T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/436 Esas
KARAR NO: 2021/794
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/09/2020
KARAR TARİHİ: 25/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 07.09.2018 sözleşme tarihli, 01.10.2018 tedarik başlangıç tarihli olmak üzere 24 aylık elektrik tedarik sözleşmesi imzaladığını, davalı takip borçlusunun kullanmış olduğu elektrikten dolayı Seri ... numaralı, 25.10.2019 vade tarihli, 21.657,76-TL bedelli fatura keşide edilerek davalıya gönderilmesine
rağmen vade tarihinde ödenmediğini, bunun üzerine davalı şirket aleyhinde ... İcra Müdürlüğü’nün 2019/... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ancak davalı şirket tarafından icra takibine haksız ve mesnetsiz olarak itiraz edildiğini, belirtilen takibe yukarıdaki faturayla birlikte sözleşmenin 4.2. maddesine göre %12 icra ceza şartı da uygulandığını belirterek davanın kabulü ile davalının ... İcra Müdürlüğü’nün 2019/... E. sayılı takibe yapmış olduğu itirazının iptali ile takibin devamına ve alacağın %40’ından aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmış olmasına rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılım sağlamamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, davalı abone aleyhine elektrik borcunun tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Dosya kapsamındaki dava dilekçesi ve ekleri, 15/10/2019 tarihli fatura sureti, taraflar arasında imzalanan 07/09/2018 tarihli Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi sureti, 31/08/2018 tarihli müşteri bilgilendirme formu Arabuluculuk Son Tutanağı, ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı takip dosyası, bilirkişi raporu ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.
... İcra Dairesi'nin 2019/... takip sayılı icra dosyasının incelenmesinde, davacı ... A.Ş. tarafından davalı ... Limited Şirketi aleyhine 24.906,42.-TL tutarındaki toplam alacak üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67/1 maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan bilirkişi incelemesi sonrası düzenlenen 22/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda sonuç ve özetle; " Taraflar arasında, 07.09.2018 imza tarihli, 01.10.2018 tedarik başlangıçlı ‘Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi’ ile iş ilişkisi kurulduğu, davacı tarafından 2019-Eylül dönemli faturanın vade süresinde ödenmemesi sebebiyle icra takibine başlandığı, davalı tarafın icra takibine itiraz etmesi üzerine itirazın iptali davası açıldığı anlaşılmaktadır. Sorumluluk durumu açısından değerlendirme yapmak gerekirse; taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre; davalının elektrik enerjisi satın aldığı ve
dönem sonunda tahakkuk ettirilecek fatura bedellerini ödemekle yükümlü olduğu anlaşılmaktadır. Bu halde, davalı tarafın dava konusu faturanın ödenip ödenmediği konusunda bir itirazının veya ödeme yapıldıysa bunun ispatı bir belgeyi dosyaya sunmadığı anlaşıldığına göre; aralarındaki sözleşme hükümleri gereği, davalı tarafın düzenlenen dönem faturalarını ödemekle yükümlü ve sorumlu olduğu sonucuna varılmaktadır. Davalının dava konusu 2019-Eylül dönemi faturasından sorumlu olduğu ve ödemekle yükümlü olduğu görüşüne varıldığına göre şimdi düzenlenen 2019-Eylül dönemi faturası üzerinde duralım.
Sözleşmenin ekinde yer alan’ Sözleşme Uygulama ve Taahhüt Protokolü’ de taraflar arasındaki elektrik satışına ilişkin faturalandırmanın nasıl yapılacağına dair hükümlere yer verilmiştir. Protokol hükümlerine göre; elektrik satışı yapılan işyerinin ‘Ticarethane’ tarife grubunda yer aldığı, faturalama yapılırken ilgili dönemdeki tek zamanlı tarife birim fiyatı üzerinden %10 indirim yapılacağı, dağıtım bedeli ve YEK bedeli üzerinde indirimin söz konusu olmadığı, hesaplamanın da aşağıdaki formüle göre yapılacağının hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır. Faturaya esas tüketimin yapıldığı tarihte yürürlükte olan birim fiyat tarifesi aşağıdaki gibidir.
Bu birim fiyat tarifesine göre davalı aboneye tek zamanlı enerji bedeli üzerinden %10 indirim uygulanarak fatura düzenlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Davacı tarafından düzenlenen 2019-Eylül dönemi faturasında tahakkuk kalemlerinden birisinin de gecikme bedeli olduğu görülmektedir. Bir önceki dönem faturasının vadesinde ödenmemesi gerekçesiyle eklendiği anlaşılan bu tutarın nasıl hesaplanacağı sözleşmede belirlenmiştir. Buna göre sözleşmenin Ödeme, Garanti ve Faturalama başlıklı 4. Maddesinde; maddede belirlenmiş olan gecikme zammı oranında sözleşmesiz faiz talep edilecektir.” Bu hükümlere göre vadesinde ödenmeyen fatura tutarına aylık %5 (yüzde 5) gecikme zammı uygulanacağı ve icralık her faturanın da %12 (yüzde on iki)’ si oranında icra ceza bedeli
uygulanacağının hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır. Ancak dava dosyasında önceki dönem faturasına ilişkin bir bilgiye yer verilmemiştir. Dolayısıyla sözleşmeye göre %5 gecikme bedelinin
hangi tutar üzerinden hesaplandığı belirsizdir. Taraflar arasındaki sözleşmede ise; Yönetmeliğin amir hükmüne göre verilen oranların aşılamayacağı hüküm altına alınmış olmasına rağmen %5 gecikme zammı uygulandığı görülmektedir.
Bir önceki dönem faturası paylaşılmadığı için kaç gün üzerinden gecikme zammı uygulandığı bilinmemekle birlikte; normalde uygulanması gereken %2,5 oran, sözleşmedeki %5 oranın yarısı olduğu için düz bir hesapla önceki dönem faturasının geç ödendiği kabul edilerek, gecikme bedelinin bunun yarısı kadar olması gerektiği çıkarımında bulunulabilir ..." şeklinde görüş ve kanaat bildirmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir. Davacı vekili 05/04/2021 tarihli dilekçesiyle bilirkişi raporuna ilişkin itirazlarını içeren dilekçesini dosyaya ibraz etmiş, mahkememizce 24/05/2021 tarihli celsede dosyanın davacı vekilinin itirazları doğrultusunda ek rapor tanzimi için bilirkişiye tevdii edilmesine karar verilmiştir.
Bilirkişi tarafından düzenlenen 25/06/2021 tarihli ek raporunda sonuç ve özetle; "Kök raporda verilen; davalı ... Ltd.Şti.’ nin 07.09.2018 tarihinde imzalanan 01.10.2018 tedarik başlangıç tarihli sözleşme hükümleri gereği, dava ve icra konusu 2019-Eylül dönemi faturasından sorumlu ve ödemekle yükümlü olduğuna yönelik verilen görüşte herhangi bir sapma veya değişim olmamıştır. Kök raporda faiz hesabına ilişkin yapılan değerlendirmeler, taraflar arasında imzalanan sözleşme tarihlerinde yürürlükte olan 30.05.2018 tarihli Enerji Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda yapılmıştı. Yeni durumda; davacının savunmalarının kabul edilmesi halinde, yani taraflar arasındaki sözleşmenin Kurul onayına ve EPTHY' ne tabi olmayan serbest bir sözleşme olduğunun kabul edilmesi halinde, fatura tutarı 21.544,2.-TL olarak hesaplanmıştır. Davalı müşteri adına orantısız bir ceza koşulu olduğu kanaatine varılan, fatura alacağında %12 oranında icra cezai şart alacağı eklenmesi konusunda değerlendirme Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakılmıştır. Davacı tarafın fatura hesabında, gecikme sebebiyle indirimsiz birim fiyatlar üzerinden hesaplama yapılması gerektiği yönündeki itirazlarının, dava konusu fatura dökümüne göre, davacının zaten kendisinin fatura tarihindeki geçerli perakende satış sözleşmesindeki enerji bedeli birim fiyatı üzerinden %10 indirimli hesaplama yaptığının anlaşılması sebebiyle bir karşılığının olmadığı anlaşılmaktadır. Fatura hesabında, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin kurul onayına tabi olmayan faiz oranlarının serbestçe belirlendiği bir sözleşme olduğunun kabulü halinde, gecikme faizi oranının %5 olarak alınabileceği ve bu durumda fatura tutarının 21.544,20.-TL ve dava konusu 12.11.2019 takip tarihi itibariyle alacak miktarının 24.388,16.-TL olduğu hesaplanmış, davalının icra takibinin bu kısımından sorumlu ve ödemekle yükümlü olduğu yönünde sonuca varılmıştır. " şeklinde tespitlerde bulunmuştur.
Bilirkişi ek raporu taraflara ayrı ayrı tebliğ edilmiştir.
Mahkememizce yapılan tüm yargılamalar neticesinde, taraf iddia ve savunmaları, takip dosyası, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya içeriğine göre, davacı ... A.Ş.‘nin 6446 sayılı Kanuna göre kurulmuş bir tedarik şirketi olduğu ve davalı ile 07.09.2018 sözleşme tarihli, 01.10.2018 tedarik başlangıç tarihli olmak üzere 24 aylık elektrik tedarik sözleşmesi imzaladığını dosya kapsamından anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre; davalının elektrik enerjisi satın aldığı ve dönem sonunda tahakkuk ettirilecek fatura bedellerini ödemekle yükümlü olduğu anlaşılmaktadır.
Sözleşmenin Ödeme, Garanti ve Faturalama başlıklı 4. Maddesinde; “4.1. Faturalar, Tedarikçi hesabına Fatura’nın düzenlenme tarihinden itibaren yedi gün içerisinde ödenecektir.” 4.2. “Tedarikçi, vadesinde ödenmeyen fatura tutarına aylık %5 (yüzde 5) gecikme zammı uygulayacak ve ilave olarak, her geç ödenen fatura için 5(beş) TL sabit bedeli ekleyerek faturalayacaktır. …….Abone’ nin sözleşme hükümleri veya borçtan olayı icra takibine sebebiyet vermesi halinde, icralık her faturanın %12 (yüzde on iki)’si kadar icra ceza bedeli ve işbu
addede belirlenmiş olan gecikme zammı oranında sözleşmesiz faiz talep edilecektir.”
maddeleri hüküm altına alınmıştır. Taraflarca imzalanan bu sözleşme hükümleri gereği ödenmeyen fatura tutarına aylık %5 gecikme zammı uygulanacağı ve icralık her faturanın da %12 'si oranında icra cezai bedeli uygulanacağı yönünde mahkememize kanaat gelmiştir.
Mahkememizce alınan teknik bilirkişi raporunda ödenmeyen fatura tutarına aylık %5 gecikme zammı uygulanması ile fatura tutarının 21.544,20.-TL olarak hesaplandığı görülmüştür.
Tüm bu delillerden ve dosya kapsamından da anlaşılacağı üzere; taraflar arasında düzenlenen 07/09/2018 imza tarihli 01/10/2018 tedarik başlangıçlı sözleşme hükümlerine göre, dava konusu 2019-Eylül dönemi faturasının davalı tarafından ödenmemesi üzerine davacı tarafından ... İcra Dairesi'nin 2019/... takip sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığı, her ne kadar davalının itirazı üzerine takibin durmasına karar verilmiş ise de; davalı tarafın düzenlenen dönem faturalarını ödemekle yükümlü ve sorumlu olduğu ve sözleşme hükümleri gereğince hesap edilen fatura tutarının 24.544,20.-TL olduğu, davalı tarafın dava konusu faturanın ödenip ödenmediği konusunda bir itirazının dosya kapsamında bulunmadığı veya ödeme yapıldıysa bunun ispatı somut bir delil, bilgi ya da belgenin gerek mahkememiz dosyasında gerek icra dosyasında bulunmadığı anlaşıldığından, açıklanan nedenler ve dosya kapsamında toplanan tüm deliller karşısında böylelikle davalı borçlunun takibe kısmen haksız olarak itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği kanaatine varıldığından, kaldı ki aksinin davalı tarafından ispatlanamadığı anlaşılmakla ve bu haliyle hüküm kurmaya elverişli nitelikte bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulü ile, davalı tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 21.544,20 .-TL asıl alacak, 2.585,30.-TL icra cezai şart, 258,66.-TL takip öncesi işlemiş faiz olmak üzere toplam 24.388,16 .-TL üzerinden asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %5 oranında faiz uygulanması şeklinde devamına, asıl alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır. (...)" " ve (14). Fıkrası: " Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No: 2019/... sayılı dosyasından arabulucu olarak atanan Halit KARA ekte sunulan 1.320,00.-TL tarife bedeli üzerinden kesilen 04/03/2020 tarihli ... sıra nolu Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilmiş olup davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olduğu gözetilerek red ve kabul oranına göre taraflar aleyhine arabulucuk gideri yükletilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ,
Davalı tarafından ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile;
Takibin 21.544,20 .-TL asıl alacak, 2.585,30.-TL icra cezai şart, 258,66.-TL takip öncesi işlemiş faiz olmak üzere toplam 24.388,16.-TL üzerinden asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %5 oranında faiz uygulanması şeklinde devamına,
Asıl alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-1.665,95-TL harcın peşin alınan 425,34-TL harcın (124,53.-TL'si icra dosyasından) mahsubu ile bakiye 1.240,61-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3- 4.080,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- 518,26.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5- Davacı tarafından yapılan posta ve tebligat gideri 116,00.-TL , bir bilirkişi ücreti 800,00.-TL, 54,40.-TL başvuru harcı, 7,80.-TL vekalet harcı, 425,34.-TL peşin harç olmak üzere toplam 1.403,54.-TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre taktiren 1.361,43.-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye gider avansının davacı üzerinde bırakılmasına,
6- Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 1.320,00.-TL arabuluculuk ücretinin red ve kabul oranına göre 1.280,40.-TL'sinin davalıdan, 39,60.-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
7- Karar kesinleştiğinde yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının yatıranlara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/10/2021
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır