T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/697 Esas
KARAR NO: 2024/83
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/12/2021
KARAR TARİHİ: 31/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ... Ltd. ile karşı taraf ... A.Ş. arasında 24.11.2012 tarihli "LPG ile çalışan karayolu taşıtları için İkmal İstasyonu Bayiliği Sözleşmesi" ve 24 11.2012 tarihli "Ek Protokol" akdedildiğini, her iki sözleşme ile "satılan ürünün kar marjının %80'nin müvekkili şirkete ödenmesi" hususunda tarafların mutabık kaldıklarını, ancak davalı ... A.Ş. tarafından sözleşmelerin yürürlükte kaldığı 5 sene süresince pompa fiyatları ve maliyet rakamları üzerinde manipülasyon yapıldığını, farklı hesaplama yöntemleri kullanarak sözleşmede belirlenen ve hüküm altına alınan %80 kar marjı oranın çok altında kar marjı ödenerek müvekkilinin zarara uğratıldığını beyan ederek, müvekkilinin uğradığı 78.700 TL zararın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davali tarafindan ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından dava dilekçesinin ekinde "Ek Protokol” sunulduğunu, anılan protokolde müvekkili şirketi temsilen yetkili hiç kimsenin imzasının bulunmadığını, bu nedenle davacı tarafça sunulan protokolün geçerliliği bulunmadığını, müvekkili şirket ile davacı ile akdedilen bayilik sözleşmesine taraflar arasında ticari faaliyetin devam ettiği süre boyunca müvekkili şirket tarafından her zaman uygun davranıldığını, sözleşmenin her aşamasında taraflarca kararlaştırılan bayi kar marjına uyulduğunu, bu husus müvekkili şirket ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi ile birlikte ortaya çıkacağını, taraflar arasında ticari faaliyetin süresi boyunca müvekkili şirket tarafından bayiye birçok defa fatura kesildiğini, bayilik ilişkisinin devam ettiği 5 yıllık dönemde davacı tarafından söz konusu faturalara herhangi bir itiraz sunulmadan ödemeler faturalara uygun şekilde gerçekleştirildiğini, Bayilik ilişkisinin başlamasından bitişine kadarki dönemde, davacı tarafından hiçbir itirazda bulunulmadan bayilik ilişkisinin yürütülmesi ve huzurdaki davanın bayilik ilişkisinin sona ermesinden yaklaşık 5 yıl sonra açılmasından bahisle davacının işbu davayı kötü niyetle ikame ettiğinin aşikar olduğunu, T.T.K.'nun 21. Maddesi gereğince "Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itbaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itrazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır." tacir faturayı aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa içeriği kabul etmiş sayıldığını, yine Yargıtay da ihtirazi kayıt koyulmadan ticari ilişkinin uzunca bir süre devam edilmesi durumunda kar payı ödenmesine dair hükmün tadil edildiğini kabul ettiğini, "..Taraflar tacir olup ilişki ticaridir. TTK 20/2 maddesi "her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi lazımdır."hükmünü içermektedir. Davacı yan bu ticari ilişkide uzun süre kendisine ödenen kar payını alarak, sessiz kalıp herhangi bir ihtirazi kayıtta bulunmayıp, keşide edeceği bir ihtarla durumu davalı yana bildirmemiş olduğundan anılan madde gereğince basiretli bir tacir gibi davrandığı kabul edilemez. Öte yandan ticari ilişki uzunca bir süre 30 USD ödenmek suretiyle itirazsız. devam etmesi 02.08.2001 tarihli sözleşmenin 11. Maddesindeki %15,16 oranındaki kar payı ödenmesine dair hükmün tadil edildiğini gösterir..." (Yargıtay Kararı - 19. HD., E. 2012/9694 K. 2013/6648 T. 15.04.2013) Davacının bayilik ilişkisinin kurulmasından sonuna kadar müvekkili şirket tarafından kendisine gönderilen faturalara hiçbir zaman itiraz etmediğini, Davacının sözleşmesel ilişkinin bitmesinden yaklaşık 5 yıl sonra huzurdaki davayı ikame etmesi kötü niyet göstergesi olduğu gibi açıkça kanuna aykırılık teşkil ettiğini beyanla: haksız ve hukuksuz ikame edilen işbu davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER:
LPG İle Çalışan Karayolu Taşıtları İçin İkmal İstasyonu Bayiliği Sözleşmesi örneği, arabuluculuk son tutanak örneği, 24/11/2012 tarihli Ek Protokol örneği, sözleşme kapsamında düzenlenen faturaların PDF formatında bulunduğu CD, davalı tarafından sunulan fatura örneklerinin,
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Tarifeler Dairesi Başkanlığından celp edilen Aralık 2012-Aralık 2017 tarihleri arasında geçerli olan ... ili için ... A.Ş. tarafından bayileri adına bildirim sistemi aracılığıyla kuruma bildirilen LGP tavan fiyatlarının gönderilmiş olduğu görülmüştür.
...'a yazılan müzekkere cevabında; Aralık 2012-Aralık 2017 tarihleri arasında geçerli olan LPG otogaz rafineri satış fiyatları listesinin gönderilmiş olduğu görülmüştür.
GEREKÇE:
Dava; taraflar arasında düzenlenen LPG ile çalışan bayilik sözleşmesine aykırı davranılması sebebiyle davacının kar marjı zararının tazmini istemine ilişkindir.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince dosya üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti 10/03/2023 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;
"Davalı ... tarafından davacı ...'e 2012-2017 yılları arasında 879.394 Kg (1.589.515 Lt.) olmak üzere KDV hariç 3.100.399 TL fatura düzenlediği, Bayi Satış Fiyatı-Rafineri Satış Fiyatı (3.713.342 - 3.169.080) üzerinden Toplam dağıtıcı kârının 544.261 TL olarak hesaplandığı, 544.261 TL toplam dağıtıcı kârından Bayi ...'ün %80 kâr payı tutarının 435.409 TL olduğu, Fiili durumda Bayi ...'ün 612.943 TL kâr elde ettiği,
Davalı ...'ın imzasının bulunmadığı Ek Protokolde Bayiye teslim edilen Otogaz miktarı üzerinden ton başına 512 TL ödeneceği yazmaktadır. Davacı ...'e 879,394 ton Otogaz teslimatı yapılmıştır. 512 TL x 879,394 Ton = 450.250,00 TL bayinin kâr elde etmesi gerektiğinin hesaplandığı,
Sektörel inceleme ve değerlendirme ile;
Davalı ...'ın taraflar arasında akdedildiği iddia edilen BAYİLİK PROTOKOLÜ 3.2.3 Ticari Şartlar başlığı altında hüküm altına alınan oranları uygulamadığı, mali bilirkişi marifetiyle yukarıda tespit edildiğini, bu doğrultuda; sektörel uygulama ve teamüller kapsamında, taraflar arasında akdedilen sözleşmeler davacı bayi tarafından sektörel geçerli bir nedenle feshedildiği" yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizin 26/04/2023 tarihli celsesinin 1 nolu ara kararı gereğince taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazları doğrultusunda bilirkişilerden ek rapor aldırılmasına karar verildiği, bilirkişilerin ek raporunda kök rapordaki görüş ve kanaatlerinin değişmediği yönünde ek rapor düzenlenmiş olduğu görülmüştür.
Mahkememizin 04/10/2023 tarihli celsesinin 1 nolu ara kararı gereğince davacı vekilinin rapora itiraz dilekçesi dikkate alınarak bilirkişilerden 2. kez ek rapor alınmasına karar verildiği, bilirkişi heyeti 13/12/2023 tarihli 2. ek raporunda sonuç ve özet olarak;
"Davalı ... tarafından davacı ...'e 2012-2017 yılları arasında 879.394 Kg (1.589.515 Lt.) olmak üzere KDV hariç 3.100.399 TL fatura düzenlediği, Bayi Satış Fiyatı-Rafineri Satış Fiyatı (3.713.342 -3.150.631) üzerinden toplam dağıtıcı kârının 562.711 TL olarak hesaplandığı,
562.711 TL toplam dağıtıcı kârından Bayi ...'ün 9680 kâr payı tutarının 450.169 TL olduğu, Fiili durumda Bayi ...'ün 612.943 TL kâr elde ettiği,
Davalı ...'ın imzasının bulunmadığı Ek Protokolde Bayiye teslim edilen Otogaz miktarı üzerinden ton başına 512 TL ödeneceği yazmakta olup, davacı ...'e 879,394 ton Otogaz teslimatının yapıldığı, 512 TL x 879.394 Ton = 450.250,00 TL bayinin kâr elde etmesi gerektiğinin hesaplandığı" yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüş olup,
Mahkememizce yapılan yargılama, dosya kapsamında mevcut tüm deliller ile taraflarca sunulan kayıt ve belgelerin incelenmesi neticesinde, mahkememizce de hükme esas alınan, bilimsel, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli 13/12/2023 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda, davacının kar marjına ilişkin zararının bulunmadığı sabit olduğundan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14). Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No:... sayılı dosyasından arabulucuya 1.320,00-TL tarife bedeli üzerinden Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilerek, her iki tarafın arabuluculuk ilk oturumuna katıldıkları ve davanın reddine karar verildiği gözetilerek; davacı aleyhine arabuluculuk ücretine hükmedilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 1.344,00-TL'den mahsup edilerek fazla yatırılan 916,40-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından bu dava sebebi ile yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı tarafından bu dava sebebi ile yapılan 107,70 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
7-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.31/01/2024
Katip
¸e-imza
Hakim
¸e-imza