T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/607 Esas
KARAR NO: 2022/465
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 26/12/2018
KARAR TARİHİ: 08/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu uyuşmazlığın çözümünde tüketici mahkemelerinin görevli olduğunu, müvekkilinin ... ... A.Ş.'nin ... Şubesi'nden hizmet almakta olduğunu, elindeki bir miktar paranın yaklaşan ekonomik kriz karşısında değerini ve alım gücünü koruması isteği ile şube yetkililerinin tavsiyesi üzerine banka iştiraki olan ... ... A.Ş.'ne ait ... aldığını, müvekkilinin eşi ... ve kız kardeşi ... 'ın da aynı şube yetkilisinin tavsiyesi üzerine aynı fondan alım yaptıklarını ve onlar içinde aynı mahiyette ayrı ayrı davalar açıldığını bildirmiştir. ... ...'nin müvekkilinin mail adresine diğer bankaların %80 oranında altına endeksli olduğu halde ... nezdinde %96 oranında altına endeksli olduğunu belirtmesi üzerine müvekkilinin de fona katılmak istediğini, ... ... Portföy'ün sitesinde ... başlıklı açıklamadaki grafikte %98,45 oranında altına endeksli olduğunun görüldüğünü, ... 'nda davalının taahhüt ettiği gibi bir oranda artış yansıtılmadığını, müvekkilin, eşinin ve kız kardeşinin yazılı talimatları olmaması ve yazılı olarak bilgilendirilmemelerine rağmen ayrı ayrı fondan çıkartıldıklarını, fonlarının nakde çevrilerek hesaplarına yatırıldığını, fondan çıkartıldıkları ertesi gün ise, ... ...n'da müvekkiline hiç yansıtılmayan %23 gibi yüksek bir oranda artış olduğunun tespit edildiğini, davalının taahhütlerine uymaması ve özen yükümlülüğüne aykırı hareketleri sebebiyle müvekkilinin uğradıkları zararın tazmini için davanın açılması zarureti doğduğunu bildirmiştir. Bu nedenle müvekkilinin düşük bir kurdan çıkartılması ve sonraki fon artışlarından yararlanmaması yönündeki zararın hesaplanarak olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan belirsiz alacak olarak 500,00 TL'nin tahsilini, ... ...'nun %96 oranında altına endeksli olup olmadığının tespiti ile %96 oranının altında kalan fon değerleri için müvekkilinin zararının ayrıca hesaplanarak sözleşme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte belirsiz alacak olarak 500,00 TL'nin davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ettiğini bildirmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı arasında akdedilmiş herhangi bir sözleşme bulunmadığını, davacı müvekkilinin müşterisi dahi olmadığını, davacının mahkemeye müvekkil şirket ile kendisi arasında imzalanmış bir sözleşme ibraz etmediğini, davacının dava dilekçesinde bahsetmiş olduğu ... ...'nin müvekkil şirkettin çalışanı olmadığını, müvekkil şirketle aralarında herhangi bir sözleşme bulunmaması sebebiyle, müvekkil şirketin davacıdan talimat alma gibi bir zorunluluğu ve buna ilişkin bir yetkisinin de olmadığını bildirmiştir. ... ... ...nun kurucusu ve yöneticisi olan ... ... A.Ş.'nin fon müşterileri hakkında herhangi bir bilgi sahibi olmadığını, sadece fon dağıtım kuruluşları tarafından kendisine iletilen fon katılma payı alım satımı ile ilgili taleplerin toplam miktarı konusunda bilgi sahibi olduğunu, müvekkil şirket ile dava dışı ... ... A.Ş.'nin tamamen farklı tüzel kişiliklere haiz iki farklı şirket olduğunu, müvekkil şirket ile davacı arasında herhangi bir sözleşmenin akdedilmediğini bildirmiştir. Davacının iddia ettiği gibi tüketici mahkemelerinin değil, ticaret mahkemelerinin görevli olduğunu, müvekkil şirketin tüm işlem ve eylemlerinin yasa ve ilgili mevzuata uygun olup, herhangi bir usulsüzlük veya yasaya aykırılık söz konusu olmadığını, usul ve yasaya aykırı davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
... alım-satım işlemlerine ilişkin ekran görüntüleri, davalı banka müşteri işlemlerini gösterir hesap ekstresi, davalı bankada davacının işlem taleplerine ilişkin yazı örnekleri, ... ( ... ) Yatırım Fonlarına Yönelik Pazarlama ve Dağıtım Sözleşmesi örneği, davacının SGK kayıtları, davalı bankanın sicil kayıtları, ... A.Ş. ... Şubesinde çalışan ... ...'nin işe giriş bildirgesi örneği,
Davalı vekilinin delil dilekçesi ile ... 09.07.2018 tarihli Toplam Değer Tablosunu gösteren günlük rapor,
... 10.07.2018 tarihli Toplam Değer Tablosunu gösteren günlük rapor
... ... Yatırımcı Bilgi Formu
... A.Ş. Kıymetli Madenler İç Tüzüğü
... ... A.Ş. Kıymetli ... Fonu'na Bağlı ... ... ...'nun Katılma Paylarının İhracına İlişkin İzahname
... ...'na ilişkin 2018 yılı Temmuz ayına ait ... Veri Raporu ve 2018 yılına ait fon detaylı analizi,
... Piyasası Dönemlik Bülten (09.07.2018-10.07.2018) Saat: 15:30'da belirlenen gösterge niteliğindeki TCMB kurlarını gösteren gösterge niteliğindeki Merkez Rankası Kurları raporu
... 'na Saklama Hizmeti Vermekte olan ... ı A.Ş.'ye ait 09.07.2018 ve 10.07.2018 tarihli Mutabakat Raporları,
... ... Portföy ... Satış Talebini Gösteren 09.07.2018 tarihli ... ... A.Ş. Fon Talep Görünteleme Raporu
... ... A.Ş. ile davacı arasında imzalanan ... Platforumu ( ... ) Yatırım Fonlarına Yönelik Pazarlama ve Dağıtım Sözleşmesi
28.04.2018 tarihli Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi
... ... ...'na ait Web Sitesi ve Grafik Görüntüsü
... ve ... 'na ait Web Sitesi ve Grafik Görüntüsü
Yatırımcı Bilgi Formu ve Güncel İzahname'nin Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP)'da yer aldığına ilişkin ekran görüntülerinin dosyaya sunulmuş olduğu görüldü.
Dava dosyasının ... Tüketici Mahkemesinin 2018/... Esas 2019/... Karar Sayılı ve 25/09/2019 tarihli Görevsizlik kararı ile mahkememize tevzi edildiği görüldü.
Mahkememizin 17/03/2021tarihli ara kararı gereği tarafların ticari kayıtları ve dosya üzerinde 4 kişilik bilirkişi heyeti marifetiyle ...leme yaptırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti 08/09/2021 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;
Dava konusunun, davacı ile davalı şirket arasındaki hukuki ilişkide, mevzuatın portföy yönetim şirketlerine yüklediği özen yükümlülüklerinin gereği gibi ifa edilmedi; fondaki artışın haksız şekilde davacıya yansıtılmadığı ve taahhütlerin yerine getirilmedi; iddiaları çerçevesinde şimdilik 1.000,00 TL tazminatın davalı taraftan tahsili talebinden ibaret olduğu,
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı, davacı yanın eşi ve kız kardeşinin ... ... AŞ. şube yetkilisinin tavsiyesi üzerine aynı fondan alım yaptıkları, aynı tarihte usulsüz olarak üçünün de fon çıkışı yapıldığı, davacı, eşi ve kardeşi için ayrı bireysel fon ve farklı tarihler de fon alımı olsa da çıkış işlemleri aynı zamanda yapıldığı iddiası üzerine çıkmış bulunduğu, davalı yan ise bu hususta cevap dilekçesinde; davalı şirket ile davacı arasında akdedilmiş bir sözleşme bulunmadığı, davacının davalı şirketin müşterisi olmadığını ifade ettiği, somut olayda taraflar arasında ticari defter yönünden bir çekişmenin mevcut olmadığı
Dosya münderecatı kapsamında yapılan mali, teknik ve hukuki ...lemeler neticesinde, yukarıda ayrıntılı şekilde izah edildiği üzere, davacının iddialarının hukuken ve somut olay kapsamında yerinde olmadığı, bu meyanda davacının talimatı olmadan fon paylarının satıldığı, değer artışının davacıya yansıtılmadığı, taahhütlerin yerine getirilmedi. gereği yüklenen yükümlülüklerin davalı tarafından ihlal edildiği yönündeki iddiaların gerçeğe uygun olmadığı, bu kapsamda dosya münderecatı ve görevlendirme kapsamında davacının uğradığını iddia ettiği zarar nedeniyle davalıya tahmil-i kabil bir kusurdan söz edilemeyeceği yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görüldü.
Bilirkişi raporunun taraf vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görüldü.
Davalı vekilinin 24/09/2021 tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinin dosyada olduğu görüldü.
Davacı vekilinin 28/09/2021 tarihli bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesinin dosyada olduğu görüldü.
Davalı vekilinin 15/10/2021 tarihli davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesine karşı beyan ve itiraz dilekçesinin dosyada olduğu görüldü.
Mahkememizin 30/09/2021 tarihli ara kararı ile dosyanın itirazlar doğrultusunda ek rapor düzenlenmek üzere bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin 30/11/2021 tarihli ek raporunda sonuç ve özet olarak; kök rapordaki kanaatlerini aynen koruduklarını bildirdikleri görüldü. Ek raporun bir örneğinin taraf vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görüldü.
Davalı vekilinin 21/12/2021 tarihli bilirkişi ek raporuna karşı beyan dilekçesinin dosyada olduğu görüldü.
Davacı vekilinin 22/12/2021 tarihli bilirkişi ek raporuna karşı itiraz dilekçesinin dosyada olduğu görüldü.
GEREKÇE:
Dava; bankacılık işlemlerinden kaynaklı taahhütlerin gereği ifa edilmediği iddiasına istinaden tazminat istemine ilişkindir.
Taraflar arasında bulunun uyuşmazlığın, davacı, davacı yanın eşi ve kız kardeşinin, ... ... AŞ. şube yetkilisinin tavsiyesi üzerine aynı fondan alım yaptıkları, aynı tarihte usulsüz olarak üçünün de fon çıkışı yapıldığı, davacı, eşi ve kardeşi için ayrı bireysel fon ve farklı tarihlerde fon alımı olsa da çıkış işlemlerinin aynı zamanda yapıldığı iddiası üzerine çıkmış bulunduğu, davalı yan ise bu hususta cevap dilekçesinde davalı şirket ile davacı arasında akdedilmiş bir sözleşme bulunmadığı, davacının davalı şirketin müşterisi olmadığını ifade ettiği, somut olayda taraflar arasında ticari defter yönünden bir çekişmenin mevcut olmadığı anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan gösterge niteliğindeki Merkez Bankası Kurlarına bakıldığında 9.7.2018 günkü gösterge niteliğindeki kurlarda USD/TRY alış ve satış 4.5304 ve 4.5385 iken, 10.7.2018 günkü kurlar alış ve satış olmak üzere sırasıyla 4.7050 ve 4.7134 şeklinde gerçekleşmiştir. Anılan tarihlerde kamuoyunda Rahip Brunson krizi olarak bilinen ve Türkiye ile ABD arasındaki uluslararası krizin etkisiyle dolar kurunda ciddi artış yaşanmış olup, fondaki artış da bundan kaynaklandığı anlaşılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlık açısından konu değerlendirildiğinde, davacının fon katılma payı satım talimatını 9.7.2018 günü öğleden önce verdiği, talimata ilişkin hesaplamanın, talimatın verilmesini takip eden ilk hesaplamada bulunan pay fiyatı üzerinden yerine getirildiği, bir başka deyişle talimatın verildiği günün akşamı hesaplanan birim katılma belgesi üzerinden satışı talep edilen fon katılma paylarına ilişkin ödenecek tutarın hesaplandığı, ödemenin ise T+1 takas kuralı gereği valör günü olan 10.7.2018 tarihinde davacının hesabına aktarıldığı anlaşılmaktadır. Bu meyanda hesaplama bir önceki gün yapıldığı için ... ...nda satım talimatının ertesi günü döviz kurlarındaki olağanüstü artış nedeniyle fondaki %23 oranında artışın davacıya yansıtılması gerektiği yönündeki iddianın, fon katılma payı takas ve ödeme kuralları dikkate alındığında yerinde olmadığı bilirkişi heyet... değerlendirilmiştir.
Davacının iddiaları arasında yer alan, uyuşmazlık konusu ...nda artış olduğu halde benzer fonlarda aynı oranda artış olmadığı konusunda yapılan ...lemede, portföy getirilerinin sadece kurlara değil, portföydeki varlıkların oransal dağılımına, hedging mekanizmalarının kullanılıp kullanılmadığına ve portföy yönetim stratejisindeki farklılıklar ile performansı etkileyen sair dinamiklerden etkilenmekte olup, tüm altın fonlarının döviz kurlarındaki günlük olağanüstü artışa paralel şekilde artması gerektiği iddiasının yerinde olmadığı bilirkişi heyet... değerlendirilmiştir.
Öte yandan, davacının iddiaları arasında yer alan ve dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulan mail yazışması çerçevesinde, dava dışı ... ... AŞ'nin 19.4.2019 tarihli yazısında belirtildiği üzere dava dışı ... ... AŞ. ... şubesinde görev yapan ... ...'nin altına endeksli fon alım şartları konusunda dermeyan ettiği, bankada altın fonlarının %96'da endeksli olduğu, altnda olmayacağı şeklindeki ifadenin, yatırımcı bilgi formundaki gibi o güne ait portföy dağılımını ifade edebileceği, yukarıdaki açıklamalarımız çerçevesinde fondaki portöy ağırlığının sabit olmadığı, farklı sebeplerle değişkenlik gösterebileceği, fondaki altın ağırlığının her daim %96 olması yönünde bir taahhüt verilmesinin işin doğasına da aykırı olduğu, davalı portföy yönetim şirketinin çalışanı olmayan ... ... tarafından mailde belirtilen taahhütten dolayı davalıya atf-ı kabil bir kusurdan bahsedilemeyeceği, Davalı (Kurucu) ile dava dışı ... ... AŞ. ( ... Kuruluşu) arasında, dosyaya da ibraz edilen ... ( ... ) Yatırım Fonlarına Yönelik Pazarlama ve Dağıtım Sözleşmesi akdedilmiş olup, anılan sözleşme çerçevesinde davalı portföy yönetim şirketi, hiçbir surette Fon dağıtım kuruluşunun müşterileri ile diğer yatırımcılar arasında lehte veya aleyhte sonuçlar doğurabilecek farklı uygulamalara sebebiyet vermeyeceğini kabul ve beyan ettiği anlaşılmıştır.
Somut olayda davacının ... satışı hakkında yeter... bilgilendirilmediği yazılı talimatı olmaksızın rızası hilafına fondan çıkarıldığı ve portföy yöneticisinin özen ve sadakat yükümlülüklerini ihlal ettiği ve bu sebeple davalının sözleşmeyi gereği gibi ifa etmediğinin tespiti fondan düşük bir kurdan çıkarılması ve sonraki fon artışlarından yararlanamaması yönündeki zararın hesaplanması isteminin yerinde olmadığı alınan bilirkişi raporu ile sabit olduğu anlaşılmış ancak Portföy yöneticisinin özen ve sadakat yükümlülüklerini ihlal ettiğinin tespit edilebilmesi için öncelikle ... Portföy ile davacı ... arasında sözleşmesel bir sorumluluğun esas olmasının gerekmesine rağmen taraflar arasında düzenlenmiş bir sözleşmenin dosyada bulunmadığı ve dolayısıyla müşteri danışman ilişkisinin olmadığı toplanan tüm deliller ve dosya münderacatına göre davalının kusurunun bulunmadığı anlaşılmış olup, taraf sıfatı (husumet); maddi hukuka göre belirlenen, bir subjektif hakkı dava etme yetkisini ya da bir subjektif hakkın davalı olarak talep edilebilme yetkisini gösteren bir kavramdır. Dava şartı olan taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir. İşbu uyuşmazlıkta ve davada davalının taraf sıfatına haiz olmadığı anlaşılarak davacının davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiğine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-DAVANIN PASİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE USULDEN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğ... alınması gereken 80,70-TL Karar ve İlam Harcının, peşin yatırılan 59,30-TL'den mahsup edilerek eksik yatırılan 21,40-TL harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından bu dava sebebi ile yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına.
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir olunan 1.000,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.08/06/2022
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza