T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/252 Esas
KARAR NO: 2022/810
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/04/2021
KARAR TARİHİ: 20/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... San ve Tic. Ltd. Ştiden mal karşılığı dava konusu ... Bankası ... Şubesine ait 31/03/2020 vadeli ... çek nolu 4.700,00 TL bedelli çeki aldığını, ancak söz konusu çekin de bulunduğu çanta müvekkilinin aracından 30/04/2019 tarihinde çalındığını, müvekkilinin derhal polis merkezine çeklerinin de içinde olduğu çantanın çalındığını bildirdiğini, müvekkilinin söz konusu çekin elinden rızası dışında çıkması sebebiyle ödeme yasağı talepli olarak mahkememizin 2019/221 esas sayılı dosyası ile 06/05/2019 tarihinde hasımsız olarak kıymetli evrak iptali davası açtığını, mahkememiz tarafından ödeme yasağı kararının verildiği ve bu kararın bankaya bildirildiğini, ayrıca Türkiye Sicil Gazetesine çekleri elinde bulunduranların ilk ilandan itibaren 3 ay içinde mahkememize başvurulması aksi halde çeklerin iptal edileceği kararıyla 3 kez ilan yaptırıldığını, söz konusu çeki aldığı ... San ve Tic. Ltd. Ştiden aldığı kaşeli imzalı belgede de çek bedeli ve keşide tarihinin görülmekte olduğunu bildirip, dava konusu ... Bankası ... Şubesine ait 31/03/2020 vadeli ... çek nolu 4.700,00 TL bedelli çekin müvekkiline iadesine karar verilmesini, müvekkilinin iş bu çekle ilgili hamil olduğunun tespitine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu çeki ticari ilişki neticesinde ciro ve teslim yolu ile dava dışı şahıs/şirketten teslim aldığını, bu hususun celp edilecek çek örneği ve ticari defter ve kayıtlar üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi ile sübuta ereceğini, ikame edilen dava ile müvekkilinin iktisapta ağır kusurlu bulunduğunun da ileri sürülememiş olduğunu, ikame edilen davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, bunun yanı sıra davaya konu çekin ibrazında tahsil edilmiş olduğunu, artık çek yaprağının iadesinden söz etmenin de mümkün olmadığını, kaldı ki çekin bedelinin tahsil tarihinin üzerinden 1 yılı aşkın süre geçtikten sonra davanın ikame edildiğini, huzurdaki davada zamanaşımının söz konusu olduğunu bildirip, huzurdaki davanın zamanaşımından reddine karar verilmesini, davanın esastan reddine karar verilmesini, mahkeme masraf ve vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
6102 sayılı TTK’nın 790. maddesinde; "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır." aynı kanunun 792. Maddesinde ise "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790’ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde davaya konu keşidecisi dava dışı ... Turizm olan ... Bankası ... Şubesine ait 31/01/2020 keşide tarihli ... çek numaralı 4.700 TL bedelli çeki davacının çekin lehtarı olan dava dışı ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'ye sattığı mallar karşılığında aldığının, çekin davacının aracında iken çalındığının, çekin davacının rızası dışında elinden çıktığının, meşru ve yetkili hamilin davacı olduğunun beyan edilerek davaya konu çekin davacıya iadesine karar verilmesinin talep edildiği, ... Bankası Genel Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği, müzekkere cevabında davaya konu çekin ön ve arka yüzünü gösterir fotokopinin sunulduğu, çek fotokopisi incelendiğinde davaya konu çekin keşidecisinin dava dışı ... İnşaat Taahhüt Turizm, lehtarının dava dışı ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti olduğu çekin arka yüzünde ilk olarak lehtarın cirosunun bulunduğu, lehtarın cirosundan sonra sırasıyla dava dışı ... , dava dışı ... , dava dışı ... AŞ, dava dışı... Organizasyon, dava dışı ... Sanayi ve Tic Ltd. Şti'nin ve davalının cirosunun bulunduğu, çekin en son olarak davalı tarafından kaşelenerek imzalandığı, çek ciro silsilesi yönünden incelendiğinde davacı adına yapılmış bir cironun ve ciro silsilesinde davacının isim ve imzasının bulunmadığı, ciro silsilesinde şeklen bir kopukluk olmadığı, ciro silsilesinden davalının yetkili hamil olarak görüldüğü, davacı tarafça davaya konu çekin lehtar tarafından kendilerine verildiği beyan edilerek dava dilekçesinin ekinde lehtarın kaşe ve imzasının bulunduğu yazılı bir belgenin sunulduğu, mahkememizce tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verildiği, davacı vekiline bilirkişi ücretini yatırmak üzere iki haftalık kesin süre verildiği, davacı tarafça verilen kesin süre içerisinde bilirkişi ücretinin yatırılmadığı ve ticari defterlerin de sunulmadığı bu nedenle inceleme yapılamadığı, meşru ve yetkili hamilin kendisi olduğunun ve davalının çeki kötüniyetli olarak iktisap ettiğinin davacı tarafça ispat edilmesi gerektiği, yukarıda da açıklandığı üzere ciro silsilesinde herhangi bir kopukluk olmadığı, en son davalının kaşe ve imzasının bulunduğu, ciro silsilesinde davacının isminin ve imzasının bulunmadığı, ciro silsilesinden davalının yetkili hamil olarak görüldüğü, meşru ve yetkili hamilin kendisi olduğunun ve davalının çeki kötüniyetli olarak iktisap ettiğinin davacı tarafça ispat edilemediği anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda yazılı gerekçe doğrultusunda;
1-Davanın Reddine,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 80,70 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 80,26 TL harcın mahsubu ile 0,44-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden ...Ü.T göre hesaplanan 4.700,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (... Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.20/12/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır