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce de yapılan tespitler doğrultusunda davacıların toplam zararının 478.207,75 TL olduğu kabul edilmiştir. Davacılar her ne kadar ...programı üzerinde inceleme yapılarak zarar tespiti yapılmasını talep etse de; davacının da bu programa erişiminin olması ve davacının bu programdan aldığı ürün listesinin dosya kapsamında mevcut olması sebebiyle davacının bu talebi mahkememizce kabul edilmemiştir.
Davanın belirsiz dava olarak açıldığı anlaşıldığından davacıya HMK md. 107 uyarınca usulüne uygun olarak süre verilmiş, ancak davacı taraf kesin süre içinde talebini belirli hale getirmemiştir. Belirsiz alacak davalarında davacının ıslah hakkı, bedel artırımından ayrı bir hak olup, HMK md. 107 uyarınca bedelin artırılmaması davacının ıslah hakkını etkilemez. Bu kapsamda davacı, 29/01/2024 tarihinde davasını ıslah ederek maddi tazminat talebini 372.652,75 TL’ye yükseltmiştir. Davacı, ıslah ile ayrıca manevi tazminat talebinde de bulunmuştur. Islah, yapılan usul işleminin kısmen veya tamamen düzeltilmesi anlamına gelmektedir. Islahın amacı, yargılama sürecinde şekil ve süreye aykırılık sebebiyle ortaya çıkabilecek maddi hak kayıplarını ortadan kaldırılması olduğundan; maddi hukuk işlemlerinin ıslah yoluyla düzeltilebilmesi olanaklı değildir. Yüksek mahkeme içtihatları uyarınca ıslah ile dava konusu edilmeyen yeni bir alacağın eklenmesi de mümkün değildir. Yargıtay HGK 2014/4-1193 Esas ve 2016/800 Karar sayılı ilamında “Dava konusu edilmeyen bir şeyin ıslah yoluyla davaya ithaline ve dava konusu haline getirilmesine yasal açıdan olanak bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, haksız fiil nedenine dayalı tazminat istemli davada, davanın konusunu sadece maddi tazminat oluşturmaktadır. Dava konusu edilmeyen manevi tazminat talebi ayrı bir müddeabihtir. Bu nedenle de ıslahın konusu olamayacakları; eş söyleyişle eldeki davada başlangıçta dava edilmeyip, ıslahla davaya katılmak istenen manevi tazminat ayrı bir müddeabih olmakla, ayrı bir davanın konusunu teşkil edecekleri…” şeklinde karar verilerek, maddi tazminat talepli açılan davada ıslah ile manevi tazminat talebinin ileri sürülemeyeceği vurgulanmıştır.
Yukarıda açıklanan sebeplerle Davalı ...’ın TBK m. 49, Davalı ...Kargo’nun TBK md. 116 uyarınca davacıların uğradığı zararı tazminle yükümlü olduğu kanaatiyle maddi tazminat yönünden davanın kabulüne, usulüne uygun olarak açılan bir dava olmadığından manevi tazminat yönünden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Maddi tazminat talebinin kabulüne; 372.652,75 TL maddi tazminatın 17/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
2-Manevi tazminat talebinin usulüne uygun olarak açılan bir dava bulunmadığından reddine,
3-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 25.455,91-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 7.236,68-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 18.219,23-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 57.898,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 35,90-TL Başvuru Harcı, 35,90-TL Peşin/nisbi Harcı, 7.200,78-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 7.272,58TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan; 4.700,00-TL Bilirkişi ücreti, 286,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 4.986,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 4.396,59-TL lik kısmının davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Fazla yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının dosya kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/03/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır