T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/12 Esas
KARAR NO: 2022/224 Karar
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/01/2021
KARAR TARİHİ: 15/03/2022
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine mahkememizde açılan davada yapılan açık yargılamalar neticesinde ;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin ... İlinde ticari hayatlarını sürdürdüklerini, keşide Yeri ... Keşide tarihi 15.12.2020 ... Bankası’nın ... numaralı ,... İnşaat adlı müvekkil keşidecinin Gelişim Elektrik-... lehine düzenlediği 46.150.00TL tutarındaki çek müvekkilim ... tarafından ciro edilerek dava dışı 3. Kişi olan ... Tic A.Ş.’ye ticari ilişkileri karşılığında ... Kargo şirketi vasıtası ile gönderildiğini , ne varki ... Kargo ... Şubesi çalışanı şubelerine giren hırsızların şube içerisindeki malların çalındığını müvekkillerine ait davaya konu çekin bulunduğu kargonun da hırsızlar tarafından çalındığını bildirildiğini, Müvekkili ... söz konusu hırsızlık vakaası akabinde olayın Ankara’da vukuu bulması sebebi ile ... Cumhuriyet Başsavcılığı muhaberesi ile ... Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığı’na Müvekkil ...’ın yaptığı suç duyurusunun ve dosya numarasının sorulmasını ve celbini talep ettiklerini, yine müvekkil hırsızlığa konu olan çekin iptaline ilişkin ,... Asliye Hukuk Mahkemesi(Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatı ile) 2020/ ... Esas 2020/... Karar 22.10.2020 tarihli kararı ile Çekin Zayi Kararını almış ilgili bankaya durumu bildirdiklerini, çekin çalıntı/zayi davası esnasında çekle ilgili ticaret sicil gazetesinde gerekli ilanlar yapılmış olup çeke ilişkin hak talebinde bulunan olmadığını, müvekkil çekin çalıntı/ kayıp olduğuna ilişkin gerekli kayıtların ilgili bankasınca alınmasını sağladığı gibi Mahkeme ve savcılıkta bu durumu bankaya bildirildiğini, davalının ilgili ilanları takip etmeyerek bu hususta ki muhatap banka şerhlerine itibar etmeyerek iyiniyetli olmadığı ve basiretli bir tacir gibi davranmadığı açık olduğunu, bu sebeple elinde ki hırsızlığa konu çek sebebiyle hak talebinde bulunamayacağını, haricen araştırdıklarını, üzere ... ) adlı firma hırsızlığa konu çekleri bu şekilde hukuka aykırı cirolar ile ticari hayata sürerek bir nev’i çalıntı çek dolandırıcılığı faaliyeti sürdürdüklerini, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/... esas sayılı dosyası bu tarz dosyalardan sadece birisi olduğunu, söz konusu dosyadan ... ... adına yapılan ilanen tebligatı işbu dilekçe ekine sunduklarını, görüldüğü üzere firma ve yetkilileri ilgili adreslerinde bulunamadıklarını, söz konusu firmanın gerçekte ticari faaliyeti olmaması, hayali firma olması ihtimali olduğunu, ihtiyadi tedbir talep eden davalı dava dilekçesinde müvekkilleri ile ... Adlı şahıs ve ... adlı (icra dosyasında borçlu sıfatına haiz) tüzel kişilik ile ticari ilişkisi akabinde bu çekin hamili olduğunu iddia ettiğini, davalı bu iddiasını ispatlamaya mecbur olduğunu, davalı müvekkilleri ile yahut ... ... adlı şahıs iler yaptığı ticari ilişkisi, ispatlamak zorundadır, tarafların tüm ticari defterlerinin incelenmesini, davaya konu çekin ticari defterlere işlenip işlenmediğinin tespitini talep ettiklerini, ciro sinsilesinin hangi ticari ilişki neticesinde kurulduğunun davalı yanca ispatını talep etiklerini, davalının işbu çeki hangi ticari faaliyeti karşılığında iktisap ettiğini, ticari defter ve kayıtları ile ispat etmesini talep etiklerini, çekteki imzaların ilgili kaşe-firma yetkililerine ait olup olmadığının da ayrıca araştırılmasını, ... ...( TC: ... ) adlı kişinin mernis adresi bulunarak dosyanın ihbar edilmesini, Bu şahsın huzurda imza öğreneği vererek çekteki imzanın şahsa ait olup olmadığının araştırılmasını talep ettiklerini, davalı, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020- ... D.iş Kararı ile müvekkiller aleyhine İhtiyadi Haciz kararı almak sureti ile ... İcra Müdürlüğünün 2020-... İcra dosyası ile hakkında iptal kararı verilmiş ve ibraz edilen banka tarafından da iptale ilişkin şerh düşülmüş çeki icraya koyarak , Kambiyo Senetlerine mahsus İcra takibine başladığını, açıklanan ve duruşmalar sırasında ortaya çıkacak sebeplerden dolayı, öncelikle kötüniyetle açılan ... icra Müdürlüğü 2010-... Esas Sayılı takibin durdurulması akabinde iptaline, ve çekin müvekkillere iadesine (İhtiyadi Tedbir talebimizin bugüne kadar yapılan hacizler nazara alınarak ivedi olarak karara bağlanmasını, teminatsız durdurma talepleri kabul görmez ise Mahkemenin uygun göreceği Teminat Bedelinin Mahkeme veznesine depo edilmesi hususunda hazır olduğumuzu bildiririz.) ....İcra müdürlüğünün 2020-... esas sayılı icra dosyasından haczedilen gayrimenkul ve menkull malların davalıya ödenmemesi yönünde de ayrıca tedbir konulmasına,, aksi halde müvekkillerin haklılığının ortaya çıkması ihtimalinde davalı/alacaklıdan müvekkillerimin mallarının iadesinin mümkün olmama ihtimalinin gözetilmesini talep ettiklerini, .... İcra Müdürlüğü’nün 2020-... E Sayılı İcra Dosyasına Konu 15.12.2020 Keşide Tarihli 46.150.00TL Bedelli Çekin İptal edildiğinin ve iptal sebebi ile müvekkillerim yönünden kambiyo seneti hükmünde olmadığından ayrıca ciro sinsilesinin bozuk olması ile yukarıda saydığımız diğer sebeple beraber değerlendirildiğinde müvekkillerinin davalıya karşı ayrı ayrı borçlu olmadıklarının tespitine ve İptal kararı verilen çek ile Kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapılamayacağından takibin iptaline, Çekteki keşide yerinin ... olması sebebi ile yetkili icra müdürlüğünün ... İcra Müdürlükleri olduğunun tespitine müvekkillerinin davalıya karşı muaccel bir borçlarının da bulunmaması, icraya koyulan çeke ilişkin olarak alınan iptal kararı ile taraflar arası herhangi bir ticari ilişki olmadığını da ayrıca dikkate alınarak müvekkillerin borçlu olmadıklarının tespitine, kötü niyetle hareket ederek müvekkillerinin ticari hayatlarına onarılmaz zararlar veren davalının%20 den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, her iki müvekkili adına ayrı ayrı talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle, Davacı taraf, dava dilekçesinde haczedilen gayrimenkullerin ve menkullerin davalıya ödenmemesi şeklinde bir tedbir talebinde bulunduğunu, huzurdaki açılan davada niteliği gereği icra veznesine davacılarca yatırılan paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir verilebileceğin, icra dosyasına yatırılan bir borç ödemesi olmadığından davacı vekilinin neye ilişkin tedbir talep ettiği anlaşılmamakla beraber ve imza inkarı bulunmadığı halde davacı borçlu tarafından tedbir talebi hukuka uygunluk teşkil etmeyeceğinden, tedbir talebinin reddi ile hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla Sayın Mahkeme tarafından verilebilecek tedbir kararı halinde müvekkilin alacağını tahsil etmesini engelleneceğinden ileride doğabilecek muhtemel zararların önlenmesi bakımından alacağımızın tümünü karşılar nitelikte teminat alınmasına karar verilmesini talep etiklerini, davacı taraf dava dilekçesinde çekin rızası hilafına elden çıktığı ve bu sebeple icra takibi yapılamayacağına ilişkin itirazda bulunmuş olsa da bu durum alacaklının alacağını temin etmesine engel bir durum olmadığını, müvekkilinin, dava konusu çekte meşru ve iyi niyetli hamil olduğunu, söz konusu alacağa ilişkin borçlular aleyhine gerçekleştirilen kambiyo senetlerine özgü icra takibi usulüne uygun bir şekilde gerçekleştirilmiş olup, tarafımız yetkili hamil olup alacaklı sıfatını haiz olduğunu, müvekkilinin davaya konu çekte iyi niyetli hamil durumunda olup, çekin veriliş koşullarını ve verilme sebebini araştırmak durumunda olmadığı gibi bunu bilebilecek durumda da olmadığını, bu nedenle iyi niyetli müvekkil açısından davanın reddi gerektiğini, çekin çalıntı oldugu iddiası iyiniyetli hamil olan müvekkile karşı ileri sürülemeyeceğini, davacı taraf takibe konu çekin çalıntı olduğunu iddia ettiğini, bu iddia müvekkile karşı ileri sürülemeyeceğini, Zira TTK nun 792 nci maddesi " Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. " hükmüne haiz olup, bu madde uyarımca müvekkilin çeki kötüniyetle iktisap ettiği veya iktisapta ağır kusuru olduğu kanıtlanmadığı sürece yetkili hamil olduğu tartışılamayacak ve çekte ciranta olan herkes sorumlu olacağını, arz ve izah edilen nedenlerle; davacının haksız davasının reddine karar verilmesini İİK m. 170/3 c.3 uyarınca davacı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına ve takip konusu alacağın %10'u oranında para cezasına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Davadaki Uyuşmazlığın konusunun, ... İcra Müd. 2020/... esas sayılı takip dosyasına konu çek ile ilgili davacıların borçlu bulunup bulunmadığı yetkili hamil olup olmadığı çekin elden rıza dışı çıkmadığı davalı hamilin iyi niyetli olup olmadığı, takibin ve davanın yetkili yerde başlatılıp başlatılmadığı, ciro silsilesinin bozulup bozulmadığı noktalarında toplandığı anlaşıldı.
Dosya kapsamındaki dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/... D.İş sayılı dosyası, ....İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı takip dosyası, ... İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/... Esas sayılı dosyası, ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.
....İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı takip sayılı icra dosyasının incelenmesinde alacaklı ... tarafından davacı borçlular aleyhine 52.056,84 TL takipte ödeme emri düzenlenerek toplam alacak üzerinden icra takibi yapıldığı, anlaşılmıştır.
Mahkememizin 13/01/2021 tarihli ara kararı ile '' Davacının icra dosyasındaki çek miktarı rakamı olan 46.150,00 TL 'nin %15'i oranında(6.922,50 TL) nakit olarak mahkeme veznesine yatırdığı veya aynı oranda kesin ve süresiz teminat mektubunu mahkememize ibraz ettiği taktirde; ... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı takip dosyasında icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmesinin İİK'nun 72/3. maddesi gereğince tedbiren durdurulmasına,''kararın verildiği, davacı tarafça 14/01/2021 tarihinde 6.922,50 TL bedelli teminat mektubunu mahkememize ibraz ettiği,bu kararın taraflara tebliğ edildiği, davalı vekilinin 13/04/2021 tarihli celsede ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep ettiği, mahkemece 15/04/2021 tarihli ara kararla talebin reddine karar verildiği, bu karara yönelik davalı tarafın istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 2021/... Esas 2021/... Karar ve 13/07/2021 tarihli ilamında; davalının istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1. maddesi uyarınca usulden reddine, karar verildiği anlaşılmıştır.
Davalı ... isimli şahsa ait 19/09/2021 tarihli ölüm kaydı olduğu anlaşılmıştır.
Davalı vekili tarafından sunulan 07/02/2022 tarihli dilekçesi ile, Müvekkil ... 19/09/2021 tarihinde vefat ettiğini, taraflarında ... Sulh Hukuk Mahkemesi 2021/... Esas sayılı dosyası ile veraset ilamı talep edildiğini, 20/10/2021 tarih 2021/... Karar sayılı ilam ile veraset ilamı çıkartıldığını, veraset ilamı tarafımızca 07/12/2021 Sayın Mahkemeye sunulduğunu, mirasçılardan ... ..., ... ..., ... ..., ... ..., ... ... ... Sulh Hukuk Mahkemesi 2021/... Esas sayılı dosyası ile Mirasın Gerçek Reddi talep edilmiş ve 10/12/2021 tarih 2021/1182 Karar Numaralı ilam ile yukarıda adı yazılı mirasçılar yönünden Mirasın Reddine karar verildiğini, ... Sulh Hukuk Mahkemesi 2021/... Esas sayılı dosyası 17/01/2022 tarihinde kesinleştiğini, mirasçılardan ... ... için ise ... Sulh Hukuk Mahkemesi 2021/... Esas sayılı dosyası ile Mirasın Gerçek Reddi talep edilmiş ve 21/12/2021 tarih 2021/... Karar Numaralı ilam ile yukarıda adı yazılı mirasçı yönünden de Mirasın Reddine karar verildiğini, ... Sulh Hukuk Mahkemesi 2021/...E. Sayılı dosyası 19/01/2022 tarihinde kesinleştiğini beyan etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davalı ... isimli şahsa ait 19/09/2021 tarihli ölüm kaydı olduğu anlaşıldığından dava devam ederken taraflardan birinin ölmesi halinde, TMK.'nun 28/,I maddesi uyarınca ölen kişinin taraf ehliyeti son bulur. Her ne kadar bu durumda mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların malvarlığı haklarını etkileyen davalar, tarafın ölümü ile konusuz kalmaz ise de mirasçılardan ... , ... ..., ... ..., ... ..., ... ... ... Sulh Hukuk Mahkemesi 2021/... Esas sayılı dosyası ile Mirasın Gerçek Reddi talep edilmiş ve 10/12/2021 tarih 2021/... Karar Numaralı ilam ile yukarıda adı yazılı mirasçılar yönünden Mirasın Reddine karar verildiğini, ... Sulh Hukuk Mahkemesi 2021/... Esas sayılı dosyası 17/01/2022 tarihinde kesinleştiğini, mirasçılardan ... ... için ise ... Sulh Hukuk Mahkemesi 2021/... Esas sayılı dosyası ile Mirasın Gerçek Reddi talep edilmiş ve 21/12/2021 tarih 2021/... Karar Numaralı ilam ile yukarıda adı yazılı mirasçı yönünden de Mirasın Reddine karar verildiğini, ... Sulh Hukuk Mahkemesi 2021/...E. Sayılı dosyası 19/01/2022 tarihinde kesinleştiğinden, mirasçılar yönünden miras kayıtsız, şartsız reddedildiğinden, taraf ehliyetinin bir dava şartı olduğu ise HMK 114/1-d bendinde gösterilmektedir. Huzurdaki davada taraf ehliyeti yokluğu sebebi ile davacılar tarafından davalı aleyhine açılan davanın pasif husumet nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davacı tarafından davalılar aleyhine açılan davanın pasif husumet nedeniyle reddine,
2-Mahkememizce 13/01/2021 tarihli ara kararla verilen ihtiyati tedbir kararının KALDIRILMASINA,
3-Davacı tarafından dosyaya ibraz edilen ... Bankası'na ait 14/01/2021 tarihli ... Mektup Nolu 6.922,50 TL bedelli teminat mektubunun karar kesinleştikten sonra HMK:392/2 hükmü uyarınca davacı aleyhine bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde DAVACI TARAFA İADE EDİLMESİNE,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70 TL Karar ve İlam Harcından, peşin yatırılan 788,13 'nin mahsubu fazla yatırılan 707,43 TL harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
5-Taraflarca bu dava sebebi ile yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair, davacı vekillerinin yüzlerine karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/03/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...