T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/228 Esas
KARAR NO: 2021/574
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/06/2020
KARAR TARİHİ: 07/07/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket yetkilisinin 17.01.2020 tarihinde müşterilerinden tahsilat amaçlı aldığı çekleri tahsil ederek cüzdanına koyduğu ve namaz kılmak için abdest alırken montunun içerisinde bulunan cüzdanın içerisinde bulunan çekler ile birlikte çalındığını, müvekkili şirketin aynı gün cumhuriyet polis merkezine şikayetçi olarak başvuru yapıldığı ve akabinde ... Asliye Hukuk Mahkemesinde 2020/... esas sayılı dosya ile çalınan tüm çekler hakkında zayii ve iptal davası açtığı, müvekkili şirketten çalınan ...Bankası ... Şubesi, 20.06.2020 keşide tarihli, ... seri numaralı, 18.000,00 TL bedelli çekin davalının elinde olduğunu, çek ciro işleminin ne şekilde ilerlemiş olduğunun taraflarınca bilinmediği ve söz konusu çek üzerinde müvekkili şirketin kaşe ve imzasının sahte olduğunu ifade ederek, ilgili çekin müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çekin dava dışı ... Ve Tic.Ltd.Şti. ile akdetmiş olduğu 16.01.2020 tarihli faktöring sözleşmesi gereğince usulüne uygun bir şekilde yapılan ciro sonucu davaya konu çeke iyi niyetli hamil olduğunu, davaya konu çekinde olduğu 4 adet çek faktöring sözleşmesi gereğince alındığı ve çeklerden 3 tanesinin karşı tarafın açmış olduğu dava nedeniyle ... Asliye hukuk mahkemesinin 2020/... Esas sayılı dosyasına sunulduğunu, müvekkili şirketin davaya konu çek ile ilgili ödeme yasağı kararının duyumu ile birlikte .... Noterliğinin 27.04.2020 tarih ,... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile faktöring sözleşmesi taraflarına ve ilgili çek cirantalarına bildirildiğini ve TTK hükümleri gereğince borçtan mücerret olan kambiyo senetlerinde müvekkili şirketin iyi niyetli olduğunu ifade ederek, davan reddi ile yargılama giderleri ile avukatlık vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/ ... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilen bir örneği, ... CBS Hazırlık Bürosu 2020/... Soruşturma sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilen bir örneği, ... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilen ödeme emri mazbataları, çek fotokopileri, kıymetli evak teslim tutanak örneği, e-arşiv fatura örnekleri, e-defter beratları, Davalı tarafından sunulan faktoring sözleşmesi örneği, ... Noterliğinin 27/04/2020 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname örneği, ... Noterliğinin 11/05/2020 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname örneğinin dosyamız arasında olduğu görüldü.
... Bankası A.Ş.'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği, çek hesabının ... LİMİTED ŞİRKETİ'ne ait olduğu, çekin ibraz edilmediğinin bildirildiği görüldü.
Mahkememizin 28/10/2020 tarihli celsesinin 7 nolu ara kararı gereğince dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi 18/02/2021 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;
DAVACI AÇISINDAN:
Davacının dava konusu ...Bankası, ... Şb. ... seri numaralı, 20.06.2020 vade, 18.000,00 TL bedelli çekİ dava dışı “... San.Tic.Ltd. Şti” den ARALARINDAKİ TİCARİ İLİŞKİYE istinaden fatura karşılığı almış olduğu,
Davacının dava konusu çeki ciro ettiği ... Tic.Ltd.Şti ile diğer cirantalar ve davalı ile herhangi bir ticari ilişkisine yevmiye defterlerinde rastlanmadığı,
DAVALI AÇISINDAN:
Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerinde de alacağın faktoring işlemine konu yapılması durumunda borçluya bildirim yapılmasının gerekli veya zorunlu olduğuna ilişkin bir hükmün bulunmadığı,
Çekte ciro silsilesi düzgün, herhangi bir kopukluğun olmadığı,
Davaya konu çek ile ilgili ibraz edilen faturanın son ciranta tarafından bir önceki cirantaya düzenlenmiş olduğundan,
Çeki son ciro eden davalı ... şirketi ile davalı faktoring şirketi arasında geçerli bir temlik sözleşmesi bulunduğundan,
Yapılan faktoring işleminde davalının davaya konu çeki bu temlik sözleşmesi gereğince müşterisinden yönetmeliğin 22/2. maddesine uygun olarak temliken almış olduğu, Davalının TTK m.792 uyarınca çek iktisaplarında ağır kusurlu olduğuna dair takdirin sayın mahkemeye ait olduğunu yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görüldü.
Bilirkişi raporunun taraf vekillerine usulüne uygun olarak tebliğe çıkartıldığı görüldü.
Davalı vekilinin bilirkişi raporuna karşı beyanlarını içerir 15/03/2021 tarihli dilekçesinin dosyada olduğu görüldü.
Davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı beyanlarını içerir 18/03/2021 tarihli dilekçesinin dosyada olduğu görüldü.
GEREKÇE:
Dava; ... Bankası A.Ş.'ne ait 20/06/2020 keşide tarihli 18.000,00 TL miktarlı çekin davalıdan istirdatı istemine ilişkindir.
Somut olayda, davanın dayanağını oluşturan 18.000-TL meblağlı çek, dava dışı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından “ dava dışı ... San. Ve Tic.Ltd.Şti.” emrine düzenlenmiştir. ... San. Ve Tic.Ltd.Şti. tarafından davacı ... Ve Tic. A.Ş. ne ciro yolu ile geçmiş ve 16.01.2020 tarihinde çaldırmış olduğunu beyan etmiştir. Davacı tarafından dava dışı ... .Tic.Ltd.Şti ne ciro edilmiş, ... şirketi tarafından da dava dışı ... Tic. A.Ş. ciro edilmiş, ... tarafından da son cirantacı dava dışı ... şirketine ciro edilmiş ve ... şirketi tarafından da faktoring şirketi olan davalı ... A.Ş.’ye fatura karşılığı temlik ciro edilmiştir. 20.01.2020 tarihinde de bankadan karşılığı ödenmiştir.
Davalı ile dava dışı ... şirketi arasında 16.01.2020 tarihli, 3000.000 TL limitli “Factoring Sözleşmesi” bulunduğu da dikkate alındığında, Ciro silsilesinde yer alan cirantalardan, Davalı faktoring şirketi, dosyaya dava dışı ... şirketi tarafından “... İç Ve Dış Tic. A.Ş. “ adına düzenlenmiş 31.12.2019 tarihli 128.755,00- TL.`lik bir adet fatura sunarak, davalının davaya konu çeki bu temlik sözleşmesi gereğince müşterisinden, faktöring sözleşmesi gereği temliken aldığı görülmüştür.
Buna göre;TTK.nun 677-(1). maddesi “Bir Poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kimselerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını yahut imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez” hükmünü amirdir. Bu hüküm gereğince, senetteki ciro silsilesinin düzgün olması ve senedi devralanın kötü niyeti veya iktisabında ağır kusuru bulunmaması halinde, senedi ciro ile devralan iyi niyetli ve yetkili hamil sayılır.
TTK 792. Maddesinde ise 'Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.' şeklinde düzenleme mevcut olup, belirtilen kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekip, çeki elinde bulunduran davalı hamil, çeki edinme nedenini kanıtlamakla yükümlü olmadığı, aksi halin kabulü kıymetli evrakın “mücerretlik” ilkesini ortadan kaldıracağı, Hukuk Genel Kurulu 2012/19-185 E. , 2012/386 Kararında da; kötü niyetten maksadın, senedin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıktığını bilmek veya bilebilecek durumda bulunmak olarak kabul edilmiştir.
Somut olayda Davacının dava konusu ... Bankası, ... Şubesi ... seri numaralı, 20.06.2020 vade, 18.000,00 TL bedelli çeki dava dışı “... San.Tic.Ltd. Şti” den aralarındaki ticari ilişkiye istinaden fatura karşılığı almış olduğu, çeki kaybettiği bu nedenle ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/... Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığı, davacının dava konusu çeki ciro ettiği ... .Tic.Ltd.Şti ile diğer cirantalar ve davalı ile herhangi bir ticari ilişkisine yevmiye defterlerinde rastlanmadığı, çekte ciro silsilesinin düzgün olduğu, herhangi bir kopukluğun olmadığı, davaya konu çek ile ilgili ibraz edilen faturanın son ciranta tarafından bir önceki cirantaya düzenlenmiş oduğundan, çeki son ciro eden davalı ... şirketi ile davalı faktoring şirketi arasında geçerli bir temlik sözleşmesi bulunduğundan, yapılan faktoring işleminde davalının davaya konu çeki bu temlik sözleşmesi gereğince müşterisinden yönetmeliğin 22/2. maddesine uygun olarak temliken almış olduğu, davacı tarafından davalının söz konusu çeki kötüniyetli iktisap ettiğine veya iktisabında ağır kusurlu olduğuna ilişkin bir delil bildirilmediği gibi davacı çekin rıza hilafına elinden çıktığını da ispatlayamadığı, davacı tarafından TTK'nun 792. Maddesi gereğince işbu davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusurlu olduğu ispat edilemediğinden TTK'nun 792. Maddesi uyarınca çekin iadesine ilişkin koşullar somut olayda gerçekleşmediği, gözetilerek davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 59,30 TL Karar ve İlam Harcının, peşin yatırılan 307,40-TL'den mahsup edilerek fazla yatırılan 248,10 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından bu dava sebebi ile yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına.
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir olunan 4.080,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine.
5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 07/07/2021
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza