T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/304 Esas
KARAR NO:2025/629
MAHKEMEMİZ DOSYASI İLE BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN ... ESAS SAYILI DOSYASINDA:
DAVA:Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:26/05/2021
KARAR TARİHİ:29/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalı yan .... icra Müdürlüğünün 2021/... Esas numaralı Kambiyo takibi ile davalı alacaklı yan müvekkile Kambiyo takibine dayalı Ödeme emri gönderdiğini, ödeme emrinin henüz tarafına tebliğ edilmediğini, müvekkilinin e-devlet kaydında gördüğünü, çek keşidesi ve imzalanmasının baba ... tarafından verilen vekâletname ile oğul ... tarafından yapıldığını, takip alacaklısı davalı şirkete borcunun olmadığını, müvekkilinin yeni ... Eczanesinin sahibi olduğunu, işyerinin eczane olduğunu, davalı alacaklı yanın ise eczane ile bir ilgisi ve alakası olmadığını, verilen ticari çekin karşılığında hiçbir mal ve hizmet alınmadığını, gerek dava konusu çek ve gerekse de başka birkaç tane çek davalının eline sehven geçtiğini, geri vermesi gerekirken sahte paraflar ile bedeli de değiştirerek icraya konulduğunu, alacaklı yandan mal ve hizmet alınmadığını, borç olmadığını, bu husus defter kayıtları ile ispat edileceğini, diğer yandan Kambiyo takibine esas çek ... Bankası ... Şubesi tacir sıfatı ile verildiğini, "...” ...” seri no lu 09.04.2021 keşide ta rihli, 90.000.00 TL bedelli, keşidecisi ..., Lehtarı ... Makine Kimya Tic LDT ŞT olan çektir. Ancak çek bedeli yazı ve rakam ile değiştirilip Elli Bin TL yapıldığını, çek üzerinde yapılan bu değişiklik üzerindeki Paraf imzalar müvekkile ya da vekâletname ile yetkilendirilmiş oğlu ...a ait olmadığını, kaldı ki çekler de müvekkilin iradesi dışında lehtar elinde bulunmadığını, neticeten İc.İf.K 170/A gereği çekin üzerindeki paraf imza müvekkiline ait olmadığını, çekin çek vasfında olmadığını, bu hususun resen gözetilecek bir husus olduğunu, yapılacak imza incelemesi ile bu ortaya çıkacağını, takibe esas evrak çek vasfında olmadığı için kambiyo senetlerine mahsus takip yolu ile icra takibi yapılması hukuka aykırı olduğunu, bu yönü ile de takip talebinin iptali edilmesi gerektiğini, borcunun olmadığını, alacaklı yana böyle bir borcumuzun olmaması, çekin bedelsiz olarak alacaklı uhdesinde bulunması sebebiyle taraf defterleri üzerinde yapılacak inceleme sonucu borcumuzun olmadığının tespitine karar verilmesini, çek üzerindeki meblağ değişikliği ile ilgili paraf imzaların müvekkil ve yetkili oğluna ait olmaması sebebiyle çekin çek özelliğini kaybettiğini, kambiyo takibine konu olamayacağı da nazara alınarak İc.İf.K 170/A gereği Kambiyo takibinin iptaline ve alacaklı yana borcunun olmadığının tespitine karar verilmesini, davalı alacaklının % 20 kötü niyet tazminatı ile tecziyesine karar verilmesini, muhakeme giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalıya usulüne uygun tebligat çıkartılmış, ancak süresi içinde cevap dilekçesi sunmamıştır.
MAHKEMEMİZ DOSYASI İLE BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN ... ESAS SAYILI DOSYASINDA:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı tarafından T.... ... Şubesi ... Seri Nolu 90.000,00 TL: bedelli 30.04.2021 keşide tarihli çeki Davalı ... Mak. Kimya Tic. Ve Ltd. Şti.'ne Davacı oğlu tarafından verildiği, dava konusu çekin 10 günlük ibraz süresinde bankaya teslim edilmediği, Davalı Alacaklı Şirketin Davacı'nın işlettiği Eczane ile ilgisi ve alakası olmadığı ve verilen çekin ticari olarak hiçbir mal ve hizmet karşılığı olmadığı, bu ve benzeri birkaç çekin Davalı'nın eline sehven geçtiğini, Davacı'nın Davalı Alacaklı yandan mal ve hizmet almadığını, borcu olmadığını ve ticari defter kayıtlarının bu durumu ispat edeceğini, Dava konusu çek süresinde bankaya ibraz edilmediğinden arkası yazdırılmadığı için çek vasfında olmadığını, Alacağın varlığı ispatı Davalı üzerine olduğundan, Alacaklı yana borcumuz olmadığını tespitine, Davalı Alacaklının %20 kötü niyet tazminat, mahkeme giderleri ve vekalet ücretinin Davalıya tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve etmiştir.
CEVAP:
Davalıya usulüne uygun tebligat çıkartılmış, ancak süresi içinde cevap dilekçesi sunmamıştır.
MAHKEMEMİZ DOSYASI İLE BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DOSYASINDA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Yeni ... Eczanesinin sahibi olduğunu, sağlık sorunları sebebiyle özellikle mali işlerini oğlu ...'ın yönettiğini, bu çerçevede olmak üzere müvekkilinin oğlu ... ... Bankası ... Şubesindeki Ticari Çek hesabından ... seri no lu 90.000.00 TL bedelli 30.04.2021 keşide tarihli çeki davalı ... Makine Kimya Ticaret ve Ldt. Şti.'ne verdiğini, dava konusu çekin 10 günlük ibraz süresinde bankaya da ibraz edilmediğini, Beyoğlu ... Noterliğinin 2 Haziran 2021 gün ve ... Yevmiye nolu ihtarnamesi ile durumun bankaya bildirildiğini, “Çekin vadesinin geçtiği, vade üzerinde bizim bir tarih değişikliği ve parafımızın olmadığı, bankaya ibraz edilir ise arkasının yazılmaması gerektiği” şeklinde ihtar edildiğini, tüm bunlara rağmen davalı şirket çekin üzerinde tahrifat yapıp vadeyi 30.06.2021 olarak değiştirerek bankaya ibraz ettiğini, 07.07.2021 tarihinde bankaca “çekin arkasına tahrifat olduğu için arkasının yazılamadığı” şerh edildiğini, buna rağmen davalı yan .... İcra Müdürlüğü ... Esas numarası ile müvekkili aleyhine kambiyo takibi yaptığını, yapılan bu Kambiyo takibinin kanuna aykırı olduğu, çek üzerinde tahrifat olduğu ve çekin çek vasfında olmadığı gerekçeleri ile şikayeten Kambiyo takibinin iptali için .... İcra Hukuk Hakimliği ... Esas Sayılı dosya ile dava açtıklarını, davalı alacaklı yanın ise Eczane ile bir ilgisi ve alakası olmadığını, verilen ticari çekin karşılığında hiçbir mal ve hizmet alınmadığını, gerek dava konusu çek ve gerekse de başka birkaç tane çekin davalının eline sehven geçtiğini, geri vermesi gereken çekler olduğunu, alacaklı yandan mal ve hizmet alınmadığını, borç olmadığını, İİK 170/A gereği dava konusu çek süresinde bankaya ibraz edilerek arkası yazdırılmadığı için çek vasfında olmadığını, esasında alacağın varlığı ile ilgili ispat yükü de davalı çek lehtarında olduğunu, dava konusu keşide tarihi 30.06.2021 olarak tahrif edilen çek ile ilgili 25.05.2021 tarihinde İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosya ile İİK 72/2 gereği tedbir talepli olarak dava açıldığını, bu dosyanın İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosya ile tensiben birleştirilmesini, İİK 72/2. Madde gereği %15 teminat karşılığı tedbiren icra takibinin durdurulmasını, alacaklı yana böyle bir borçlarının olmaması, çekin bedelsiz olarak alacaklı uhdesinde bulunması sebebiyle öncelikli ispat yükünün davalı lehtar da olduğu savından hareket ile akabinde taraf defterleri üzerinde yapılacak inceleme sonucu borçlarının olmadığının tespitine, çekin süresinde bankaya ibraz edilmemiş olması sebebiyle dava konusu çekin çek özelliğini kaybettiğini, kambiyo takibine konu olamayacağı da nazara alınarak İİK 170/A gereği alacaklı yana borçlarının olmadığının tespitine, davalı alacaklının % 20 kötü niyet tazminatı ile tecziyesine, karar verilerek, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalıya usulüne uygun tebligat çıkartılmış, ancak süresi içinde cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER:
... ... İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına, .... Aile Mahkemesine, ... ... İlçe Seçim Kuruluna, Türkiye ... ... Şubesine, ... ... Sanayi Şubesine, ... Bankası ... Şubesine, ... Bankası ... ... Şubesine, İstanbul Noter Odası Başkanlığına, ... Belediye Başkanlığına, ... İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına, ... İlçe Nüfus Müdürlüğüne, ... Tapu Müdürlüğüne, müzekkereler yazılarak, davacı asil ...'ın -TC:... imza örneklerinin celbine karar verilmiş ve yazı cevapları dosyamız arasına ve ilgili evrak asılları Mahkememiz kasasına alınmıştır.
... Bankası ... Şubesine müzekkere yazılarak, 30/06/2021 Günlü ... Seri Numaralı 90.000,00.-TL Bedelli Çek ve 09/04/2021 Keşide Tarihli, ... Seri Nolu 50.000,00.-TL Bedelli Çekin bilgileri sorulmuş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesine dosyamız gönderilmiş ve 17/04/2023 tarihinde rapor aldırılmış ve dosyamız arasına alınmıştır.
06/09/2024 tarihinde mahkememizce Mali Müşavir bilirkişi vasıtası ile bilirkişi raporu aldırılmış ve dosyamız arasına alınmıştır.
23/06/2025 tarihinde mahkememizce grafoloji uzmanı bilirkişi vasıtası ile bilirkişi raporu aldırılmış ve dosyamız arasına alınmıştır.
GEREKÇE:
Asıl dava, .... İcra Müdürlüğü’nün 2021/... Esas sayılı takip dosyasında davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti; birleşen Mahkememiz ... Esas sayılı dosyasında dava, ... 30/04/2021 tarihli ... seri numaralı 90.000 TL bedelli çek yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ve birleşen .... ATM’nin ... Esas sayılı dosyasında dava, .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasında davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
İcra İflas Kanunu md. 72’ye göre borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz. Borçlu, menfi tespit davası zımnında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir.
Menfi tespit davalarında davacı borçlu, davalı alacaklı ile arasında hiçbir hukuki ilişki bulunmadığını, borcun hiç doğmadığını iddia ediyorsa ispat yükü davalı alacaklı üzerindedir. Ancak davacı borçlu hukuki ilişkiyi ve borcu kabul etmekle beraber başka bir sebepten ötürü geçersiz olduğunu veya borcun sona erdiğini iddia ediyorsa ispat yükü davacı borçlu üzerindedir.
Menfi tespit davasının sonucuna göre davacı borçlu lehine tazminata hükmedilebilmesi için alacaklının borçlu hakkında icra takibinde bulunmuş olması, icra takibinin haksız ve kötü niyetle yapılmış olması ve borçlunun tazminat talebinde bulunmuş olması gerekir.
Borçlu aleyhine tazminata hükmedilebilmesi için ise icra takibinin durdurulması için tedbir kararı verilmiş ve bu kararın fiilen uygulanmış olması gerekir.
Asıl davaya konu takip dosyasının incelenmesinde takibin usul ve yasaya uygun olduğu görülmüştür. Takip, ... 09/04/2021 tarihli ... seri numaralı ve 50.000TL bedelli çeke dayanmaktadır. Davacı çekin keşidecisi, davalı ise çekin lehtarı konumundadır. Davacı çekin bedel kısmının sahte paraf ile değiştirildiğini ve çek karşılığı herhangi bir hizmet veya mal alınmadığını iddia ederek menfi tespit talebinde bulunmuştur. Takip dosyasına ilişkin yapılan yargılamada .... İHM’nin ... Esas sayılı dosyasında davacının imza itirazının kabul edildiği ve takibin durmasına karar verildiği görülmüştür. İcra mahkemesi kararı, ispat yükü üzerinde bulunan davalının imzanın davacıya ait olduğunu ispatlayamamasına dayanmakta olup, masraf yatırılmadığından bilirkişi incelemesi yapılamadığı görülmüştür.
Birleşen iki davaya konu çek aslında aynı çektir. Birleşen ... Esas sayılı dosyada icra takibi bulunmamakta olup, yalnızca çek için menfi tespit talep edilmişken; birleşen ... Esas sayılı dosyada çekin tarih kısmında tahrifat yapılmak suretiyle icraya konulması sebebiyle menfi tespit talep edilmiştir. Çeklerin seri numaralarının aynı olması sebebiyle aynı çek olduğu anlaşılmış, icraya konulan çekte 30/04/2021 olan tarihin 30/06/2021 olarak düzeltildiği görülmüştür. .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasına ilişkin .... İHM’nin ... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucu, çekin kambiyo vasfında olmaması sebebiyle takibin iptaline karar verildiği ve kararın kesinleştiği görülmüştür.
Tarafların ticari kayıtlarının incelenmesi için mahkememizce usulüne uygun olarak bilirkişi kararı verilmiş, davacı taraf ticari defterlerini ibraz etmiş, ancak davalı taraf ticari defterlerini ibrazdan kaçınmıştır. İncelenen davacı ticari kayıtlarında dava konusu çeklere ilişkin kayıt bulunmadığı, davacı ve davalı arasında herhangi ticari bir ilişkinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Çekler üzerinde grafoloji uzmanı bilirkişi tarafından yapılan incelemede imzaların davacıya veya davacının vekili olan oğluna ait olmadığı tespit edilmiştir. Çeklerin üzerindeki imzaların davacıya veya vekiline ait olmaması ile taraflar arasında ticari ilişkinin bulunmaması sebebiyle, aksinin davalı tarafından ispat edilemediği de gözetilerek davacının çekler sebebiyle davalıya borçlu olmadığına karar verilmiştir.
Her ne kadar icra mahkemelerince takibin durmasına ve takibin iptaline karar verilmişse de, icra mahkemesi kararlarının maddi yönden kesin hüküm oluşturmaması sebebiyle mahkememizce davacının takip dosyalarında davalıya borçlu olmadığı şeklinde hüküm kurulmuştur. Birleşen dosyalardaki çekler aynı olsa bile, tarih kısmında yapılan tahrifat ile çekin takibe konulması sebebiyle, davacının iki farklı menfi tespit davası açmasında hukukî yararının bulunduğu kabul edilerek birleşen iki davanın da kabulüne karar verilmiştir. Taraflar arasında ticari ilişki bulunmaması, imzaların davacıya ait olmaması ve davalının lehtar olması sebebiyle bu durumu bilebilecek konumda olması gözetilerek kötü niyetli olduğu anlaşıldığından davacının kötü niyet tazminatı taleplerinin kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
A-Asıl dava yönünden:
1-Davanın kabulüne, davacının davalıya ... Bankası 09/04/2021 tarihli ... seri numaralı 50.000 TL bedelli çeke dayalı olarak başlatılan .... İcra Müdürlüğü’nün 2021/... Esas sayılı takip dosyasında borçlu olmadığının tespitine,
2-10.000 TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
B-Birleşen Mahkememiz ... Esas sayılı dava yönünden:
1-Davanın kabulüne, davacının davalıya ... Bankası 30/04/2021 tarihli ... seri numaralı 90.000 TL bedelli çek sebebiyle borçlu olmadığının tespitine,
2-18.000 TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
C-Birleşen .... ATM ... Esas sayılı dava yönünden:
1-Davanın kabulüne, davacının davalıya ... Bankası 30/06/2021 tarihli ... seri numaralı 90.000 TL bedelli çeke dayalı olarak başlatılan .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasında borçlu olmadığının tespitine,
2-18.000 TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
A-Asıl dava yönünden:
1-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 3.415,50-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.218,88-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 2.196,62-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
2-Davacı tarafından yapılan; 59,30-TL Başvuru Harcı, 853,88-TL Peşin/nisbi Harcı, 18.900,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.710,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 21.523,18TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
B-Birleşen Mahkememiz ... Esas sayılı dava yönünden:
1-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 6.147,90-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.536,98-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 4.610,92-TL harcın birleşen dosya davalısından alınarak hazineye irad kaydına,
2-Birleşen dosya Davacısı tarafından yapılan; 59,30-TL Başvuru Harcı, 1.536,98-TL Peşin/nisbi Harcı, 800,00-TL Bilirkişi ücreti, 890,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 3.286,28TL'nin birleşen dosya davalısından alınarak birleşen dosya davacısına verilmesine,
3-Birleşen dosya Davacısı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin birleşen dosya davalısından alınarak birleşen dosya davacısına verilmesine,
C-Birleşen .... ATM ... Esas sayılı dava yönünden:
1-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 6.147,90-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.536,98-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 4.610,92-TL harcın birleşen dosya davalısından alınarak hazineye irad kaydına,
2-Birleşen dosya Davacısı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 1.536,98-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 1.617,68TL'nin birleşen dosya davalısından alınarak birleşen dosya davacısına verilmesine,
3-Birleşen dosya Davacısı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin birleşen dosya davalısından alınarak birleşen dosya davacısına verilmesine,
4-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/09/2025
Katip ...
Hakim ...