T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/35 Esas
KARAR NO: 2022/400
DAVA: Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti
DAVA TARİHİ: 20/01/2021
KARAR TARİHİ: 23/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ... A.Ş. arasında 27.12.2006 ve 29.03.2007 tarihinde imzaladıkları sözleşmeler neticesinde taraflar arasında ticari ilişkinin başladığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmeler gereği taahhüt edilen sipariş tutarının teminatı almak üzere müvekkili tarafından kesin ve süresiz teminat mektubu verilmesi hususunda mutabakata varıldığını, taraflar arasında ticari ilişki sona ermesiyle birlikte sipariş taahhüdünün teminatı olması amacıyla düzenlenen banka teminat mektuplarının kullanılabilmesi için gerekli koşulların da ortadan kalktığını, banka teminat mektuplarının kullanım amacı kalmamış olması nedeniyle davaya konu teminat mektuplarının taraflarına iadesi için davalı şirkete başvurulduğunu fakat davalı tarafından teminat mektuplarının iadesinin gerçekleşmediğini, davalı ... Anonim Şirketi ile taraflar arasındaki ticari ilişkinin sona ermesiyle müvekkilinden herhangi bir talepte bulunulmadığını, teslim edilen siparişlere herhangi bir itirazda da bulunmadığını, amacı ve varlık sebebi ortadan kalkmış bulunan teminat mektuplarının haksız yere paraya çevrilmesi ve doğacak zararların önlenmesi için ilgili kesin teminat mektuplarının iptaline, yargılama giderleri ve yasal vekalet ücretinin davalı taraflara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Bankası Anonim Şirketi vekilinin vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; teminat mektubunun iptali veya hükümsüzlüğü davasının muhataba karşı açılmasının gerektiğini, bu davanın bankaya yöneltilemeyeceğini, banka garanti sözleşmesi veya teminat mektubu ilişkisinden bahsedebilmek için kural olarak sözleşmede üç tarafın bulunmasının gerektiğini, teminat mektuplarında geçen “Lehtar” ibaresi borçluyu/malı veya hizmeti satın alanı, “Muhatap” ise alacaklıyı veya malı satanı ifade ettiğini, müvekkilinin ise sadece burada borçlu olan kişinin lehine teminat verdiğini, teminat mektubunun lehtarı olan davacı borçlunun teminat mektubunda hak sahibi olmadığı ve bu davayı açamayacağını, müvekkili tarafından teminat mektubu çıkışının yapılabilmesi teminat mektubunun müvekkili bankaya ibrazı ile muhatap tarafından ibra edilmesine bağlı olduğunu, bu nedenle müvekkili banka tarafından davacı beyanı ile teminat mektubu çıkışının yapılabilmesinin mümkün olmadığını, müvekkili bankanın işlemi usul, hukuk, uygulama ve teamüllere uygun olmakla davacının teminat mektubunun çıkışının yapılması talebinin eksik olduğunu, muhatabın ibrasının arandığının kendisine bildirmiş olmasına rağmen bu belgenin temin edilemediğini, bu davada müvekkiline husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, dava konusu teminat mektupları için muhatap tarafından düzenlenen bir ibraname de ibraz edilmediğinden, mektup çıkışlarının yapılması mevzuat hükümleri, bankacılık uygulama ve teamülleri gereği de mümkün olmadığını, bu nedenlerle haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Anonim şirketi vekilinin vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı vekilinin açmış olduğu davanın, niteliği itibariyle teminat mektupları kapsamında yükümlülüklerin yerine getirildiğinden bahisle borçlu olmadığının tespiti ile teminat mektuplarının iadesi mahiyetinde olup, dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuğa tabi olduğunu, müvekkilinin ikamet adresinin Karayılan Mahallesi .../Hatay olduğundan iş bu davaya bakmaya da ... Mahkemelerinin yetkili olduğunu, her ne kadar, davacı vekili tarafından yetki şartı bertaraf edilmek amacıyla davalı bankaya da husumet yöneltilmiş ise de, açılan davanın borçlu olunmadığının tespiti ve teminat mektuplarının ilgili bankaya iadesi istendiğinden ve bankaya husumet yöneltilemeyeceğinden dolayı, banka açısından davanın husumetten reddi, müvekkili açısından ise yetki yönünden davanın reddine karar verilmesini, davacı vekili, dava dilekçesi ile ... Bankası tarafından verilen 3 adet kesin ve süresiz banka teminat mektubuyla ilgili yükümlülüklerin sona erdiğini, müvekkili şirkete sayısız defa başvurulmuş ise de iş bu dava tarihine kadar teminat mektuplarının iadesinin gerçekleşmediğini, davacı taraf 2006/2007 yıllarında vermiş olduğu teminat mektuplarının peşine düşmediğini, müvekkiline tek bir defa dahi müracaat etmediğini, davacı tarafından müvekkiline başvurulmuş olsa idi işin tamamlandığını ve anılan teminat mektupları kapsamında davacının yükümlülüğü de kalmadığı dikkate alınarak teminat mektuplarının ilgili bankaya iade edileceğini, davacı tarafından sözleşme konusu işin bitirilmesine rağmen teminat mektupları aradan 15 yıl geçmiş olmasına rağmen mektupların iadesinin talep edilmediğini, davacı tarafın dava açmadan önce başvurusu olsa idi teminat mektuplarının ilgili bankaya iadesi, bunun mümkün olmaması halinde hükümsüz kaldığı hususu diğer davalı bankaya bildirilir ve iş bu davanın açılmasına gerek kalmadığını, davacı taraf, kendi kusurlu davranışı ile dava açılmasına sebebiyet verdiğini, bu itibarla, davanın esasına girilmesi halinde; usul hükümleri bakımından davadan evvel teminat mektupları talep edilmek suretiyle müvekkilinin temerrüde sokulmadığını, teminat mektupları açısından temerrüt oluşmadığından ve anılan teminat mektupları kapsamında herhangi bir hakta iddia edilmediği dikkate alındığında, teminat mektuplarının akıbetinin araştırılması sonrasında iadeye ve/veya hükümsüz kaldığı konusunda ilgili bankaya bildirimde bulunacaklarını, bu nedenlerle öncelikle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, bu taleplerinin uygun görülmediği takdirde yetki yönünden reddine, bu taleplerinin de uygun görülmediği takdirde davanın esas yönünden davayı kabul ettiklerini ve davanın açılmasına sebebiyet verdikleri dikkate alınarak yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, ... Bankası tarafından verilmiş 28.11.2006 tarihli 272202 seri numaralı 13.375,48-.-TL bedelli, 28.12.2006 tarihli ... seri numaralı 15.888,00.- TL bedelli, 30.03.2007 tarihli 306490 seri numaralı 6.486,00-.TL bedelli teminat mektuplarının iptali istemine ilişkindir.
Dosya kapsamındaki dava dilekçesi ve ekleri, ... Bankası tarafından verilmiş 28.11.2006 tarihli 272202 seri numaralı 13.375,48-.TL bedelli, 28.12.2006 tarihli 280761 seri numaralı 15.888,00-.-TL bedelli, 30.03.2007 tarihli 306490 seri numaralı 6.486,00.-TL bedelli teminat mektup suretleri, mektupların düzenlenmesine ilişkin talep suretleri, teminat mektubunun bağlı bulunduğu Genel Kredi Sözleşmesi ile Bilgi Formu ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.
... Bankası A.Ş.'ye yazılan yazıya cevap verildiği, dava konusu teminat mektupları suretleri ile teminat mektuplarının bağlı olduğu genel kredi sözleşmesinin mahkememize gönderildiği görülmüştür.
Davacı vekili 22/04/2022 tarihli dilekçesi ile, işbu dava ile davalı ... A.Ş.’ye müvekkili şirket tarafından taahhüt edilen kablo satışının teminatı olmak üzere verilen 3 adet banka teminat mektuplarının iptali talepli dava açıldığını, her ne kadar dava dilekçesinin netice ve talep kısmında yer alan banka teminat mektuplarının tutarlarının “Eski Türk Lirası” olarak belirtilmişse de taraflarıyca maddi hata yapıldığı, dava dilekçesi ekinde yer alan banka teminat mektupları görsellerinden de anlaşılacağı üzere banka teminat mektuplarının tutarlarının “Yeni Türk Lirası” olduğunu, bunun yanı sıra harca esas değer 35.749,48-Eski Türk Lirası olarak belirtilmişse de davanın 35.749,48-TL üzerinden açıldığını, eksik harcın mahkemeler veznesi nezdinde ikmal edildiğini beyan etmiştir. Davacı vekilince 28/01/2021 tarihinde eksik 551,22-.TL harcın yatırıldığı görülmüştür.
Yine davacı vekilince 20/05/2022 tarihli dilekçe ile, yargılama sürecinde davalı ... A.Ş. tarafından işbu davaya konu teminat mektuplarının iade edildiğini, bu kapsamda davanın konusuz kalması nedeniyle “karar verilmesine yer olmadığına dair” hüküm tesis edilmesini, ve dava tarihi itibariyle açılan davanın haklılığı sabit olduğundan yargılama giderleri ve yasal vekalet ücretinin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm izah edilen nedenler çerçevesinde; davacı vekilinin 20/05/2022 tarihli dilekçesi ile işbu davaya konu teminat mektuplarının davalı ... Anonim Şirketi tarafından davacıya iade edildiğini beyanla davanın konusunun kalmadığı anlaşılmakla; davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 6. maddesi; "Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur. Bu madde yargı mercileri tarafından hesaplanan akdi avukatlık ücreti sözleşmelerinde uygulanmaz." hükmünü içermektedir. Ön inceleme tutanağı imzalanmadan davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla davacı taraf lehine 1/2 oranında vekalet ücretine hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-DAVA KONUSUZ KALDIĞINDAN KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70-TL karar harcının peşin yatırılan 551,22-TL'den mahsubu ile fazla yatırılan 470,52.-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir olunan 2.681,21.-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 73,50.-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının yatıranlara iadesine,
Dair, davacı ve davalı ... Bankası vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (... Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.23/05/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır