T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/445 Esas
KARAR NO: 2021/79
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 16/09/2020
KARAR TARİHİ: 25/01/2021
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, telekomünikasyon ekipman ve parçalarının toptan ticareti sektöründe 2014 yılından beri faaliyet gösterdiğini, 2018 yılında Vergi Denetim Kurulu’ndan inceleme yazısı geldiğini ve defterlerin vergi denetimine tam ve eksiksiz olarak ibraz edilebilmesi ve kontrollerinin yapılabilmesi adına şirketin mali müşaviri olan ...'a gönderilmek üzere şirketin muhasebe işlerinin yürüten ... ...'a teslim edildiğini, Vergi Denetim Kurulu, matrah artırımı yapan şirketlerin ticari defter ve kayıtlarının ibraz etmesine gerek olmadığının bildirmesi üzerine, defterlerin mali müşavirler ... ve ... tarafından geri alındığını ve onların uhdesinde kaldığını, müvekkillinin şifahen mali müşavirinden defterlerini istediğini, cevap alamayınca, bu defa 27.08.2020 tarihinde ihtarname gönderdiğini, ihtarnamede, defterlerin teslimi için 24 saat süre verildiğini, mali müşavirin, gönderdikleri ihtarnameye cevaben; ''... Vekil eden şirketin her türlü Vergi Dairesi ve Sosyal Güvenlik Kurumu ve diğer resmi kuruluşlarla olan işlemleri şirketin bünyesinde oluşturulan birim tarafından yapıldığı, tarafımdan yalnızca şirketin bünyesinde tutulan ve kayıt altına alınan gelir ve gider belgelerine göre uygun olarak düzenlenen beyannameleri elektronik ortamda verilmesi'' işini yaptığını ve defterlerin kendisinde olmadığını beyan ettiğini, daha sonra haricen yapılan araştırmalar neticesinde defterlerini mali müşavire teslim etmek üzere alan ...'nin piyasaya yüklü miktarda borçlu olduğu ve borçlu olduğu bu şahısların bazılarının ...'nin ofisini bastığı ve ofiste bulunan her şeyi yağmaladıklarının öğrenildiğini, yaşanan bu arbedede müvekkil şirketin 2015 yılına ait defteri kebir, yevmiye ve envanter defterlerinin de zayii olduğunu tahmin ettiklerini, yaşanan bu hadisede müvekkili ile birlikte pek çok şirketin defterlerinin de kaybolduğu ve bu sebeple, diğer firmalar tarafından da suç duyurularında bulunduğunun öğrenildiğini, kanuni düzenleme gereği yasal süresi içinde zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Davadaki uyuşmazlık; TTK 82/7 maddeesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilşkindir.
Dosya kapsamındaki dava dilekçesi, ekleri ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.
Mahkememizce ... Noterliği'ne "Davacı şirket ... (VN: ... )'nin 2015 yılına ait defteri kebir, yevmiye ve envanter defterleri zayi olduğunu ve tasdik işlemlerinin noterliğinizce yapıldığı bildirildiğinden ilgili defterlerin tasdik bilgilerinin" çıkarılarak gönderilmesi istenilmiş, ... Noterliği cevabi yazısında, noterlikleriyle gerek ünvan gerek vergi numarasna göre kayıtlarında yapılan araştırma neticesinde adı geçen şirkete airr herhangi bir kayda rastlanılmadığı belirtilmiştir.
Mahkememizce ... Noterliği'ne ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne yazılan yazıya ise; ...'nin 18/07/2019 tarihinden itibaren faal olduğunun görüldüğü, hakkında vergi inceleme raporu, vergi tekniği raporu veya vergi suçu raporunun bulunmadığı tespit edilmiştir şeklinde bildirilmiştir.
... Vergi Dairesi ve ... Vergi Dairesi, ... Vergi Dairesi'nce, ...'nin14/10/2014-03/12/2015 tarihleri arasındaki mükellefiyeti ile ilgili Vergi inceleme raporu ve soruşturmasının bulunmadığı bildirilmiştir.
Mahkememizce yapılan tüm yargılamalar neticesinde, TTK 82/7.maddesine göre, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde defter ve belgeler zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerekir. Zayi belgesi verilmesi istenilen defter tamamen davacının ihmal ve kusuru ile kaybolmuştur. ( Yargıtay 11 H.D'si 04/02/2008 tarih, 2006/14049 E. 2008/956K. Sayılı ilamı)
TTK 18/2 maddesi "Her tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir" hükmünü içermektedir.
Tacir basiretli bir iş adamı olmanın gerektirdiği özeni göstererek defter ve belgelerini saklamalı ve zayi olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri ihtimam ile yerine getirmelidir. TTK 82 ve 18.madde kapsamında yapılan değerlendirmede; tacirin basiretli bir iş adamı olmanın gerektirdiği özeni göstererek defter ve belgelerini saklaması ve zayi olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri ihtimam ile yerine getirmesi gerekmektedir. Halbuki dava konusu somut olayda davacının defterlerini kaybederek şirketin basiretli tacir gibi davranmadığı, üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmediği anlaşılmakla, davanın reddine karar verilmiş, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 59,30 TL Karar ve İlam Harcından, peşin yatırılan 54,40-TL'nin mahsubu ile fazla yatırılan 4,90.-TL harcın kararın kesinleşmesini müteakip ve talep halinde DAVACIYA İADESİNE,
3-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Karar kesinleştiğinde yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının yatıranlara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/01/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır