T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/330 Esas
KARAR NO: 2022/177 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/06/2021
KARAR TARİHİ: 25/02/2022
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine mahkememizde açılan davada yapılan açık yargılamalar neticesinde ;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... ile davalı ...- ... arasında ekte sunulan proforma faturaya konu çorap örme makinelerinin satışı konusunda anlaşma sağlandığını, söz konusu anlaşma uyarınca müvekkili makine bedelini ödeme, davalı ise söz konusu anlaşma uyarınca müvekkili makine bedelini ödeme, davalı ise söz konusu makineleri müvekkiline teslim etmem yükümlülüğü altına girdiğini, taraflara arasındaki anlaşmaya göre bir adet makine bedeli 7.500 Euro olarak kararlaştırıldığını, taraflar arasındaki anlaşmaya istinaden düzenlenen ve makine bedellerini gösterir proforma faturayı dava dilekçesi ekinde sunduklarını, müvekkili şirket tarafından 06/08/2018 tarihinde, taraflar arasında her ne kadar anlaşma döviz olarak yapılmışsa da o tarihteki 1 Euro karşılığı 5.9405 TL hesap edilerek söz konusu tarihte euro karşılığı olarak 500.000,00 TL'yi davalı hesabına gönderdiğini, ancak davalı tarafından ödemenin yapıldığı ertesi gün 07/08/2018 tarihinde müvekkil tarafından yapılan ödemenin 247.500,00 TL'si iade edildiğini, davalı, her ne kadar 12 adet makine için anlaşılmışsa da söz konusu makinelerin hepsini davacıya teslim edemeyeceğini ve yalnızca şimdilik 4 adetini teslim edebileceğini belirterek para iadesi yaptığını belirttiğini, müvekkili tarafından faturada yazılı kur üzerinden euro karşılığı Türk Lirası olarak 500.000,00 TL ödeme yapılmış, davalı tarafından 247.500,00 TL iade edilmiş ve 192.472,20 TL tutarında da fatura kesildiğini, iade edilen tutar ve kesilen fatura bedeli toplam 439.972,20 TL olup müvekkilinin ödediği 500.000,00 TL tutarından düşülmesi ile toplam 60.027,80 TL bunun da fatura tarihindeki euro karşılığı 10.104 Euro olup söz konusu tutar davalı uhdesinde tutulduğunu, söz konusu bedelin iadesi için gerek yazılı gerek sözlü olarak davalı ihtar edilmişse de öncelikle davalı ihtar edilmişse de öncelikle davalı tarafında bedeli iade edileceği belirtilmiş de her defasında başka bahaneler ileri sürülerek ödemeden imtina edilmiş ve işbu dava tarihi itibariyle de davalı tarafından ödeme yapılmadığını, taraflar arasındaki ilişki bundan ibaret olup tanık dinletilmesine ilişkin karar verilmesi halinde isim ve adreslerini bildireceklerini tanıklar ile de bu husus sabit hale geldiğini, söz konusu borcun ödemesi hususunda davalı yazılı ve sözlü olarak uyarılmasına karşın davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmayınca davalı aleyhine ... 21.İcra Müdürlüğünün ...E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borçlu tarafından icra takibine 18/02/2021 tarihinde borcu bulunmadığından bahisle itirazda bulunulmuş olup takip durduğunu, davalı borçlu aleyhine yapılan icra takibine davalı tarafından haksız ve icra takibine konu alacağın tahsilini sürüncemede bırakmak kastıyla haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, açıklanan nedenlerle huzurda görülen dava ile davalı- borçlunun haksız ve kötü niyetli itirazının iptalini ve davalı aleyhine icra inkar tazminatı talep etme zorunluluğu hasıl olduğunu, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla yapılacak yargılama sonucunda davalı borçlunun aleyhine başlatılmış olan ... 21.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasına vaki icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak yapmış olduğu itirazının iptaline, alacağın %20'sinden az olmamak koşulu ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı aleyhine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
BEYAN: Davalı vermiş olduğu beyan dilekçesinde özetle dava dilekçesinin vekile tebliğ edilmesi gerekirken asile tebliğ edildiği, bu sebeple dilekçelerinin zamanında verildiğinin kabul edilmesini talep ettikleri, satış ilişkisinin davacının iddia ettiği gibi gerçekleşmediği, davacının davalıdan ... Bankasından temin edilen teşvik kredisiyle mal satın almak istediği, bu amaçla davalı tarafından davacıya proforma fatura kesidiği, ilgili banka tarafından tahsis edilen 500.000 TL kredinin davacı tarafından davalıya ödendiği, proforma faturada belirtilen 12 makinenin hazır edildiği, Müşterinin şimdilik 4 makineyi alabileceğini diğerleri almak istemediğini beyan etmesi üzerine bu makineler alınana kadar satım bedelinin 247.500 TL'sinin emaneten kendisine verilmesini istediğini bu sebeple bu talebin kabul edilerek bedelin bu miktarının gönderildiği, davacının diğer makinelerin bedellerini ödemediği, olayda davacının makineleri teslim almaması sebebiyle alacaklı temerrüdüne düştüğü, makinelerin halen hazır durumda beklediği makinelerin hazır olmadığı ve sadece 4 adedinin alınacağı yönündeki iddianın gerçeği yansıtmadığı, davacının yazılı belge sunmadığı, makineleri teslim almanın davacının sorumluluğunda olduğu, bunun yerine getirilmediği, TTK md 18'de belirtilen şartları taşıyan bir ihtarın bulunmadığı belirtilerek davanın reddi ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Davadaki, uyuşmazlığın konusunun, Çorap örme makine satışı ile alakalı makinelerin tesliminin yapılıp yapılmadığı, ücretinin ödenip ödenmediği, bakiye alacağın bulunup bulunmadığı, ödenilen ücretin iadesinin yapılıp yapılmadığı, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Dava dilekçesi, beyan dilekçeleri, ... 21.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası sureti ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir. Dosyamıza getirtilen ... 21.İcra Müdürlüğünün... E. sayılı dosyasının suretinin incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 10.104,00 Euro toplam alacak, üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67/1 maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı vekilinin usulsüz tebligata yönelik beyanları incelenmekle dosya incelendiğinde usulüne uygun tebligatın yapılması ve süresi geçtikten sonra cevap dilekçesinin verildiği görülmekle dava konusu iddia olunan hususların HMK 128 maddesi gereğince davalı tarafça inkar etmiş sayılmasına, inkar çerçevesinde savunmalarını yapabileceğinin ihtar edildiği görülmüştür.
Mahkememizce oluşturulan ara kararı gereği dosyanın nihai rapor için bilirkişiler Borçlar Mev.Nit.Hesap Uzmanı ... ve Mali Müşavir ... tarafından verilen 18/01/2022 tarihli raporda sonuç ve özet olarak, davacı şirketin incelenen Ticari Defterlerinden Açılış- Kapanış Tasdiki zorunlu olan Yevmiye, Defter-i Kebir ve Envanter Defterlerinin 2018 ve 2019 Mali yıllarına Defterlerinin 2018 ve 2019 Mali yıllarına ait Açılış Noter Tasdiklerinin ve Yevmiye Defterlerinin Kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı görülmüş olup tüm defterlerin kendi içlerinde birbirini teyid ettiği, genel kabul görmüş muhasebe esas ve tekniğine uygun tutulduğu, defterlerin davacı lehine delil teşkil etmesi kararı Sayın Mahkemenin kararı olduğunu, davacı şirketin kayıtlarına göre Davalı'dan toplam faturalara konu cari hesap alacağının 60.027,80 Alacaklı olduğunu cari hesap alacağının ödenmediği belirttiklerini, davalı defterlerinin tasdik durumuna ilişkin bilgi istenmiş olmakla birlikte, davalı tarafından tutulan işletme defterinde tek kaydın bulunduğu, bu kaydın davalı tarafından davacıya kesilen fatura olduğu, bu hususun davacı defterinde de bulunması sebebiyle, onay aranmasının gerekmediği kabul edilerek değerlendirme yapılmıştır. Davacı'nın dava dilekçesi ekinde verdiği Cari Hesap Tablosu ile “yerinde inceleme” sonucu oluşan cari hesap dökümleri göre Davacı, Davalı'dan 60.027,80.TL Alacaklı olduğu görülmektedir. Alacağın konusunun taraflar arasında 12 makine olarak oluşan sözleşmenin bilahare 4 makine ile sınırlı hale gelmesi olduğunun tespit edildiği, Davalı tarafından yapılan iadede 8 makineye yönelik ödemenin iade edildi bildirildiği, buna karşılık tahsil edilen bedel, kesilen fatura ve iade edilen miktar sonrasında, davalı uhdesinde 60.027,80 TL kaldığı, belirtilen miktarın iadesinin gerektiği, yukarıdan beri yapılan açıklamalar kapsamında Davacı'nın takip tarihi itibari ile Davalı'dan 60.027,80 TL alacaklı olduğu, takip öncesi faiz talep edilmediği, takip sonrası faizin tarafların niteliği gereği ticari faiz olarak belirlenmesinin uygun olacağı, icra-inkar tazminatına konusunda takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine ayrı ayrı tebliğ edilmiştir. Davalı vekili 26/01/2022 tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesi ibraz etmiştir. Davacı vekili 07/02/2022 tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna beyan ve itiraz dilekçesi ibraz etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde, ticari defterlerin kanıt olması, bu defterlerin Ticaret Kanunu'nun öngördüğü şartlar içinde tacirin lehinde veya aleyhinde olarak kullanılması ve ticari bir uyuşmazlığında hükme esas teşkil etmesidir. Böylelikle ticari bir uyuşmazlıkta ticari defter kaydı, uyuşmazlığın çözümünde yazılı bir kanıt aracıdır. Tacirin tuttuğu bütün defterlerdeki kayıtların birbirine uygun olması, birbirini tutması ve doğrulaması şarttır. Ayrıca ticari defterlerin kanuna uygun olarak tutulmuş olması yanında tasdike tabi olan ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin de Ticaret Kanununda belirtilen sürelerde ve şekillerde yapılmış olması gerekmektedir. Aksi takdirde defterler, sahipleri lehine kanıt olma niteliklerini kaybederler. Bir ticari ilişki ve bu ilişkiden kaynaklı alacağın olduğunu iddia eden taraf yazılı belgeler ile ispat etmesi gereklidir. İspatın konusu, ispat yükünün kimde olduğu ve ispat vasıtalarının neler olduğu HMK 187,190 ve 200. Maddeleri ayrıca HMK Madde 222 de Ticari defterlerinin ibrazı ve delil olması açısından ilgili düzenlemeler mevcuttur.Somut uyuşmazlıkta; taraflar arasında alım satıma yönelik ilişkin sözleşme bulunduğu anlaşıldığı, davacı tarafından sunulan ve davalı tarafından da kabul edilen 30/07/2018 tarihli proforma faturada söz konusu makinelerin her biri 4 adet olmak üzere 200 iğneli, 220 iğneli ve 240 iğneli Sentoni çorap örme makineleri olduğu, davalı tarafından 06.08.2018 tarih ve 219800 numaralı 192.472,20 TL bedelli fatura kesildiği ve faturanın 4 adet 240 iğneli çorap örme makinesine ilişkin olduğu ve TL olarak kesildiği, 07.08.2018 tarihinde davalı tarafından davacıya 247.500 TL miktarlı bir EFT yapıldığı, tarafların ticari defter kayıtlarını usulüne uygun tutulmuş olduğu lehlerine delil oluşturduğu, iade edilecek tutara ilişkin değerlendirmenin diğer delillerle beraber yapılması gerektiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki proforma fatura ile belirlenen 90.000 EUR + KDV miktarlı 12 makineyi konu alan bir sözleşme olduğu yönünde uyuşmazlık bulunmamaktadır. Her iki tarafta 500.000 TL ödemenin bu amaçla yapıldığını beyan etmektedir. Ancak uyuşmazlık oluşturan nokta 12 makine yerine 4 makine teslimi ile yetinilmesi hususunun hangi şekilde gerçekleştiğidir. Davalı tarafından 247.500 TL iadeye yönelik EFT'nin incelenmesinde “8 makine için yapılan geri iade” açıklamasının yer aldığı ve bu açıklamanın tarafların üzerinde irade uyumu gerçekleşen ödenen bedelin 12 makine için olduğu esası sonrasında, bunların 4 tanesi için sözleşmenin ayakta kalıp, 8 makine için sözleşmenin ortadan kalktığı yönünde değerlendirme yapılmıştır.Bu durumda davacı tarafından fazla ödemenin dikkate alınması gerekmektedir. Taraflar arasında ayakta kalan 4 makineye ilişkin davalı tarafından kesilen fatura miktarı ile iade miktarı toplandığında 247.500 +192.472,20 = 439,972,20 TL olduğu ve bu miktar yapılan ödeme miktarı olan 500.000 TL'den çıkartıldığında; 500.000,00 TL - 439.972,20 TL = 60.027,80 TL sonradan ortadan kalkmış sözleşme sebebiyle fazla ödenen miktar olduğu, ödemenin TL olarak yapılmış olması karşısında, iadenin ancak TL olarak talep edilmesi mümkün olabileceği, zenginleşmenin EURO cinsinde olmadığı kanaatine varılmıştır. Davalının 07.08.2018 tarihi itibariyle zenginleşmesi 60.027,80 TL olup iadenin TBK md. 117 hükmüne göre sebepsiz zenginleşme tarihi itibariyle faizi ile iadesi istenebileceği ancak davacının takipte işlemiş faiz alacağı talebi olmadığı için takip tarihinden itibaren belirlenen alacağa avans faiz işletilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu, dosyadaki fatura ve sözleşmeler ile tüm belgeler göz önüne alındığında davacının davalıdan takip tarihi itibariyle 60.027,80TL asıl alacaklı olduğu bu nedenle yapılan icra takibine konu olabilecek alacak miktarının Mahkememizce alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği ve rapor yerinde görülmekle, açılan davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Tarafların ticari şirket olması ve ticari faaliyetleri çerçevesindeki ücret talepleri ile birlikte 3095 sayılı kanunun 2/II maddesi uyarınca avans faiz talep edebilecekleri tespit edilmiştir. İcra ve İflas Kanunu' nun 67. maddesinin 2. fıkrası hükmünce, inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Bunlardan başka, alacağın likit ve belli olması da gerekir. Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlar bilinmekte ya da bilinmesi gerekmekte, böylece borçlu tarafından borcun tutarının tahkik ve tayini mümkün ise; başka bir ifadeyle borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. Somut olay bakımından da alacağın likit ve borçlu tarafından belirlenebilir olması nedeniyle icra inkar tazminatına da hükmetmek gerekmiştir..
HUAK 18/A-(13) Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır. (...)" ve (14). Fıkrası: " Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No:... sayılı dosyasından 25.05.2021 tarihli ... sıra nolu Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda arabulucuya 1320 TL tarife bedeli üzerinden kesilen davalı ve davacı aleyhine kabul red oranında arabulucuk giderlerinin de yükletilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda belirtilen gerekçeler uyarınca;
1-Davacı tarafından davalı aleyhine açılan DAVANIN KISMEN KABULÜ ile;
... 21. İcra Müdürlüğünün ...E. Sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 60.027,80 TL alacak üzerinden ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek avans faizi üzerinden DEVAMINA,
2-Asıl alacağın %20'si oranındaki 12.005,56 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 8.604,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 5.100,00 -TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Alınması gereken 4.100,50-TL harcın peşin alınan 1.092,32 TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 3.008,18 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.092,32 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı vekili tarafından yapılan posta-tebligat gideri toplamı 30,45 TL ile 2 Adet bilirkişi ücreti 3.000,00-TL, 59,30.-TL başvuru harcı, 8,50-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 3.098,25 -TL yargılama giderinin davacının haklı çıktığı oran itibari ile hesap edilen 2.056,30 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanacak 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul red oranında 443,92 TL sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanacak 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul red oranında 876,08 TL sinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
10-Davalı vekili tarafından yapılan 8,50 TL yargılama giderinden davalının haklı çıktığı oran itibari ile hesap edilen 2,85 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
11-Karar kesinleştiğinde yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının yatıranlara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/02/2022 25/02/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır