T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/676 Esas
KARAR NO: 2022/79
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/12/2020
KARAR TARİHİ: 31/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin ...Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ... Köprüsü ve ...Otoyolunun işletme hakkı sahibi olduğunu, davalı ise işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyollarını ticari iş yapmak amacıyla kullanmış olan kişi olduğunu, işletme hakkı müvekkil şirkette bulunan köprü ve otoyollarından geçişler, mezkûr madde gereği ücretlendirildiğini, ücret ödemeden yapılan geçişlerde, geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza tutarı uygulandığını, otoyol ve köprüden çıkış yapılan tarihi izleyen 15 gün içinde ödeme yapılması durumunda belirtilen oranda ceza uygulanmadığını, davalının 30.08.2019 tarihi ile 05.11.2019 tarihleri arasında birçok kez geçiş ücreti ödemeksizin köprü ve/veya otoyollarından ihlâlli geçiş yaptığını, bedeli ödenmeden yapılan geçiş ücretleri 15 günlük sürede de ödenmediği için davalı hakkında İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, davalı vekilinin itiraz dilekçesi ile borca ve icra müdürlüğünün yetkisine itiraz ettiğini, bunun sonucunda itiraz edilen takibin durdurulduğunu ve müvekkili şirketin mağduriyetine sebep olunduğunu bu nedenlerle davalının haksız ve hukukî dayanaktan yoksun itirazının iptali ile takibin devamına, davalının itirazının kötü niyetli olması ve alacağın likit olması sebebiyle asgari %20 oranında icra inkâr ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ikametgah adresinin Dörtyol/Hatay olduğunu, dolayısıyla davanın da Dörtyol mahkemelerinde açılması gerekirken davanın İstanbul'da açılmasının usulen hatalı olduğunu, bu nedenle yetkili mahkeme Dörtyol mahkemeleri olduğunu, davacı tarafça İstanbul ilinden arabuluculuk başvurusu yapıldığında yetki itirazında bulunulduğunu arabuluculuk görüşmelerinin de İstanbul'da değil Dörtyol/İskenderun arabuluculuk merkezinde yürütüldüğünü, davada görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğunu, dosya hakkında görevsizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, müvekkili ...'ın şirket sahibi bir insan olmadığını, müvekkilinin bu anlamda tacir de olmadığını, oysa davacı tarafın hizmet sağlayıcı tüzel kişi iken davalı müvekkilinin...Köprüsünü (...) kullanan bir tüketici olduğunu, müvekkilinin davacı şirkete borcu bulunmadığını, müvekkili adına kayıtlı olan iki adet aracın olduğunu, bu araçların ... ve ... plaka sayılı araçlar olduğunu, bu araçların bir çok köprüden, otoyoldan geçtiğini, sürekli olarak bu araçların OGS hesaplarında yeterli bakiye bulunduğunu, ancak davacı şirkete ait köprülerden geçiş yapıldığında bazı zamanlarda müvekkiline ait bu hesaplardan ödeme düşmediğini ve bu geçişler ihlalli geçiş olarak adlandırıldığını, netice itibariyle de müvekkiline normal geçiş ücretinin 10 katı kadar ceza uygulanarak borçlandırıldığını, sistemden para çekilmemesinin sorumluluğunun müvekkiline yansıtılamayacağını söz konusu bu sıkıntı müvekkilinin araçlarının geçtiği devlete ait başka bir yolda ya da köprüde yaşanmadığını, ancak davalı şirkete ait yollarda bu tür ihlalli geçiş denilen olayların sıkça yaşandığını, müvekkiline ihlalli geçişlerin hiç bir şekilde bildirilmediğini beyanlarla açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, davalı aleyhine otoyol geçiş tutarı ve 6001 sayılı kanun gereğince tahakkuk ettirilen ceza tutarının tahsili amacıyla başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Dosya kapsamındaki dava dilekçesi ve ekleri, Arabuluculuk Son Tutanağı, İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası, ihlalli geçişi gösterir tabloda özetlenen ve ilgili ihlalli geçişe ilişkin olarak düzenlenerek araç sürücüsüre teslim edilen İhlalli Geçiş Bildirimi sureti, ihlalli geçişe ilişkin fotoğraflar, ihlalli geçiş yapan aracın plakası, tarih ve saat bilgileri ile giriş ve çıkış yapılan yol, güzergah ve şerit bilgilerini gösterir ayrıntılı tablo, araçların takyidat bilgileri, bilirkişi raporu ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.
İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... takip sayılı icra dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine 16.220,75.-TL tutarındaki toplam alacak üzerinden icra takibi başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67/1 maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Somut uyuşmazlıkta; davalı borçlu icra takibine itiraz dilekçesinde ve mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde yetkiye, borca ve tüm ferilerine itiraz etmiştir. 12/04/2021 tarihli celsede davalının icra müdürlüğüne ve mahkememiz yetki itirazının TBK 89 madde uyarınca reddi ile görevine ilişkin itirazının ise dosyada araçların ticari nitelikte olduğu dikkate alınarak mahkememizin görevli olduğunun tespitine karar verilmiştir.
İhlalli geçişlere ilişkin döküm, görüntü ve provizyon sorgularını içeren tablonun CD olarak mahkememiz dosyasına sunulduğu anlaşılmıştır. ...Dörtyol Hatay Şubesi tarafından ... ve ... plakalı araçlara ait OGS bilgilerini gösterir belgelerin gönderildiği görülmüştür. Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ...ve ...çlara ait OGS bilgilerini gösterir bilgilerin gönderildiği görülmüştür. ...Emniyet Müdürlüğü tarafından ... ve ... plakalı araçların bütün devir ve sahiplerini gösterir polnet çıktılarının gönderildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce yapılan bilirkişi incelemesi sonrası düzenlenen 26/07/2021 tarihli bilirkişi raporunda sonuç ve özetle; "I. 6001 sayılı kanunun 30/7 maddesine göre 15 gün içerisinde ihlalli geçişler ödendiği takdirde gecikme cezası alınmayacağı hükmünün olduğu, bunun yanı sıra sürücülerin HGS ve OGS cihazlarını sürekli bakiyesi müsait tutmakla ve kontrol
etmekle sorumlu olduğu, II. 6001 Sayılı Kanun’ da ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine SMS, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı, III. Karayolları Genel Müdürlüğü Sitesinde OGS ve HGS ile ilgili açıklamalarda OGS sistemlerinden geçiş ihlali yapılması durumunda; geçiş ihlali yapılan plaka üzerine 15 (on beş) gün içinde OGS veya HGS abonesi olunması veya mevcut OGS veya HGS hesaplarında geçiş için yeterli bakiyesi olması durumunda cezalı geçiş ücreti uygulanmadığının duyurulduğu, IV. Davalının, HGS/OGS cihazında yeterli bakiye varken geçiş anında değişik sebeplerden ücret alınamadığında cihazın uyarı sinyali vermesi sonucunda 15 gün içerisinde yanlışlığı giderecek yeterli süresi olduğu, davalının değişik kanallardan
sahipliğindeki araçların plaklarını sorgulayarak borç durumunu öğrenebileceği, HGS/OGS cihazını doğru bir şekilde kullanmak, çalışır vaziyetinde tutmak ve cihazlara bağlı hesaplarını her zaman müsait olarak tutma sorumluluğunda olduğu, V. 3095 Sayılı Katma Değer vergisi Kanunu’ nun 24. Maddesi (c) bendinde faiz alacağı da KDV matrahları arasında gösterildiğinden ve yaygın Yargıtay kararlarında da aynı yönde içtihatlar olduğundan davacının, davalıdan icra yolu ile tahsil edeceği faiz alacaklarından KDV tahakkuk ettirmeye ve talep etmeye hakkı olduğu, VI. Davalının gerçek kişi tacir olduğu, aracın yük taşımacılığında kullanılan kamyon tabir edilen ticari araç olduğu, VII. Davalının sahipliğinde olan ... ve ...plakalı araçları ile 30.08.2019 tarihi ile 05.11.2019 tarihleri arasında, HGS/OGS bakiyesi yetersizken ücretsiz geçiş yaptığı, bu nedenle HGS/OGS ürününün kara listeye alındığı ve bu durumda yapılan tüm geçişlerin ihlalli geçiş olarak tahakkuk ettirildiği, sonuç olarak ürünün iptalinin söz konusu olduğu, VIII. Dava dosyası içeriğinde mevcut delillerin ve davacının CD içeriğindeki Geçiş Görüntüleri ile İhlalli Geçiş Provizyon sorgulama listesinde görülen geçişlerin incelenmesi sonucunda, davalının sahipliğinde olan ...ve ...Plakalı araçları ile 30.08.2019 tarihi ile 05.11.2019 tarihleri arasında 42 kez ihlalli geçiş yaptığı, 3.178,75 TL Geçiş Bedeli, yasa gereği dört katı Geçiş Cezası 12.715,00 TL olmak üzere toplam 15.893,75 TL tahakkuk ettirildiği, borç tutarının İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı ilamsız icra takip tutarı ile uyumlu olduğu, IX. Davacının, 6001 sayılı yasa BAM ve yaygın Yargıtay kararları gereği davalıdan 15.893,75 TL asıl alacak, 277,12 TL işlemiş faiz ve VUK 24/c maddesi gereği faiz
üzerinden %18 KDV 49,88 TL olmak üzere toplam 16.220,75 TL ile takip tarihinden itibaren asıl alacak 15.893,75 TL üzerinden yıllık %18,25 işlemiş faizi değişen oranlarda talep edebileceği..." yönünde tespitlerde bulunmuştur.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine ayrı ayrı tebliğ edilmiştir. Davacı tarafından 09/08/2021 tarihli dilekçe ile bilirkişi raporuna karşı kısmi itiraz ve beyan dilekçesi dosyaya ibraz edilmiştir. Davalı vekili de, 04/08/2021 tarihli dilekçesiyle bilirkişi raporuna itirazlarını dosyaya sunmuştur.
11/10/2021 tarihli celsede davalı vekilinin itirazlarının değerlendirilmek üzere dosyanın ek rapor düzenlenmesi için bilirkişiye tevdii edilmesine karar verildiği, bilirkişi 04/11/2021 tarihli ek raporunda:
"I.Banka ekstrelerinin incelenmesi sonucunda araçların geçişi sırasında hesap bakiyesinin yetersiz veya (–) bakiye verdiği, davalının yükleme yapması sonucunda bazı geçişlerin geriye dönük alındığı, İhlalli geçiş olarak iddia edilen tarih ve saatlerde geçiş bedellerinin tahsil edilemediği, davalı tarafından yapılan yüklemelerin ödenmeyen geçiş bedellerine yetmediği için tahsil edilemediği, II. Davalının sahipliğinde olan ... ve... Plakalı araçları ile 30.08.2019 tarihi ile 05.11.2019 tarihleri arasında, HGS/OGS bakiyesi yetersizken ücretsiz geçiş yaptığı, bu nedenle HGS/OGS ürününün kara listeye alındığı ve bu durumda yapılan tüm geçişlerin ihlalli geçiş olarak tahakkuk ettirildiği, sonuç olarak ürünün iptalinin söz konusu olduğu, III. ... plakalı araç ile 30.08.2019- 18.09.2019 tarihleri arası on sekiz gün içerisinde 12 kez ihlalli geçiş yapıldığı, davalının “bir günde 12 kez ihlalli geçiş yapılmasının imkansız olduğu“ yönündeki itirazının makul olmadığı, IV. Davacının ihlalli geçişler ile ilgili geçiş bedelinin dört katı arttırılmış hali ile hesaplama yaparak davalıdan talep etmesinin 6001 Sayılı yasanın 30
maddesinin 5 fıkrasına göre 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde, yasa gereği olduğu, cezanın fahiş olup olmadığının değerlendirmesinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, V. Davacının geçiş bedellerini ve gecikme bedellerinin toplamının ihlalli geçiş tarihinden 15 gün sonra temerrüde düşmesi neticesinde takip ve dava konusu yaptığı, VI. Davalının itirazları doğrultusunda yapılan inceleme neticesinde; Kök raporda
yer verilen görüş ve kanaatlerde bir değişiklik olmadığı..." şeklinde görüş ve kanaat bildirmiştir.
Bilirkişi ek raporu taraf vekillerine ayrı ayrı tebliğ edilmiştir. Davacı tarafından 11/11/2021 tarihinde bilirkişi raporuna karşı kısmi itiraz ve beyan dilekçesi sunulmuştur. Davalı vekili de, 16/11/2021 tarihli dilekçesiyle bilirkişi raporuna itirazlarını dosyaya sunmuştur.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 5. fıkrasında; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında cezanın genel hükümlere göre tahsil edileceği, 7. fıkrasında geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezaların uygulanmayacağı belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu olayda ücretli otoyol geçişlerinde HGS/OGS hesapları üzerinden tahsilatların yapılmakta olduğu, geçişler esnasında HGS/OGS cihaz ve etiketlerinin takılı ve hesaplarda yeter bakiye bulunması gerektiği, dosyaya celp edilen banka ekstrelerinin incelenmesi sonucunda araçların geçişi sırasında hesap bakiyesinin yetersiz veya (–) bakiye verdiği, davalının yükleme yapması sonucunda bazı geçişlerin geriye dönük alındığı, ihlalli geçiş olarak iddia edilen tarih ve saatlerde geçiş bedellerinin tahsil edilemediği, davalı tarafından yapılan yüklemelerin ödenmeyen geçiş bedellerine yetmediği için tahsil edilemediği, davalının sahipliğinde olan ... ve ... plakalı araçları ile 30.08.2019 tarihi ile 05.11.2019 tarihleri arasında, HGS/OGS bakiyesi yetersizken ücretsiz geçiş yaptığı, bu nedenle HGS/OGS ürününün kara listeye alındığı ve bu durumda yapılan tüm geçişlerin ihlalli geçiş olarak tahakkuk ettirildiği, sonuç olarak ürünün iptalinin söz konusu olduğu, davalının gerçek kişi tacir olduğu, araçların tamamının yük taşımacılığında kullanılan kamyon tabir edilen ticari araçlar olduğu ve gelen il emniyet müzekkere cevaplarına göre bu araçların tümünün davalıya ait olduğu tespit edilmiştir.
Mahkememizce Karayolları Uzmanı bilirkişiden alınan rapor ile, "davacının CD içeriğindeki Geçiş Görüntüleri ile İhlalli Geçiş Provizyon sorgulama listesinde görülen geçişlerin incelenmesi sonucunda, davalının sahipliğinde olan ... ve ... Plakalı araçları ile 30.08.2019 tarihi ile 05.11.2019 tarihleri arasında 42 kez ihlalli geçiş yaptığı, 3.178,75 TL Geçiş Bedeli, yasa gereği dört katı Geçiş Cezası 12.715,00 TL olmak üzere toplam 15.893,75 TL tahakkuk ettirildiği, borç tutarının İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı ilamsız icra takip tutarı ile uyumlu olduğu, davacının, 6001 sayılı yasa BAM ve yaygın Yargıtay kararları gereği davalıdan
15.893,75 TL asıl alacak, 277,12 TL işlemiş faiz ve VUK 24/c maddesi gereği faiz üzerinden %18 KDV 49,88 TL olmak üzere toplam 16.220,75 TL ile takip tarihinden itibaren asıl alacak 15.893,75 TL üzerinden yıllık %18,25 işlemiş faizi değişen oranlarda talep edebileceği" tespit edilmiştir.
Davalının 6001 Sayılı Kanun uyarınca ihlalli geçiş tarihlerini izleyen 15 (onbeş) gün içinde Geçiş Ücretini cezasız ödeyebileceği, her ne kadar davacı tarafça araçlarda HGS/OGS sisteminin bulunduğu iddia edilmiş ise de, dava konusu ücretli otoyol geçişlerinde HGS/OGS hesapları üzerinden tahsilatların yapılmakta olduğu, geçişler esnasında HGS/OGS cihaz ve etiketlerinin takılı ve hesaplarda yeter bakiye bulunması gerekeceği, davacı tarafça bu hususta (yeter bakiye üzerinden ödemenin yapıldığı) bir belge sunulmadığı görülmüştür.
Tüm bu delillerden ve dosya kapsamından da anlaşılacağı üzere, her ne kadar davacı tarafından İstanbul...İcra Müdürlüğü 'nün... E. Sayılı takip dosyası ile başlatılan icra takibine davalı yanca itiraz edilip işbu mahkememiz dosyası açılmış ise de; davacı yana ait olan ücretli ... Köprüsü ve bağlı otoyollarından davalıya ait... ve ... plakalı ticari araçlar ile 30/08/2019 ve 05/11/2019 tarihleri arasında ihlalli geçişler yapıldığı, davalı şirketçe bu geçişlerden kaynaklanan geçiş ücretinin iş bu geçişlerden itibaren 15 günlük yasal süresi içerisinde ödenmediği gibi davalı tarafından buna ilişkin herhangi bir delilin de sunulmadığı, davacı tarafından yapılan takibin yerinde olduğu, somut olayda usul ve yasaya uygun bilirkişi raporuna göre; 15.893,75 TL asıl alacak, 277,12 TL işlemiş faiz ve VUK 24/c maddesi gereği faiz üzerinden %18 KDV 49,88 TL olmak üzere toplam 16.220,75 TL ile takip tarihinden itibaren asıl alacak 15.893,75 TL üzerinden yıllık %18,25 işlemiş faizi değişen oranlarda talep edebileceği sabit olmakla bu doğrultuda hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda ve davanın kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HUAK 18/A-(13) Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır. (...)" ve (14). Fıkrası: " Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak ...Dava Şartı Dosya No: ... sayılı dosyasından arabulucu olarak atanan ekte sunulan 1.320,00.-TL tarife bedeli üzerinden kesilen 20/05/2020 tarihli 000726 sıra nolu Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilerek davalı aleyhine arabulucuk giderlerinin de yükletilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın KABULÜ ile ,
Davalı tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin aynen devamına,
Asıl alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.108,03-TL Karar ve İlam Harcından, peşin harç olan 277,01-TL'nin (81,10.-TL'si icra dosyasından) mahsup edilerek eksik kalan 831,02.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 277,01-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- 5.100,00. -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan posta ve tebligat gideri 107,95.-TL , bir bilirkişi ücreti 750,00.-TL, 54,40.-TL başvuru harcı, 7,80.-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 920,15.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 1.320,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Karar kesinleştiğinde yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının yatıranlara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.31/01/2022
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır