T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/339 Esas
KARAR NO : 2024/651
DAVA : İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/06/2021
DAVA : İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/06/2021
KARAR TARİHİ : 24/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Mahkememizin asıl dava dosyasında davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde; .... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas sayılı icra dosyası ile davalı banka aleyhine, teminat mektubunun icraya konulması suretiyle davacı kurum adına başlatılan icra takibine karşı, davalı banka tarafından itiraz edilerek takibin durdurulduğunu, davacı tarafça ... Arabuluculuk Bürosu' nun 2020/... Büro dosya numarası ile arabulucuya başvurulduğunu, yapılan görüşme neticesinde anlaşmaya varılamadığını, bu nedenle iş bu davanın açıldığını, davalı banka tarafından verilen 08/07/2011 tarihli, ... sayılı 1.438.000,00-TL değerindeki teminat mektubunun süresinin; talepleri üzerine en son 30.01.2018 tarihine kadar ertelendiğini, teminat mektubu süre uzatma talebinin davalı banka tarafından reddedildiğini, ancak davalı banka tarafından davacı tarafa verilmiş olan teminat mektubunun ilk talepte ödeme kaydı içeren bir teminat mektubu olduğunu, bu tip banka teminat mektuplarında bankanın, muhatabın talebi üzerine herhangi bir itiraza mahal vermeden ve muhataptan teminat mektubuna dayanarak talepte bulunma hakkının olduğunu ispat etmesine gerek kalmadan ödeme yapmayı taahhüt ettiğini, bankanın, yalnızca şekli anlamda inceleme yapma yetkisine sahip olduğunu, esasa ilişkin herhangi bir inceleme yapma hak ve yetkisine sahip olmadığını, usulüne uygun ödeme talebi ile karşılaştığında kural olarak herhangi bir def’i ve itirazda bulunmadan muhatabının ödeme talebini yerine getirmek zorunda olduğunu, bankanın muhataba ödeme yapmasından sonra, lehtar ile muhatap arasında ödemenin haksız olduğu yolunda bir ihtilaf ortayı çıkar ise, lehtarın ödemeden sonra dava hakkına sahip olacağını, söz konusu teminat mektubu metninde “…... LTD. ŞTİ. İle İdareniz arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akıbet ve kanuni sonuçları dikkate alınmaksızın, yukarıda yazılı tutarı ilk yazılı talebiniz üzerine derhal ve gecikmeksizin idarenize veya emrinize nakden ve tamamen talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faiziyle birlikte ödeyeceğimizi ....A.Ş’nin imza atmaya yetkili temsilcisi ve sorumlusu sıfatıyla ve ....A.Ş ad ve hesabına taahhüt ve beyan ederiz…” denilmek suretiyle davalı banka tarafından, davacı tarafa ilk talepte ödeme taahhüdü verildiğini ancak sonradan, yasal süresi içerisinde teminat mektubunun süresinin uzatılması veya taraflarına ödeme yapılması talebinin davalı banka tarafından reddedildiğini, teminat mektubunda anılan yüklenicinin, davacı kurum ile arasında akdedilmiş olan sözleşme maddelerine aykırı davrandığını, davacı kurumun ve konut sakinlerinin zararına neden olduğunu, davacı kurumun, söz konusu teminat mektubu ile garanti altına alınmak istenen sözleşme hükümlerine karşı aykırılık karşısında iyi niyetle hareket ederek öncelikle bu sorunlar giderilene kadar teminat mektubunun süresinin uzatılmasını, aksi takdirde ise zararı temin amacı ile teminat mektubu ile garanti altına alınan tutarın kendisine ödenmesini talep ettiğini, her ne kadar davalı banka kesin kabul belgesine binaen teminat mektubunda yer alan bedeli ödemeyeceğini belirtmiş olsa da; söz konusu kesin kabulün 2015 yılında yapıldığını ancak davalı bankanın 2018 yılı sonuna kadar teminat mektubunda adı yer alan yüklenicinin işe ait yükümlülüklerini henüz tamamlamamış olduğundan teminat mektubunun süresini uzatmakta bir sakınca görmediğini, kesin kabulden 2 sene sonraya kadar süre uzatım taleplerinin kabul edildiğini ancak sonra kesin kabul tutanağını bahane göstererek süre uzatım taleplerinin kabul edilmediğini, sözleşmede yer alan koşullara uyulmamasına rağmen davalı bankanın ödeme yapmaktan imtina ettiğini, Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30. Maddesinde yüklenicinin sorumluluğunun kesin kabulden sonra da devam edeceği hususların belirtildiğini, yüklenicini yapım aşamasına fen ve sanat kurallarına uygun davranmayarak sorumluluğunun devamına sebebiyet verdiğini, davalı bankanın, ilk talepte ödeme kaydı içeren teminat mektubunun varlığına rağmen davacı kuruma ödeme yapmayarak hem akdi hem de kanuni sorumluluğunu yerine getirmediğini beyan ederek; davalı borçlunun itirazının iptali ile .... İcra Dairesi’nin 2018/... Esas sayılı icra dosyasında takibin devamına, alacağa talep tarihinden itibaren Teminat Mektubunda belirtilmiş olan kanuni ticari avans faizinin uygulanmasına, asıl alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizin asıl dava dosyasında davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde; yapılan takibin hukuka aykırı olduğunu, davalı banka tarafından sunulan itirazın yerinde olduğunu, ihale konusu işin yüklenicisi lehine davacıya üç ayrı teminat mektubu verildiğini, davalı bankanın, lehtarı ... San. Ltd. Şti. olan, 08/07/2011 tarihli, 30.01.2016 tarihine dek geçerli olan ... sayılı ... Seri numaralı 4.200.000,00 TL değerindeki teminat mektubunu, Samsun İli ... İlçesi ... Ve ... Mahalleleri 1344 Adet Konut İnşaatı İle Altyapı Ve Çevre Düzenlemesi İşleri ihalesine konu olarak davacı kuruma verdiğini, davacı kurumun çalışanlarından teşekkül eden kesin kabul komisyonunun 06.03.2015 tarihinde verdiği kesin kabul kararından sonra 16.09.2015 tarihinde mektubun 2.762.000,00-TL kadar kısmının davalı bankaya iade edildiğini, bu tarihten sonra mektubun değerinin 1.438.000,00-TL olarak devam ettiğini, davacının başlattığı takip çıkışının da bu miktar üzerinden olduğunu, bu hususta taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığını, 30.01.2016 tarihine kadar geçerli olan teminat mektubunun süresinin önce 30.01.2017 tarihine, ardından 30.01.2018 tarihine dek uzatıldığını, davacı kuruma aynı iş ile ilgili olarak ayrıca 29.03.2011 tarihli, ... sayılı 4.800.000-TL bedelli bir adet daha teminat mektubu verildiğini, huzurdaki davanın birebir aynısının o teminat mektubu için de açıldığını, dava dosyasının .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... Esas sayısını aldığını, yine aynı iş ile ilgili olarak davacı kuruma bunlardan başka bir mektup daha verildiğini, 17.10.2012 tarihli ... sayılı, ... seri numaralı 220.000,00-TL bedelli mektup için de aynı süreç taraflar arasında yaşandığını, bu mektubun konu olduğu itirazın iptali davasının .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... Esas sayılı dosyası ile görüldüğünü ve 06.04.2021 tarih ... Karar sayılı kararı ile davacının taleplerinin reddedildiğini, dosyanın istinaf aşamasında olduğunu, üç teminat mektubunun konusunun ve lehtarının bire bir aynı olduğunu, üçü için de süren yargılamaların tarafları konusu ve taleplerinin de aynı olduğunu, davacı ... tarafından oluşturulan kesin kabul komisyonunun muayene ve incelemeleri sonucunda mektup konusu işin lehtar ... San. Ltd. Şti. tarafından tamamlandığının kesin kabul tutanağı ile tespit edildiğini, 06.03.2015 tarihinde artık mektuba konu işle ilgili olarak hiçbir eksiğin kalmadığının davacı tarafından da ikrar edilmiş iken bu tarihten 3 sene sonra, üstelik herhangi bir eksiklik yokken davacının mektubun nakde çevrilmesi talebinin bankaya ulaştığını ve davalı bankanın, davacının 02.01.2018 tarihli, ... sayılı yazısına, 25.01.2018 tarihinde, mektuba konu yapım işi ile ilgili hiçbir eksiğin kalmamış olması nedeniyle süre uzatım ve/veya nakde çevirme talebinin reddedildiğinin bildirildiğini, mektup konusu işe ait sözleşmenin 10.4.4 maddesi uyarınca "MEKTUP HÜKÜMSÜZ KALMIŞTIR VE HÜKÜMSÜZ MEKTUP İÇİN MUHATTAP İDARECE TAZMİN TALEP EDİLMEKTEDİR." İdarenin, hem ihale konusu yapım işini eksiksiz bir şekilde yükleniciye tamamlattığını ve kesin kabulü gerçekleştirdiğini, buna rağmen mektubu tazmin ederek hakkı olmayan bir menfaat temin etme gayreti içine girdiğini, davacının dilekçesinde idarenin ve konut sakinlerinin zarara uğradığının soyut bir beyan olarak geçtiğini, bu iddianın hakikat ile örtüşmediğini, idari bir kurum olan davacının kesin kabulü yaptığına göre ortada bir zarar bulunmadığını, davacının şu aşamada sebepsiz zenginleşmeye çalıştığını, mektup konusu işe ilişkin sözleşme hükmünde dahi kesin kabulden sonra (06.03.2015) iki yıl geçmesi halinde mektubun hükümsüz kalacağının yer aldığını, buna rağmen idarenin mektubun nakde çevrilmesi talebinin hukuka aykırı olduğunu, davalı banka ile davacı kurum arasındaki garanti sözleşmesinin kesin kabul belgesi ile beraber sona erdiğini, ... 'nin, ...'nun 30. maddesi uyarınca taleplerini davalı bankaya yönlendiremeyeceğini, yüklenici ve varsa alt yüklenicilere yönlendirmesi gerektiğini beyan ederek; davacının davasının reddine, davacının %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, davanın ... Ltd. Şti.'ne ihbar edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı kurum üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen mahkememizin 2021/... Esas 2021/... Karar sayılı dosyasında davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde; .... İcra Dairesi nezdinde, 2018/... E. Sayılı icra takip dosyası kapsamında davalı Banka aleyhine, teminat mektubunun icraya konulması suretiyle müvekkili kurum adına başlatmış oldukları icra takibine karşı, davalı banka tarafından itiraz edilerek takibin durmuş olduğunu, bunun akabinde taraflarınca ... Arabuluculuk Bürosu 2020/... Büro dosya numarası ile arabulucuya başvurulduğunu fakat yapılan görüşme neticesinde anlaşmaya varılamadığını, bu nedenle huzurdaki davanın açılması mecburiyeti doğduğunu, davalı banka tarafından verilen 29.03.2011 tarihli, ... sayılı 4.800.000,00-TL değerindeki teminat mektubunun süresi; talepleri üzerine en son 29.09.2017 tarihine kadar ertelenmiş olup, 05.09.2017 tarihli uzatma talebimiz davalı banka tarafından 14.09.2017 tarihinde reddedildiğini ancak davalı banka tarafından tarafımıza verilmiş olan teminat mektubunun ilk talepte ödeme kaydı içeren bir teminat mektubu olduğunu, bu tip banka teminat mektuplarında banka, muhatabın talebi üzerine herhangi bir itiraza mahal vermeden ve muhataptan teminat mektubuna dayanarak talepte bulunma hakkının olduğunu ispat etmesine gerek kalmadan ödeme yapmayı taahhüt ettiğini, bankanın yalnızca şekli anlamda inceleme yapma yetkisini sahip olup, esasa ilişkin herhangi bir inceleme yapma hak ve yetkisini sahip olmadığını, bu tip banka teminat mektuplarının esas itibarıyla muhatap lehine olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, bankanın muhataba ödeme yapmasından sonra, lehtar ile muhatap arasında ödemenin haksız olduğu yolunda bir ihtilaf ortayı çıkar ise, lehtarın ödemeden sonra dava hakkına sahip olduğunu, Söz konusu teminat mektubu metninde “…... LTD. ŞTİ. ile idareniz arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akıbet ve kanuni sonuçları dikkate alınmaksızın, yukarıda yazılı tutarı ilk yazılı talebiniz üzerine derhal ve gecikmeksizin idarenize veya emrinize nakden ve tamamen talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faiziyle birlikte ödeyeceğimizi ... A.Ş’nin imza atmaya yetkili temsilcisi ve sorumlusu sıfatıyla ve ....A.Ş ad ve hesabına taahhüt ve beyan ederiz…” denilmek suretiyle davalı banka tarafından, taraflarına ilk talepte ödeme taahhüdü verilmiş ancak sonradan, yasal süresi içerisinde teminat mektubunun süresinin uzatılması veya taraflarına ödeme yapılması taleplerinin davalı banka tarafından; “ilk talepte ödeme kaydı içeren teminat mektubuna” karşın reddedildiğini, teminat mektubunda anılan yüklenicinin müvekkili kurum ile arasında akdedilmiş olan sözleşme maddelerine aykırı davranarak müvekkil kurumun ve konut sakinlerinin zararına neden olduğunu, müvekkili kurumun söz konusu teminat mektubu ile garanti altına alınmak istenen sözleşme hükümlerine karşı aykırılık karşısında ise son derece iyi niyetle hareket ederek öncelikle bu sorunlar giderilene kadar teminat mektubunun süresinin uzatılmasını talep etmiş, aksi takdirde ise zararı temin amacı ile teminat mektubu ile garanti altına alınan tutarın kendisine ödenmesini talep ettiğini, TBK 128. Madde kapsamında ise Teminat mektubu ile bankanın ödeme yükümlülüğünün bulunduğu tutarın kararlaştırılan koşullara uyulmaması durumunda muhatabın yazılı isteği ve mektubu geri vermesi koşuluyla ödeneceğini, ancak sözleşmede yer alan koşullara uyulmamasına rağmen davalı bankanın ödeme yapmaktan imtina etmiş olduğunu, Yapım İşleri Muayene ve Kabul Yönetmeliğinin 13. Maddesinde; onaylanmış olsa da Yükleniciye sorumsuzluk tanıyan Kesin Kabul Tutanağının etkisine bir istisna getirilmiş ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 13. Ve 30. maddelerine atıf yapıldığını, “Madde 13. 1) Kesin kabul tutanağı yetkili makam tarafından onaylandıktan sonra geçerli olur ve kesin kabul yapılmış sayılır.(2) Kesin kabul tutanağının yetkili makam tarafından onaylanmasından sonra yüklenicinin sözleşme konusu işten dolayı idareye karşı herhangi bir sorumluluğu kalmaz. Ancak 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 13 üncü ve 30 uncu maddeleri hükümleri saklıdır.” Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30. Maddesinde ise; “Yapım işlerinde yüklenicilerin ve alt yüklenicilerin sorumluluğu Madde 30- Yapım işlerinde yüklenici ve alt yükleniciler, yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan, yapının tamamı için işe başlama tarihinden itibaren kesin kabul tarihine kadar sorumlu olacağı gibi, kesin kabul onay tarihinden itibaren de onbeş yıl süreyle müteselsilen sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre yüklenici ve alt yüklenicilere ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca haklarında 27 nci madde hükümleri uygulanır.” şeklinde belirtildiği üzere yüklenicinin sorumluluğunun kesin kabulden sonra da devam edeceği hususların belirtildiğini, keza yüklenicinin yapım aşamasına fen ve sanat kurallarına uygun davranmayarak sorumluluğunun devamına sebebiyet verdiğini belirterek açıklanan nedenler ile davalı borçlunun haksız ve kötü niyetli itirazının iptali ile .... İcra Dairesi’nin 2018/ ... E. Sayılı icra dosyasında takibin devamına, müvekkilinin alacağına talep tarihinden itibaren Teminat Mektubunda belirtilmiş olan kanuni ticari avans faizinin uygulanmasına, davalının asıl alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, fazlaya ilişkin hakları ve tüm dava ve yasal talep hakkının saklı tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen mahkememizin 2021/... Esas 2021/... Karar sayılı dosyasında davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde; Yapılan takip hukuka aykırı olup müvekkili tarafından sunulan itirazın yerinde olduğunu, ihale konusu iş için davacıya üç ayrı teminat mektubu verilmiş olup üçü için de şu aşamada aynı yargılamaların yapıldığını, bunlardan birinin de .... asliye ticaret mahkemesi'nde görülen dava olup davacının talebi reddedilmiştir. Müvekkili Banka, lehtarı ...San. Ltd. Şti. olan, 29.03.2011 tarihli, süresi 30.09.2015 tarihine dek geçerli olan ... sayılı ... seri nolu 4.800.000 TL değerindeki teminat mektubunu, ... ... 1124 adet Konut, Ticaret Merkezi, Cami, 24 adet derslikli ilköğretim okulu, 16 derslikli lise inşaatı ile altyapı ve çevre düzenlemesi ve ... Cami tamamlama inşaatı ihalesine konu olarak davacı kuruma verildiğini, 30.09.2015 tarihine kadar geçerli olan teminat mektubunun süresi önce 30.09.2016 tarihine dek ardından ise 29.09.2017 tarihine dek uzatılmış olduğunu, davacı kuruma aynı iş ile ilgili olarak ayrıca 08/07/2011 tarihli, 30.01.2016 tarihine dek geçerli olan ... sayılı ... Seri numaralı 1.438.000,00-TL değerindeki bir adet daha teminat mektubu verilmiş olup huzurdaki davanın birebir aynısı o teminat mektubu için de açılmış olup dava dosyası .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... E. Sayısını aldığını, ihale konusu yapım işi eksiksiz tamamlanmış olup toki'nin yapılan işteki eksiklik şikayetlerinin olağan kullanıma bağlı hususlardan kaynaklandığı mahkeme kararı ile belirlendiğini, yine aynı iş ile ilgili olarak davacı kuruma bunlardan başka bir mektup daha verilmiş olup, 17.10.2012 tarihli ... sayılı, ... seri nolu 220.000 TL bedelli mektup için de aynı süreç taraflar arasında yaşanmış olup, bu mektubun konu olduğu itirazın iptali davası ise .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... E. Sayılı dosyası ile görülmüş ve 06.04.2021 tarihinde verilen 2021/... K. Sayılı kararı ile davacının taleplerinin reddedildiğini, "Davacı ile yüklenici ... San Ltd Şti arasındaki sözleşme konusu işin tamamlanarak teslim edildiği, kesin kabulün yapıldığı ve SGK dan ilişiksiz belgesinin alındığı, davacı tarafça Kamu İhale Sözleşmesi Kanununun 30. maddesi düzenlemesine dayanarak, yüklenici firmanın dolayısı ile teminat mektubunun geçerliliğinin devam ettiği ileri sürülmüş ise de, anılan kanun hükmünde yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle gizli ayıp gibi binanın taşıyıcı elemanlarını etkileyen hayati tehlike meydana getiren hususlarda çıkacak arıza ve aksaklıklara istinaden sorumluluğun devam edeceğinin düzenlendiği, davacının davalının yaptığı sözleşme konusu işte bu mahiyette bir eksiklik, aksaklık, ayıp yada hata olduğuna dair bir beyan, bilgi yada delilin mevcut olmadığı, mahkememizce aldırılan 08/02/2021 tarihli dosya kapsamı ve bilimsel veriler ile uyumlu, denetime açık bilirkişi heyeti raporunda, şikayetlerin tamamının kullanımdan dolayı meydana gelen hususlardan ibaret olduğunun tespit edilmiş olduğu, bu nedenle davacının davalıdan sorunlar giderilinceye kadar teminat mektubunun süresinin uzatılması talebinin ve ayrıca teminata konu işe ilişkin sözleşme ile eki Yapım İşleri Genel Şartnamesin maddeleri uyarınca teminat mektubunun bedelinin tahsili talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılmakla davacının davasının reddine " davacı kurum kesin kabul komisyonu ile kesin kabul tutanağı düzenlendiği yine sgk yükleniciye ilişiksiz yazısı vermiş olduğunu, davacı kurumun kesin kabul tutanağı ile 16.06.2015 tarihinde kesin kabul komisyonu onaylı olarak, mektuba konu işin eksiksiz olarak tamamlandığını, herhangi bir eksiğin kalmadığını beyan ettiğini, müvekkili banka tarafından ...'ye hitaben yazılan, 28.06.2016 tarihli, 2238419 sayılı evrak numaralı yazı ile dava konusu mektubun teminat altına aldığı işin tamamlandığı ve mektubun iade edilmesi gerektiğinin belirtildiğini, davacı ...'nin ise müvekkilinin bu yazısına cevaben 05.09.2017 tarihli ... numaralı "Teminat Mektubu" konulu yazı ile dava konusu mektubun süresinin bitmek üzere olduğunu ve uzatılmasını talep ettiklerini aksi takdirde tazmin edilmesini istemiş olduklarını, Davacının bu talebinin mesnetsiz olduğunu mahkememiz dosyası ile birebir aynı yargılama olan .... Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında "dosya kapsamı ve bilimsel veriler ile uyumlu, denetime açık bilirkişi heyeti raporunda, şikayetlerin tamamının kullanımdan dolayı meydana gelen hususlardan ibaret olduğunun tespit edilmiş olduğu, bu nedenle davacının davalıdan sorunlar giderilinceye kadar teminat mektubunun süresinin uzatılması talebinin ve ayrıca teminata konu işe ilişkin sözleşme ile eki Yapım İşleri Genel Şartnamesin maddeleri uyarınca teminat mektubunun bedelinin tahsili talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılmakla davacının davasının reddine" gerekçesiyle davacının taleplerinin hukuka aykırı olduğunu tespit edildiğini, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin verdiği hüküm doğrultusunda tüm çabası sebepsiz zenginleşmek olan davacının mesnetsiz davasının reddi elzem olup kötüniyetli davacının yüzde yirmiden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Davacı vekilinin asıl davada dava dilekçesi ekinde ....A.Ş.'nin 08/07/2011 tarih ... sayılı 4.200.000,00-TL bedelli teminat mektubunun fotokopisini, ....A.Ş.'nin 28/01/2016, 27/01/2017 ve 25/10/2018 tarihli yazılarının fotokopisini, birleşen davada dava dilekçesi ekinde ....A.Ş.'nin 29/03/2011 tarih ... sayılı 4.800.000,00-TL bedelli teminat mektubunun fotokopisini, ....A.Ş.'nin 29/09/2015 ve 26/08/2016 tarihli yazılarının fotokopisini sunmuş olduğu görüldü.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas sayılı dosyasının dosyamız arasında olduğu, alacaklı ...arafından borçlu ....A.Ş. aleyhine 1.438.000,00-TL asıl alacak + 117.719,01-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.555.719,01-TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 05/09/2019 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 09/09/2019 tarihli dilekçesi ile borca, faize ve tüm ferilerine itiraz ettiği anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas sayılı dosyasının dosyamız arasında olduğu, alacaklı ...arafından borçlu ....A.Ş. aleyhine 4.800.000,00-TL asıl alacak + 534.969,86-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 5.334.696,86-TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 05/09/2019 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 09/09/2019 tarihli dilekçesi ile borca, faize ve tüm ferilerine itiraz ettiği anlaşılmıştır.
Davalı - birleşen dosya davalı vekilinin cevap dilekçeleri ekinde .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... Esas 2021/... Karar sayılı 06/04/2021 tarihli gerekçeli kararının fotokopisini, Samsun İli ... İlçesi ... Ve ... Mahalleleri 1344 Adet Konut İnşaatı İle Altyapı Ve Çevre Düzenlemesi İşleri İdari Şartnamesi'nin fotokopisini, Özel İdari ve Teknik Şartnamesi'nin fotokopisini, Sözleşme Dosyası'nın fotokopisini ve 06/03/2015 tarihli Kesin Kabul Tutanağı'nın fotokopisini sunmuş olduğu anlaşıldı.
Davacı - birleşen dosya davacı vekilinin 25/06/2021 tarihli dilekçesi ekinde Arabuluculuk Son Tutanağını sunmuş olduğu görüldü.
Mahkememizce .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... Esas 2021/... Karar sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasına karar verildiği, dosyanın tetkikinde; davacı ...arafından davalı ....A.Ş. aleyhine açılan itirazın iptali davasında, davalı banka tarafından verilen 17.10.2012 tarihli ... sayılı 220.000,00-TL değerindeki teminat mektubunun ödenmesini talebi ile açılan ... İcra Dairesi'nin 2018/ ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptalinin talep edildiği, 06/04/2021 tarihinde "Davacının davasının reddine" dair karar verildiği, kararın davacı tarafça istinaf edildiği, ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 2021/... Esas 2024/... Karar sayılı 15/05/2024 tarihli ilamı ile "Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca esastan reddine" dair kesin olarak karar verildiği, dosyanın taraflarının ve dava dışı yüklenicinin aynı olduğu, dosyadaki hukuki uyuşmazlıkların aynı noktalarda toplandığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki ihtilafın; gerek ana dava, gerek birleşen dava yönünden; davalı bankanın dava konusu teminat mektubu nedeniyle ödeme yükümlülüğü bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır. Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı tarafça Kamu İhale Sözleşme Kanunu' nun 30. Maddesine göre yüklenicinin sorumluluğunun devam ettiğinden bahisle, yüklenicinin üstlendiği ve teminat mektubuna dayanak işteki sorunlar giderilene kadar teminat mektubunun süresinin uzatılması, aksi takdirde ise zararı temin amacı ile teminat mektubu ile garanti altına alınan tutarın kendilerine ödenmesi taleplerinin davalı banka tarafından reddedilmiş olmasından ötürü icra takibi başlattıklarını ve davalının takibe itirazının haksız olduğunu beyan ederek takibin devamını talep ettikleri, davalının ise kesin kabulün yapıldığından ve mektuba dayanak işe ilişkin davacı ve yüklenici şirket arasındaki sözleşmenin 10.4.4 maddesi uyarınca mektupların hükümsüz kaldığından bahisle davanın reddi gerektiğini savunduğu görülmüştür.
Ana davaya konu teminat mektubunun incelenmesinde; lehtarı ... Ltd. Şti. olan, 08/07/2011 tarihli, 30.01.2016 tarihine dek geçerli olan ... sayılı ... Seri numaralı 4.200.000,00 TL değerindeki teminat mektubu olduğu, Samsun İli ... İlçesi ... Ve ... Mahalleleri 1344 Adet Konut İnşaatı İle Altyapı Ve Çevre Düzenlemesi İşleri ihalesine konu olarak davacı kuruma verildiği, davacı kurumun çalışanlarından teşekkül eden kesin kabul komisyonunun 06.03.2015 tarihinde verdiği kesin kabul kararından sonra 16.09.2015 tarihinde mektubun 2.762.000,00 TL kadar kısmının bankaya iade edilmiş olup, bu tarihten sonra mektubun değeri 1.438.000,00-TL olarak devam ettiği, takip çıkışının da bu miktar üzerinden olup bu hususta taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığı, 30.01.2016 tarihine kadar geçerli olan teminat mektubunun süresinin önce 30.01.2017 tarihine dek, ardından ise 30.01.2018 tarihine dek uzatıldığı, davacı kuruma aynı iş ile ilgili olarak ayrıca 29.03.2011 tarihli, ... sayılı 4.800.000 TL bedelli bir adet daha teminat mektubu verilmiş olup bu teminat mektubu da birleşen davamızın konusudur. Ana ve birleşen davaya konu olayda, davacı ile yüklenici ... San Ltd Şti arasındaki sözleşme konusu işin tamamlanarak teslim edildiği, kesin kabulün yapıldığı, davacı tarafça Kamu İhale Sözleşmesi Kanunu' nun 30. maddesi düzenlemesine dayanarak, yüklenici firmanın dolayısı ile teminat mektubunun geçerliliğinin devam ettiği ileri sürülmüş ise de; anılan kanun hükmünde yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle gizli ayıp gibi binanın taşıyıcı elemanlarını etkileyen hayati tehlike meydana getiren hususlarda çıkacak arıza ve aksaklıklara istinaden sorumluluğun devam edeceğinin düzenlendiği, davacının davalının yaptığı sözleşme konusu işte bu mahiyette bir eksiklik, aksaklık, ayıp ya da hata olduğuna dair bir beyanı ya da iddiasının mevcut olmadığı anlaşılmakla davacının davalıdan sorunlar giderilinceye kadar teminat mektubunun süresinin uzatılması talebinin ve ayrıca teminata konu işe ilişkin sözleşme ile eki Yapım İşleri Genel Şartnamesin maddeleri uyarınca teminat mektubunun bedelinin tahsili talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılmakla davacının davasının reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Ana dava ve birleşen dava açısından HUAK 18/A-(13) ve (14). Fıkrası hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No: 2020/... sayılı dosyasından sistem üzerinden yapılan inceleme neticesinde sarf kararı düzenlenmediği görülerek, ödeme yapılmadığı, ancak ileride sarf kararı düzenlenmesi halinde 2020 yılı Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca arabulucuya ödenecek olan 1.320,00-TL arabuluculuk ücret bedelinin asıl davanın ve birleşen davanın reddine karar verildiği dikkate alınarak davacı aleyhine arabulucuk giderlerinin de yükletilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Gerek ana davanın gerek birleşen davanın ayrı ayrı reddine,
2-Davalı tarafın icra takibinde kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından kötüniyet tazminat talebinin reddine,
Ana dava açısından;
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL Karar ve İlam Harcının, peşin yatırılan 19.377,80-TL'den mahsup edilerek fazla yatırılan 18.950,20-TL harcın davacıya iadesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir olunan 229.800,66-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Fazla yatan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, zorunlu arabuluculuk başvurusu yapıldığı ancak sarf kararı düzenlenmediği görülmekle; Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenecek olan 2020 Yılı Arabuluculuk Asgari Ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Birleşen Mahkememizin 2021/... Esas sayılı dosyası yönünden;
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL Karar ve İlam Harcının, peşin yatırılan 67.107,95-TL'den mahsup edilerek fazla yatırılan 66....,35-TL harcın davacıya iadesine,
9-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir olunan 542.748,49-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
11-Fazla yatan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (... Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/10/2024
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır