T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/334 Esas
KARAR NO: 2023/87
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 27/07/2020
KARAR TARİHİ: 06/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının dava süresinde mal kaçırma ihtimaline binaen, ileride telafisi mümkün olmayan zararların doğmasını engellemek ve müvekkili şirketin alacağının yargılama sonucu ödenmesinin güvence altına alınması adına davalının mal varlığı üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep ettiklerini, müvekkili şirket tarafından dava dışı ... Ticaret Limited Şirketine Ait ... Mah. ... Cad. ... Sok. ... Sitesi N: ... Bahçelievler İstanbul adresinde bulunan iş yeri ... numaralı iş yeri ekstra sigorta poliçesi ile sigortalandığını, dava dışı sigortalı tarafından 01/07/2018 tarihli ve ... numaralı fatura ile davalı firmadan ... Kabini adlı makine satın alındığını, davalı tarafça sigortalıya satılan zaçyağı makinesi sebebiyle 12/07/2018 tarihinde vuku bulan yangın hadisesi sonucunda sigortalı iş yerinde ve komşu iş yerlerinde zarar meydana geldiğini, yangın hadisesine ilişkin olarak ... Başkanlığınca tanzim edilen itfaiye yangın raporu uyarınca yangın çıkış sebebi zaç yağı kabinini iletken kablolarının bağlantı yerlerinde elektrik enerjisinin ısı enerjisine dönüşmesiyle kablo izolelerinin tutuşması olarak belirtildiğini, yangın hadisesinin akabinde müvekkili şirketçe ... Sulh Hukuk Mahkemesi' nin 2018/... değişik iş sayılı dosyası nezdinde tespit davası ikame edildiğini, tespit dosyası nezdinde Genel Ve Sınai Yangın Uzmanı Kimya Mühendisi İle Makine Mühendisi Bilirkişilerce 17/10/2018 tarihli bilirkişi raporunun tanzim edildiğini, sigortalı firmanın ve komşu iş yerlerinin uğradığı zarara binaen müvekkillerince gerekli 74.688,00.-TL ödeme sigortalıya yapıldığını alınan bilirkişi raporu da yapılan sigorta tazminatı ödemesinin gerekçesini teşkil ettiğini, ödemenin rücuen tazmini için davalıya karşı müvekkili şirket tarafından ... İcra Müdürlüğü' nün 2019/... esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibine borçlunun haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, haksız ve kötü niyetli olarak yapılan alacağa karşı yapılan itiraz sonucu %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, fazlaya ilişkin dava ve talep haklarının saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, icra takibine yapılan haksız itirazın iptaline, borca yetecek tutarda davalı borçlunun taşınır mallarına ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına ihtiyaten haciz konulmasına, harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dava dışı ... istek ve talebi üzerine zay yağı kabini satıp montaj yaptığını, tesliminden 20 gün sonra söz konusu iş yerinde yangın çıktığını, bizzat iş yerine gidip tespit ve inceleme de bulunduğunu, müvekkilinin hem montajını yapmış olduğu makinenin hem de mesleğinin bilgeliği ile yangının davacının iddia ettiği gibi montajını yaptığı zaç yağı makinesinden kayaklanmasının mümkün olmayacağını, üstlerine düşen dikkat ve özen yükümlülüklerini yerine getirmemeleri ve müvekkili tarafından kendilerine söylenen uyarıları dikkate almamaları sonucu yangının meydana geldiğini, müvekkili faturayı 1 Temmuz 2018 tarihinde kesmiş olmasına rağmen makineyi bu tarihten önce kurulu ve çalışır durumda teslim ettiğini, yangın 12 Temmuz 2018 tarihinde çıktığını, bu durumda müvekkili makineyi tesliminden sonra 20 günlük bir süreç geçmiş ve bu süreç içerisinde davacı şirket sigortalısı ... tarafından kullanılmış ve bir sorun yaşanmadığını, davacının iddia ettiği gibi montajdan kaynaklı makinenin fişini pano üzerindeki prize değilde makine üzerindeki başka bir prize takmış olması halinde 20 gün sonra değil saatler içerisinde yangın hadisesinin meydana geldiğini, makinen kurulumundan 20 gün sonra çıkan yangının kurulum hatasından kaynaklanmadığını, müvekkilinin kusuru bulunmadığını, bu durumda kusurun dava dışı ... un kullanımından kaynaklandığını, bilirkişi raporunda ki fotoğraflardan da görüleceği üzere yangının çıkmasında iki ihtimal bulunduğunu, bu durumunda bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, davacının davasının reddi ile itirazın iptali talebinin ve icra inkar tazminatı talebinin reddini, davacının icra takibinin konusu olan meblağın %20 sinden aşagı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
... Sulh Hukuk Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak, 2018/... D. İş sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
.... İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak, 2019/... Esas sayılı dosyasının mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
Makine Yüksek Mühendisi ve sigorta alanında uzman bilirkişiler aracılığı ile, 04/10/2021 tarihinde bilirkişi kök raporu, 04/04/2022 tarihinde bilirkişi ek raporu alınmıştır.
Makine Mühendisi, Elektrik Mühendisi, Yangın Uzmanı, İnşaat Mühendisi ve Sigorta alınında uzman bilirkişiler aracılığı ile, 12/10/2022 tarihinde bilirkişi raporu alınmıştır.
GEREKÇE:
Dava, .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... esas sayılı takip dosyasında itirazın iptali istemine ilişkindir.
İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.
İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.
İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19- ... E. ve 2020/... K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.
Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.
Davacı alacaklı, dava dışı sigortalı şirketin iş yerinde bulunan makinede meydana gelen hasar sebebi ile ödenen tazminatın davalıya rücuna ilişkin takip başlatmıştır. Başlatılan takibin usulüne uygun olduğu ve yapılan itiraz ile açılan iş bu davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlık dava dışı sigortalının meydana gelen zararında davalının kusurlu olup olmadığı ve davacının davalıya rücu şartlarının oluşup oluşmadığı konusunda toplanmaktadır. Meydana gelen olayda kusur tespiti ve zarar miktarının hesaplanması için dosya bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir. Denetime elverişli olan 12/10/2022 tarihli bilirkişi raporuna göre makinede meydana gelen yangının kullanıcı hatasından meydana gelmediği, makinede kumanda panosuna gelen sıcaklık bilgisi uyarınca rezistansların elektriğinin kendiliğinden kesilmesi gerektiği, makinenin fişinin iş bitiminde çıkarılmasının olağan şartlarda gerekmediği, bu durumun aşırı özen ve dikkat gerektirdiği, fişin çekilerek makine kullanılmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı ve meydana gelen zararın makinede bulunan kusurdan kaynaklandığı tespit edilmiştir. Mahkememizce de bilirkişi raporu doğrultusunda meydana gelen zararın makinenin kusurundan kaynaklandığı ve davacının kusuru oranında davalıya rücu etme hakkının bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Rücu'en tazminat talebinin kabul edilebilmesi için meydana gelen maddi vakanın ve kusurun ispat edilmesi yeterli değildir. Meydana gelen zararın da miktar olarak ispatlanması gerekir. Somut olayda davacı taraf dava dilekçesinin ekinde sigorta poliçesini ve Sulh Hukuk Mahkemesi'nce alınan bilirkişi raporunu sunmuştur. Davacı taraf 13/04/2021 ve 15/10/2021 tarihli beyan dilekçelerinde de yanlızca Sulh Hukuk Mahkemesi'nce alınan bilirkişi raporunu, sigorta poliçesini ve ödeme makbuzlarını sunmuştur. Zarar miktarının hesaplanması için düzenlenen eksper raporu, başvuru belgeleri ve sair belgeler süresi içinde dosyaya sunulmamıştır. Eksper raporu 31/10/2022 tarihinde bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinin ekinde davacı tarafından sunulmuştur. Ancak HMK md 141 gözetilerek davalının da sonradan sunulan delile açık muvafakati bulunmaması sebebi ile işbu eskper raporu hükümde esas alınmamıştır.
Davacı taraf müvekkilinde bulunan hasar dosyasının celbini talep etmiştir. Mahkememizce hasar dosyasının celbi için müzekkere yazılmasına rağmen 13/04/2021 tarihli cevabi yazısında eksper raporu ve zararın hesaplanmasına yarar bilgilerin gönderilmediği görülmüştür. Taraflar, delil bildirme süreleri içinde elinde bulunan delilleri mahkemeye sunmak zorundadır. Davacı vekiline bu doğrultuda elinde bulunan delilleri kendi müvekkiline müzekkere yazılarak celbini talep etmesi yerinde değildir. Mahkemelerin tarafların elinde bulunan delilleri dosyaya sunmaları için tarafların kendisine müzekkere yazma zorunluluğu bulunmamaktadır.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde yukarıda açıklanan sebepler ile davacı tarafın ön inceleme duruşmasının 5 numaralı ara kararı gereği delillerini sunmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine rağmen hasar dosyası ve eksper raporunun mahkememize süresinde sunulmaması sebebi ile zarar miktarı ispatlanamadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davalının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 179,90-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 774,64-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 12.645,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanacak 1.320,00.-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Fazla yatan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (... Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/02/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır