T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/134 Esas
KARAR NO: 2021/593
DAVA: Hakem Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 01/03/2021
KARAR TARİHİ: 13/07/2021
Mahkememizde görülmekte olan Hakem Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının 15.10.2020 tarihli dilekçesi ile ... 'nın 2020/42 dosya nolu, 2021/ ... Karar Nolu kararı ile ... Belediye Encümeni'nin 2020/... K. Sayılı 312,50-TL' lik cezalı hal rüsumu alınmasına ilişkin kararının dayanağı olan ... tarihli ve 06.08.2020 nolu Cezalı Hal Rüsum Tutanağının iptaline karar verilmiş olduğu belirtilerek dayanağı olan 01/07/2020 tarihli ve ... nolu Cezalı Hal Rüsum Tutanağının iptaline karar verilmiş olduğu belirtilerek, 2020/... K. Sayılı 2.550,00 TL' lik cezalı hal rüsumu alınmasına ilişkin kararının dayanağı olan 31.08.2020 tarihli ve ... nolu Cezalı Hal Rüsum Tutanağının iptaline karar verilmiş olduğu belirtilerek, 2020/... K. Sayılı 975,00 TL' lik cezalı hal rüsumu alınmasına ilişkin kararının dayanağı olan 07.08.2020 tarihli ve ... nolu Cezalı Hal Rüsum Tutanağının iptaline karar verilmiş olduğu belirtilerek, 2020/6047 K. Sayılı 1.000,00 TL' lik cezalı hal rüsumu alınmasına ilişkin kararının dayanağı olan 11.08.2020 tarihli ve ... nolu Cezalı Hal Rüsum Tutanağının iptaline karar verilmiş olduğu belirtilerek , 2020/... K. Sayılı 562,50 TL' lik cezalı hal rüsumu alınmasına ilişkin kararının dayanağı olan 27.07.2020 tarihli ve ... nolu Cezalı Hal Rüsum Tutanağının iptaline karar verilmiş olduğu belirtilerek, 2020/... K. Sayılı 1.425,00-TL' lik cezalı hal rüsumu alınmasına ilişkin kararının dayanağı olan 14.08.2020 tarihli ve ... nolu Cezalı Hal Rüsum Tutanağının iptaline karar verilmiş olduğu belirtilerek, 2020/... K. Sayılı 1.450,00-TL' lik cezalı hal rüsumu alınmasına ilişkin kararının dayanağı olan 17.08.2020 tarihli ve ... nolu Cezalı Hal Rüsum Tutanağının iptaline karar verilmiş olduğu belirtilerek, 2020/... K. Sayılı 1.800,00-TL' lik cezalı hal rüsumu alınmasına ilişkin kararının dayanağı olan 19.08.2020 tarihli ve ... nolu Cezalı Hal Rüsum Tutanağının iptaline karar verilmiş olduğu belirtilerek, 2020/... K. Sayılı 2.200,00-TL' lik cezalı hal rüsumu alınmasına ilişkin kararının dayanağı olan 21.08.2020 tarihli ve ... nolu Cezalı Hal Rüsum Tutanağının iptaline karar verilmiş olduğu belirtilerek, 2020/... K. Sayılı 450,00-TL' lik cezalı hal rüsumu alınmasına ilişkin kararının dayanağı olan 10.08.2020 tarihli ve ... nolu Cezalı Hal Rüsum Tutanağının iptaline karar verilmiş olduğu belirtilerek borcun iptal edilmesinin istenildiğini, söz konusu yazının müvekkili Belediyenin evrak kaydına 17.02.2021 tarihinde girmiş olup; dolayısı ile ... Hal Hakem Heyeti Başkanlığı'nın 2020/... Dosya Nolu 2021/... Karar numaralı kararı 17/02/2021 tarihinde tebliğ olunduğunu, ... Hal Hakem Heyeti Başkanlığı tarafından alınan 01.02.2021 tarih ve 2020/... Dosya nolu 2021/... K. Sayılı kararı ile müvekkili ... nin, davalı hakkında cezalı hal rüsumu alınmasına dair ... Belediye Encümeni'nin yukarıda belirttiği kararlarının dayanağı olan Cezalı Hal Rüsum Tutanaklarının iptaline karar verildiğini, öncelikle ... Hal Hakem Heyeti Başkanlığı' nın müvekkili ... Belediyesi'nde görevli memurlarca düzenlenen Cezalı Hal Rüsum Tutanaklarını iptal etme yetkisi olmadığını, hal hakem heyeti ve toptancı hal konseyi hakkında yönetmelik, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından 5957 sayılı Sebze ve Meyveler İle Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticareti'nin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'a dayanılarak çıkarıldığını ve bahsi geçen yönetmeliğin 07/07/2012 tarihli ve 28346 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiğini, Yönetmeliğin AMAÇ VE KAPSAM başlıklı 1. maddesi şu şekilde olduğunu,
"MADDE 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı, hal hakem heyeti ile Toptancı Hal Konseyinin kuruluş ve çalışmalarına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir."
