T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/... Esas
KARAR NO: 2022/181
DAVA: Çek İptali Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 25/12/2020
BİRLEŞEN ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2021/... ESAS 2021/...
KARAR SAYILI DOSYASI
DAVA: Çek İptali Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 23/02/2021
KARAR TARİHİ: 28/02/2022
Dosyanın .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas, 2021/... Karar, 31/03/2021 tarihli yetkisizlik kararı ile mahkememizin 2021/... Esas sırasına kaydı yapılarak mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptalinin iptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/... E. 2021/... K. Sayılı dosyasında davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ticari ilişkileri kapsamında ... Ltd. Şti'den keşidecisi ...Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti olan ... Şubesine ait ... seri numaralı 30/11/2020 keşide tarihli 40.000,00-TL bedelli çeki teslim aldığını müvekkilinin 04/12/2020 tarihinde çek bedelinin tahsili için çeki ... Bankası ... Şubesine ibraz ettiğini, ancak banka şubesinin çekin arkasına şerh düşürerek çeki müvekkiline iade ettiğini, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/... Esas sayılı dosyasında çekin iptaline karar verildiğini, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/... Esas sayılı dosyasında verilen çek iptal kararının iptaline karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/... E. 2021/... K. Sayılı dosyasında davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde öne sürülen iddiaları kabul etmediklerini davanın yetkisiz mahkemede ikame edildiğinden reddi gerektiğini, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... E. sayılı dosyası kapsamında ödeme yasağı yönünde verilen ihtiyati tedbir kararı, ticaret sicil gazetesinde yapılmış olan ilanlar 56 adet factoring şirketine gönderilen ilan mailleri mevcut olmasına rağmen davacı tarafından çeki elinde bulundurduğuna dair bildirim yapmadığını kötü niyetli olduğunu, ayrıca yetkili hamilin tespit edilmesi hususunda inceleme yapılmak üzere istirdat davası açıldığını ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... E. sayılı dosyasın devam ettiğini, davacının huzurdaki davayı ikame etmekte hukuki yararının olmadığını davanın dava şartı yokluğundan reddedilmesi gerektiğini öncelikle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, davanın usulden reddini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın usulden reddini, dava konusu çeke ilişkin verilen ihtiyati tedbir kararı nedeniyle uğradıkları zararlara karşılık olarak; davacının çek bedelinin %20 sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/... Esas 2021/... Karar Sayılı dosyasında davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ticari ilişkileri kapsamında ... Ltd.Şti den ciro yoluyla devralmış olduğu keşidecisinin ... Ltd Şti olan ... ... Şubesine ait ... Seri No'lu 30.12.2020 keşide tarihli 40.000.-TL bedelli çek ve ... Şubesine ait ... Seri No'lu 30.11.2020 keşide tarihli çek için ... Asliye Ticaret Mah.2020/... E sayılı dosyasından açılan zayi nedeniyle çek iptal davasında çeklerin iptaline karar verildiğini, ... Şubesine ait ... Seri No'lu 30.11.2020 keşide tarihli 40.000,00 TL bedelli çek için taraflarıyca çek iptalinin iptali davası açılmış olup ....Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/... E.sayılı dosyasından yargılamasının devam ettiğini, dava konusu ... Seri No'lu 30.12.2020 keşide tarihli 40.000.-TL bedelli çekin ise taraflarına yeni ulaşmış olup iş bu çek içinde çek iptali davası açarak aralarındaki fiili ve hukuki birliktelik nedeniyle ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/... E.sayılı dosyasıyla birleştirilmesini talep ettiklerini, ... Asliye Ticaret Mah.2020/... E sayılı dosyasından iptaline karar verilen çekin ellerinde olup bu çekten kaynaklı alacaklarının tahsili için ... Asliye Ticaret Mah.2020/... E sayılı dosyasından verilen iptal kararının iptal edilmesi gerektiğini beyanla dosyaların birleştirilmesini talep etmiştir.
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/... Esas 2021/... Karar Sayılı dosyasında davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde öne sürülen iddiaları kabul etmediklerini davanın yetkisiz mahkemede ikame edildiğinden reddi gerektiğini, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... E. sayılı dosyası kapsamında ödeme yasağı yönünde verilen ihtiyati tedbir kararı, ticaret sicil gazetesinde yapılmış olan ilanlar 56 adet factoring şirketine gönderilen ilan mailleri mevcut olmasına rağmen; davacı tarafından çeki elinde bulundurduğuna dair bildirim yapmadığını kötü niyetli olduğunu, ayrıca yetkili hamilin tespit edilmesi hususunda inceleme yapılmak üzere istirdat davası açıldığını ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... E. sayılı dosyasın devam ettiğini, davacının huzurdaki davayı ikame etmekte hukuki yararının olmadığını davanın dava şartı yokluğundan reddedilmesi gerektiğini öncelikle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, davanın usulden reddini, haksız ve hukuki dayanaktan yosun davanın usulden reddini, dava konusu çeke ilişkin verilen ihtiyati tedbir kararı nedeniyle uğradıkları zararlara karşılık olarak; davacının çek bedelinin %20 sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Asıl ve birleşen dosyada dava, davalının zayi nedeniyle çekin iptali için açtığı hasımsız davada aldığı ilamın ortadan kaldırılması istemine ilişkindir.
Dosyanın ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas, 2021/... Karar, 31/03/2021 tarihli yetkisizlik kararı ile mahkememize tevzi edildiği, bu dosya ile ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/... Esas 2021/... Karar sayılı dosyanın birleştirildiği ve 15/11/2021 tarihli celsede .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/... Esas sayılı dosyasının ön incelemesinin yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
Dosya kapsamındaki dava dilekçesi ve ekleri, asıl ve birleşen dosya ile dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... E. Sayılı dosyasının UYAP üzerinden celp edildiği, yapılan incelemesinde; davacı ... tarafından ... A.Ş. ... /BURSA şubesine ait keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. olan ... çek seri no'lu, 30/11/2020 tarihli, 40.000,00 TL bedelli, ... A.Ş. ... /BURSA şubesine ait keşidecisi ... Ticaret Ltd. Şti. olan ... çek seri no'lu, 31/12/2020 tarihli 40.000,00 TL bedelli çek, ... A.Ş ... /BURSA şubesine ait keşidecisi ... ... olan ... çek seri no'lu, 31/01/2021 tarihli 40.000,00 TL bedelli, ... A.Ş ... şubesine ait keşidecisi ... Ltd. Şti. olan ... çek seri no'lu, 25/12/2020 tarihli, 46.373,14 TL bedelli çeklerin iptaline ilişkin çek iptali davası açıldığı görülmüştür. Mahkemece 01/12/2020 tarihli kararı ile dava konusu çeklerin iptal edildiği anlaşılmıştır. Asıl ve birleşen dosya davacısının iş bu dava dosyasına 10/12/2020 tarihli ... A.Ş. ... /BURSA şubesine ait ... çek seri no'lu, 30/11/2020 tarihli, 40.000,00 TL bedelli çek yönünden müdahale talepli dilekçesini sunduğu görülmüştür.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/ ... E. Sayılı dosyasının UYAP üzerinden celp edildiği, yapılan incelemesinde; davacı ... tarafından davalı ... aleyhine ... A.Ş. ... /BURSA şubesine ait ... çek seri no'lu, 30/11/2020 tarihli, 40.000,00 TL bedelli çekin davalıdan istirdadı talepli dava açıldığı görülmüş, yargılamanın halen devam ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememize yetkisizlik ile gelen işbu dosyanın uyuşmazlık noktasının da bahsedilen bu çeklerden; ... A.Ş. ... /Bursa şubesine ait keşidecisi ... Ltd. Şti. olan ... çek seri no'lu, 30/11/2020 tarihli, 40.000,00 TL bedelli ve ... A.Ş. ... /Bursa şubesine ait keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. olan ... çek seri no'lu, 31/12/2020 tarihli 40.000,00 TL bedelli çeklere yönelik verilen iptal kararların iptaline ilişkindir.
Davacı, yetkili meşru hamili olduğu çekin davalı tarafça zayi nedeniyle çek iptali davasına konu edildiğini ve çekin iptaline karar verildiğini, söz konusu çekin tahsil edilmesi için çek hakkında verilmiş iptal kararının kaldırılması gerektiğini talep etmiş, davalı ise, davanın reddini savunmuştur.
Doktrine ve Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, kıymetli evrakların bu bağlamda çeklerin iptaline ilişkin davalar, hasımsız olarak açılır ve çekişmesiz yargıya dahil dava türlerindendir. Bu nedenle, iptal kararı aleyhine yasa yollarına başvurulsa dahi maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaz ve dolayısıyla da hasımlı olarak açılacak bir iptal davası sonucunda verilecek kararla değiştirilebilir ya da ortadan kaldırılabilir. Dolayısıyla çekin ziya ve iptali kararları iyiniyetli 3.kişinin alacaklılık sıfatına halel getirmediğinden çekin gerçek hamili olan zilyedi senedin iptali kararının iptalini her zaman talep edilebilir.
Dava konusu ... çek seri no'lu, 30/11/2020 tarihli, 40.000,00 TL bedelli ve ... çek seri no'lu, 31/12/2020 tarihli 40.000,00 TL bedelli çeklerin incelenmesinde, her iki çekte de keşidecisi ... Ltd. Şti. olup, çekin arkasında davalı lehtar şirketin cirosunun bulunduğu ve sırasıyla ... Ltd.Şti, ... , ... Ltd.Şti, son cironun davacı ... tarafından yapıldığı görülmüştür. ... seri numaralı çek 04/12/2020 tarihinde, ... seri numaralı çek 07/01/2021 tarihinde davacı şirket yetkilisi tarafından bankaya ibraz edilmiştir. Mahkemece 01/12/2020 tarihinde çek iptali davasında kabul kararı verildiği anlaşılmıştır.
6102 sayılı TTK.'nın 790. Maddesi ve yine TTK.'nın 792. Maddeleri uyarınca, bu haliyle iptal edilen çeklerin davacının elinde mevcut olduğu, her ne kadar ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... E. 2020/... K. Sayılı dosyası ile dava konusu çeklerin iptaline ilişkin karar verilmiş ise de, somut olayda, davacının çekin yetkili meşru hamili olduğu, davalının, çekin rızası hilafına elinden çıktığı ve çekin en son hamili olan davacının kötüniyetli ve iktisapta ağır kusurlu olduğu dosya kapsamıyla ispat edilemediğinden açılan asıl ve birleşen davaların kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Ayrıca, hasımsız açılan ve maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmeyen çek iptali davasında verilen kararın iptalinin (ortadan kaldırılmasının) çekin meşru ve gerçek hamili tarafından hasım gösterilmek her zaman istenebileceği ve dolayısıyla davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden söz edilemeyeceğinden kendisini vekille temsil ettiren davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Asıl .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas, 2021/... Karar sayılı davanın KABULÜ ile,
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/12/2020 tarih, 2020/... Esas 2020/... Karar sayılı ilamı ile verilen ... şubesine ait keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Limited şirketi olan ... çek seri numaralı 30/11/2020 keşide tarihli 40.000,00.-TL bedelli ÇEKİN İPTALİ KARARININ İPTALİNE,
Asıl dosya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas, 2021/... Karar sayılı dosyada verilen 25/12/2020 tarihli tedbir kararının hüküm kesinleşinceye dek devamına,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.732,40.-TL Karar ve İlam Harcından, peşin harç olan 683,10.-TL'nin mahsup edilerek eksik kalan 2.049,30-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 683,10.-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5.100,00 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan posta ve tebligat gideri 112,00-TL, 54,40-TL başvuru harcı, 7,80.-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 174,20.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar kesinleştiğinde yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının yatıranlara iadesine,
2-Birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... Esas, 2021/... Karar sayılı davanın KABULÜ ile ,
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/12/2020 tarih, 2020/... Esas 2020/... Karar sayılı ilamı ile verilen ... şubesine ait keşidecisi ... Limited şirketi olan ... çek seri numaralı 31/12/2020 keşide tarihli 40.000,00.-TL bedelli ÇEKİN İPTALİ KARARININ İPTALİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.732,40.-TL Karar ve İlam Harcından, peşin harç olan 683,10.-TL'nin mahsup edilerek eksik kalan 2.049,30-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 683,10.-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5.100,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 59,30-TL başvuru harcı, 8,50.-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 67,80.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar kesinleştiğinde yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının yatıranlara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, (Davacı vekili e-duruşma ile katılmakla) kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/02/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır