T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/135 Esas
KARAR NO: 2022/191
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 01/03/2021
KARAR TARİHİ: 03/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkil banka ile davalı şirket arasında akdedilen 22/09/2016 tarih, ... tescil numaralı, ... sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesi ile mülkiyeti müvekkiline ait ... ...-40mm ... MAKİNESİNİN borçlu şirkete kiralandığını, bu kapsamda borçlu şirket ile müvekkili banka arasında kira ilişkisi mevcut olup kira bedellerinin ödenmemesi üzerine borçlu şirket ve kefillere ...Noterliği 25/12/2018 Tarihli ... Yevmiye Numaralı İhtarnamesi tebliğ edildiğini, 22/09/2016 tarih, ... tescil numaralı, ... sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesi ile mülkiyeti müvekkiline ait ... torna Tezgahı borçlu şirkete kiralandığını, bu kapsamda borçlu şirketin müvekkili banka arasında kira ilişkisi mevcut olup kira bedellerinin ödenmemesi üzerine borçlu şirket ve kefillere ...Noterliği 20/12/2018 Tarihli ... Yevmiye Numaralı İhtarnamesi tebliğ edildiğini, 01/11/2017 tarih, ... tescil numaralı ... sayılı Finansal Kiralama Sözleşmeleri ile mülkiyeti müvekkiline ait doğalgaz yanmalı vagonlu ısıl işlem fırınının borçlu şirkete kiralandığını, bu kapsamda borçlu şirketin müvekkili banka arasında kira ilişkisi mevcut olup kira bedellerinin ödenmemesi üzerine borçlu şirket ve kefillere ...Noterliği 20/12/2018 Tarihli ... Yevmiye Numaralı İhtarnamesi, tebliğ edildiğini, ... , ... ve ... sayılı finansal kiralama sözleşmesi gereğince ... ... ... Makinesi, ... Torna Tezgahı ve Doğalgaz Yanmalı Vagonlu Isıl İşlem Fırını Finansal kiralama yoluyla davalı şirkete kiralanmış ve teslim edilmiş olduğunu, davalı şirket kira borçları ile ferilerini ödemede temerrüde düştüğünü, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 31. Maddesi ve taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin ilgili maddeleri mucibince müvekkili banka tarafından ... Noterliği'nde 20/12/2018 Tarih ... Yevmiye No'lu, ...Noterliği'nde 20/12/2018 tarih ... yevmiye nolu ve ...Noterliği'nden 25/12/2018 tarih ... yevmiye nolu ihtar çekilmiş olup keşide edilen ihtarname ile 60 gün mehil verilmiş ve bu süre içerinde borcu ödemesi gerektiği aksi takdirde sözleşmenin feshedileceği ve fesih süresi sonundan itibaren 3 gün içerisinde sözleşme konusu malların teslim edilmesi gerektiği ihtar edildiğini, davalı şirket tarafından herhangi bir ödeme yapılmamakla beraber Finansal Kiralamaya konu mallar müvekkile teslim edilmediğini, bunun üzerine davalı hakkında kiralama konusu malların tedbiren müvekkili bankaya teslimine ilişkin ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/ ... D.İş dosyasından 10.02.2021 tarihinde ihtiyati tedbir kararı alınmış olup işbu karar 17.02.2021 tarihinde .... İcra Müdürlüğü 2021/... E. Sayılı dosyasıyla işleme konulmuş ve ... İcra Müdürlüğü'ne 17/02/2021 tarihinde 2021/... sayılı talimat yazıldığını, müvekkili bankanın işbu dava tarihi itibariyle fazlaya ve maddi hataya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla beraber davalı şirketten 157.875,00 -EURO (1.410.723,6375-TL) alacaklı olduğunu, finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklı borçlarını ve ferilerini davalının ödememesi sonucunda sözleşme fiilen sona erdiğini, davalının kiralanan üzerindeki zilyetliği haklılığını yitirmiş, haksız, kötüniyetli, vasıtasız zilyetliğe dönüştüğünü, anılan nedenlerle ihtara rağmen davalının borçlarını ödeyememesi, mallarını ve kiralananları müvekkile teslim etmemesi nedeniyle mevcut finansal kiralama sözleşmesinin feshinin tespit edilmesi gereği hasıl olduğunu, sözleşmenin feshi tespit edildikten sonra mülkiyeti müvekkili bankaya ait olan malların teslimi gerektiğini, talimat yazılan icra müdürlüğünce ve esas icra müdürlüğünce ihtiyati tedbir kararı infaz edildiğinde mallar yerinde bulunamazsa yani iade ve teslimi mümkün olmaz ise malların bedelinin (İİK m.24 gereği) davalıdan alınarak müvekkili bankaya verilmesi gerektiğini, yargılama esnasında ortaya çıkacak durumlar karşısında sözleşmeden doğan veya munzam zararlarımıza ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; davalı ile müvekkili banka arasında akdedilen; ..., ... ve ... sayılı finansal kiralama sözleşmelerinin feshedildiğinin tespitine, mülkiyeti müvekkil bankaya ait; ... ... MM ... MAKİNESİ, ... ... TORNA TEZGAHI ve DOĞALGAZ YANMALI VAGONLU ISIL İŞLEM FIRINI bütün standart ekipmanları ve aksesuarlarıyla birlikte müvekkili bankaya aidiyetinin tespiti ile taraflarına aynen iade ve teslimine, ....Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/87 D.İş ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşene kadar devamına, aynen iade ve teslimi mümkün olmayan malların bedelinin (İİK m.24 gereği) davalıdan alınarak müvekkili bankaya verilmesine, yargılama masrafları ve ücreti vekaletin davalıya tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı tarafın davalı müvekkili şirket ile arasında imzalanan Finansal Kiralama Sözleşmesi uyarınca ödemelerin yapılmadığı iddiası ile sözleşmenin fesholduğunun tespiti, sözleşme konusu makineler ve aparatların kendisine iade ve teslimi, aynen iade ve teslimi mümkün olmayan malların ise bedelinin kendisine verilmesi talepli ikame ettiği işbu dava haksız ve mesnetsiz olup reddi gerektiğini, davacının aynen iadenin mümkün olmaması halinde malların bedelini talep etmekte olup bu konuda zorunlu arabuluculuk başvuru şartını yerine getirmediğini, davanın bu kapsamda usulden reddi gerektiğini, Türk Ticaret Kanununun 5/A maddesinin 1. Fıkrası uyarınca: Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olduğunu, davacının aynen iadenin mümkün olmaması halinde malların bedeli talebi bu kanun uyarınca bir miktar paranın ödenmesine dair bir talep olup dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartı olduğunu, bu doğrultuda davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerektiğini, müvekkili şirketin konkordato sürecinde olduğunu, konkordato tasdikine ilişkin ... Asliye Ticaret Mahkemesi ‘nin 2018/... E. sayılı dosyasından müvekkil şirket hakkında; 05.12.2018 tarihinde geçici mühlet, 18.04.2019 tarihinde kesin mühlet ve 03.12.2020 tarihinde konkordato tasdiki kararı verildiğini, davacının talepleri haksız ,mesnetsiz ve fahiş olduğunu, davacının taleplerinin yasaya uygun olmadığını, sözleşmenin feshinin yersiz olduğunu, bu durum yapılacak yargılama neticesinde anlaşılacağını, belirterek açıklanan nedenler ile usul yönünden reddine, esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Dava, 6361 sayılı Yasa' nın 31. maddelerine dayalı açılmış olup, finansal kiralama konusu malların davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkindir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... D.İş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbirin kabulü yönünde karar verildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi ... mahkememize sunmuş olduğu 20/08/2021 tarihli bilirkişi raporunda neticeten; "davacı finansal kiralama şirketinin ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süreler içerisinde yaptırıldığı, defterlerin usulüne uygun tutulduğu, sahibi lehine delil olma niteliği taşıdığı, HMK 222.Madde hükmü gözetilerek takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, davalı kiracının Finansal Kiralama Sözleşmesi gereği ödemelerini yapmamak suretiyle temerrüde düştüğü, ihtarname gönderildiği, 60 günlük ödeme süresi tanındığı, verilen sürenin sonunda ödeme yapmadığı ve sözleşmenin fesih olduğu, Fesih tarihi itibariyle ..., ..., No.lu Finansal Kiralama Sözleşmeleri’nden kaynaklanan toplam borcun 148.849,19 EUR olduğu, ... No.lu Düzenleme Şeklinde Sözleşmesi’ne istinaden davalı şirkete kiralamaya verilen ... ... mm ... MAKİNESİ’nın ,... No.lu Düzenleme Şeklinde Sözleşmesi’ne istinaden davalı şirkete kiralamaya verilen ... TORNA TEZGAHI ... No.lu Düzenleme Şeklinde Sözleşmesi’ne DOĞALGAZ YANMALI VAGONLU ISIL İŞLEM FIRINI’nın Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 32. ve Finansal Kiralama Sözleşmesi’nin 56. Maddeleri uyarınca davalıya İADE EDİLMESİ koşullarının oluştuğu, dolayısıyla bahse konu menkul malın davalı tarafından davacıya iade edilmesinde hukuki bir engelin kalmamış olduğu engelin kalmamış olduğu sonuç ve kanaatine varılmış olmakla birlikte 15.03.2018 tarih ve 30361 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan ve 14.03.2018 tarihinde yürürlüğe giren İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 35. Maddesi ile belirtilen Finansal kiralama konusu malların iadesinin ertelenmesi hususunun değerlendirilmesi mahkemenin takdirinde" olduğu yönünde görüş bildirmiştir.
Sözleşmede yazılı malın davacı tarafından sunulan belgelere göre, kiralayan davacı tarafından davalı - kiracıya teslim edildiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafça davalıya ....Noterliği'nin 20/12/2018 tarihli noterliğinden 20/12/2018 tarih ...-... yevmiye nolu ve ...Noterliğinde 25/12/2018 tarih ... yevmiye sayılı ihtarlarının çekilerek 60 günlük mehil verilerek kira borcunun ödenmesi aksi halde sözleşmenin fesholunacağı bildirilmiştir. Tebligatın muhatabın adresten taşındığından bahisle bila tebliğ iade edildiği anlaşılmıştır. İhtarnamenin taraflar arasında yapılan Finansal Kiralama anlaşmalarında belirtilen adrese gönderildiği, 6361 Sayılı Yasının 33/4 maddesi gereğince kiralayan tarafından kiracıya gönderilecek noter ihtarnamelerinin tebliği yönünden İİK'nun 68/b maddesinin uygulanacağı , İİK'nun 68/b maddesine göre de sözleşmede bildirilen adresin değişmesi durumunda, adres değişikliği bildirilmediği takdirde eski adrese gönderilen bildirimlerin geçerli kabul edileceği anlaşılmakla muhataba tebligatın yapılmış sayılacağı mahkememizce kabul edilmiştir.
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 23/1. maddesinde finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayan finansal kiralama şirketine ait olduğu açıkça düzenlenmiş olup, feshedilen finansal kiralama sözleşmesine konu mallar, kiralama şirketlerine ait olup bu mallar konkordato talep edilen şirketin mülkiyetinde değildir. Konkordato mahkemesince bu mallara dair verilmiş bir tedbir kararı da bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Finansal Kiralama konusu mal 6361 sayılı Kanun 31. maddeleri gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1.maddesi hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı Kanunun 31/1 maddesine göre "Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir."
Aynı Kanunun 33/1 maddesine göre "Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür." hükmü öngörülmüştür. Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... D.iş Sayılı kararı, ....Noterliği'nin 20/12/2018 tarihli ... ,... yevmiye nolu ve ...Noterliğinde 25/12/2018 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnameleri ve tüm dosya içeriğine göre, davacı ...Ş ile davalı ...Ş. arasında; Finansal Kurumlar Birliği nezdinde 22/09/2016 tarih, ... tescil numaralı, ... sözleşme numaralı, 22/09/2016 tarih, ... tescil numaralı, ... sözleşme numaralı ve 01/11/2017 tarih, ... tescil numaralı ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmeleri akdedilmiş olduğu, kiralamanın konusunu; ... ... Mm ... Makinesi, ... Torna Tezgahı ,doğalgaz Yanmalı Vagonlu Isıl İşlem Fırını emtialarının oluşturduğu, tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında tanzim olunan finansal kiralama sözleşmesi gereği davaya konu malların davalı kiracıya teslim edildiği, davalı-kiracının kira bedellerini ödemeyerek temerrüde düştüğü, keşide edilen ihtarnamelere rağmen kendisine verilen 60 günlük süre içerisinde borcunu ödemediği, dava konusu mallarında süresinde davacıya iade edilmediği, davalının üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğinden taraflar arasındaki sözleşmenin fesh olduğu ve mal iadesi koşullarının oluştuğu anlaşılmakla; davanın kabulüne, ... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2021/... Değişik iş sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbirin karar kesinleşinceye kadar devamına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davacı tarafından davalı aleyhine acılan davanın KABULÜNE ,
-... ... MAKİNESİ
-... TORNA TEZGAHI
-DOĞALGAZ YANMALI VAGONLU ISIL İŞLEM FIRINI ile standart ekipmanları ile aksesuarlarının davacıya aynen iadesine ,
İhtiyati tedbirin karar kesinleşinceye kadar DEVAMINA ,
2-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 153.708,15 TL karar harcından peşin alınan 24.091,64 TL ile 14.335,41 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 38.427,05 TL 'nin mahsubu ile geri kalan 115.281,10 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3- Davacının yaptığı 84,75 TL posta masrafı, 1.500 TL bilirkişi ücreti, 59,30 TL başvurma harcı , 8,50 TL vekalet harcı, 24.091,64 TL peşin harç 14.335,41 TL tamamlamak harcı olmak üzere toplam 40.079,60 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği 104.327,81 TL vekalet ücreti takdirine, bunun davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5- Taraf vekillerince yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın, avansı yatıran tarafa karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair, davacı vekillerinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.03/03/2022
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır