T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/594 Esas
KARAR NO: 2022/356
DAVA: Bilgi Alma ve İnceleme Hakkının İhlali
DAVA TARİHİ: 18/10/2021
KARAR TARİHİ: 09/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı İhlali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2010 yılından bu yana ... Şti.'nde ortak olduğunu, müvekkilinin bu şirketteki hissesinin %20'sini ...'ye .... 50. Noterliği'nde ... tarihinde devrettiğini, bu hususun Ticaret Sicil Gazetesi’nde 26.03.2021 tarihinde yayınlandığını ve şirket paylarının son durumunun ...’nün 70 payı, ...’nün 25 payı, müvekkilinin ise 5 payı bulunduğunu, müvekkili ...’in 08.03.2019 tarihinden bu tarihe kadar şirketteki yıllık faaliyet raporları, şirketteki karın ne kadar olduğu, sermayeye ilave edilip edilmediği, kar var ise dağıtılıp dağıtılmadığı, genel kurul toplantı tutanakları, şirketin gelir tabloları, bilanço ve şirketin mali defterleri hakkında bilgisi bulunmadığını, müvekkili ...' in muhatap şirkette 08.03.2019 tarihinden bu tarihe kadar hissesine isabet eden kar dağıtımının yapılmaması ve şirket gelir gider durumu itibariyle bu tarihe kadar müvekkiline genel kurul ve Müdür ...'den bilgi verilmemesi sebebiyle TTK 614, 437. maddeleri gereğince müdür ve genel kuruldan bilgi alma ve inceleme taleplerinin ... 17. Noterliği' nin ... yevmiye numarası ile, ... tarihli ihtarnamenin 07.10.2021 tarihinde tebliğ edildiğini, ancak bu zamana kadar genel kurulun bu konuda toplantı düzenlemediği gibi taraflarına bu konuda herhangi bir bilgi verilmediğini, müvekkilinin bilgi ve inceleme hakkının genel kurul kararıyla sağlanması gerekirse genel kurulun toplanması ve bu hususta karar alması taleplerinin müdür ve genel kurul olarak mahkemece yerine getirilmemesi halinde ise; müvekkilinin TTK 614. maddesi kapsamında bilgi ve inceleme haklarını kullanacaklarını belirtmiş olduklarını, davalıların bu konuda da taraflarına bilgi vermediğinden işbu davayı açmak durumunda kaldıklarını, müvekkilinin hisselerini ...’ye devrettiği 08.03.2019 tarihinden bu tarihe kadar şirketteki yıllık faaliyet raporları, şirketteki karın ne kadar olduğu, sermayeye ilave edilip edilmediği, kar var ise dağıtılıp dağıtılmadığı, genel kurul toplantı tutanakları, şirketin gelir tabloları, bilanço ve şirketin mali defterleri hakkında bilgi verilmesi ve bu tutanakların incelenebilmesi adına bir örneklerinin müdür ... ve genel kurul tarafından müvekkili ...’e verilmesi ve belirtmiş oldukları hususlarda müvekkiline bilgi ve inceleme yetkisi verilmesini talep ettiklerini, TTK 437/5., 614. maddeleri gereğince davalıların haksız ve hukuka aykırı şekilde talep ettikleri konularda müvekkiline bilgi vermemiş olması sebebiyle haklı davanın kabulünü talep ettiklerini, müvekkilinin çevresinden aldığı bilgiye göre; Bayrampaşa Hal Müdürlüğü’nde ....’nce Muhatap şirkete kiralanmış 459 No’da bulunan dükkanın da müvekkilinin bilgisi ve rızası dışında; 3. Kişilere ... ile ...’nün bilgisi dahilinde 4.500.000 TL (dört milyon beş yüz bin türk lirası) olarak devredildiğini öğrenmiş bulunduklarını, bu konuda müvekkiline herhangi bir kar payı dağıtılmadığını, dükkan devri nedeniyle kime, ne kadar bedelle devredildiği ve bu devir sonucu elde edilen olağanüstü gelirin ticari defterlere işlenip işlenmediği, bu devir sonucunda kar elde edilip edilmediği, edildiyse kar payı dağılımı yapılıp yapılmadığı hususlarının da müdür ... ve genel kurul tarafından müvekkili ...’e bilgi verilmesini vekaleten talep ettiklerini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkiline belirttikleri şekilde bilgi ve inceleme hakkı sağlanmazsa; TTK 438. Madde kapsamında şirkete denetçi atanması taleplerini saklı tuttuklarını, TTK 437/5. Madde: “Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir.” kapsamında davalıların hukuki sorumluluğu bulunduğundan mahkemece yukarıda belirttikleri tüm hususlarda müvekkiline bilgi ve inceleme hakkı verilmesini vekaleten arz ve talep ettiklerini belirterek açıklanan nedenler ile müvekkilinin hisselerini ...’ye devrettiği 08.03.2019 tarihinden bu tarihe kadar şirketteki yıllık faaliyet raporları, şirketteki karın ne kadar olduğu, sermayeye ilave edilip edilmediği, kar var ise dağıtılıp dağıtılmadığı, genel kurul toplantı tutanakları, şirketin gelir tabloları, bilanço ve şirketin mali ve ticari defterleri hakkında ve Bayrampaşa'daki Hal'in devredilmesi hususunda bilgi ve inceleme yetkisinin davacıya verilmesi hususunda mahkemece karar verilerek haklı davalarının kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; ...şirketinde %25 pay ile hissedar olduğunu, aynı zamanda şirketin yasal temsilcisi olup müdürlük görevini ifa ettiğini, davacı ... 'in ise aynı şirkette %5 pay ile hissedar olduğunu, davacının 03.08.2019 tarihinde uhdesinde bulunan hisselerinin %20' sini noter aracılığı ile ...'ye devir ederek uhdesinde %5 hisse bıraktığını, bu hisse devrinin Ticaret sicil gazetesinde yayınlandığını ve ... Ticaret Odası nezdinde şirket pay defterine kayıt edilmiş olduğunu, davacı tarafın kendisine şirketin işleyişi ile ilgili bilgi verilmediğinin doğru olmadığını, şirketin aile şirketi niteliğinde olup davacı tarafın yakın akrabası olduğunu, dilediği tarihte dilediği şekilde bilgi kendisine bilgi verildiğini, hiçbir talebinin sonuçsuz bırakılmadığını, şirketin genel işleyişi ve karar alınması gerektiği durumda genel kurul kararı alındığını ve genel kurul toplantısı gerçekleştirildiğini, yapılan genel kurullarda davacının kendisini vekli ile temsil ettirdiğini, genel kurulda kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya vekili aracılığı ile alınan karar ve genel kurul sonucu ile ilgili bütün bilgiler verildiğini, davacı tarafın dava sürecinden önce kendisine verilen bilgiye rağmen dava açmış olması nedeni ile bir kez de mahke dosyası aracılığı ile şirketin işteyişi ve almış olduğu kararlar ile ilgili ve talep ettiği şekli ile cevap verme zorunluluğu doğduğunu, şirkette herhangi bir sermaye artırımına gidilmediğini, şirketin yapılan genel kurulunda sermaye artırımının gündeme gelmediğini ve böyle bir karar alınmamış olduğunu, şirketin 2019 verilmiş olan çekerinin karşılıksız kalması ve bu çeklerin ödenmemiş olması muhatap şirketlerin konkordato talebi ile ödemeyi yapmaktan imtina etmiş olması ve satılan ürünlerin bedelinin tahsil edilememiş olması nedeni ile zarar ettiğini, yıllık cari hesap dökümlerinde şirketin zarar ettiğinin gözüktüğünü, şirket ortaklarına herhangi bir kar payı dağıtımı yapılmadığını, şirketin bütün dünyayı etkileyen salgın nedeni ile iş yapamaz olduğunu ve küçülmeye gitmiş olduğunu, küçülme kararı alan şirketin davacının vekilinin de bulunduğu 2021/1 sayılı karar ve 28.02.2021 tarihli genel kurulda şirketin ...ve ...'da bulunan şubelerini kapatma kararı aldığını, alınan bu kararda davacı tarafın vekilinin de imzası olup kendisi ayrıca bilgilendirildiğini, davacı tarafın şirket defterlerini incelemesine veya bilgi edinmesine karşı olumsuz bir tavırları olmadığını, kendisine istediği zaman istediği belgeye ulaşma imkanını sağlandığını, şirketin genel merkezinin nakline ilişkin genel kurul kararı alındığını ve ...Karar sayılı karar ile 26.11.2021 tarihinde toplanan şirket ortaklarının ortak kararı ile şirketin merkezinin ... adresine nakil edilmesi kararı alındığını, bu kararın davacının vekili tarafından kendisine bilgi verildiğini, davacı tarafın kendisine şirketin işleyişi ile ilgili bilgi verilmediği, veri paylaşımının yapılmadığı şeklindeki iddiasının doğru olmadığını, kendisine istediği şekilde istediği zaman bilgi paylaşımı yapılmış olup kendisinden veri saklanmamış olduğunu, açılmış olan dava nedeni ile bir kez de mahkeme dosyasına hissedarı ve yetkilisi bulunduğu şirketin almış olduğu genel kurul kararları ve sonuçları ve şirketin mali bilanço tablosunu beyanlarına ek olarak sunduğunu belirterek açılan haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılar ... ve ... Ltd. Şti'ye usulüne uygun olarak tebligat yapıldığı ancak davaya cevapta bulunulmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE;
... Ticaret Sicil Müdürlüğü' nün yazı cevabı ve tüm dosya kapsamı davanın delillerini oluşturmaktadır.
Dava; bilgi alma ve inceleme talebine ilişkindir.
Dava, cevap tüm dosya kapsamı deliller birlikte incelenip değerlendirildiğinde, dava konusu ihtilaf ticari şirkette bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması davası nedeniyle davalı şirket hakkında davacı şirket hissedarının bilgi alma ve inceleme hakkının ihlal edilip edilmediği, TTK 614. maddesi gereğince bilgi alma ve inceleme hakkını kullanma şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarından kaynaklanmaktadır.
TTK madde 614- (1) Her ortak, müdürlerden, şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi vermelerini isteyebilir ve belirli konularda inceleme yapabilir.
(2) Ortağın, elde ettiği bilgileri şirketin zararına olacak şekilde kullanması tehlikesi varsa, müdürler, bilgi alınmasını ve incelemeyi gerekli ölçüde engelleyebilir; bu konuda ortağın başvurusu üzerine genel kurul karar verir.
(3) Genel kurul, bilgi alınmasını ve incelemeyi haksız yere engellerse, ortağın istemi üzerine mahkeme bu hususta karar verir. Mahkeme kararı kesindir." denilmektedir.
Her ortak, müdürlerden, şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi vermelerini isteyebilir ve belirli konularda inceleme yapabilir. Her pay sahibi genel kurulda da, şirket işleyişi bakımından bilgi verilme ve inceleme hakkı talebinde bulunabilecektir. Bilgi alma ve inceleme istemi genel kurul tarafından kabul edildiğinde, söz konusu bilgi hakkı ve inceleme hakkı genel kurulda kullanılabileceği gibi genel kurul dışında da bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması öngörülebilir. Genel kurul, bilgi alınmasını ve incelemeyi haksız yere engellerse, ortağın istemi üzerine mahkeme bu hususta karar verir.
Bilgi alma ve inceleme talebinin kabul edilebilmesi için, şirket menfaatlerinin tehlikeye düştüğü somut bir biçimde gerekçeleriyle ortaya konulmalı ve iddia edilen tehlikenin gerçekleşmesi de kuvvetle muhtemel olmalıdır (yaklaşık ispat ölçüsü). Bilgi alma hakkının kullanılmasının diğer bir sınırı da MK m. 2 de ifadesini bulan dürüstlük kuralına aykırı talepte bulunulmasıdır. Hakkın kötüye kullanılması yasağı burada da geçerli bir sınır oluşturmaktadır. Buna göre, pay sahibinin, talep ettiği bilgiyi almasında korunmaya değer güncel bir menfaatinin bulunmadığı ve talebin hakkın kötüye kullanılması teşkil ettiği durumlarda bilgi vermekten kaçınılması haklı kabul edilmelidir.(Prof. Dr. Oğuz Atalay, Bilgi Alma ve İnceleme Haklarının Mahkeme Aracılığıyla Kullanılması, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 16, Özel Sayı 2014, s. 53-76). Somut olayda, davacı tarafın 08.03.2019 tarihinden bu tarihe kadar şirketteki yıllık faaliyet raporları, şirketteki karın ne kadar olduğu, sermayeye ilave edilip edilmediği, kar var ise dağıtılıp dağıtılmadığı, genel kurul toplantı tutanakları, şirketin gelir tabloları, bilanço ve şirketin mali ve ticari defterleri hakkında bilgi ve inceleme yetkisi verilmesine ilişkin talebinin şirket menfaatlerinin tehlikeye düştüğünün somut gerekçeleriyle ortaya konulmaması, davacı tarafça katılım sağlanılan genel kurullarda bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılmadığı göz önüne alınarak bu talebinin reddine, ancak ...' daki halin devredilmesi hususunda bilgi ve inceleme yetkisi verilmesi talebinin güncel ve hukuken korunması gereken bir talep olduğu anlaşıldığından bu talep açısından davacıya inceleme yapılabilmesi için izin verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Davanın niteliği gereği, hasmın şirkete yöneltilmesi gerekeceğinden davalılar ... ve ...'ye karşı açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1- Davalılar ... ve ...'ye karşı açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2- a) Davalı ... Ltd. Şti'ye karşı açılan davanın KISMEN KABULÜ ile ... Hal Müdürlüğünde ... Büyük Şehir Belediye Başkanlığınca davalı şirkete kiralanan ... no'da bulunan dükkanın devri hususunda her türlü belgenin ve kayıtların (ilgili kısımları), dayanak belgelerin, yazışmaların, azlık pay sahibi davacının mali müşavirinin de hazır bulunacağı gün ve saatte şirket nezdinde (ve merkezinde) inceleme yapılmasına TTK nın 614. maddesi uyarınca izin verilmesine, davacı tarafın diğer taleplerinin (08.03.2019 tarihinden bu tarihe kadar şirketteki yıllık faaliyet raporları, şirketteki karın ne kadar olduğu, sermayeye ilave edilip edilmediği, kar var ise dağıtılıp dağıtılmadığı, genel kurul toplantı tutanakları, şirketin gelir tabloları, bilanço ve şirketin mali ve ticari defterleri hakkında bilgi ve inceleme yetkisi verilmesine ilişkin talebinin ) TTK 614 maddesi kapsamında kalmaması nedeniyle reddine,
b) Davalı şirket tarafından davacı azlık pay sahibinin ve hazır edeceği mali müşavire şirket merkezinde çalışacakları yer gösterilmesine,
c) Davacı azlık pay sahibi ve hazır edeceği mali müşavirce sorulacak soruları cevaplayacak bilgi ve yeteneğe sahip şirket ilgililerinin bu incelemede davalı şirketçe hazır bulundurulmasına,
d) Mahkememiz kararının davalı şirkete tebliğinden itibaren 1 hafta sonrasında inceleme yapılacak günün davacı tarafından davalı şirkete noter kanalıyla ihtarına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70 TL karar ve ilam harcından, peşin yatırılan 59,30 TL'nin mahsubuyla bakiye 21,40 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 59,30 TL başvurma harcı 59,30. TL peşin harç, 8,50. TL vekalet harcı, 241,60 TL tebligat, posta ücreti olmak üzere toplam 368,70 TL yargılama giderinin davalı ... Ltd. Şti' den alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 5.100 TL vekalet ücretinin davalı ... Ltd. Şti'den alınıp davacıya verilmesine,
6-Taraf vekillerince yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın, avansı yatıran tarafa karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda, TTK 614 maddesi gereğince KESİN olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 09/05/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır