T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/309 Esas
KARAR NO: 2024/551
DAVA: Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/06/2019
KARAR TARİHİ: 18/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin balık ağlarını bıraktığı ... Denizcilik İsletmelerine ait Kuzu Limanında 20.04.2017 tarihinde saat 23.00 civarında yangın çıktığı, yangının liman işletmesinin sorumluluğunda ve kontrolünde bulunan yerde ki metal elektrik direğinde meydana gelen elektriksel arıza nedeniyle başladığı ve müvekkiline ait balık ağlarına sirayet ederek ağlarının yanmasına ve müvekkilinin maddi zarara uğramasına sebep olduğu, dava dilekçesi ekindeki itfaiye raporu, jandarma tutanakları, savcılık sorusturması, kamera görüntülerinden de net olarak anlaşılacağı üzere yangının ve hasarın meydana gelmesinde Liman İşletmesinin ihmal ve kusuru bulunduğu, bu nedenle de müvekkilinin uğradığı maddi zararın karsılanması gerektigi için huzurdaki davanın açılmak zorunda kalındığını beyanla; davanın kabulü ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı idare üzerine bırakılmasına karar vermesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya ait olduğu beyan ve iddia edilen balık ağlarının devlete ait olan Liman isletmesinin kayıtlarında görünmedigi, davacının sahip oldugu balık ağlarını prosedüre uygun olarak liman isletmesine teslim ettigi iddiasını kanıtlayan herhangi bir belgeyi dosyaya sunamadıgı, davacının ağlarını liman isletmesinin bilgisi dısında limana bıraktığı, bu nedenle davanın husumet yönünden reddi gerektigi, ayrıca huzurda ki davanın yasada ongorulen 2 yıllık sure içinde açılmadığı için zaman aşımına uğradığı, bu nedenlede davanın reddedilmesi gerektiği, diger taraftan alınan teknik raporlar, tutanaklar ve itfaiye raporu vb deliller birlikte değerlendirildiğinde liman sahasında meydana gelen yangın sonucunda balık ağlarının yanarak zarar görmesi ile liman isletmesi arasında herhangi bir illiyet bagının olmadıgı, yangının iddia edildiği gibi liman sahasındaki elektrik diregi kaynaklı olmadıgı, çünkü yangının baslamasına sebep olduğu iddia edilen direkte uzun suredir elektrik olmadığı, bu durumun tutanaklar ve limanın elektrik islerini yapan firma tarafından duzenlenen teknik raporda da açıkca ifade edildigi, dava konusu yangının liman isletmesinin bilgisi ve onayı dısında limana baglanan ... isimli balıkçı teknesinde baslayarak balık aglarına sirayet ettigi, yangının meydana gelmesinde ve maddi zarar oluşmasında Liman İsletmesinin herhangi bir ihmal veya kusurunun bulunmadıgı, dosyaya sunulan deliller ve ilgili yasalar gereği, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER:
İstihsal Belgesi ve Müstahsil Belgesi örneği, olay yeri görgü ve tespit tutanağı örneği, güvenlik kamerası inceleme tutunak örneği, itfaiye yangın raporu örneği, Gökçeada Jandarma Komutanlığı'nın ...Adli Tahkikat nolu Fezleke örneği, 22/05/2017 tarihli dilekçe ve posta alında ve teslim belgeleri örneği, davalı kurumun 24/07/2017 tarih ve 2742 sayılı cevabi yazı örneği, mağdur ifadeleri, faturalar ve sipariş alma formu örneği, teslim tesellüm tutanağı örneğinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.
Davalı vekilinin cevap dilekçesine ek olarak Limanlar Dairesi Başkanlığı 07/12/2017 tarih ve 7354 sayılı yazı örneği, ... Liman Şefliğinin 05/12/2017 tarih ve 314 sayılı yazı örneği, ... Ltd. Şti.'nin 31/05/2017 tarihli " Rapor" başlıklı yazı örneği, ...Ltd. Şti.'nin 11/07/2017 tarihli "Teknik Rapor" başlıklı yazı örneği, Kuzu Limanı personeli ve muhtarlarla "Tutanak" başlıklı yazı örneği, Yangın raporu örneği, ...Liman Şefliğinin 08/02/2007 tarih, ... Şefliği Kuzu Limanının 30/01/2007 tarihli yazı örneği, Davacının 22/05/2017 tarihli başvuru dilekçesi, davalı kuruluşun 24/07/2017 tarih ...sayılı cevabi yazı örneği ve ifade tutanak örneklerinin sunulduğu görülmüştür.
... İdare Mahkemesinin ... Esas sayılı dosya örneğinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.
...CBS ... Esas sayılı dosyasındaki Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair karar örneğinin ve CD'nin gönderildiği görülmüştür.
Mahkememizin 27/01/2021 tarihli celsesinin 5 nolu ara kararı gereğince ... CBS ...Soruşturma sayılı dosyasından gönderilen CD çözümünün yaptırıldığı, bilirkişi raporunun dosyada olduğu görülmüştür.
İstanbul ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden gönderilmiş olduğu görülmüştür.
Gökçeada ... Hukuk Mahkemesi'nin ...Talimat sayılı dosyasının UYAP üzerinden gönderilmiş olduğu görülmüştür.
Mahkememizin 27/01/2021 tarihli celsesinde davacı tanığı ...'in hazır olduğu ve "Ben 40 senedir balıkçıyım,çalıştığım firmalara ait ağlar var ben firmaların ağları ile ilgilenirim, kullandığımız ağlarımızı sezon bittiğinde Gökçe Ada'nın Deniz İşletmelerine ağlarımızın tamamını bırakırız, davacı ...'da benim arkadaşım olur oda ağlarının tamamını o gün bıraktı, biz ağları bırakırken bir bedel öderiz ve karşılığında makbuz alırız ancak makbuzlarımızı kaybettik, ağlarımız oradayken bize yangın çıktığı bilgisi verildi, ağları koyduğumuz yer Liman İdaresi tarafından görülebilir, ağların koyulduğu yer açık bir alandır, kamera kayıtları var" şeklinde beyanında bulunduğu görülmüştür.
Mahkememizin 19/01/2022 tarihli celsesinin 2 nolu ara kararı gereğince dosya üzerinde bilirkişi heyeti marifetiyle inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti 17/06/2022 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;
"Dosya konusu yangın olayının liman sahasında ki elektrik direği kaynaklı olmadığı, yangının başlangıç yerinin ... isimli balıkçı teknesinde meydana gelen gaz sızıntısı olduğu, teknede başlayan yanmanın yangın sırasında denizden karaya doğru esen şiddetli rüzgarın etkisiyle liman sahasında bulunan balıkçı ağlarına sirayet ederek ağların yanmasına sebep olduğu, bu nedenle de davalı ... İşletmesi A.Ş nin yangının ... isimli balıkçı teknesinde başlamasında, karaya sirayet ederek davacıya ait balıkçı ağlarının yanarak zarar görmesinde TEKNİK OLARAK herhangi bir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığı, teknede ve balıkçı ağlarında oluşan hasar ve maddi zararın temel sebebi ve asli kusurlusunun TEKNİK OLARAK ... isimli balıkçı teknesini Liman işletmesinin bilgisi ve onayı dışında limana bırakan ... olduğu,
Akdi yönden; tarafların zımni olarak saklama sözleşmesinin kurulduğuna yönelik iradeleri bulunduğu, şartların gerektirdiği önlemler davalının kusuru sebebiyle alınmadığı ve bu nedenle davacının ağı yangından zarar gördüğü takdirde davalının zarardan sorumlu olacağı, buna göre davalının sorumlu tutulup tutulamayacağının Mahkemenin takdirinde olduğu, su ürünleri yönünden incelemede ağın tamirinin ve yeniden kullanılmasının mümkün olmadığı sonucuna varıldığından, Mahkemece fiili zararın tazmin edilmesi kanaatine ulaşıldığı takdirde, zarar belirlenirken, ağın yenisinin zararın doğduğu yanma tarihi itibarıyla değerinin tespit edilmesi, ağ eskime sebebiyle amortismana uğramışsa, bu amortisman miktarının yenisinin satın alma değerinden düşülmesi gerektiği, bu şekilde zararın doğduğu andaki değerlere göre belirlenen miktara o andan itibaren avans faizi oranları üzerinden faiz yürütülebileceği, davacının kazanç yoksunluğu şeklinde ortaya çıkan zararı bulunmadığı" yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizin 07/07/2022 tarihli ara kararı ile Mahkememizce alınan bilirkişi raporu ile İstanbul ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından alınan bilirkişi heyeti raporları arasında kusura yönelik çelişki olduğu ve alınan raporun hüküm kurmaya elverişli nitelikte olmadığı gözetilerek dosyanın yeni bir 5 kişilik bilirkişi heyetine tevdi ile dosyadaki yangın raporu, CBS dosyası, İstanbul ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu, tanık beyanları, rapora itiraz dilekçeleri, tüm dosya kapsamı irdelenerek taraflar arasında saklama sözleşmesi ilişkisinin doğup doğmadığı, davalının meydana gelen yangın neticesinde kusurunun bulunup bulunmadığı, varsa tarafların kusur oranlarının tespiti ile meydana gelen olay neticesinde zarar gören ağların değer tespiti yönünden rapor tanzim edilmesine karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti 29/09/2022 tarihli üst yazı ekinde sunmuş oldukları raporunda sonuç ve özet olarak;
"Yangının meydana geliş sebebi;
Olayı ilk gören ve yangını ihbar eden tır şoförünün yangın alanının etrafında herhangi bir araç ve şahıs görmemesi, Jandarma'nın güvenlik kamera kayıtları incelemesi sonucunda herhangi bir şüpheli kişi veya kişilerin yangının başlangıç noktasında yangının başlangıç zamanında ve öncesinde görmemesine dayanarak, insan etkenli bir ısı kaynağının yangına sebep olmadığı ve yangında kasıt unsuru olmadığı,
21.04.2017 tarihli Jandarma Olay Yeri Görgü Ve Tespit Raporu'nda “yanan orkinos ağının doğu yan tarafına bağlanmış tekneye yangının henüz sıçramamış olduğu..... görülmüştür.” şeklinde yeralan öncelikle bu bilgiye ve raporda yer alan diğer bilgilere dayanarak Yangının teknede başlamadığı, iskelede yanarak eriyen naylon balıkçı ağlardan veya teknenin bağlı olduğu halattan yangının tekneye sirayet ettiği,
Direk enerji beslemesi tespit edilebileceği üzere, yeraltı borularının (kablo çekme borusu adı altında belirtilen) toprak altından direğe girmesi, besleme kablosunun da bu boru içerisinde bulunması gerekmektedir. Olay tarihi itibariyle tesisat tekniğine ve mevzuata uygun değildir. Her ne kadar dosya kapsamında direk enerjisinin olay öncesinde kesilmiş olduğu belirtilmekte ise de; Sunulan teknik raporları olay sonrası bir tarihte düzenlenmiştir. Olay sonrasında enerjinin kesilmesi olağandır. ... tarafından düzenlenmiş 31.05.2017 tarihli rapor içeriğinde de “2006 yılından itibaren yapılan yeni düzenleme ile direk enerjisinin kesilmiş olduğu” belirtilmiştir. Enerjinin olay öncesinde nereden (pano, direk bağlantı kutusu vb) kesildiği açıkça belirtilmemiştir. Şayet enerji direk dibindeki bağlantı kutusundan kesilmiş ise usulüne ve tekniğine uygun şekilde çekilmemiş olan kabloda enerji bulunur ve atmosferik şartlara açık korumasız kabloların zamanla eskimesi, yıpranması veya izolasyonların bozulması ile ark oluşması zamanla fazlar veya faz-nötr toprak arasında temas olması ve kısa devre meydana gelmesinden dolayı oluşabilecek ark/kıvılcım vb. gerekçeler yangın başlangıcından bahsedilebilir. Yukarıda açıklanan tekne veya insan kaynaklı bir yangın başlangıcı olamayacağı hususunda heyetimiz kesin kanaatte iken yangının elektrik tesisat kaynaklı çıkmış olamayacağına dair kesin kanaat belirtilememektedir. Açıklanan nedenlerle, dosya kapsamına sunulan özellikle olay yeri incelemenin yapmış olduğu tespitler doğrultusunda, kesin olmamakla beraber diğer olasılıklara nazaran yangının elektrik direğinden başlamış olabileceği ihtimali daha kuvvetle muhtemel olarak değerlendirilmiştir.
Davalının, yangının meydana gelişinde kusurunun bulunup bulunmadığı, varsa tarafların kusur oranlarının tespiti;
Kesin olmamakla beraber diğer olasılıklara nazaran yangının elektrik direğinden başlamış olabileceği ihtimali daha kuvvetle muhtemel olarak değerlendirilmiş olup, bu yangın sebebi Sayın mahkeme tarafından kabulü halinde davalı tarafın tam kusurlu olacağı görüş ve kanaatine varılmıştır.
Taraflar arasında saklama sözleşmesi ilişkisinin doğup doğmadığı;
Davacı yan davalı ile aralarında saklama sözleşmesi ilişkisi bulunduğunu ileri sürmekte, davalı ... ise aralarında saklama ilişkisi bulunmadığını, ağların kaçak olarak bırakıldığını, hatta bu konuda muhtarlıkça tutanak tutulduğunu beyan etmektedir. Ancak dava dosyasında bu tutanak bulunmamaktadır.
Davacı vekili delil dilekçesinde tanık delili altında şu ifadelere yer vermiştir: “Şahitler limana bütün balıkçıların ağ bıraktığı, liman idaresinin buna vakıf olduğu ve uzun zamandır hiçbir balıkçıdan ağ bırakma ücreti almadığı, davacının ağlarının nasıl yandığı, liman idaresinin ağların sahiplerine nasıl ulaştığı hususlarında beyanda bulunacaklardır.” Davacı yanın bu beyanı liman işletmesinin herhangi bir ücret almadığı, balıkçıların söz konusu alana ağlarını bıraktığı ve bunun da davalının bilgisi dahilinde olduğu anlamına gelmektedir.
TBK m.561 hükmüne göre, “Saklama sözleşmesi, saklayanın, saklatanın kendisine bıraktığı bir taşınırı güvenli bir yerde koruma altına almayı üstlendiği sözleşmedir.
Açıkça öngörüldüğü veya durum ve koşullar gerektirdiği takdirde, saklayan ücret isteyebilir”. Söz konusu hükümden de anlaşılacağı üzere saklama sözleşmesinin meydana gelmesi için ücret kararlaştırılmış olması şart değildir.
TBK m.564 hükmüne göre, “Saklama sözleşmesinde bir süre belirlenmiş olsa bile saklayan, saklatanın her zaman ileri sürebileceği istemi üzerine, saklananı bütün çoğalmalarıyla birlikte geri vermekle yükümlüdür. Ancak saklatan, saklayanın belirlenen süreyi dikkate alarak yapmış olduğu masrafları ödemekle yükümlüdür.” Söz konusu hüküm gereği saklayan saklama üzere teslim aldığı şeyi saklamak ve süre sonunda aldığı şekilde geri vermek zorundadır.
KABATEPE, UĞURLU VE KUZU LİMANLARI ARAÇ YÜKLEME BOŞALTMA, BARINMA, KATI ATIK (EVSEL ÇÖP), PALAMAR, ELEKTRİK, SU vs. TARİFESİ
(Tarife No:1) incelendiğinde balıkçı teknesi barınma ücreti ile ağ bırakma ücretlerinin düzenlenmiş olduğu görülmektedir. Dolayısıyla söz konusu alanda ağ bırakma hizmetinin bulunduğu, alana bırakılan ağlar için davalının aylık ücret talep edebileceği anlaşılmaktadır. Nihai takdir Mahkemeye ait olmak üzere, genele yapılan öneri mahiyetinde olan tarifedeki düzenleme karşısında kabul anlamına gelen ağın bırakılması ile taraflar arasında saklama sözleşmesinin kurulmuş olduğu düşünülmektedir.
“Eşyayı özenle saklamaması yüzünden yanma, çalınma gibi olaylarla yok olması ya da değişik nedenlerle değerinin azalması karşısında saklayan, eşyanın değerini ya da değerindeki kaybı geri verme anında saklatana ödemek zorundadır.”
Meydana gelen olay neticesinde zarar gören ağların değer tespiti;
Dava konusu balıkçı ağlarının yangın tarihi 21.04.2017 itibariyle toplam piyasa rayiç değerinin KDV (968) hariç 150.655 TL olduğu, Davacının tazminat talep edebileceğine hükmedilmesi halinde yangın tarihi 21.04.2017 itibariyle avans faizi talep edebileceği" yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizin 01/02/2023 tarihli ara kararı ile dosyadaki mevcut raporların çeliştiği, bu nedenle kusur raporu tanzimi açısından 2 elektrik mühendisi ve 1 yangın alanında uzman bilirkişiden oluşan yeni bilirkişi heyetine dosyanın tevdi ile meydana gelen yangının ortaya çıkış sebebi ve tarafların kusur durumlarının tespiti açısından rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti 15/02/2023 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;
"İnceleme konusu yangın olayının olay mahallinde 20/04/2017 tarihinde 23.10 bildirim saati sularında ...'ye ait ...Limanı isimli davalı liman işletme dahili ve sınırlarında meydana gelen yangın sonucunda bilirkişi raporu ve tutanakların inceleme ile yangının meydana geldiği 20/04/2017 tarihi itibariyle olay mahallinde yangın sonucu meydana gelen, adli kriminal incelemelere konu iz ve emareleri içerir unsurların delil vasfını kaybettiğini, mevcut raporları birbiri ile karşılaştırmadan önce yangın olayı üzerinden 6 yıl gibi uzun bir zaman diliminin geçtiğinin açıkça görüldüğünü, bu süre zarfında boya, badana, sıva, tadilat ve tamirat vb fiziksel yapı özellikleri işin doğası gereği değişim gösterdiği ve binanın yenilendiği,
Yangın çıkış yeri noktasının kesin tespitinin yapılamadığı ancak yangının ...'ne ait ...Limanı isimli davalı liman işletmesine ait bölümde balık ağlarında başlayıp geliştiği yangının başladığı balık ağları (davacı ... ve dava dışı ...'e ait) ve komşu tekneye (tekne sahibi dava dışı ...) sirayetiyle yangına bağlı olarak maddi hasar oluştuğu anlaşıldığı, yangınla ilgili olarak olarak herhangi bir kasıt (sabotaj) unsurunun bulunmadığı, yangına bağlı yanmak, islenmek ve ıslanmak suretiyle maddi hasarın oluştuğu,
Yangının çıkış nedeni ve sebebi hususunda dosya kapsamında düzenlenen raporlar, tanık, müşteki ifade tutanakları ve diğer belgeleri birlikte değerlendirildiğinde; Yangın olayının liman sahasında yada yakın bir noktadan açık ateş kaynağı izmarit ve yakılmış mangal sonucu oluşabilecek közlerin Bilinçli yada Bilinçsiz şeklinde balık ağları dahilinden başladığı işbu noktada aydınlatma ile ilgili bir linye hattı üzerinde herhangi bir noktadan elektriksel ark sonucu kaynaklı olabileceği yönünde kesin tespitin bulunmadığı, yangının gizli yanma ile aşırı ısınma, tekstil ip, plastik ve mantar vb. Unsurlara sirayeti ile gelişip büyüyerek yangına sebebiyet verdiği, meydana gelen alev ve yüksek ısı sonucu (600°C-800°C) yangının gelişerek büyümesiyle diğer balık ağlarına ve tekneye sirayet ettiği anlaşıldığı,
Yangın olayının meydana gelmesinde dava taraflarının yeterli dikkat, özen, önlem, kontrol, güvenlik ve dirayete sahip olmayan dava ve dava dışı taraflarının (..., ..., tekne sahibi dava dışı ..., dava dışı ...) müteselsil kusurlu oldukları" yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.
Mahkememizin 20/03/2023 tarihli ara kararı ile alınan bilirkişi raporunun çelişkiyi giderici nitelikte olmadığı ve tarafların kusur oranlarının da tespiti yapılmadığı anlaşılarak; İstanbul ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından aldırılan bilirkişi heyet raporu, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin...Talimat sayalı dosyasından alınan bilirkişi heyet raporu, mahkememizce aldırılan 17/06/2022 tarihli bilirkişi heyet raporu, 29/09/2022 tarihli bilirkişi heyet raporu ve 13/03/2023 tarihli bilirkişi heyet raporu irdelenerek ve tarafların aldırılan bilirkişi raporlarına karşı itiraz dilekçeleri gözetilerek bu hususlarda ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, 14/06/2023 tarihli ek raporunda sonuç ve özet olarak;
"Yangın çıkış yeri noktasının kesin tespitinin yapılamadığı ancak yangının ...ne ait ...Limanı isimli davalı liman işletmesine ait bölümde balık ağlarında başlayıp geliştiği yangının başladığı balık ağları (davacı ... ve dava dışı ...'e ait) ve komşu tekneye (tekne sahibi dava dışı ...) sirayetiyle yangına bağlı olarak maddi hasar oluştuğu, Yangınla ilgili olarak herhangi bir kasıt (sabetaj) unsurunun bulunmadığı, yangına bağlı yanmak, islenmek ve ıslanmak suretiyle maddi hasarın oluştuğu anlaşılmaktadır.
Yangının çıkış nedeni ve sebebi hususunda dosya kapsamında düzenlenen raporlar, tanık, müşteki ifade tutanakları ve diğer belgeler birlikte değerlendirildiğinde: Yangın olayının liman sahasında yada yakın bir noktadan açık ateş kaynağı izmarit ve yakılmış mangal sonucu oluşabilecek közlerin balık ağlarının hiç açılmaması, içerisinde kırık cam, dolu ve boş şişelerin bulunması ve bunlarında güvenlik problemine yangına güneş ısı ışıkları odaklaması vb. ayrıca olay tarihinden bir veya birkaç gün önce 100-200 metre mesafeden dahi BİLİNÇLİ YADA BİLİNÇSİZ ŞEKİLDE gelişi güzel atılacak sigara izmaritlerinin ve/veya mangal sonrası oluşacak közlerinde rüzgar etkisiyle taşınması durumunda geniş alan ve hacme sahip ve kıvılcım parçalarını tutmaya müsait yapıda ki balık ağlarının gizli yanması (yavaş yanma) sebebiyle başladığı işbu noktada aydınlatma ile ilgili bir linye hattı üzerinde herhangi bir noktadan elektriksel ark sonucu kaynaklı olabileceği yönünde kesin tespitin bulunmadığı, Yangının gizli yanma (yavaş yanma) bağlı olarak balık ağları üzerinde başladığı anlaşılmaktadır. Yangının kolay tutuşabilen yanıcı, tekstil ip, plastik ve mantar vb. unsurlara sirayeti ile gelişip büyüyerek yangına sebebiyet verdiği, meydana gelen alev ve yüksek ısı sonucu (6000C-800”C) yangının gelişerek büyümesiyle diğer balık ağlarına ve tekneye sirayet ettiği anlaşılmaktadır.
Bu minvalde; dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde ...Limanında atıl bir şekilde bulunan 3 adet orkinos balık ağları üzerinden (karadan) çıkan 20.04.2017 tarihli yangın olayının limanda bulunan tekneye sirayet etmesi ile ilgili özellikle başlangıç noktası ve yangın merkezi olduğu yönünde yapılan incelemeler ve bu yönde hazırlanan raporlar bakımından kuvvetli delil bulunduğu,
Söz konusu balıkçı ağlarının; Polipropilen, polietilen, naylon gibi petrol türevi kimyasal maddelerden üretilen, tekstil hammaddesi olarak adlandıracağımız kolay ve hızlı yanıcı liflerin, iplik haline getirildikten sonra, ağ dokuma tezgahlarında istenilen ip kalınlığı ve göz açıklığında dokunmasıyla imal edildiği bilinmekle birlikte söz konusu balıkçı ağlarının liman sahasında denetimsiz ve atıl bir şekilde bulundurulduğu, bir bölgeden liman sahasında yada yakın bir noktadan açık ateş kaynağı izmarit ve yakılmış mangal sonucu oluşabilecek közlerin ve/veya içilebilecek bir sigara izmaritinin gelişi güzel olarak atılması ve rüzgar etkisi ile bunun liman dahilinden ya da yakın çevresinden rüzgar vasıtası ile taşınması sonucu “25 m” bir alana yayıldığı görülen ve 3 metre yüksekliğinde geniş gözenekli içerisinde alkol şişelerinin bulunduğu jandarma rapor tutanakları yolu ile sübut ve total de kabaca 75 m/ bir hacme sahip” balık ağlarına takılması ile orada belli bir süre gizli yanma etkisi ile yangın ısı oluşum sıcaklığına erişmesiyle alevli şekilde yanmanın (600 "C — 800 ?C ) başlaması ve rüzgar vasıtası ile tekneye ve çevresine sirayetle gelişerek yangına konu ürün, araç, gereç ve diğer emtiaları tamamına yakının tetiklenmesi ile deforme sonucu kullanılamaz hale geldiği ve meydana gelen 20.04.2017 tarihli yangın olayında yukarıda izah edilen hususlar çerçevesinde gerekli gözetim, denetim, önlem ve yeterli tedbirlerin alınmamasından dolayı ihmal ve kusurunun olduğu anlaşılmıştır. Bu yönde mevcut raporlar bakımından kuvvetli delil bulunduğu yangın olayının meydana gelmesi ve etrafına sirayet ederek gelişmesinde oluşan maddi zararda 2007/12937 k. Sayılı ve 2009/15316 k. sayılı Binaların yangından korunması hakkında ki yönetmelik ...gereği ihmali sebebiyle Davalı ...Ş." nin %50 oranında kusurlu olduğu,
Yukarıda açıklanan sebep ve tespitler çerçevesinde; yanan üç adet orkinos balıkçı ağının depolama yaptığı alanda yasal düzenlemelere uygun risk analizi yapılmadığı, özellikle iş sağlığı ve güvenliği mevzuatları çerçevesinde balık ağlarının hiç açılmaması, içerisinde kırık cam, dolu ve boş şişelerin bulunması ve bunlarında güvenlik problemine, yangına güneş ısı ışıkları odaklaması vb. ayrıca gelişi güzel atılacak sigara izmaritlerinin ve/veya mangal sonrası oluşacak közlerinde geniş alan ve hacme sahip ve kıvılcım parçalarını tutmaya müsait yapıda ki balık ağlarının gizli yanmasına (yavaş yanmaya) sebebiyet verdiği düşünüldüğünde davacı tarafından yönetmelik ve 6331 sayılı kanunun özellikle iş sağlığı ve güvenliği mevzuatları amir hükümlerine kısmen aykırı davranmış oldukları anlaşıldığından meydana gelen yangın olayında yangının büyümesinde gerekli gözetim, denetim, önlem ve yeterli tedbirlerin alınmaması nazarı itibari ile ihmal ve kusurunun bulunduğundan yangına konu ağların sahibi olan Davacı ... ile dava dışı ...'in %25 oranında kusurlu olduğu,
Yukarıda açıklanan sebep ve tespitler çerçevesinde; izinsiz tekneyi bırakan ve gerekli tasfiye bakım ve kontrollerini yapmayan ve sağlamayan tekne sahipleri/kullanıcıları teknede ve çevresindeki alanda yasal düzenlemelere uygun risk analizi yapmadığı, özellikle 6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği kanun ve mevzuatları çerçevesinde teknede 3 adet patlamış piknik tüpü bulunduğu, 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmi Gazete ile yürürlükte olan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği hükümlerine uygun risk analizi ve tedbirleri aldırması bakımından ihmali ile liman yetkililerinden gerekli izinle ...isimli tekneye uygun yer tesisinde mutabakat yapılmadığı anlaşıldığından, tekne sahibinin bu minvalde gerekli denetlemeleri yapmadığından meydana gelen yangın olayında yangının büyümesinde gerekli gözetim, denetim, önlem ve yeterli tedbirlerin alınmaması nazarı itibara alındığında ihmali ve kusurunun bulunduğundan yangına konu ...isimli teknenin sahibi olan Dava dışı ... ve kullanıcısı dava dışı ...” ın %25 oranında kusurlu olduğu" yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görülmüştür.
Mahkememizin 06/12/2023 tarihli celsesinin 1 nolu ara kararı gereğince; 29/09/2022 tarihli rapora ilişkin; davacı vekilinin 11/10/2021 tarihli itiraz dilekçesinde ağlarda mantar ve kurşunun da bulunduğuna ilişkin beyanları, davalı vekilinin hesaplama yapılırken ağların yıpranma durumunun değerlendirilmediğine ilişkin itirazları dikkate alınarak taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda 29/09/2022 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen hasar tutarına ilişkin ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinin 11/12/2023 tarihli ek raporunda sonuç ve özet olarak; kök rapordaki görüşlerinde bir değişiklik olmadığı yönünde ek rapor tanzim ettikleri görülmüştür.
GEREKÇE:
Dava; saklama sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
Davacı vekilinin 22/03/2024 tarihli talep arttırım dilekçesi ile zarar bedeline ilişkin 100.000,00 TL olan talebini 150.655,00 TL'ye arttırdığı, tamamlama harcının yatırıldığı, dilekçenin bir örneğinin karşı tarafa tebliğ edildiği görülmüştür.
TBK m.561 hükmüne göre, "Saklama sözleşmesi, saklayanın, saklatanın kendisine bıraktığı bir taşınırı güvenli bir yerde koruma altına almayı üstlendiği sözleşmedir. Açıkça öngörüldüğü veya durum ve koşullar gerektirdiği takdirde, saklayan ücret isteyebilir." İlgili hükümden de anlaşılacağı üzere saklama sözleşmesinin meydana gelmesi için ücret kararlaştırılmış olması şart değildir.
TBK m.564 hükmüne göre, "Saklama sözleşmesinde bir süre belirlenmiş olsa bile saklayan, saklatanın her zaman ileri sürebileceği istemi üzerine, saklananı bütün çoğalmalarıyla birlikte geri vermekle yükümlüdür. Ancak saklatan, saklayanın belirlenen süreyi dikkate alarak yapmış olduğu masrafları ödemekle yükümlüdür."
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında saklama sözleşmesinin kurulmuş olduğu kanaatine varılmış olup, davaya konu yangının yaşandığı olay mahallinde 20/04/2017 tarihinde saat 23.10 sıralarında ...'ye ait ...Limanı isimli davalı liman işletme dahili ve sınırlarında meydana gelen yangın sonucunda, yangın çıkış yeri noktasının kesin tespitinin yapılamadığı ancak yangının ...'ye ait ...Limanı isimli davalı liman işletmesine ait bölümde balık ağlarında başlayıp geliştiği yangının başladığı balık ağları (davacı ... ve dava dışı ...'e ait) ve komşu tekneye (tekne sahibi dava dışı...) sirayetiyle yangına bağlı olarak maddi hasar oluştuğu, yangınla ilgili olarak herhangi bir kasıt unsurunun bulunmadığı, yangına bağlı olarak yanmak, islenmek ve ıslanmak suretiyle maddi hasarın oluştuğu anlaşılmaktadır.
Mahkememizce aldırılan 14/06/2023 tarihli bilirkişi raporundan da anlaşıldığı üzere; yangının çıkış nedeni ve sebebi hususunda dosya kapsamında düzenlenen raporlar, tanık, müşteki ifade tutanakları ve diğer belgeler birlikte incelendiğinde; yangın olayının liman sahasında ya da yakın bir noktadan açık ateş kaynağı izmarit ve yakılmış mangal sonucu oluşabilecek közlerin balık ağlarının hiç açılmaması, içerisinde kırık cam, dolu ve boş şişelerin bulunması ve bunlarında güvenlik problemine yangına güneş ısı ışıkları odaklaması vb. ayrıca olay tarihinden bir veya birkaç gün önce 100-200 metre mesafeden dahi bilinçli ya da bilinçsiz şekilde gelişi güzel atılacak sigara izmaritlerinin veya mangal sonrası oluşacak közlerinde rüzgar etkisiyle taşınması durumunda geniş alan ve hacme sahip ve kıvılcım parçalarını tutmaya müsait yapıdaki balık ağlarının gizli yanması (yavaş yanma) sebebiyle başladığı işbu noktada aydınlatma ile ilgili bir linye hattı üzerinde herhangi bir noktadan elektriksel ark sonucu kaynaklı olabileceği yönünde kesin tespitin bulunmadığı, yangının gizli yanmaya (yavaş yanma) bağlı olarak balık ağları üzerinde başladığı anlaşılmaktadır. Yangının kolay tutuşabilen yanıcı, tekstil ip, plastik ve mantar vb. unsurlara sirayeti ile gelişip büyüyerek yangına sebebiyet verdiği, meydana gelen alev ve yüksek ısı sonucu (6000C-800C) yangının gelişerek büyümesiyle diğer balık ağlarına ve tekneye sirayet ettiğinin anlaşıldığı, bu minvalde; dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde ...Limanında atıl bir şekilde bulunan 3 adet orkinos balık ağları üzerinden (karadan) çıkan 20.04.2017 tarihli yangın olayının limanda bulunan tekneye sirayet etmesi ile ilgili özellikle başlangıç noktası ve yangın merkezi olduğu yönünde yapılan incelemeler ve bu yönde hazırlanan raporlar bakımından kuvvetli delil bulunduğu, söz konusu balıkçı ağlarının; polipropilen, polietilen, naylon gibi petrol türevi kimyasal maddelerden üretilen, tekstil hammaddesi olarak adlandırılan kolay ve hızlı yanıcı liflerin, iplik haline getirildikten sonra, ağ dokuma tezgahlarında istenilen ip kalınlığı ve göz açıklığında dokunmasıyla imal edildiği bilinmekle birlikte söz konusu balıkçı ağlarının liman sahasında denetimsiz ve atıl bir şekilde bulundurulduğu, bir bölgeden liman sahasında ya da yakın bir noktadan açık ateş kaynağı izmarit ve yakılmış mangal sonucu oluşabilecek közlerin veya içilebilecek bir sigara izmaritinin gelişi güzel olarak atılması ve rüzgar etkisi ile bunun liman dahilinden ya da yakın çevresinden rüzgar vasıtası ile taşınması sonucu “25 m/ bir alana yayıldığı görülen ve 3 metre yüksekliğinde geniş gözenekli içerisinde alkol şişelerinin bulunduğu jandarma rapor tutanakları yolu ile sübut ve totalde kabaca 75 m/ bir hacme sahip” balık ağlarına takılması ile orada belli bir süre gizli yanma etkisi ile yangın ısı oluşum sıcaklığına erişmesiyle alevli şekilde yanmanın başlaması ve rüzgar vasıtası ile tekneye ve çevresine sirayetle gelişerek yangına konu ürün, araç, gereç ve diğer emtiaları tamamına yakının tetiklenmesi ile deforme sonucu kullanılamaz hale geldiği ve meydana gelen 20.04.2017 tarihli yangın olayında izah edilen hususlar çerçevesinde gerekli gözetim, denetim, önlem ve yeterli tedbirlerin alınmamasından dolayı ihmal ve kusurun olduğu anlaşılmıştır. Bu yönde mevcut raporlar bakımından kuvvetli delil bulunduğu yangın olayının meydana gelmesi ve etrafına sirayet ederek gelişmesinde oluşan maddi zararda Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmelik gereği, ihmali sebebiyle Davalı ...Ş.'nin %50 oranında kusurlu olduğu,
Açıklanan sebepler ve yapılan tespitler çerçevesinde; yanan üç adet orkinos balıkçı ağının depolama yaptığı alanda yasal düzenlemelere uygun risk analizi yapılmadığı, özellikle iş sağlığı ve güvenliği mevzuatları çerçevesinde balık ağlarının hiç açılmaması, içerisinde kırık cam, dolu ve boş şişelerin bulunması ve bunlarında güvenlik problemine, yangına güneş ısı ışıkları odaklaması vb. ayrıca gelişi güzel atılacak sigara izmaritlerinin veya mangal sonrası oluşacak közlerinde geniş alan ve hacme sahip ve kıvılcım parçalarını tutmaya müsait yapıdaki balık ağlarının gizli yanmasına (yavaş yanmaya) sebebiyet verdiği düşünüldüğünde davacı tarafından yönetmelik ve 6331 sayılı kanunun özellikle iş sağlığı ve güvenliği mevzuatları amir hükümlerine kısmen aykırı davranmış oldukları anlaşıldığından meydana gelen yangın olayında yangının büyümesinde gerekli gözetim, denetim, önlem ve yeterli tedbirlerin alınmaması nazarı itibari ile ihmal ve kusurunun bulunduğundan yangına konu ağların sahibi olan davacı ... ile dava dışı ...'in %25 oranında kusurlu olduğu,
Yine açıklanan sebepler ve yapılan tespitler çerçevesinde; izinsiz tekneyi bırakan ve gerekli tasfiye bakım ve kontrollerini yapmayan ve sağlamayan tekne sahipleri/kullanıcıları teknede ve çevresindeki alanda yasal düzenlemelere uygun risk analizi yapmadığı, özellikle 6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği kanun ve mevzuatları çerçevesinde teknede 3 adet patlamış piknik tüpü bulunduğu, 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmi Gazete ile yürürlükte olan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği hükümlerine uygun risk analizi ve tedbirleri aldırması bakımından ihmali ile liman yetkililerinden gerekli izinle ... isimli tekneye uygun yer tesisinde mutabakat yapılmadığı anlaşıldığından, tekne sahibinin bu minvalde gerekli denetlemeleri yapmadığından meydana gelen yangın olayında yangının büyümesinde gerekli gözetim, denetim, önlem ve yeterli tedbirlerin alınmaması nazarı itibara alındığında ihmali ve kusurunun bulunduğundan yangına konu ...isimli teknenin sahibi olan dava dışı ... ve kullanıcısı dava dışı ...'ın %25 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmış olup; tarafların kusur oranları ve 29/09/2022 tarihli raporda zarar gören ağlara ilişkin yapılan değer tespiti nazara alınarak, bilimsel denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli değer tespitine ilişkin alınan rapor ve 14/06/2023 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 75.327,50 TL tazminatın 20/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14). Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak ...Dava Şartı Dosya No:..sayılı dosyasından arabulucuya 3.600,00-TL tarife bedeli üzerinden ödeme yapıldığı tespit edilmiş, tarafların arabuluculuk ilk oturumuna katıldığı, davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği gözetilerek; taraflar aleyhine ret ve kabul oranına göre arabuluculuk ücretine hükmedilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
75.327,50 TL tazminatın 20/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 5.145,62-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.707,75 TL ve 866,00 TL tamamlama harcının toplamı olan 2.573,75-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 2.571,87-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından bu dava sebebi ile yapılan 14.942,65-TL yargılama giderinin ret ve kabul nispetine göre 7.471,32 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından bu dava sebebi ile yapılan 1.600,00-TL yargılama giderinin 800,00-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan miktarın davalı üzerinde bırakılmasına,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddolunan miktar yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin red ve kabul nispetine göre 1.800,00 TL'sinin davalıdan; 1.800,00 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.18/09/2024
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza
YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI
44,40 TL BAŞVURMA HARCI 1.707,75 TL PEŞİN HARÇ
1.707,75 TL PEŞİN HARÇ 866,00 TL TAMAMLAMA HARCI
866,00 TL TAMAMLAMA HARCI + 2.571,87 TL EKSİK HARÇ
974,50 TL TEBLİGAT ÜCRETİ 5.145,62 TL KARAR VE İLAM HARCI
+ 11.350,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
14.942,65 TL TOPLAM