T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/714 Esas
KARAR NO: 2021/954
DAVA: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 23/08/2021
KARAR TARİHİ: 13/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... aleyhine ... İcra Dairesinin 2017/... sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, takibe konu senette alacaklı gözüken kişi ile aralarında ticari bir ilişkilerinin bulunmadığını, takibin kesinleşmesinden sonra müvekkillerinden ... ... nın babası davacı ...'ya İİK m. 89/I, II ve III haciz ihbarnameleri gönderildiğini, müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmış olmasına rağmen davaya cevap verilmemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, İİK 89/3. maddesine dayalı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Her ne kadar ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 06/09/2021 tarih ve 2020/... Esas, 2021/... karar sayılı dosyası: "Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 776 ve devamı maddelerine göre bono olarak düzenlenmiş kambiyo senedine dayalı icra takibi nedeniyle 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 72'ye göre açılmış menfi tespit davasıdır. 6102 sayılı TTK m. 4'de "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, (...) öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır." düzenlemesi yapılmış olup kambiyo senetleri 6102 sayılı TTK m. 670 ve devamı maddelerinde, bono ise 776 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Dolayısıyla bonoya dayalı uyuşmazlıklar ticari nitelikte davalardır. Aynı yasanın 5'inci maddesinde de "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." düzenlemesi getirilmiş ve bütün ticari davalarda ticaret mahkemelerinin görevli olduğu düzenlenmiştir. Mahkememizde açılan davanın konusunu 6102 sayılı TTK m. 776'ya göre düzenlenmiş kambiyo senedi niteliğinde bono oluşturması sebebiyle bu bonodan kaynaklı menfi tespit davalarında görevli mahkemede ... Asliye Ticaret Mahkemeleridir. Bu gerekçelerle mahkememizin görevsiz olduğu anlaşılmakla 6100 sayılı HMK m. 114/I-c ve 115'e göre davanın usulden reddine yönelik olarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile görevsizlik kararı ile mahkememize gönderilmiş ise de, mahkememiz 2021/... E. Sayılı dosyasından davacı ... yönünden tefrik edilen bu dava, İİK'nın 89/3. maddesi uyarınca açılan menfi tespit davasıdır.
İşbu mahkememiz dosyası 2021/... E. Sayılı dosyasından 13/12/2021 tarihli celsede davacı ... yönünden tefrik edilmiş, mahkememiz 2021/... E. Sayılı dosyasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
Yerleşmiş Yargıtay uygulamaları uyarınca; İİK 89/3 ihbarı sonucu açılan davalar haksız fiil niteliğindedir. TTK 4.maddesinde ticari davalar tanımlanmış olup, TTK'da düzenlenmiş olan hususlardan doğan davalar mutlak ticari dava, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan davalar nispi ticari dava olarak belirlenmiştir. Dava İİK 89/3 maddesine dayalı olarak açıldığından TTK'da düzenlenmediği açık olduğu gibi, takip davalı ile dava dışı ... arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanmakta olup, davacı 3.kişi konumunda olduğundan, davanın tarafları arasında TTK kapsamında ticari ilişki bulunmadığından, nispi ticari dava koşulu olan davanın taraflarının ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğma şartı yerine gelmediğinden Ticaret Mahkemeleri görevli kabul edilemez.
Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 12/04/2016 tarih ve 2016/...- ... Esas ve Karar sayılı kararı uyarınca, davalı ile dava dışı ... arasında borçlu ... aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan icra takibinde gönderilen İİK 89/3 haciz ihbarnamesi üzerine açılan menfi tespit davasında Asliye Hukuk Mahkemesi'nin vermiş olduğu görevsizlik kararını; "İİK 89/3 haciz ihbarnamesi üzerine açılan menfi tespit davalarında görevli Mahkeme Genel Mahkemelerdir, mahkemece bu husus gözetilerek işin esasına girilmesi gerekirken Asliye Ticaret Mahkemesi'ne görevsizlik kararı verilmesi hatalı bulunarak bozma" nedeni yapılması sebebiyle, İİK 89/3 haciz ihbarnamesi üzerine 3. şahıs tarafından açılan menfi tespit davasında tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veya borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görevin belirlenmesinde bir etkisi bulunmadığından, HMK'nın 2. maddesi uyarınca görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesinin olduğu sonucuna varıldığından, davanın mahkememizin görevsizliği nedeniyle usulden reddine, bu yönde karşı görevsizlik kararı verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Dava dilekçesinin görev yönünden USULDEN REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Davaya bakmaya yetkili ve görevli mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemesi OLDUĞUNA,
3-Mahkememiz kararının kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde mahkememiz dosyası ile ... Asliye Hukuk Mahkemesi arasında görev uyuşmazlığı oluştuğu anlaşıldığından, kararın kesinleşmesini müteakip yargı yerinin belirlenmesi amacıyla dosyanın ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ ilgili hukuk dairesine gönderilmesine,
4-Harç ve yargılama giderleri ile sair hususların 6100 Sayılı Kanunun 331. Maddesinin 2. Fıkrasının 1. cümlesi uyarınca görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.13/12/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır