T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/449 Esas
KARAR NO: 2024/370
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/12/2018
KARAR TARİHİ: 17/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Genel Müdürlüğünün (...) 07.05.2015 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirdiği "... Bölge 2014 yılı ... " işi ihalesine müvekkili şirketin de katıldığını, ihale sonucunda işin müvekkilin uhdesinde kaldığını, işin süre sonunun 13.01.2019 olduğunu, 09.09.2015 tarihinde ... ile müvekkil arasında sözkonusu işin sözleşmesinin imzalandığını, 01.10.2015 tarihinde yer teslimi yapıldığını, işin yapımı devam ederken müvekkile tebliğ olunduğu üzere 26.10.2017 Tarih, 2017/ ... Karar sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile işe dair sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiğini, 28.12.2017 Tarih, 30284 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve İçişleri Bakanlığı tarafından verilen karar ile müvekkil şirketin 1 yıl süre ile ihalelere katılmaktan yasaklandığını, teminatının irad kayıt edildiğini, yanı sıra ek olarak fiyat farkı olduğu gerekçesi ile yaklaşık 550.000,00 TL ödeme yapılmasının istendiği, söz konusu işlemlerin haksız ve hukuka aykırı olduğunu ve müvekkilin çok büyük zarar görmesine neden olduğunu, müvekkilinin ticaret hayatının bitme noktasına geldiğini, sözleşmenin feshine gerekçe olarak gösterilen temel nedenin yüklenici firmanın iş programının gerisinde kalmış olması olduğunu, ancak sözleşmenin geçilen süreye göre değil kalan süreye göre feshedilebileceğini, iş programının gerisinde kalmaya yönelik olarak müeyyide düzenlendiğini, ancak iş pogramının gerisinde kalmanın doğrudan sözleşmenin fesih gerekçesi olamayacağını, müvekkili şirket tarafından sözkonusu işe dair ihaleye ilişkin olarak hazırlıklar sürerken ihaleye katılan başka bir şirket tarafından ... İdare Mahkemesinin 2015/... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, davanın reddine karar verildiğini, ancak mahkeme sürecinde verilmesi mümkün iptal kararı ile sözleşmenin uygulanma imkanı kalmayacağından işin yapımını etkileyecek mahkeme kararının beklenmesi gerektiğini, iş yapılamayan bu sürede müvekkilin şantiyeyi kurduğunu, işçi, sigorta, malzeme, araç-greç, ön hazırlıklar tedarikini yaptığını, masraf ve giderleri karşılamak durumunda kaldığını, idarenin müvekkilden kaynaklanmayan işin yapımının aktif olarak sağlanamadığı bu süreye ilişkin ek süre vermesi gerekirken herhangi bir süre uzatımı vermediğini belirterek, öncelikle sözleşmenin davalı tarafça haksız feshedildiğinin tespit edilmesini, fesih nedeni ile müvekkil şirketin uğradığı ve uğrayacağı her türlü zararların tespiti ile hesaplanacak avans faizi ile müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil idarenin adresinin "... Cad. ... Yolu ... /İstanbul" olduğunu, ayrıca idareleri ile davacı şirket arasında yapılan sözleşme ile ilgili ihtilaflarda İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunun açıkça yazılı olduğunu belirterek yetki itirazında bulunduğunu, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 47-(9) Maddesinde; "...(9) Doğal afet, kanuni grev, genel salgın hastalık, kısmi veya genel seferberlik ilanı ve gerektiğinde Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenecek benzeri diğer hallerin idare tarafından mücbir sebep olarak kabul edilerek sözleşmenin feshedilmesi için; yükleniciden kaynaklarar bir kusurdan ileri gelmemiş olması, taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması, yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş bulunması, mücbir sebebip meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde yüklenicinin idareye yazılı olarak bildirimde bulunması ve yetkili merciler tarafından belgelendirilmesi zorunludur. Bu durumda hesabını genel hükümlere göre tasfiye edilerek kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar iade edilir..." düzenlemesinin bulunduğunu, ancak yüklenicinin mücbir sebep olarak sunduğu 15 Temmuz 2016 hain darbe girişiminin milletin desteği ile ilk günde bertaraf edildiğini, ülke ekonomisinde olduğu gibi başkanlıklarının diğer ihaleli işlerinde herhangi bir aksama yaşanmadığını, tüm yüklenicilerinin imalatarına devam ettiğini, bu nedenle yüklenicinin bu gerekçesinin mücbir sebep olarak görülmediğini ve ... A.Ş.'ne ihale edilen " ... Bölge 2014 Yılı 2. Kısım Müteferrik ... İnşaatı" işinin 26.10.2017 Tarih, 2017/... Nolu Yönetim Kurulu Kararı ile; Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu 25 inci maddesi, Sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi 19 uncu ve 47-2 inci maddeleri ve taraflarca imzalanan Yapım İşlerine Ait Sözleşmenin 26 ıncı maddesine istinaden on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarlarına rağmen aynı halin devam etmesinden dolayı işin feshi, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedilmesi hesabının genel hükümlere göre tasfiye edilmesine karar verildiğini, müvekkili kurumca yapılan işlemlerin Sözleşmeye, Yapım İşleri Genel Şartnamesine ve hukuka uygun olduğunu belirterek haksız davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
Sözleşme örneği ve ekleri ile .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/... Esas sayılı dosyasının bir örneğinin dosyamıza eklendiği görülmüştür.
GEREKÇE:
Dava, davalı idare tarafından yapılan feshin haksız olup olmadığı ile sözleşmenin feshi sebebiyle uğranılan zararın tespiti ile yoksun kalınan kar ve diğer zararların tazmini talebine ilişkindir.
İşbu davanın ilk olarak 28/12/2018 tarihinde ... Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı,... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/... Esas, 2019/... Karar sayılı kararında "davacı vekilinin taraflar arasında düzenlenen ... Bölge 2014 yılı ... Kanal İnşaatı" sözleşmesi gereğince işin süresinde bitirilmediği iddiasıyla sözleşmenin davalı tarafça haksız feshedildiğinin tespit edilmesine, fesih nedeni ile davacı şirketin uğradığı ve uğrayacağı her türlü zararların tespiti ile davalıdan tahsilini talep ettiği, Sözleşmede davacı ... (...)'nin adresinin "... Mahallesi ... Caddesi No: ... /İstanbul" olarak belirtildiği, yine Sözleşmenin Madde 31 - "Anlaşmazlıkların Çözümü" başlığı altında 31.2.3. Maddesinin; "Anlaşmazlığın esasına ilişkin maddi hukuk kuralları Türk hukukuna tabi olacaktır. Tahkimin dili Türkçe'dir. Tahkim yeri İstanbul'dur. Yetkili Mahkeme İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesidir." şeklinde düzenlendiği anlaşıldığından, davalının yerleşim yeri adresinin İstanbul ili ve sözleşmedeki yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, davalının yasal süresinde yetki itirazında bulunduğu, davanın İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşıldığından Mahkememizin yetkisizliği nedeniyle dava dilekçesinin dava şartı yokluğundan usulden reddine, Yetkili Mahkemenin İstanbul (Çağlayan) Adliyesi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilmesi gerekmiştir." gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilerek dosyanın ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderildiği, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/... Esas 2020/... Karar ve 26/06/2020 tarihli görevsizlik kararı ile dosyanın mahkememize tevzi edildiği ve mahkememizin 2020/... Esas sayılı sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/... Esas sayılı dosyasının celbine karar verildiği, dosyanın bir örneği Uyap sistemi üzerinden gönderilmiş olup, dosyanın tetkikinden; .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/... Esas sayılı dosyası ile mahkememiz dosyasının taraflarının aynı olduğu, davanın açılış tarihinin 30/01/2018 olduğu, dava konusunun aynı sözleşmeden kaynaklandığı, dosyanın istinaf aşamasında olduğunun bildirildiği görülmüştür.
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 29/04/2024 tarih ve 2024/... Esas sayılı yazısı ile ... BAM ... . Hukuk Dairesinin 2022/... Esas 2023/... Karar sayılı ilamı nedeniyle mahkemelerinin 2024/ ... (Eski esas no: 2018/... ) Esas sayılı dosyası ile mahkememiz dosyasının birleştirilmesi hususunun sorulmuş olduğu görülmüştür.
... BAM ... Hukuk Dairesinin 2022/... Esas 2023/... Karar sayılı ilamının tetkikinden; "...Davalı yüklenicinin açtığı ve en son ... Asliye Hukuk Mahkemesi’ne 2020/... Esas sayısına kaydı yapılan dosyada , davacı idare tarafından yapılan feshin haksız olduğunun tespit edilmesini talep etmiştir. Görülmekte olan davada ise; davacı iş sahibi sözleşmenin haklı olarak feshedilmesi sebebiyle teminatların güncelleme bedellerinin tahsilini talep etmiştir. Her iki davada da sözleşmenin haklı/haksız olarak feshedilip edilmediğinin tespit edilmesi gerekmektedir.
HMK'nın 166/4. maddesine göre, davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı varsayılır. Yukarıda her iki davaya ilişkin yapılan açıklamalar göz önünde bulundurulduğunda, iki davanın konusu ve tarafları bakımından aralarında hukuki ve fiili irtibat bulunduğundan, davalardan biri hakkında verilecek karar diğerlerini de etkileyeceğinden, davaların birlikte görülmesinde, gerek usûl ekonomisi ve gerekse birbirleriyle çelişkili kararların çıkmasının önlenmesi bakımından fayda bulunmaktadır. Bu durumda mahkemece, bu davaların birlikte görülüp sonuçlandırılması için, HMK'nın 166. maddesi uyarınca, her iki dosyanın açılış tarihleri de dikkate alınarak, dosyaların birleştirilmesi ve davanın esası hakkında bir değerlendirme yapılması gerekirken, bu yön gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmiş olması da doğru olmamıştır." gerekçesi ile istinaf başvurusunun kabulü ile .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/... Esas 2020/... Karar sayılı 20/02/2020 tarihli kararının kaldırılmasına dair karar verildiği görülmüştür.
HMK'nın davaların birleştirilmesi başlıklı 166. maddesi "(1)Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar. (2)Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren, bununla bağlıdır. (3)Birleştirme kararı, derhâl ilk davanın açıldığı mahkemeye bildirilir. (4)Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır. (5)İstinaf incelemesi ayrı dairelerde yapılması gereken davaların da bu madde hükmüne göre birleştirilmesine karar verilebilir. Bu hâlde istinaf incelemesi, birleştirilen davalarda uyuşmazlığı doğuran asıl hukuki ilişkiye ait kararı inceleyen bölge adliye mahkemesi dairesinde yapılır." hükmü amirdir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... Esas (Eski esas no: 2018/... ) sayılı dosyasının 30/01/2018 tarihinde açıldığı, davacısının ... , davalısının ... A.Ş. olduğu, dava konusunun; davalının sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle "Avrupa 1. Bölge 2014 yılı 2. Kısım Müteferrik ... İnşaatı"na dair 09/09/2015 tarihli sözleşmenin feshi nedeniyle sözleşmenin 26. maddesi gereği teminat ve ek teminatların fesih tarihine göre güncelleme bedelinin tahsiline ilişkin olduğu, dosyanın derdest olduğu, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/ ... (Eski esas no: 2018/ ... ) Esas sayılı dosyası ile mahkememizin işbu dosyasının taraflarının aynı olduğu ve aralarında bağlantı bulunduğu, mahkememiz dosyasının açılış tarihinin 28/12/2018 olduğu, uyuşmazlığın aynı sözleşmeden kaynaklandığı, usul ekonomisi açısından dosyaların birlikte yargılamasının yürütülüp karara bağlanması gerektiği, yine dosyalar arasındaki hukuki ve fiili irtibat bulunduğu anlaşıldığından, dava dosyamızın HMK'nın 166.maddesi gereğince .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/ ... (Eski esas no: 2018/... ) Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına, yargılamanın .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... (Eski esas no: 2018/... ) Esas sayılı dosyası üzerinden devamına, yargılama gideri ve harçların birleşen dosyada esas hüküm ile birlikte karara bağlanmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Mahkememizin 2020/449 Esas sayılı dosyası ile ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... Esas sayılı dosyasının HMK'nın 166. ve devamı maddeleri uyarınca BİRLEŞTİRİLMESİNE,
2-Esasın bu şekilde kapatılmasına,
3-Yargılamanın .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... Esas sayılı dosyası üzerinden devamına,
4-Yargılama gideri ve harçların birleşen dosyada esas hüküm ile birlikte karara bağlanmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde tarafların yokluğunda, nihai kararla birlikte ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 17/05/2024
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza