T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/684 Esas
KARAR NO: 2022/393
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 30/11/2021
KARAR TARİHİ: 23/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin şahıs şirketi olup ... ilinde saatçisinin bulunmakta olduğunu ve saat sattığını, müvekkilinin davalı kargo şirketiyle anlaşması olduğunu ve şehir dışından aldığı siparişleri davalı şirket aracılığıyla müşterilerine gönderdiğini, müvekkili tarafından Batman ilinde bulunan müşterisi üçüncü kişiye gönderilmek üzere ... Fatura numarası ve ... gönderi takip numarası ile ... Marka kol saatini davalının ... ilindeki şubesine teslim ettiğini ancak kargo alıcısına ulaşmadığını, bu nedenle müvekkilinin zarara uğradığını, müvekkilinin önce davalı şirkete yazılı olarak bildirimde bulunduğunu ve 4.956,00-TL'lik zararının tazminini istediğini, ancak davalı kargo şirketinin müvekkilinin zararını karşılamadığını, bunun üzerine davalı şirket aleyhine ... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas Sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını ve davalı tarafından takibe haksız olarak itiraz edildiğini, itiraz üzerine takibin durduğunu ve icra dosyasının yetkisizlikle .... İcra Dairesinin 2021/... Esas Sayısını aldığını, davalı şirketin 07/10/2021 tarihinde başlatılan takibe haksız olarak itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, davalının yaptığı itirazın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davalı sigorta şirketinin müvekkilinin zararını tazmin etmesi gerektiğini, zararının tazmini için ... Arabuluculuk Merkezine başvurulduğunu 2021/... arabuluculuk nolu dosya açıldığını ve davalı taraf ile anlaşmaya varılamadığını, davalı ile arabuluculuk huzurunda yapılan görüşmeden herhangi bir netice alamadıklarından davalı-borçlu şirketin haksız itirazının iptali ve takibin devamı ile alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava dilekçesinde dayandığı deliller taraflarına tebliğ edilmemiş olduğunu, yasa gereği tebliğe muhtaç olan tüm delillerin içeriklerine dair cevap verme haklarının saklı olduğunu, müvekkili şirketin sektöründe öncü bir firma olup mezkûr taşımada müvekkili şirkete izafe edilebilecek hiçbir bir kusurunun bulunmadığını, müvekkili şirketin üstlendiği taşıma işini tam ve eksiksiz yerine getirdiğini, teslim anında kargonun içeriği ve değerinin müvekkili taşıyana bildirilmediğini, posta hizmetleri kanunu posta hizmetlerinin gizliliği ve güvenliği başlıklı 7. maddesi uyarınca müvekkili şirketin kargo gönderilerine ilişkin içerik bakmasının yasak olduğunu, kaldı ki, dava dilekçesindeki beyanları kabul anlamına gelmemekle birlikte, davaya konu kargonun ne olduğu ya da mevcut durumu teslim anında taşıyana bildirilmediğinden ve fatura ile irsaliye ibraz edilmediğinden, kargonun içeriği ve tabii olarak ne durumda olduğu müvekkili şirket tarafından bilinmediğini, dolayısıyla davacının tüm bu iddialarının da ispata muhtaç olup kargonun içeriğinde bulunduğu iddia edilen ürünün ikinci el veya arızalı olma ihtimalinin dahi bulunduğunu, olayda tam tazminata hükmedilmesini gerektiren koşullar bulunmadığını, takip konusu tazmin talebinin fahiş olup TTK hükümleri uyarınca taşıyanın sınırlı sorumluluğu prensibinin benimsendiğini, müvekkili şirketten herhangi bir alacağı olmadığından ve söz konusu alacak iddiasının yargılamayı gerektirmesi sebebi ile icra takibine itiraz edildiğini, kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini, işbu uyuşmazlık konusunun teknik ve uzmanlık gerektiren hususlar içerdiğini, bu sebeple kara taşıma hukuku konusunda uzman bilirkişice incelenmesi ve değerlendirilmesi gerektiğini, davacı tarafından ikame edilen icra takibi ve işbu dava tümü ile hukuki mesnetten yoksun, gerçeklerden uzak, haksız menfaat temin etme amacı taşımakta olup, iddiaların kabulünün mümkün olmadığını beyanlara açılan davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Dosya kapsamındaki dava dilekçesi ve ekleri, Arabuluculuk Son Tutanağı, ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı takip dosyası hep birlikte incelenmiştir.
Davacı vekilince dava dilekçesi ekinde 09/12/2020 tarih ... fatura numaralı 4.956,00-TL bedelli fatura suretini sunmuş olduğu görüldü.
Davalı vekilince dava konusu taşınan emtianın teslimine ilişkin bilgisayar ortamında düzenlenen takip formu örneğinin dosyaya sunulduğu görülmüştür.
.... İcra Dairesi'nin 2021/... takip sayılı icra dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine 4.956,00.-TL tutarındaki toplam asıl alacak üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67/1 maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık temelde, davalının görevlilerince teslim alındıktan sonra alıcısına teslim edilmeden kaybolduğu iddia olunan üründen dolayı davalının zarardan sorumlu olup olmadığı, kargo içeriğinin ispatlanıp ispatlanamadığı ve zararın miktarı noktasındadır.
Davacı tarafça, alıcı ... ...'ye teslim edilmek üzere 09/12/2020 tarihinde "adresten alım"suretiyle kargo davalıya teslim edilmiş, 21/05/2021 tarihinde de kargo alıcıya teslim edildiği görülmüş ise de; aradan geçen süre göz önüne alınarak Mahkememizce 11/04/2022 tarihli celsede davalı vekiline dava konusu malın davadışı şahsa teslim edilip edilmediği, teslim edilmiş ise hangi yolla edildiğine ilişkin yazılı beyanda bulunmak üzere 1 haftalık kesin süre verilmiş, davalı vekilince verilen kesin süre içerisinde herhangi bir beyanda bulunulmamıştır.
Davacı tarafça, kargonun alıcısına teslim edilmemesi nedeniyle oluşan zararın tahsili istemiyle eldeki dava açılmıştır.
Davacının gönderilerinin, davalının görevlilerince teslim alındıktan sonra alıcısına teslim edilmediği ihtilaf konusu değildir. Buna göre kargoya konu emtianın taşıyıcı sorumluluğunda iken ziya uğradığının kabulü gerekir.
Davalı taraf her ne kadar cevap dilekçesinde üzerine düşen edimi yerine getirdiğini beyan etmiş ise de, 09/12/2020 gönderi tarihli kargonun alıcısına teslim edildiğine ilişkin herhangi bir belge sunulmamıştır.
Davacı tarafından, ... 'ye 21 adet ... marka kol saati emtiası satılmış ve bunu ilişkin olarak ... nolu, 4.956,00 TL bedelli irsaliyele fatura tanzim edilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu(VUK)'nun 230/5. Maddesi uyarınca da, satılan malların teslim tarihi ve irsaliye numarası, (Malın alıcıya teslim edilmek üzere satıcı tarafından taşındığı veya taşıttırıldığı hallerde satıcının, teslim edilen malın alıcı tarafından taşınması veya taşıttırılması halinde alıcının taşınan veya taşıttırılan mallar için sevk irsaliyesi düzenlemesi ve taşıtta bulundurulması şarttır.
24/12/2015 tarih ve 29572 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 464 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin Kargo ve Lojistik İşletmeleri başlıklı 3.4. Maddesinde, kargo ve lojistik işletmeleri ticari nitelikteki gönderileri Vergi Usul Kanunu uyarınca düzenlenmesi zorunlu tevsik edici belgeler ile birlikte kabul edecekleri ve taşıma esnasında istenildiğinde ibraz edilecek şekilde gönderiye ekleyecekleri hususları düzenlenmiştir. Davalı şirket, dava konusunun ticari bir taşıma olması ve taşıttıranın tüketici olmaması nedeniyle taşımaya konu emtiayı kabul ederken gönderiye ilişkin sevk irsaliyesiyle birlikte kabul etmek zorunda olduğundan, davacının gönderi ile birlikte sevk irsaliyesini de verdiğinin kabulü gerekir. Aksinin davalı tarafça ispatı gerekmektedir. Dosyada böyle bir ispat bulunmadığı nazara alındığında kargo içeriğinin davacının dava dışı ... 'ye kestiği ... nolu irsaliyeli fatura içeriğiyle aynı olduğu anlaşılmaktadır.
TTK'nın 875. Maddesine göre, taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. Davalı taşıyıcı, taşımaya konu emtiayı alıcısına teslim edememesine ilişkin hiç bir somut gerekçe ileri sürmemektedir. Alıcısına malı teslim etmeyen taşıyıcının sorumluluğu kural olarak TTK nun 882. maddesi uyarınca sınırlı sorumluluk ise de teslim edilmeme durumuyla ilgili olarak hiç bir gerekçe gösterilmemesi karşısında bu eyleminin pervasızca davranış olarak kabulü gerektiğinden, TTK'nın 886. maddesi uyarınca taşıyıcının sınırlı sorumluluktan yararlanma hakkını kaybettiğinin kabulü gerekir. Bu nedenle davalı taşıyıcı, taşıma konusu emtianın gerçek değerini ödemekle yükümlüdür.
Malın gerçek değerinin TTK'nın 880/3. maddesine göre belirlenmesi gerekir. Taşımaya konu emtianın alıcısına satıldığı ticari kayıtlarla ispatlanmıştır. Yani, emtia davacı tarafından satılmış ve alıcısına gönderilmek üzere davalı kargo şirketine verilmiştir. Bu durumda, alıcıya kesilen fatura değerinin davacının zararı olarak kabulü gerekir. Davalının taşıma bedelinin ödenmediği yönünde bir iddiası bulunmadığından fatura bedelinden taşıma maliyetinin düşürülmesine de gerek bulunmamaktadır. Dolayısıyla açıklanan gerekçelerle davacı yanın davalı taşıyıcıdan zıyaı uğrayan kargosu için fatura bedelini talep edebileceği konusunda mahkememize tam kanaat geldiğinden açılan davanın kabulüne takibin aynen devamına, asıl alacak miktarı likit olmakla asıl alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HUAK 18/A-(13) ve (14). Fıkrası hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No: 2021/... sayılı dosyasından arabulucu olarak atanan ...ekte sunulan 1.320,00.-TL tarife bedeli üzerinden kesilen 03/12/2021 tarihli ... belge nolu Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilerek, davanın kabulüne karar verildiği de dikkate alınarak davalı aleyhine arabulucuk giderlerinin de yükletilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın KABULÜ ile ,
Davalı tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin aynen devamına,
Asıl alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 338,54.-TL Karar ve İlam Harcından, peşin harç olan 109,42-TL'nin (24,78.-TL'si icra dosyasından) mahsup edilerek eksik kalan 229,12.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3- 4.956,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan posta ve tebligat gideri 63,75.-TL, 59,30.-TL başvuru harcı, 8,50.-TL vekalet harcı, 109,42.-TL peşin harç olmak üzere toplam 240,97.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 1.320,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Karar kesinleştiğinde yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının yatıranlara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, istinaf sınırı altında kaldığından kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.23/05/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır