T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/150 Esas
KARAR NO: 2022/232
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/02/2019
KARAR TARİHİ: 17/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının 12.06.1974 tarihinde ... A.Ş.'nin sermayesini halka arz etmesi sonucunda, II. Tertip 1287-1291 nolu 5 adet 5.000 TL ve V-B Tertip ... no'lu 1 adet 5.000 TL hisse senetlerini satın aldığını, ... A.Ş.'nin günümüzde ... SAN. ve TİC. A.Ş. adı ile ticari faaliyetlerini sürdürmekte olduğu, davacı tarafından 06.12.2012 tarihinde Davalı şirkete ihtarname çekildiğini ve davalı şirketin davacının hak ettiği kâr payı tutarını kendisine ödemediğini, daha sonra ... Noterliği'nin 03.12.2018 tarihli ve ... yevmiye numarasıyla ihtarname keşide edildiğini, davalı şirketin ihtarnameye cevabında yer alan davacının sahip olduğu toplam 6 adet hissesinin 12.06.2012 tarihinde 1 adet 22. Tertip ... no'lu hisse ile değiştirilmiş olduğunun bildirildiğini, Davalı şirketin TL-YTL dönüşümünü bahane göstererek davacının hisselerinin değerini olduğundan daha az göstermeye çalıştığını, davalı şirketin kuruluşunda pay alan bazı kuruculardan daha fazla sermaye koyduğu halde, davacının payının değeri hakkında TL-YTL değişimi sebep gösterilerek davacının mağdur edilmeye çalışıldığını ve haklarının ödenmediğini beyanla; müvekkilinin sahip olduğu hisse senetlerine ilişkin ödenmemiş kâr payı (temettü) tutarı ve işleyecek faizine karşılık tahkikat sonunda artırılmak üzere belirsiz alacak olarak şimdilik 0,01 TL bedelin davalıdan alınarak müvekkile verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin karşı taraf yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın İzmir'de açılmış olması sebebiyle yetki itirazında bulunduklarını, davanın İstanbul (Çağlayan) Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılması gerektiğin, davacının tacir olmayan bir gerçek kişi olduğunu, kar payı alacağı iddiası kaynaklı açmış olduğu işbu davada görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, hisselerin güncel durumunun davacı tarafından bilindiğini, davacının 12.06.1974 tarihinde davalı şirkete hissedar olduğunu ve davalı şirket tarafından kendisine, o dönemin parasıyla toplam 10.000 TL değerinde 6 adet hisse senedi verildiğini, davacının talebi üzerine sahip olduğu hisselerinin değerinin 0,01 TL (bir kuruş) olarak kendisine bildirildiğini, davacının hak ettiği 0,01 TL nominal değerde 22. Tertip 1305 numaralı hisse senedinin davacının kendi imzasının bulunduğu teslim tesellüm tutanağı ile kendisine 12.06.2012 tarihinde teslim edildiğini, hissenin değerinin düşüklüğü (0,01 TL) sebebiyle kâr - dağıtımı yapılabilmesinin teknik olarak mümkün olmadığını, davacının hisselerinin değer düşüklüğüne uğrama sebebinin seneler içerisinde yapılan sermaye artırımlarına katılmamasından kaynaklandığını, temettü alacaklarının TBK md. 147/4 hükmü uyarınca 5 yıllık zaman aşımına tabi olduğunu beyanla; Mezkur davanın görev ve yetki açısından görevsiz ve yetkisiz mahkemede açılmış olması sebebiyle davanın usulden reddine, aksi halde davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2019/... Esas, 2019/ ... karar sayılı kararı ile davacının, davalı şirkete karşı, sahip olduğu hisse senetlerine ilişkin ödenmemiş kar payı tutarının tahsili talepli olarak açtığı davada HMK 14/2 md de düzenlenen kesin yetki kuralları gereğince mahkemelerinin yetkili olmadığı, davalı şirketin merkezinin bulunduğu İstanbul (Çağlayan) Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu anlaşıldığından bahisle yetkisizlik kararı verilerek dosyanın mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; kar payı alacağının tahsili talebine ilişkin olup TTK'nun 4. ve 5. maddesi gereğince bu davalara bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu dikkate alınarak mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.