(2) Bu Yönetmelik, hal hakem heyetinin kuruluşunu, görev ve yetkilerini, kararlarını, bu kararlara karşı yapılacak itirazların şekil ve süresini, üyelerinin belirlenmesi ile bunların nitelikleri ve görev süresini, üyeliğin sona ermesini, Toptancı Hal Konseyinin oluşumunu, görevlerini, toplantı ve çalışma esaslarını, üyelerinin sayı ve niteliklerini ve hal hakem heyeti ile Toptancı Hal Konseyine ilişkin diğer hususları kapsar."Yönetmeliğin DAYANAK başlıklı 2. maddesi şu şekildedir:"MADDE 2 - (1) Bu Yönetmelik, 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 10 ve 15 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır."Hal Hakem Heyetinin yetki alanı ile görev ve yetkileri de söz konusu yönetmeliğin 4. ve 5. maddesi ile açık bir şekilde düzenlenmiştir. Yönetmeliğin "Kuruluş Ve Yetki Alanı" başlıklı 4. maddesinde aşağıdaki hükümler yer almaktadır: "MADDE 4 - (1) Hakem heyeti il merkezlerinde kurulur. Bakanlıkça gerekli görülen ilçe merkezlerinde de hakem heyeti kurulabilir.(2)İlçe merkezlerinde hakem heyeti kurulmasında, o yerdeki toptancı hali ve pazar yeri adedi, üretici ve meslek mensubu sayısı, işlem hacmi, uyuşmazlık sayısı ile bütçe imkânları gibi hususlar dikkate alınır.(3)İl hakem heyetinin yetki alanı il, ilçe hakem heyetinin yetki alanı ilçe sınırlarıdır. İlçe hakem heyetinin yetki alanı, bulunduğu il sınırları içindeki diğer ilçeleri kapsayacak şekilde il müdürlüğünün görüşü alınarak Bakanlıkça genişletilebilir veya daraltılabilir. " davalı ... Hal Hakem Heyeti Başkanlığının yetki alanının anılan Yönetmelik hükmü gereğince ... ili ile sınırlı olduğunu, hal böyle iken diğer davalıdan cezalı hal rüsumu alınmasına dair müvekkili ...' nın Encümen Kararının dayanağı olan cezalı hal rüsum tutanağının iptaline karar verme yetkisi bulunmadığını, müvekkili Belediye ile davalı arasındaki uyuşmazlığın çözümü idari yargı mercilerinin görev alanına girmekte olup ... Hal Hakem Heyeti Başkanlığı' nın bu hususta görevli ve yetkili olmadığını, Yönetmeliğin dayanağı olan 5957 sayılı Sebze Ve Meyveler İle Yeterli Arz Ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun 26.03.2010 tarihli 27533 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiğini, 5957 sayılı YASANIN 10. maddesinin şu şekilde olduğunu,
"Hal hakem heyeti ve Toptancı Hal Konseyi MADDE 10 - (1) Üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplannm kendi aralarında bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak ortaya çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacı yla il merkezlerinde bir hal hakem heyeti oluşturulur. Bakanlıkça gerekli görülen ilçe merkezlerinde de hal hakem heyeti oluşturulabilir.(5) Değeri "61.681,72 TL" (*) altında bulunan uyuşmazlıklarda, hal hakem heyetlerinebaşvuru zorunludur. Bu uyuşmazlıklarda heyetin vereceği kararlar ilam hükmündedir. Bu kararlar 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun ilamların yerine getirilmesi /) hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir. Taraflar, bu kararlara karşı on beş gün içinde hal hakem heyetinin bulunduğu yerde ticarî davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine itiraz edebilir. İtiraz, hal hakem heyeti kararının icrasını durdurmaz. Ancak, talep edilmesi şartıyla hâkim, hal hakem heyeti kararının icrasını tedbir yoluyla durdurabilir. Hal hakem heyeti kararlarına yapılan itiraz üzerine asliye ticaret mahkemesinin vereceği karar kesindir. (7) 14 üncü madde dışındaki tüm uyuşmazlıklar, hal hakem heyetinin görev ve yetkileri kapsamındadır. Toptancı hali yönetimi veya personelinin uygulamalarından veyahut toptancı hallerinin ve pazar yerlerinin yönetim ve işleyişinden kaynaklanan uyuşmazlıklar da bu kapsama dâhildir."Yine sebze ve meyve ticareti ve toptancı halleri hakkında yönetmelik de Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca 7 Temmuz 2012 tarihli ve 28346 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yönetmeliğin CEZALI HAL RÜSUMU başlıklı 47. maddede ise şu hükümler yer almaktadır: MADDE 47 - (1) Kanun, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olarak;a)(Değişik - R.G.: 1.7.2013 - 28694 / m.8) Sisteme bildirilmeden toptan alınıp satılan ya da toptancı halinde satılmak üzere bildirimde bulunup toptancı hali dışında toptan satılan, b)Sınaî üretimde kullanılmak veya ihraç edilmek üzere satın alınıp 41 inci maddenin sekizinci fıkrasına aykırı olarak bildirimde bulunulmadan iç piyasada satışa sunulan,c)Sisteme bildirilmeden perakende satılan,ç) Miktarına, değerine, üretim şekline veya künyesinde belirtilen diğer hususlara ilişkin gerçeğe aykırı beyanda bulunulan,mallar için hal rüsumu, tespitin yapıldığı yerdeki toptancı halinde o mallar için oluşan bir önceki gün birim fiyatlarının en yükseği, bir önceki gün fiyat oluşmamışsa o mallar için oluşan en son birim fiyatlarının en yükseği esas alınarak belirlenen toptan satış bedelinin yüzde yirmi beşi oranında cezalı olarak alınır. Yönetmeliğin bildirimci ve diğer kişiler ile bunların sisteme kaydı başlıklı 40. maddede ise şu hükümler yer almaktadır: MADDE 40 - (1) Bildirimciler, organik ve iyi tarım uygulamaları kapsamında üretilen sertifikalı ürünler dâhil bildirim miktarı veya üzerindeki sebze ve meyvelerin her ne şekilde olursa olsun alımı, satımı ve devrini yapan gerçek veya tüzel kişilerdir. Yönetmeliğin BİLDİRİM başlıklı 41.MADDESİNDE; "MADDE 41 - (1) Bildirim; bildirim miktarı veya üzerindeki malların üretildiği yerden veya girdiği gümrük kapısının bulunduğu yerden her ne sebeple olursa olsun şevkinden önce bildirimciler tarafından sisteme yapılan beyan işlemidir. Bildirim, ithal edilen mallar için malın girdiği gümrük kapısının bulunduğu yerdeki, diğer mallar için ise malın üretildiği yerdeki toptancı haline doğrudan başvurularak yapılır. Bildirim, sistem internet sayfası üzerinden çevrimiçi veya çağrı merkezi üzerinden telefonla da yapılabilir. Bildirim işlemi; toptancı haline doğrudan başvurularak yapılacak bildirimlerde, bildirimcinin veya yetkilendirdiği kişinin beyanına göre toptancı halinde görevli personelceSistem internet sayfası üzerinden çevrimiçi yapılacak bildirimlerde, doğrud bildirimcilerce, c) Çağrı merkezi üzerinden telefonla yapılacak bildirimlerde ise, bildirimcinin beyanına göre çağrı merkezinde görevli personelce, sistem üzerinden yapılır. Bildirim miktarı veya üzerindeki mallar, üretildiği yerden veya girdiği gümrük kapısının bulunduğu yerden her ne sebeple olursa olsun şevkinden önce sisteme bildirilmek zorundadır.", somut olayda müvekkili belediyenin zabıta ekiplerinin yaptığı denetim çalışmaları esnasında, sevkiyatı yapılan ürünlerin Hal Kayıt Sisteminden sorgulaması yapıldığını ve sisteme bildirim yapılmadığı anlaşıldığından farklı tarihlerde Cezalı Hal Rüsum Tutanakları düzenlendiğini, düzenlenen Cezalı Hal Rüsum Tutaklarının da Encümen'e havale edildiğini ve nihayetinde sayılı Encümen Kararları ile Hal Kayıt Sistemine bildirmeden toptan mal alıp sattığı gerekçesi ile davalı hakkında cezalı hal rüsumu alınmasına karar verildiğini, ... Hal Hakem Heyeti Başkanlığı tarafından alınan 01.02.2020 tarih ve 2020/... Dosya .nolu ve 2021/... K. sayılı karar ile talebin kabulüne karar verilerek firmanın şikayetinde haklı bulunduğuna karar verildiğini, ancak yönetmeliğin bildirim başlıklı 41/1 maddesin gereğince bildirim işleminin bildirim miktarı veya üzerindeki malların üretildiği yerden veya girdiği gümrük kapısının bulunduğu yerden her ne sebeple olursa olsun sevkinden önce yapılmasının zorunlu olduğunu, müvekkili Belediye Zabıta Ekiplerince yapılan denetim esnasında sistemden yapılan kontrolde malların künyesine farklı seferlerde toplam 10 kez rastlanmadığını, dolayısıyla bildirimin yapılmadığının tespit edildiğini, Kamyonun müvekkili Belediye ekiplerinin ... Gişeleri Beldesi üzerinde yaptığı denetime 10 kez takıldığını ve ... isimli firmanın Hal Kayıt sistemine bildirimde bulunmadan toptan mal alıp sattığının tespit tespit edildiğini, Yönetmeliğin 41/1 maddesi gereğince bildirime konu malların üretildiği yerden sevkedilmeden önce Hal Kayıt Sistemine bildirilmesi zorunlu olup; bildirimin nereye ve ne şekilde yapılacağı hususu da yine 41. maddede düzenlendiğini, 07/07/2012 tarih ve 28346 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Sebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Halleri Hakkındaki Yönetmeliğin 43. Maddesi'nde bildirimcilerin yükümlülükleri sayılmış olup hal kayıt sistemi tarafından gönderilen bilginin doğruluğunu kontrol etmek, eksiklik veya yanlışlıkların derhal düzeltilmesini sağlamak bildirimcilerin yükümlülükleri arasında olduğunu, Hal kayıt sistemi üzerinde yapılan incelemede, hatalı olarak bildirildiği iddia edilen künyenin satışa konu edildiği , künyenin tamamen tüketildiği veya herhangi bir düzenleyici işlem yapılmadığı dolayısıyla bildirimcinin yükümlülüklerine yerine getirmediğinin açıkça ortada olduğunu, buna ilişkin olarak ... Hal Hakem Heyeti Kararı'nda üyelerden ... çoğunluk görüşe katılmadığına ilişkin "karşı oy" kullandığını, buna ilişkin evrakların dilekçe ekinde mevcut olduğunu, sonuç olarak; müvekkili Belediyenin işleminde usul ve yasaya herhangi bir aykırılık bulunmadığını, öte yandan ... Hakem Heyeti Başkanlığı'nın ...'nın Encümen Kararının dayanağı olan Cezalı Hal Rüsumu Tutanağının iptaline karar verme yetkisi bulunmadığını belirterek ... Hal Hakem Heyeti Başkanlığı'nın 01.02.2021 tarih ve 2020/... Dosya nolu ve 2021/... K.sayılı kararının icrasının tedbiren durdurulmasına karar verilmesini, neticeten itirazlarının kabulü ile bahsi geçen kararın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; ... tarafından, 2021/... esas numarası ile açılan ve ... Hakem Heyetinde daha önce haklı bulunduğu cezalı hal rüsumuna ilişkin uyuşmazlık konusu ile ilgili açıklamalarının aşağıdaki şekilde olduğunu, ... Sebze Meyve Hali ... nolu iş yerinde Komisyoncu sıfatı ile faaliyette bulunduğunu, ... tarafından, aşağıda dökümünü yaptığı encümen kararları 2020/... nolu Encümen Kararı (... nolu tutanak) ile 312,50TL 2020/... nolu Encümen Kararı (... nolu tutanak) ile 450,00 TL 2020/... nolu Encümen Kararı (... nolu tutanak) ile 975,00 TL 2020/... nolu Encümen Kararı (...) nolu tutanak) ile 1.000,00TL 2020/... nolu Encümen Kararı (... nolu tutanak) ile 562,50 TL 2020/... nolu Encümen Kararı (... nolu tutanak) ile 1.425,00 TL 2020/... nolu Encümen Kararı (... nolu tutanak) ile 1.450,00 TL 2020/... nolu Encümen Kararı (... nolu tutanak) ile 1.800,00 TL 2020/... nolu Encümen kararı (... nolu tutanak) ile 2.200,00 TL 2020/... nolu Encümen Kararı (... nolu tutanak) ile 2.550,00 TL 2020/... nolu Encümen Kararı (... nolu tutanak) ile 725,00 TL olmak üzere iş yerine toplam 13.450,00TL tutarında cezalı hal rüsumu yansıtıldığını, ... Belediyesi denetim ekiplerince fiili bir denetim yapılmadığını, zabıta kontrol noktalarında araçlar durdurularak plaka üzerinden Hal Kayıt Sistemi sorgulaması yapılmakta ve araçların yalnızca fotoğrafları çekildiğini, araçlarda bulunan ürünlerin ne olduğu, cinsleri, miktarları, bu ürünlerin nereye ve kime gittiği konusunda, o esnada herhangi bir tespit yapılmadığı gibi araçta bulunan şoför veya kişilere de bu konularda hiçbir şey sorulmadan, hiçbir belge istenmeden ve hiçbir açıklama yapılmadan, yalnızca aracın fotoğrafı çekilmekte, encümen kararlarına dayanak oluşturan Cezalı Hal Rüsumu Tutanakları denetim esnasında, denetim mahallinde tutulmadığını, ertesi gün ya da birkaç gün sonra, denetim ekipleri tarafından, Hal Kayıt Sistemi üzerinden fotoğrafı çekilen araç plakası için yeniden bir sorgulama yapılmakta ve sisteme yaptıkları bildirimlerdeki bilgilere ulaşılarak bir veya birkaç gün önce durdurularak fotoğrafı çekilen araç ve ürünler için, sisteme yaptıkları bildirimlerdeki bilgiler kullanılarak geriye dönük tarihli tutanaklar tutulduğunu, tutanaklara, tarih ve saat olarak da, araç durdurulduğunda çekilen fotoğrafta yer alan tarih ve saat bilgisi yazıldığını ve sanki tutanak o tarihte, o saatte fiili bir denetim yapılarak doldurulmuş gibi davranıldığını, tutanakların tamamında 'gıyaben tutulduğu' ifadesinin bulunma nedeni de bu olduğunu, çünkü tutanak denetim tarihinde, mahalde tutulmamakta, sonradan geriye dönük tarihli olarak tutulmakta ve bu nedenle araç şoförü ya da araçta bulunan başka kişilerle birlikte tutma imkanı olmadığından gıyaben tutulduğu ifade edildiğini, oysaki o anda, o araçta haldeki birçok iş yerine ürün sevk edildiğini, şoförden bu mallara ait belgeler istenmediğinden, bu malların ne olduğu, kaç kg olduğu ve kime ait olduğu bilgisi alınmamakta ve nasıl olsa bu mallar kime gidiyorsa, kişiler sisteme bildirim yapacaklar, biz de bu bildirimler yapıldıktan sonra tutanaktaki tüm bilgileri rahatça doldurabiliriz' düşüncesi ve kolaycılığıyla usulsüz bir yol izlendiğini, bu durumda kötü niyetli olan ve rüsumdan kaçan kişi aynı zamanda cezadan da kurtulmuş ve kazançlı çıkmış olacağını, buna karşılık iyi niyetle hareket ederek malları sisteme dürüstçe bildiren kişiler mallara ait yasal rüsum bedellerini ödemenin yanı sıra bir de cezaya maruz kaldığını, Encümen karalarının ekinde yer alan ilgili tutanaklar incelendiğinde; bu tutanakların tamamının "gıyaben tutulduğunun" görüleceğini, oysa ki fiili denetimlerde araç durdurulmakta, şoförden araçta bulunan ürünlere ait sevk irsaliyesi, kantar fişi vb. belgeler alınmakta, tutanaklar bu belgelerde yer alan bilgilere göre doldurulmakta ve tutanaklar şoföre imzalatılmakta olduğunu, şoförün imzadan kaçındığı durumlarda ise bu durum tutanağa geçirilerek bir nüshası taraflarına iletilmek üzere şoföre verildiğini, daha önce gerek kendi firmasında, gerekse komşu hal esnafına ... Ereğli Belediyesi, ... Büyükşehir Belediyesi gibi belediyeler tarafından yapılan denetimlerde, tespitlerin fiilen yapıldığını, araçta bulunan şoför ve kişilerin beyanlarına başvurulduğunu ve tutanakların denetim mahallinde tutularak bir nüshası taraflarına iletilmek üzere şoföre verildiğini, ancak ... Belediyesinin gerek kendi iş yerine gerekse komşu iş yerlerinize gönderdiği Cezalı Hal Rüsumu Tutanaklarının tamamında denetimin gıyaben yapıldığının belirtildiğini, ekte adı geçen belediyelerin yaptığı denetimlere ait tutanakların incelemeye sunulduğunu, bu şekildeki denetim, tutanak ve encümen kararlarına hiçbir itirazlarının olmadığını, ancak ... Belediyesi denetim ekiplerinin, adeta oturduğu yerden, yalnızca Hal Kayıt sistemi üzerinden 1 gün önce fotoğrafını çektiği aracın plakası üzerinden 1gün sonra aynı sistem üzerinden sorgulama yapıp, yükümlülükleri doğrultusunda sisteme iyi niyetli olarak yaptıkları bildirmler üzerinden adeta oturduğu yerden taraflarına tutanak tutulması ve bu tutanakların da encümenden hiç sorgulanmadan aynen onaylanarak çıkması durumunun yasal mevzuata ve daha da önemlisi iş ahlakına uygun olmadığını, bu konunun 5957 sayılı Hal Kanunu kapsamında esastan incelenmesi için 15.10.2020 tarihinde ... Hal Hakem Heyetine yaptığı başvuru da bu süreç içerisinde sonuçlandığını ve ilgili Hakem Heyeti talebinde haklı olduğu yönünde karar alarak ... Belediyesinin ilgili encümen kararlarının iptali yönünde karar aldığını, denetimin fiilen yapılmadığının idarenin bizzat kendisi tarafından açıkça ifade edildiğini, ayrıca açıklamada, denetime giren araç sürücülerinden, araçta taşınan yükün ne olduğu, sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi ya da taşıma sözleşmesinin bulunup bulunmadığı varsa eğer araç sürücüsünden evrakların ibrazı istenir dendiğini, ancak adına düzenlenen tutanaklara ait denetimlerin hiçbirinde bu gerçekleştirilmediğini, eğer belirtildiği gibi araç şoföründen taşıma irsaliyesi sorulmuş olsa idi, ekte incelemeye sunduğu ve o esnada araçta şoför beraberinde bulunan 'yol belgesi' denetim ekiplerine ibraz edilecek ve bir nüshası denetim tutanaklarına ekleneceği, ancak bunun yapılmadığı, araçtaki ürünlerin, bunlara ait taşıma/sevk irsaliyesi vb hiçbir belge sorulmadığını ve hiçbir açıklama yapılmadığını, birkaç gün arayla yapılan 11 ayrı denetimin tamamında, bahsedilen bu evrakların hiçbirinin olmamasının şaşırtıcı bir durum olduğunu, ...'nın 2020/..., 2020/..., 2020/..., 2020/..., 2020/..., 2020/..., 2020/..., 2020/..., 2020/..., 2020/... ve 2020/... nolu Encümen Kararlarına, bu kararlara dayanak olan denetimlerin fiilen yapılmadığının ve tutulan Cezalı Hal Rüsumu Tutanaklarının usulüne uygun tutulmadığı gerekçesiyle ... Hal Hakem Heyetine ve ... 2. İdare Mahkemesine itirazlarda bulunduğunu ifade ederek davanın reddedilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava: Dava, ... Hal Hakem Heyeti' nin 01.02.2021 tarih ve 2020/... Dosya nolu ve 2021/... K.sayılı kararının iptali istemine ilişkindir.
... Vergi Mahkemesi' nin 2020/ ... E. 2021/... karar sayılı dosyası örneği dosyamız içerisinde mevcuttur.
... Belediyesi Zabıta Ekiplerince, ... ili, ... İlçesi ... Gişelerinde zabıta ekiplerince muhtelif tarihlerde yapılan kontrolde " Hal Kayıt Sistemine bildirilmeden toptan mal alma satma ya da toptancı halinde satmak üzere bildirimde bulunup toptancı hali dışında toptan mal satma" gerekçesi ile 27/07/2020 tarih ... nolu tutanak ile 150 kg bamya(taze) için 562,50 TL, 06/08/2020 tarih ... nolu tutanak ile 125 kg bamya(taze) için 312,50TL,07/08/2020 tarih ... nolu tutanak ile 390 kg bamya(taze)için 975,00 TL, 10/08/2020 tarih ... nolu tutanak ile 180 kg bamya(taze)için 450,00TL, 11/08/2020 tarih ... nolu tutanak ile 400 kg bamya(taze)için 1.000,00TL, 14/08/2020 tarih ... nolu tutanak ile 570 kg bamya(taze)için 1.425,00TL, 17/08/2020 tarih ... nolu tutanak ile 580 kg bamya(taze)için 1.450,00 TL, 19/08/2020 tarih ... nolu tutanak ile 720 kg bamya(taze)için 1.800,00 TL, 21/08/2020 tarih ... nolu tutanak ile 550 kg bamya(taze)için 2.200,00 TL, 31/08/2020 tarih ... nolu tutanak ile 600 kg bamya(taze)için 2.550,50 TL, olmak üzere toplamda 12.725,50 TL tutarında 7348 sayılı Ceza Hal Rüsum tutanağı düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Davalının şikayeti üzerine, ... Hal Hakem Heyeti'nin 01.02.2021 tarihli ve 2021/05 karar nolu kararı ile; ".... Belediyesi zabıta ekiplerince 27.07.2020, 06.08.2020, 07.08.2020, 10.08.2020, 11.08.2020,14.08.2020,17.08.2020,19.08.2020,21/08/2020,31.08.2020 tarihlerinde ...'da çeşitli noktalarda yapılan denetimlerde ... adına 10 adet cezalı hal rüsumu tutanağı ile toplam 4.265 kg bamya için 12.725,50 TL tutarında Cezalı Hal Rüsumu tutanağı düzenlendiği, söz konusu tutanaklar ve bu tutanaklarda yer alan bamya ürünleri için şikayetçi tarafından yapılan bildirimler incelenmiş ve bildirimlerin tamamının denetim saatinden sonra yapıldığı tespit edilmiştir. Denetimler neticesinde bir kısım tutanakların o anda, mahalde tutulmadığı, daha sonradan kişilerin / firmaların ilgili ürünleri HKS'ye bildirildikten sonra bildirim üzerinden tutanak tutulduğu yönünde genel bir usulden bahsedilmiştir. Bu şekilde yapılan denetimlerin ve akabinde tutulan Cezalı Hal Rüsumu Tutanakları usule aykırı olup bu tutanaklara dayanılarak kesilen cezaların da şekil yönünden eksik/ hatalı olduğundan " bahisle talebin kabulüne ve ...'nın ... sayılı encümen kararlarında yer alan para cezalarının iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.
Hal Hakem Heyeti ve Toptancı Hal Konseyi Hakkında Yönetmelik Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Yasanın 10 ve 15. maddelerine dayanılarak çıkarılmış ve 11.07.2012 tarihli ve 28350 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Hal Hakem Heyetinin yetki alanı ile görev ve yetkileri söz konusu yönetmeliğin 4. ve 5. maddeleri ile düzenlenmiştir. Yönetmeliğin " Kuruluş ve Yetki alanı" başlıklı 4. Maddesinin 3 fıkrasında " İl Hakem Heyetinin Yetki alanı İl , İlçe Hakem Heyetinin yetki alanı ilçe ile sınırlıdır. İlçe Hakem Heyetinin yetki alanı bulunduğu il sınırları içindeki diğer ilçeleri kapsayacak şekilde il müdürlüğünün görüşü alınarak Bakanlıkça genişletilebilir ve daraltılabilir" şeklinde yetki düzenlemesi yapılmıştır.
Mevcut yetki düzenlemesine göre ... Hal Hakem Heyetinin yetki alanı ... ili ile sınırlıdır. Davalı, bu karara karşı yetki itibarıyla ancak ... ili Hal Hakem Heyeti'ne itiraz etmesi gerekirken, yasal düzenlemeye aykırı olarak ... Müdürlüğü Hal Hakem Heyeti'ne itirazda bulunduğu, ... Müdürlüğü Hal Hakem Heyeti tarafından Hal Hakem Heyeti ve Toptancı Hal Konseyi Hakkında Yönetmeliğin 4.3. maddesi gözardı edilerek yetkili olmadığı halde ... Belediyesi Encümeninin kararının kaldırılmasına karar verdiği anlaşıldığından yetki yönünden hukuka uygun olmayan itiraza konu ... Hal Hakem Heyeti'nin 01.02.2021 tarihli ve 2021/... karar nolu kararının iptaline karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM
1-) İtirazın KABULÜ ile ... Hal Hakem Heyeti Başkanlığı'nın 01.02.2021 tarihli ve 2020/... Dosya ve 2021/... karar nolu kararının İPTALİNE,
2-)Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-)Davacı tarafından tedbir harcı olarak yatırılan 97,70-TL nin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4- Davacının yaptığı 313,00 TL posta masrafı, 59,30 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 372,30 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği 4.080 TL vekalet ücreti takdirine, bunun davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-)Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan bakiyenin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya/vekillerine iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 5957 sayılı yasanın 10/5 maddesi gereğince KESİN olarak oybirliğiyle karar verildi.13/07/2021
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır