T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/539 Esas
KARAR NO: 2023/77
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 28/10/2020
KARAR TARİHİ: 01/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Bakırköy ...İş Mahkemesinin... E. sayılı dosyası ile davacı...Başkanlığı tarafından ...’nın geçirmiş olduğu iş kazası nedeniyle vefatı üzerine davalı ..., ... ...-... Ticaret, ..., ..., ... aleyhine rücuen alacak davası açıldığı, mahkemece 2013/74 K. ve 01.02.2013 tarihli kararı ile davanın kabulü ve 54.305,61-TL’nin 17.05.2005 tarihinden itibaren davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiği ve anılan kararın kesinleşmesi üzerine...tarafından Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün... E. sayılı dosyasına 13.05.2016 ve 06.06.2016 tarihinde ödemeler yapıldığını, yapılan ödemeler ve dava dosyasına yapılan masraflar nedeniyle İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin ilgili hükümleri doğrultusunda ... Dağıtım A.Ş tarafından Genel Müdürlükleri aleyhine Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile rücuen alacak davası açıldığı, davanın mahkemenin 2017/772 K. sayılı kararı ile “davanın kabulüne” şeklinde sonuçlandığı, Ankara BAM 21. Hukuk Dairesinin 2018/1382 E. 2019/588 K. sayılı kararı ve müteakiben Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 10.02.2020 tarih, 2019/3674 E. 2020/178 K. sayılı ilamı ile incelenerek kesinleştiğini, kesinleşen Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı ilamı neticesinde... vekilinin yazılı talebi üzerine ... Vekili Av. ...’nın banka hesabına 17.03.2020 tarihinde 184.464,46-TL ödendiğini, Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ve ... K. sayılı kararına dayanak teşkil eden Bakırköy ...İş Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı kararının incelenmesi neticesinde davalıların meydana gelen olaydan müşterek ve müteselsilen sorumlu olunduğuna ilişkin hüküm kurulduğunu, diğer taraftan ... ile ... Ticaret arasında ... nolu dosya ile akdedilen Sefaköy İşletme Sorumluluk Alanı İçinde Meydana Gelebilecek AG+OG Kablo Ve Havai Hat Arıza Bakım Onarım İşi Sözleşmesi’nin “Kaza ve Hasarlar” başlıklı 19’uncu maddesine göre “tüm zararların mali, hukuki ve cezai sonuçlarının yükleniciye ait olduğu” belirtildiği ve müvekkili Genel Müdürlüğün söz konusu olay nedeniyle ödediği bedellerden davalıların sorumlu olduğunu, ayrıca Bakırköy ...İş Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı gerekçeli kararından da anlaşılacağı üzere söz konusu olayla ilgili bir ceza soruşturması ve kovuşturması yürütüldüğü, dvalılar hakkında mahkûmiyet hükmü kurulduğunu, buna göre Bakırköy ...İş Mahkemesinin ... E.... K. sayılı dosyasının dayanak teşkil ettiği Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ve ... K. sayılı kararı uyarınca ...’a ödenen bedelden olayın meydana gelmesinde müşterek ve müteselsilen sorumlu tutulan davalılar sorumlu olduğundan davalılardan müşterek ve müteselsilen rücuen tahsilini teminen işbu davayı açma zarureti hâsıl olduğunu beyanla; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla Bakırköy ....İş Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı kararın dayanak teşkil ettiği Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... E. ve ... K. sayılı kararı uyarınca ...’a ödenen bedel olan 184.464,46-TL’nin ödeme tarihi 17.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen rücuen tahsiline ve müvekkili ...’a ödenmesine ve yargılama giderleriyle ücreti vekâletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; görevsizlik ve zamanaşımı itirazları olduğunu, davanın tek muhatabı işvereni ... olduğunu, buna göre Davalı ... Ticaret ... ... firmasında personel olarak çalışmış müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, rahmetli ...'nın ...'ın işçisi olduğunu, Davacı ... ile ... aynı devlet aygıtının parçası olduğunu, İstanbul ... İş Mahkemesi de ... ve diğer tüm çalışanların işe başladıkları tarihten itibaren ... ve dolayısıyla ...'ın işçisi sayıldığına göre, kendi işçisi için ödenen bedelin Müvekkilinden talep edilmesi imkansız olduğunu, davalılardan birisi ... isimli kişi olduğunu, ...'in, rahmetli ...'nın ölümüne ilişkin olay tarihinde ...'ın yetkli mühendisi olduğunu, ... ... mühendisi ... emri ve talimatı ile görev yerine gittiği ve maalesef vahim kazanın olduğunu, ...'ın işçisinin ...'ta görev yaparken vefat ettiğini, dolayısıyla sorumlusu ... olduğunu, çok yağmurlu bir günde maalesef doğal bir afet denecek kadar yağmur yağdığı bir zamanda ...'ın ve ...'ın yükümlülüğünde olan yüksek gerilim ve orta gerilim hattından elektrik kaçağı üzerine ölüm olayı meydana geldiğini, ölüm olayının müsebbibi ... ve ... olduğunu, bu nedenle SGK tazminatlarını ödeme yükümlülüğü de ... ve ...'ta olduğunu beyanla; davanın öncelikle görev yönünden Zamanaşımı yönünden ve devamla haksız davanın ve taleplerin esastan reddine, dava harç masraf ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesini talep etmiştir.
Davalı ... TİCARET - ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle; görevsizlik ve zamanaşımı itirazları olduğunu, davanın tek muhatabı işvereni ... olduğunu, müvekkili ... ... yönünden davanın husumet yokluğundan reddi gerekeceğini, zira, davanın tek muhatabı, işveren ... olduğunu, ... ..., ...'a taşeronluk hizmeti verdiğini, müvekkili ... Ticaret- ... ...'e husumet yöneltilemeyeceğini, iş kazası sonucu vefat eden ... da ...’a hizmet veren alt işveren nezdinde sigortalı çalışan işçi olduğunu, ... nezdinde muvazaalı olarak kurulan asıl-alt işveren sözleşmesi gereği alt işveren ... Ticaret-... ...’e ait işyerinde hizmet akdiyle çalışan tüm işçilerin ... işçisi olduğunu, ... amirlerinden emir ve talimat alarak ... mühendisi ...'in emir ve talimatıyla gittiği yerde elektrik çarpması sonucu vefat ettiğini, dolayısıyla sorumlusu ... olduğunu, çok yağmurlu bir günde maalesef doğal bir afet denecek kadar yağmur yağdığı bir zamanda ...'ın ve ...'ın yükümlülüğünde olan yüksek gerilim ve orta gerilim hattından elektrik kaçağı üzerine ölüm olayı meydana geldiğini, ölüm olayının müsebbibi ... ve ... olduğunu, bu nedenle SGK tazminatlarını ödeme yükümlülüğü de ... ve ...'ta olduğunu beyanla; İstanbul İş Mahkemelerinin görevli ve yetkili olması nedeniyle görevsiz mahkemede açılan davanın reddine, zamanaşımı nedeniyle davanın reddine, husumet yönünden davanın reddine, haksız davanın ve taleplerin esastan reddine, dava harç masraf ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; görevsizlik ve zamanaşımı itirazları olduğunu, davanın tek muhatabı işvereni ... olduğunu, müvekkili ... ... yönünden davanın husumet yokluğundan reddi gerekeceğini, zira, davanın tek muhatabı, işveren ... olduğunu, ... ..., ...'a taşeronluk hizmeti verdiğini, müvekkili ... Ticaret- ... ...'e husumet yöneltilemeyeceğini, iş kazası sonucu vefat eden ... da ...’a hizmet veren alt işveren nezdinde sigortalı çalışan işçi olduğunu, ... nezdinde muvazaalı olarak kurulan asıl-alt işveren sözleşmesi gereği alt işveren ... Ticaret-... ...’e ait işyerinde hizmet akdiyle çalışan tüm işçilerin ... işçisi olduğunu, ... amirlerinden emir ve talimat alarak ... mühendisi ...'in emir ve talimatıyla gittiği yerde elektrik çarpması sonucu vefat ettiğini, dolayısıyla sorumlusu ... olduğunu, çok yağmurlu bir günde maalesef doğal bir afet denecek kadar yağmur yağdığı bir zamanda ...'ın ve ...'ın yükümlülüğünde olan yüksek gerilim ve orta gerilim hattından elektrik kaçağı üzerine ölüm olayı meydana geldiğini, ölüm olayının müsebbibi ... ve ... olduğunu, bu nedenle SGK tazminatlarını ödeme yükümlülüğü de ... ve ...'ta olduğunu beyanla; İstanbul İş Mahkemelerinin görevli ve yetkili olması nedeniyle görevsiz mahkemede açılan davanın reddine, zamanaşımı nedeniyle davanın reddine, husumet yönünden davanın reddine, haksız davanın ve taleplerin esastan reddine, dava harç masraf ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesini talep etmiştir.
Davalı ...'a usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya süresi içerisinde cevap vermemiş olduğu görülmüştür.
DELİLLER:
İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi örneği, Ankara BAM 21. Hukuk Dairesinin 2018/1382 E. 2019/588 K. sayılı karar ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 10.02.2020 tarih, 2019/3674 E. 2020/178 Karar örneği, ödeme yazıları, İhtisas Biriminin Havale Yazısı örneği, 17.03.2020 tarihli ödeme belgesi örneği, Anlaşamama Tutanağı örneğinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.
Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas... Karar sayılı dosyasının bir suretinin UYAP sistemi üzerinden bir suretinin gönderilmiş olduğu görülmüştür.
Bakırköy ... İş Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden bir suretinin gönderilmiş olduğu görülmüştür.
Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden bir suretinin gönderilmiş olduğu görülmüştür.
Bakırköy ... Ağır Ceza Mahkemesinin ...Esas sayılı dosaysının UYAP sistemi üzerinden bir suretinin gönderilmiş olduğu görülmüştür.
Mahkememizin 24/02/2021 tarihli ara kararı ile Görev itirazlarının reddine dair karar verildiği, 2. Nolu ara kararı ile dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verildi, bilirkişi 11/06/2021 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;
Davacı İdarenin toplam 69.174,17 TL tutarındaki rücu alacağının;
64.562,56 TL'lik bölümünün davalı ... ...'den,
2.305,81 TL'lik bölümünün Davalı ...'den,
2.305,81 TL'lik bölümünün davalı ...'dan ödeme tarihi olan 17.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili gerektiği yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.
Davalı ... Ticaret - ... ... vekilinin bilirkişi raporuna itirazlarını içerir 21/06/2021 tarihli dilekçesinin dosyada olduğu görülmüştür.
Davalı ... vekilinin bilirkişi raporuna itirazlarını içerir 23/06/2021 tarihli dilekçesinin dosyada olduğu görülmüştür.
Davacı vekilinin bilirkişi raporuna itirazlarını içerir 25/06/2021 tarihli dilekçesinin dosyada olduğu görülmüştür.
Mahkememizin 08/09/2021 tarihli ara kararı ile taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazları doğrultusunda bilirkişiden ek raporunda sonuç ve özet olarak;
1- Davacı ...) vekilinin beyan ve itirazlarına iştirak olunmadığına, bu nedenle 11.06.2021 tarihli raporda bir değişikliğe gerek olmadığına,
2.a- Yargıtay 9. H.D.'nin 14.09.2020 tarih ve 2017/17390 E. 2020/7550 K. sayılı "Asıl işveren - alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunun tespit edilmesi halinde işçilik alacaklarından asıl işveren sorumlu olacağı gibi muvazaalı işlemin tarafı olan alt işveren gibi görünen şirket de işçilik alacaklarından sorumlu olacaktır. Bir kimsenin kendi muvazaasından yararlanması mümkün değildir.” kararı dikkate alındığında; davalı ... Ticaret-... ... ile davalı ... vekillerinin “... Taraflar arasında yapılan “ hizmet alımı şözleşmesi” kapsamında yüklenici (davalı) ... Ticaret-... ... nezdinde ve ... işyerlerinde çalışan işçilerin, MUVAZAA TESPİTİ uyarınca işe girdikleri tarihten itibaren ...'ın işçisi olduğu, tüm tazminatları ve SGK ödemelerinin muhatabı da ...'tır.” yönündeki beyan ve itirazlarına iştirak olunmadığına,
2.b- Davalı ... Ticaret-... ... ile davalı ... vekillerinin "... SGK'ya ödenmiş olan ve bilirkişi raporunda tespit edilen 108.975,97 TL'nin %30 'luk kısmı müvekkil Şirkete yansıtılabilir. Zira diğer kalemler faiz, vekalet ücreti, yargılama harç masraflarının doğmasına davalı müvekkil sebebiyet vermemiştir..." şeklindeki beyanlarının kabulü halinde;
Davacı İdarenin;
Davalı ... ...'den rücu alacağı: 38.141,59 TL
Davalı ...'den rücu alacağı: 1.362.20 TL
Davalı ...'dan rücu alacağı: 1.362.20 TL
40.865,99 TL olacağına,
Davacı ...'ın toplam 40.865,99 TL tutarındaki rücu alacağının; ödeme tarihi olan 13.05.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili gerektiği yönünde ek rapor düzenlendiği görülmüştür.
Bilirkişi ek raporunun taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüştür.
Davalı ... TİCARET-... ... vekilinin bilirkişi ek raporuna itirazlarını içerir 17/11/2021 tarihli dilekçesinin dosyada olduğu görülmüştür.
Davacı vekilinin bilirkişi ek raporuna itirazlarını içerir 29/11/2021 tarihli dilekçesinin dosyada olduğu görülmüştür.
Mahkememizin 01/12/2021 tarihli ara kararı ile bilirkişi ...'un yanına nitelikle hesaplama konusunda uzman bir bilirkişi dahil edilmek suretiyle taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi ... ve ...'dan oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 25/05/2022 tarihli raporda sonuç ve özet olarak;
1.Dava dışı ... ile davalı ... Ticaret/... ... arasında asıl işveren/alt işveren ilişkisinin bulunduğuna ve vefat eden işçinin ...'ın işçisi sayılacağına ve iş kazasının sonuçlarından müteselsilen sorumlu tutulacağına dair kesinleşen İş Mahkemesi kararının, davacı ...'ın selefi ... ile davalı ... Ticaret/... ... arasında imzalanan yüklenici sözleşmelerinin ve bu sözleşmelerdeki iş kazalarından doğan hukuki sorumluluğun devrine ilişkin (m.19) hükümleri geçersiz kılmayacağı,
2. Davacı ...'ın vefat eden işçiye verilen %20 kusur düşüldükten sonra, gerek ...'a gerekse davalılara yüklenen bakiye %80 kusur oranı üzerinden yaptığı tüm ödemeyi davalılardan kusur oranlarına göre rücuan talep edebileceği,
3. Daha önce sunulan kök ve 1. ek rapordaki hesaplamalara alternatif olarak nihai hesaplamanın şöyle olacağı;
Davacı ...'ın davalılardan toplam rücu alacağı 184.464,46 TL
Davalı ... ...'den rücu alacağı %77/80 : 177.547.04 TL
Davalı ...'den rücu alacağı %1/80 : 2.305,81TL
Davalı ...'den rücu alacağı %1/80 : 2.30581 TL
Davalı ...'dan rücu alacağı %1/80 : 2.305,81 TL olacağı yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görülmüştür.
Bilirkişi 2. Ek raporunun taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olduğu görüldü.
Davalı ... vekilinin bilirkişi raporuna itirazlarını içerir 07/06/2022 tarihli dilekçesinin dosyada olduğu görüldü.
Davalı ... TİCARET - ... ... vekilinin bilirkişi raporuna itirazlarını içerir 07/06/2022 tarihli dilekçesinin dosyada olduğu görüldü.
Davacı vekilinin bilirkişi raporuna itirazlarını içerir 15/06/2022 tarihli dilekçesinin dosyada olduğu görüldü.
Mahkememizin 19/10/2022 tarihli celsesinin 1 nolu ara kararı gereğince; Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyanın tetkikinde; davalı ...'ın farklı tarihlerde olmak üzere toplam 111.272,65 TL ödeme yaptığı , mahkememizce alınan 08/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda bu miktar gözetilmeksizin hesaplama yapıldığı görülmekle; dosyanın bilirkişi ...'a tevdi ile bu miktar gözetilerek hesaplama yapmak üzere rapor düzenlenmesinin istenildiği, bilirkişi 30/11/2022 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;
Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasına, asıl işveren ... tarafından 13.05.2016 tarihinde 108.975,97 TL, 06.06.2016 tarihinde 2.296,68 TL olmak üzerc toplam 111.272,65 TL olarak yapılan ödemenin, davalılara ( kusur oranlarına göre) isabet eden tutarların hesaplanması sonucunda; davacı ...'ın,
Davalı ... ...'den (28/80 kusur oranına göre) rücu alacağı: 13.05.2016 tarihli ödemeden 38.141,59 TL + 06.06.2016 tarihli ödemeden: 803,84 TL olmak üzere toplam: 38.945,43 TL olduğu,
Davalı ...'den (1/80 kusur oranına göre) rücu alacağı: 13.05.2016 tarihli ödemeden 1.362.20 TL + 06.06.2016 tarihli ödemeden: 28,71 TL olmak üzere toplam: 1.390.91 TL olduğu,
Davalı ...'dan ( 1/80 kusur oranına göre) rücu alacağı: 13.05.2016 tarihli ödemeden 1.362,20 TL + 06.06.2016 tarihli ödemeden: 28,71TL olmak üzere toplam: 1.390,91 TL olduğu,
Davalı ...'den (1/80 kusur oranına göre) rücu alacağı: 13.05.2016 tarihli ödemeden 1.362,20 + 06.06.2016 tarihli ödemeden: 28,71 TL olmak üzere toplam: 1.390,91 TL olduğu,
Davacı ...'ın, toplam 43.118,16 TL tutarındaki rücu alacağının;
38.945,43 TL'lık bölümünü davalı ... ...'den, 38.141,59 TL'sı için 13.05.2016 ödeme tarihinden, 803,84 TL'sı için de 06.06.2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili gerektiğine,
1.390,91 TL'lık bölümünü davalı ...'den, 1.362,20'TL'sı için 13.05.2016 ödeme tarihinden, 28,71 TL'sı için de 06.06.2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili gerektiğine,
1.390,91 TL'lık bölümünün davalı ...'dan, 1.362,20'TL'sı için 13.05.2016 ödeme tarihinden, 28,71TL'sı için de 06.06.2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili gerektiğine ;
1.390,91 TL'lık bölümünün davalı ...'den, 1.362,20 TL'sı için 13.05.2016 ödeme tarihinden, 28,71 TL'sı için de 06.06.2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili gerektiğine tahsili gerektiği yönünde ek rapor düzenlenmiş olduğu görülmüştür.
Bilirkişi ek raporunun taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüştür.
Davalı ... vekilinin bilirkişi ek raporuna karşı itirazlarını içerir 05/12/2022 tarihli dilekçesinin dosyada olduğu görülmüştür.
Davalı ... Ticaret vekilinin bilirkişi ek raporuna karşı itirazlarını içerir 12/12/2022 tarihli dilekçesinin dosyada olduğu görülmüştür.
Davacı vekilinin 23/12/2022 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinin dosyada olduğu görülmüştür.
GEREKÇE:
Dava; Bakırköy ...İş Mahkemesinin... Esas ... Karar sayılı ilamına dayalı, dava dışı ...'a ödenen bedelin ilgili ilam uyarınca müştereken ve müteselsilen sorumlu olan davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Bakırköy ... İş Mahkemesi ... E. ... K. Sayılı dosyasında;
Davacı SGK vekili, ...kurum sigortalılarından ...'nın 10.03.2004 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat ettiğini, vefat nedeniyle hak sahiplerine peşin sermaye değerli gelir bağlandığını ve sosyal yardım zammında bulunulduğunu, davalı işveren ... ...'ün kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunu, işveren ve ...'ın 506 sayılı Yasa'nın 26. Maddesi gereğince sorumlu olduklarını, diğer davalılar ..., ... ve ...'in ceza dosyasında kusurlu bulunduğunu belirterek uğranılan kurum zararının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ettiği,Yapılan yargılama sonucunda, Bakırköy ... İş Mahkemesi 01.02.2013 tarih ve... E. ...K. sayılı kararı, '... kurum sigortalılarından ...'nın... 10.03.2004 tarihinde elektrik çarpması suretiyle meydana gelen iş kazası sonucunda vefat ettiği, vefatı nedeniyle hak sahiplerine toplam 54.305,61TL PSDli gelir bağlandığı ve SYZ'de bulunulduğu, kazanın meydana gelmesinde davalı alt işveren ... ...'ün %30 oranında ve bu kusurun %1 i ...'e, %1'i ...'a ait olmak üzere kusurlu olduğu, davalı asıl işveren ...'ın %50 oranında ve bunun %1 i ...'e ait olmak üzere kusurlu olduğu, müteveffa sigortalı ...''nın %20 oranında kusurlu olduğu...' gerekçesi ile, 54.305,61 TL kurum alacağının tahsisin onay tarihi olan 17.05.2005 tarihinden itibaren davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı SGK'ya verilmesine, (davalılar ..., ..., ... ve ... 43.444,49 TL ile sorumlu olmak üzere) karar verildiği,
Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 03.03.2015 tarih ve 2014/28125 Esas 2015/3564 Karar sayılı ilamı ile,
'... 1- Davanın kısmen kabulüne, 43.444,49 TL gelirin tahsis onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 5.430,56 TL gelirin tahsis onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ...'den tahsili ile davacıya verilmesine, davalı ... ... yönünden fazla istemin reddine,... ' dair kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA karar verildiği,
Bakırköy ... İş Mahkemesi'nin 01.02.2013 tarih ve ... Esas ...Karar sayılı kararı ile hüküm altına alınan kurum alacağı toplam: 116.839,29 TL için 18.01.2016 tarihinde davacı kurum vekili tarafından borçlular ..., ... ..., ..., ... ve ... aleyhine Bakırköy ...İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığı, Davacı ... tarafından, Bakırköy ...İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına icra dosyasına 13.05.2016 tarihinde 108.975,97 TL ve 06.06.2016 tarihinde 2.296,68 TL olmak üzere toplam 111.272,65 TL ödemenin yapıldığı görülmüştür.
Bakırköy ... İş Mahkemesi... E. Sayılı dosyası ekinde sunulan EK-2'deki sözleşmenin KAZA VE HASARLAR başlıklı 19. maddenin “Bu yüklenimin yerine getirilişinde, işin başından sonuna kadar her ne nedenle olursa olsun (Avaryalar dahi) kazı, taşıma, yükleme, boşaltma, istif, inşa, imal, montaj v.b. tüm işlerin yapılması sırasında meydana gelebilecek kaza hasar, kayıp, trafik cezaları vb ile diğer zararların, mali, hukuki ve cezai bütün sorumluluk ve sonuçları Yükleniciye aittir. Bu hasarların ... tarafından tazmin edilmek zorunda kalınması halinde, ödenen bedel ve cezaları ..., yüklenicinin ... nezdindeki bütün hak ve alacaklarından kesinti yapma hakkına sahiptir.” Şeklinde olduğu görülmüştür.
EK-3 “Sözleşme Özel Eki” başlıklı belge incelendiğinde 12. Maddesi “Yüklenicinin çalıştırdığı personelin işin yürütümü esnasında maruz kalacağı iş kazaları nedeni ile ortaya çıkacak cezai ve hukuki sorumluluk Yükleniciye ait olacaktır. Ancak kazaya maruz kalacak personelin yüklenici veya şirketimiz aleyhine dava açması halinde dava konusu tutar yüklenici hakkedişlerinden bloke edilen tutardan fazla olması halinde bakiyesi de yüklenici tarafından hiçbir ihtar ve mahkeme kararına gerek olmadan talebimiz üzerine şirketimize ödenecektir.” Şeklinde olduğu görülmüşmüştür.
EK-4 Madde-35 Çalışanların Kazaya Uğramaları başlıklı madde “Müteahhidin (7). madde hükümlerine göre önlemler almasına rağmen olabilecek kazalarda, müteahhit işçi ve personelinden kazaya uğrayanların tedavilerine ilişkin giderlerle kendilerine ödenecek tazminat müteahhide aittir. Ayrıca işçi ve personelden iş başında veya iş yüzünden ölenlerin defin giderleri ile ailelerine ödenecek tazminatın tümü de müteahhit tarafından karşılanır.” Şeklinde olduğu görülmüştür.
İstanbul ...İş Mahkemesi ... E.... K. Sayılı kararında;
“Birleşen İstanbul ... İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında davacı ... ... dava dilekçesi ile, Davacı vekili ...'nın 01/06/2011 tarihli yazısı ekindeki 10/05/2011 tarihli İş Teftiş Kurulu İnceleme raporunda dava dışı ... Dağıtım A.Ş'nin hizmet alım ihalesi işini muvazaalı olarak değerlendirdiğini ve davacı işyerinde çalışan işçilerin dava dışı ... işçisi olacağının ihbar edildiğini, ihalenin usulüne uygun yapılıp yapılmadığının Kamu İhale Kurumu tarafından denetlendiğini, ihale ile üstlenilen işin gerek personel niteliği, gerek hizmetin özelliği, gerekse işin niteliği itibari ile uzmanlık gerektirdiğini, personelin elektrik konusunu anlamak zorunda olduğunu beyan ederek 10/05/2011 tarihli İş Teftiş Kurulu inceleme raporunun iptalini talep etmiştir... Çalışma Bakanlığı iş müfettişleri tarafından hazırlanan raporlar karşısında davacı ... ile taşeronlar arasındaki ilişkinin İş K. m. 2 de tanımlandığı şekilde muvazaalı olduğu ve davalı bakanlık müfettişleri tarafından hazırlanan tespit raporlarının yerinde olduğu hususu tüm dosya kapsamı ile de sabit olduğundan açılan ve ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.” Şeklinde mahkeme tarafından kesin olarak karar verildiği görülmüştür.
Bakırköy ... Ağır Ceza Mahkemesi... E.... K. Sayılı Dosyasında sanıklar ..., ..., ... ... ve ... olduğu, Mahkeme “Yeminli bilirkişi kurulunun ibraz ettiği rapor ayrıntılı ve itibara değer tesbitler içermektedir. Buna göre 4857 sayılı iş kanunu, işçi sağlığı ve iş güvenli üzüğü, elektrik tesisleri emniyet yönetmeliğinin gözetildiği, ... ile...arasında yapılan sözleşmenin değerlendirildiği, ... Sefaköy İşletme Müdürlüğünde işletme baş mühendisi olarak çalışan ...'in yüklenici firmanın sözleşme çerçevesinde ve teknik eleman nezaretinde çalışmasını temin etmeme, işçilere kovalı araç yerine geçmeli merdiven temin etme davranışları nedeni ile 1/8 oranında kusurlu olduğu,Havai hat arıza bakım ve onarım işini üstlenen ... ...'ün iş veren sıfatı ile gerekli teknik eleman nezaretini sağlamadığı, iş sağlığı ve güvenliği açısından sistemli yapı oluşturmayıp gelişigüzel çalışmaya izin vermesi nedeni ile 1/8 oranında kusurlu olduğu, ... ve ...'un da işveren adına hareket etmelerine rağmen uygun ve gerekli ekipmanı temin etmeme, iş güvenliği açısından önlem alma veya aldırma eksikliğine bağlı olarak ayrı ayrı 1/8 oranında kusurlu oldukları saptanmıştır. ” şeklinde karar verdiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamlı şekilde incelendiğinde; Dava dışı ...'nın iş kazası geçirerek vefatı sebebiyle SGK tarafından ... ve diğer davalılar aleyhine Bakırköy ... İş Mahk. ...E. ile açılan rücuen alacak davasının kabulü sonucunda, davalı ... tarafından dosya borcunun ödendiği, ödemeyi yapan ... İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi gereğince davacı ... aleyhine Ankara ... ATM ... E. dosya ile açılan davanın kabulüne dair Mahkeme kararı derecattan geçerek kesinleşmiş ve toplam 184.464,46 TL davacı ... Tarafından ...'a ödendiği görülmüştür.
Mahkememizdeki işbu davanın; davacı ..., dava dışı ... ile davalı ... Ticaret-... ... arasında yapılan sözleşmenin Kaza ve Hasarlar başlıklı 19. Maddesi gereğince dava konusu zararın/tazminatın yüklenici sıfatıyla davalı ... Ticaret-... ...'e yüklendiğini belirterek, dava dışı ...'a yaptığı ödemenin, davalılardan müştereken ve Müteselsilen tahsilini talebini içermektedir.
... ile ... Ticaret arasında 2002/81 nolu dosya ile akdedilen “ ...İşletme Sorumluluk Alanı İçinde Meydana Gelebilecek AG+OG kablo ve Havai Hat Arıza Bakım Onarım İşi Sözleşmesi ”nin “Kaza ve Hasarlar” başlıklı 19. maddesi ile Sözleşme Özel Eki başlıklı belgenin 12. ve 35. Maddeleri gereğince, sözleşme konusu işlerin yapılması sırasında meydana gelecek kaza, hazar, zarar, tazminat gibi her türlü hukuki ve cezai sorumlukların yüklenici sıfatıyla ... Ticaret'e ait olduğu, bunların ... tarafından ödenmesi halinde yüklenicinin hak edişinden kesileceği açıkça belirtilmiştir. Kesinleşen iş mahkemesi kararı gereğince ...'ın asıl işveren olduğunun kabulü ile iş kazasının hukuki sonuçlarından davalı ... Ticaret ile müteselsilen sorumlu tutulması, taraflar arasında TBK hükümleri gereğince sözleşme özgürlüğü çerçevesinde yapılan iş kazasının mali/parasal sonuçlarından doğacak sorumluluğun devrine engel değildir. Diğer ifadeyle, iş hukukuna hakim ilkelerden biri olan “işçiyi koruma ilkesi” gereğince İş Kanunu ve İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu başta olmak üzere tüm iş mevzuatında iş ilişkisinin ispatı, asıl işveren alt işveren ilişkileri, iş ilişkilerinin devrinde sorumluluk, işçilik hak ve alacakları yönünden organik bağın ispatı ve tüzel kişilik perdesinin kaldırılması ve işçilik alacaklarının imtiyazlı alacak sayılması, iş kazası ve meslek hastalıklarından işverenin sorumluluğu gibi alanlarda genellikle işçi lehine düzenlemeler ve değerlendirmeler yapılmaktadır. Bu düzenlemelerin amacı iş ilişkisinden veya iş kazasından doğan hukuki sorumluluğun ekonomik yönden nispeten zayıf olan alt işverene devir edilerek asıl işverenin bunlardan kurtulmasını önleyerek işçinin korunmasıdır. Somut dava yönünden tartışılan asıl işveren-alt işveren ilişkilerinin tespiti ve uygulanması bakımından, İş Kanunu m.2/6 gereğince “asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur”. İş Kanunu m.2/7 gereğince “Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler.” hükmü bulunmaktadır.
Somut davada, söz konusu iş mevzuatına uygun olarak .../... ile ... Ticaret arasında baştan itibaren asıl işveren alt işveren ilişkisinin olduğuna, muvazaalı işlemler yapıldığına ve meydana gelen iş kazasından her ikisinin müteselsilen sorumlu olacaklarına dair kesinleşen iş mahkemesi kararı uygulandığı, icra takibi sonucunda ... tarafından ...'ya yapılan ödeme sebebiyle ... tarafından Ankara ...ATM. ... esas sayılı kesinleşen mahkeme ilamı sonrası ...'a ödenen 184.464,46 TL davalılardan Müteselsilen talep edilmiştir.
Bakırköy ...İş Mahkemesi'nin 20.11.2014 tarih ... E. ... K. Sayılı kararında, kazanın meydana gelmesinde;
Asıl İşveren ... Dağ. A.Ş'nin (...'ın) %50 oranında,
(Bunun %1 'i davalı ... 'e ait olduğu)
Alt İşveren ... Ticaret- ... ...'ün %30 oranında,
(Bunun %1'i davalı ...'e, %1 'i davalı ...'a ait olduğu)
Müteveffa işçi ...'nın %20 oranında kusurlu bulunduğu tespit edilmiştir.
... tarafından ...'ya, ... tarafından da ...'a ödenen tazminat işçi ...'ya atfedilen %20 kusur düşülerek bakiye %80 kusura ilişkin olduğundan, davacı ... ...'a Ankara ... ATM. ... esas sayılı dosyası uyarınca ödediği 184.464,46 TL tüm bedeli davalılardan kusur oranlarına göre talep etmiş ise de mahkememizce aldırılan 25.05.2022 tarihli raporun buna ilişkin tüm bedelin talep edilebileceği ve alternatif hesaplama yapılmış ise de buna itibar edilmemiş Ankara ... A.T.M.'nin ... esas sayılı mahkeme ilamı uyarınca yapılan ödemenin somut davada ki davalıları bağlamayacağı ancak somut dava açısından Bakırköy ... İş Mahkemesi'nin 01.02.2013 tarih ve ...Esas ... Karar sayılı kararı ile hüküm altına alınan ve dava dışı ... tarafından, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına icra dosyasına 13.05.2016 tarihinde 108.975,97 TL ve 06.06.2016 tarihinde 2.296,68 TL olmak üzere toplam 111.272,65 TL ödemenin yapıldığı görülmüş olup , .../... ile davalı ... .../... Ticaret arasındaki sözleşme ile sözleşme konusu işin yapılması sırasında meydana gelen iş kazalarından doğan sorumluluk yüklenici ... ...'e yüklenmediği, İş mahkemesi'nin aynı kazadan dolayı davacı ...'ın selefi ...'ın asıl işveren kabul edilerek, iş kazasının sonuçlarından müteselsilen sorumlu tutulması, ... ile ... Ticaret arasında ... nolu dosya ile akdedilen “ Sefaköy İşletme Sorumluluk Alanı İçinde Meydana Gelebilecek AG+OG kablo ve Havai Hat Arıza Bakım Onarım İşi Sözleşmesi”nin ve bu sözleşmenin Kaza ve Hasarlar başlıklı 19. Maddesinin de geçersiz olması sonucunu doğurmayacağı, ... ve halefi davacı ...'lı vefat eden işçiye yüklenen %20 kusur oranından sonra, gerek davalılara gerekse ...'a yüklenen bakiye %80 kusur oranı hesabıyla ödediği tüm bedeli davalılardan talep edebileceği anlaşılmış olup Yargıtay 10. H.D.nin 14.02.2017 tarih ve 2017/9520 E. 2017/976K. sayılı ilamı ile düzeltilerek ONANAN Bakırköy ... İş Mahkemesi'nin 20.11.2014 tarih ve ... E. ... K. sayılı kararında, kazanın meydana gelmesinde; asıl işveren ... Dağ. A.Ş. (...'ın% 50 oranında, Bunun %1 i davalı ... 'e ait olduğu) Davalı alt işveren ... Ticaret- ... ...'ün %30 oranında ,Bunun %1 'i davalı ...'e, %1 'i davalı ...'a ait olduğu) Müteveffa işçi ...'nın % 20 oranında kusurlu olduğu, Bu duruma göre; müştereken ve müteselsilen %80 kusur oranı üzerinden hüküm altına alınan ve davalı ... tarafından ödenen tazminatın, 28/80'inden alt işveren ... Ticaret- ... ...'ün, 1/80'inden davalı ...'ün,1/80'inden davalı ...'un 1/80'inden davalı ...'in sorumlu olduğu, ve mahkememizce aldırılan 30.11.2022 tarihli ek bilirkişi raporunda; asıl işveren ... tarafından 13.05.2016 tarihinde 108.975,97 TL, 06.06.2016 tarihinde 2.296,68 TL olmak üzere toplam 111.272,65 TI olarak yapılan ödemenin, davalılara ( kusur oranlarına göre) isabet eden tutarların hesaplanması sonucunda; davacı ...'ın, Davalı ... ...'den ( 26/80 kusur oranına göre) rücu alacağı 13.05.2016 tarihli ödemeden 38.141,59 TL 06.06.2016 tarihli ödemeden: 803,84 TL olmak üzere toplam: 38,945.43 TL olduğu, Davalı ...'den ( 1/80 kusur oranına göre) rücu alacağı: 13.05.2016 tarihli ödemeden 1.362.20'TL 4 06.06.2016 tarihli ödemeden: 28,71TL olmak üzere toplam: 1.390.91 TI olduğu, Davalı ...'dan ( 1/80 kusur oranına göre) rücu alacağı: 13.05.2016 tarihli ödemeden 1.362,20 TI 06.06.2016 tarihli ödemeden: 28,71TL olmak üzere toplam: 1.390,91 TI. olduğu, Davalı ...'den ( //80 kusur oranına göre) rücu alacağı: 13.05.2016 tarihli ödemeden 1.362.20 ve 06.06.2016 tarihli ödemeden: 28,71TL olmak üzere toplam: 1.390,91 TL alacaklı olduğu, tespit edilmiş olup 30/11/2022 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda ve tarafların sair itirazları yerinde görülmeyerek ; davanın kısmen kabul kısmen reddi ile toplam 43.118,16-TL'nin; (a) Davalılardan ... TİC. İNŞ. MÜHENDİSİ ... ...'den 38.945,43-TL'nin 38.141,59-TL'sine 13/05/2016 ödeme tarihinden, 803,84-TL'sine 06/06/2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek işleyecek yasal faizi ile birlikte iş bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, (b) Davalılardan ...'den 1.390,91-TL'nin 1.362,20-TL'sine 13/05/2016 ödeme tarihinden, 28,71-TL'sine 06/06/2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek işleyecek yasal faizi ile birlikte iş bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, (c) Davalılardan ...'dan 1.390,91-TL'nin 1.362,20-TL'sine 13/05/2016 ödeme tarihinden, 28,71-TL'sine 06/06/2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek işleyecek yasal faizi ile birlikte iş bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, (d) Davalılardan ...'den 1.390,91-TL'nin 1.362,20-TL'sine 13/05/2016 ödeme tarihinden, 28,71-TL'sine 06/06/2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek işleyecek yasal faizi ile birlikte iş bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile,
Toplam 43.118,16-TL'nin;
(a) Davalılardan ... TİC. İNŞ. MÜHENDİSİ ... ...'den 38.945,43-TL'nin 38.141,59-TL'sine 13/05/2016 ödeme tarihinden, 803,84-TL'sine 06/06/2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek işleyecek yasal faizi ile birlikte iş bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
(b) Davalılardan ...'den 1.390,91-TL'nin 1.362,20-TL'sine 13/05/2016 ödeme tarihinden, 28,71-TL'sine 06/06/2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek işleyecek yasal faizi ile birlikte iş bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
(c) Davalılardan ...'dan 1.390,91-TL'nin 1.362,20-TL'sine 13/05/2016 ödeme tarihinden, 28,71-TL'sine 06/06/2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek işleyecek yasal faizi ile birlikte iş bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
(d) Davalılardan ...'den 1.390,91-TL'nin 1.362,20-TL'sine 13/05/2016 ödeme tarihinden, 28,71-TL'sine 06/06/2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek işleyecek yasal faizi ile birlikte iş bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.945,40 TL Karar ve İlam Harcının, peşin yatırılan 3.150,20 TL'den mahsup edilerek fazla yatırılan 204,80 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul olunan miktar yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalılardan (Davalı ... TİC. İNŞ. MÜHENDİSİ ... ...'ün 8.309,44 TL yönünden, Davalı ...'ün 296,24 TL yönünden, Davalı ...'un 296,24 TL yönünden, Davalı ...'in 296,24 TL yönünden sorumlu olmak kaydıyla) tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalılar ... TİC. İNŞ. MÜHENDİSİ ... ... ve ...'ün kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden reddolunan miktar yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 22.201,95-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılar ... TİC. İNŞ. MÜHENDİSİ ... ... ve ...'e verilmesine,
6-Davacı tarafından bu dava sebebi ile aşağıda dökümü yapılan 5.533,05-TL yargılama giderinin ret ve kabul oranına göre 1.293,07-TL'sinin davalılardan (Davalı ... TİC. İNŞ. MÜHENDİSİ ... ...'ün 1.167,90 TL yönünden, Davalı ...'ün 41,63 TL yönünden, Davalı ...'un 41,63 TL yönünden, Davalı ...'in 41,63 TL yönünden sorumlu olmak kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine, geri kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
8-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin ret ve kabul oranına göre 308,48 TL'sinin davalılardan (Davalı ... TİC. İNŞ. MÜHENDİSİ ... ...'ün 278,61 TL yönünden, Davalı ...'ün 9,93 TL yönünden, Davalı ...'un 9,93 TL yönünden, Davalı ...'in 9,93 TL yönünden sorumlu olmak kaydıyla) tahsiline, geri kalan 1.011,52 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... TİC. İNŞ. MÜHENDİSİ ... ... ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, (davalılar ... TİC. İNŞ. MÜHENDİSİ ... ... ve ... vekilinin e duruşma sistemi ile) davalı ..., davalı ...'un yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 01/02/2023
Katip
¸e-imza
Hakim
¸e-imza
YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI
54,40 TL BAŞVURMA HARCI 3.150,20 TL PEŞİN HARÇ
2.945,40 TL KARAR HARCI - 204,80 TL FAZLA HARÇ
633,25 TL TEBLİGAT ÜCRETİ 2.945,40 TL KARAR VE İLAM
+ 1.900,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ HARCI
5.533,05 TLTOPLAM