... Noterliği' nin 06/12/2012 tarih ve ... yevmiye numaralı ve ... Noterliği' nin 03/12/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ... tarafından ... A.Ş.'ne gönderilen ihtarname örnekleri ve tebliğ şerhi, davalı şirkete ait ticaret sicil gazetesi suretleri, davacıya ait hisse senedi suretleri, Arabuluculuk son tutanak örneği, 12/06/1974 tarihli eski para ile toplam 10.000 TL değerinde 6 adet hisse senedi örneği, 12/06/2012 tarihli hisse senedi teslim tesellüm tutanağı örneği, 13 sıra nolu muhasebe sistemi uygulama genel tebliğ örneği, davalı şirketin kuruluş tarihinden bu yana gerçekleştirilen sermaye artırımları tablosu, davalı şirket tarafından ihtarnameye karşı gönderilen 10/12/2018 tarihli cevabi yazı örneğinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.
...Sicil Müdürlüğü müzekkere cevabında davalı şirketin yönetim kurulu üyeleri ve yetkililerinin bildirildiği, şirketin son tescilinin 26/04/2018 tarihinde yaptırıldığı, 30/03/2018 tarihinde yapılan 2017 yılına ait Olağan Genel Kurul Toplantısında hazır bulunanlar listesi örneğinin gönderilmiş olduğu görülmüştür.
Mahkememizin 18/03/2021 tarihli celsesinin 2 nolu ara kararı gereğince dosya üzerinde bilirkişi heyeti marifetiyle inceleme yaptırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişiler Dr. ... , Prof. Dr. ... , Prof. Dr. ... tarafından düzenlenen 01/11/2021 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;
1. Davalı gösterilen ... SANAYİİ ve TİCARET ANONİM ŞİRKETİ'nin, çıkardığı payların fotokopileri dosyaya delil olarak sunulan ... ANONİM ŞİRKETİ'nin kısmi bölünme sonrası kalan bölümünü devralmak suretiyle bünyesinde birleşilen şirket olduğu,
2. Dosyada, dava talebine konu pay senetlerinin asıl nüshasına Bilirkişiliğimizce rastlanmadığı, dosyada asıl nüsha konulduğuna dair bir kayda da rastlanmadığı,
3. Davacının, şirket sermayesinin kuruluştaki 16.000.000 TLden 21.02.2005'te 19.000.000.000.000 TL'ye çıkarılmasına kadar hiçbir nakit sermaye artırımına katılmadığı, sadece 02.06.1987 ilan tarihli sermaye artırımında elindeki 5.000 TL nominal değerdeki beş adet pay için beş adet bedelsiz hakkı kazanarak pay tutarının 10.000 TL ve pay adedinin 10 olduğu; Şirket başkaca bedelsiz sermaye artırımı yapmadığı için Davacının başka bir pay senedine bedelsiz olarak hak kazanmadığı,
4. Davacı bedelli sermaye artırımlarının hiçbirine katılmadığı için şirket sermayesindeki pay oranının her sermaye artırımında azaldığı, 10.000 TL nominal değerdeki payın 0,01 TL nominal değere düşmesinin TL-YTL dönüşümünün zorunlu ve hukuki sonucu olduğu, TL-YTL dönüşümü sebebiyle şirketin sermayesinden de altı sıfır atıldığı,
5. Talebe konu pay senedinin, Dava tarihi itibariyle, 19.000.000 TL sermayede 1 kuruş nominal değerde payı temsil ettiği; buna göre Davacının Davalı şirket sermayesindeki pay oranının 0,00000000052 olduğu,
6. 2012-2020 yıllarına ait dönem kârlarından, Davacı şirket tarafından dağıtılan toplam temettü tutarının 23.505.044,60 TL olduğu; Davacı bunun ancak 0,00000000052 oranındaki kısmına hak kazanabileceği için Davacının talep edebileceği temettü tutarının (23.505.044,60 TL x 0,00000000052 -) 0,012222623 TL (1 kuruş ve 23 santikuruş) olduğu,
7. — Dava tarihi itibariyle, dağıtılmasına karar verilmiş bulunan 4.425.899,94 TL üzerinden Davacının talep edebileceği temettü tutarının (4.425.899,94 TL x 0,00000000052 -) 0,002301468 TL (1 kuruştan daha az ve 23 santikuruş) olduğu,
8. — Anonim şirket pay sahibinin kar payı alacağının genel kurulun kar dağıtım kararı ile istenebilir hale geleceği ve 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğu dikkate alınarak, dava tarihinden geriye doğru son beş yılda (2014-2018) dağıtılan toplam temettü tutarı ile davacının talep edebileceği temettü tutarının (2.975.899,94 TL x 0,00000000052-) 0,00154747 TL ( 1 kuruştan daha az ve 15 santikuruş) olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Davacı vekilinin 07/09/2020 tarihli dilekçesi ekinde müvekkiline ilişkin ölüm belgesinin sunulmuş olduğu görülmüştür.
Davacı vekilinin 28/10/2020 tarihli dilekçesi ekinde müvekkili davacının mirasçılarının ... olduğu, mirasçıların dahili davalı olarak davaya eklenmesini talep ettiği, mirasçılık belgesinin bir örneğinin dosyaya sunulmuş olduğu, mahkememizce davacının mirasçılarına usulüne uygun tebligat çıkartılmış olduğu görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama, alanında uzman bilirkişi heyetinden aldırılan rapor ve tüm dosya kapsamı deliller birlikte incelenip değerlendirildiğinde, dosya içerisinde talebe konu pay senedi örneğinin hamiline yazılı olduğu, ... Anonim Şirketi tarafından çıkarılan Il. Tertip ve 0291 numaralı 5.000 Türk Lirası nominal değerde nama yazılı pay senedi olduğu, bu senedin tamamı ödenmiş kuruluştaki 16.000.000 TL sermayede 5.000 TL payı temsil ettiği, 15.12.1987 tarihli ... genel kurul toplantısında alınan karar çerçevesinde eski hamiline yazılı senetlerin yerine kaim olmak üzere değiştirme sebebiyle verilen nama yazılı senet olduğu, ... Anonim Şirketi tarafından çıkarılan V-B Tertip ve ... numaralı 5.000 Türk Lirası nominal değerde nama yazılı pay senedinin tamamı ödenmiş 690.000.000 TL sermayede 5.000 TL payı temsil ettiği, bu senedin ...'in sermayesinin 230.000.000 TL'den, 230.000.000 TL'si yeniden değerleme değer artış fonu ile gayrimenkul satış kârının sermayeye eklenmesi suretiyle ve 230.000.000 TLsi nakit olarak karşılanmak suretiyle toplam 460.000.000 TL artırılarak 690.000.000 TL'ye çıkarılması sebebiyle nakit artırım için çıkarılan V-A Tertip ve bedelsiz artırım için çıkarılan V-B Tertip senetlerden bedelsiz olanına ait olduğunun anlaşıldığı, dosyadaki 18.06.1974 tarihli ve 5176 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi' nde yayımlanan ...'in kuruluşuna ait esas sözleşmeye göre şirketin sermayesinin 16.000.000 TL olduğu, davacının ...'e 12.06.1974 tarihinde pay sahibi olduğunun beyan edildiği, buna göre Davacı ...'in kuruluştaki 16.000.000 TL sermayesinde 5.000 TL payı temsil eden senede sahip iken şirket sermayesinin 230.000.000 TL'den 690.000.000 TL' ye çıkarılması sırasında sahip olduğu 5.000 TL nominal değerde paya bedelsiz olarak verilen 5.000 TL nominal değerde pay daha edindiği ve böylece ... sermayesinde toplam 10.000 TL nominal değerde paya sahip hale geldiği, Şirketin dosyadaki kuruluş esas sözleşmesinden ve dosyadaki pay senedi fotokopilerinden şirketin her bir payının itibari değerinin 1.000 TL olduğu, buna göre davacının sahip olduğu pay adedinin 10 olduğu, sermaye tutarı ve pay tutarının 2005 yılından önceki eski TL olduğu ve TL-YTL dönüşümü sebebiyle bugüne dair hesaplama için bu tutarların TL-YTL dönüşümüne uğrayacağı, davacıya 10.000 TL nominal değerdeki iki adet pay yerine 1 kuruş (0,01 TL) nominal değerde payın verildiğinin dosyadaki cevap dilekçesi ekindeki teslim makbuzundan da anlaşıldığı, talebe konu pay senedinin 19.000.000 TL sermayede 1 kuruş nominal değerde payı temsil ettiği ve davacının ...'in bu pay senedinin basıldığı tarih itibariyle gerçekleşmiş önceki sermaye artırımlarının hiçbirinde rüçhan haklarını kullanarak ve rüçhan hakkı kullanma bedeli ödeyerek pay edinmek üzere bedelli sermaye artırımlarına katılmadığı, davacının şirketin kuruluşundan sonra bedelli sermaye artırımlarına katılmadığı, kendisine bedelsiz verilen bir pay dışında pay edinmediği anlaşılmıştır. Şirketin kuruluşundaki 16.000.000 TL sermayedeki 5.000 TLlik payına göre Davacının şirket sermayesindeki pay oranı 0,0003125 olduğu, davacının, sermayenin 16.000.000 TL'den 21.02.2005'te 19.000.000.000.000 TL'ye çıkarılmasına kadar hiçbir nakit sermaye artırımına katılmadığı, sadece 02.06.1987 ilan tarihli sermaye artırımında elindeki 5.000 TL nominal değerdeki beş adet pay için beş adet bedelsiz hakkı kazanarak pay tutarı 10.000 TL ve pay adedinin 10 olduğu, davalı şirketin ... Anonim Şirketi'nin kısmi bölünme sonrası kalan bölümünü devralmak suretiyle bünyesinde birleşilen şirket olduğu, talebe konu pay senedinin, dava tarihi itibariyle, 19.000.000 TL sermayede 1 kuruş nominal değerde payı temsil ettiği, buna göre davacının davalı şirket sermayesindeki pay oranının 0,00000000052 olduğu, 2012-2020 yıllarına ait dönem kârlarından, davacı şirket tarafından dağıtılan toplam temettü tutarının 23.505.044,60 TL olduğu, davacının 0,00000000052 oranındaki kısmına hak kazanabileceği için davacının talep edebileceği temettü tutarının (23.505.044,60 TL x 0,00000000052 =) 0,012222623 TL (1 kuruş ve 23 santikuruş) olduğu, dava tarihi itibariyle dağıtılmasına karar verilmiş bulunan 4.425.899,94 TL üzerinden davacının talep edebileceği temettü tutarının (4.425.899,94 TL x0,00000000052 -) 0,002301468 TL (1 kuruştan daha az ve 23 santikuruş) olduğu, anonim şirket pay sahibinin kar payı alacağının genel kurulun kar dağıtım kararı ile istenebilir hale geleceği ve 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğu dikkate alınarak dava tarihinden geriye doğru son beş yılda (2014-2018) dağıtılan toplam temettü tutarı ile davacının talep edebileceği temettü tutarının (2.975.899,94 TL x 0,00000000052=)0,00154747 TL ( 1 kuruştan daha az ve 15 santikuruş) olduğu ancak tedavülde bulunmayan para üzerinden alacak tahsil hükmü kurulamayacağından mahkememizce karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HUAK 18A/13. fıkrası : "Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." 14. Fıkrası ;"Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri uyarınca arabuluculuk görüşmeleri anlaşamama nedeniyle sonlandığı son anlaşmazlık tutanağı düzenlendiği ve arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No: 2019/... sayılı dosyasından arabulucu olarak atanan ... adına 1.320 TL tarife bedeli üzerinden ödeme yapıldığı tespit edilerek davanın Davacının talep edebileceği temettü tutarının 0,00154747 TL olduğu ancak tedavülde bulunmayan para üzerinden alacak tahsil hükmü kurulamayacağından mahkememizce karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi nedeniyle arabuluculuk giderlerinin davacılar aleyhine yükletilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
HÜKÜM:
1-Davacının talep edebileceği temettü tutarının 0,00154747 TL olduğu ancak tedavülde bulunmayan para üzerinden alacak tahsil hükmü kurulamayacağından mahkememizce KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Karar tarihinde alınması gereken 80,70 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 44,40 TL peşin harçtan mahsubu ile eksik yatırılan 36,30 TL harcın davacılardan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Mahkememizce verilen karar gereğince ve tespit olunan asıl alacak miktarı göz önüne alınarak taraf vekilleri lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
4-Davacılar tarafından işbu dava nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde davacılara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu ( ... Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/03/2022
Başkan ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ...
¸e-imza