T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/767 Esas
KARAR NO: 2022/328
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))
DAVA TARİHİ: 30/12/2021
KARAR TARİHİ: 13/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ...'nun .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas sayılı dosyası ile ; keşidecisinin ... Tic. Ve San. Ltd. Şti. olan ,... San. Ve Tic.Ltd.Şti emrine düzenlenen , 05.03.2021 tarihli ... Bankası ... Şubesi , ... çek nolu , 12.489,83 TL bedelli TACİR çekin hamili olduğunu, aynı zamanda kendisinin çek keşidecisi ... Tic. Ve San. Ltd. Şirketinin muhasebecisi olduğunu ve rızası dışında elinden çıktığını belirterek iptalini talep ettiği, mahkemece de gerekli ilanların yapılarak çekin vadesi gelmeden çekin iptaline karar verildiğini, Oysa ki; Müvekkili ... Yapı'nın söz konusu bu çeki ticari alacağına karşılık çek keşidecisinden aldığı, yine ticari borcuna karşılık vade tarihinden önce müşterisi ... ...'e ( ... TİCARET) verdiğini, ... ...'ün ise vade tarihinde çekin karşılıksız çıktığını belirterek çek bedelinin kendisine ödenmesini, akabinde çeki müvekkile teslim edeceğini belirttiğini, müvekkilinin bu durum karşısında çek bedelini müşterisine ödeyerek çeki iade aldığını, çeki incelediğinde ise çek bedelinin karşılıksız olmadığını, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas sayılı dosyası ile ödeme yasağı kararı alındığını fark etmiş ettiğini, mahkeme kararını incelendiğinde ise yasal ilanların yapılarak çekin iptaline karar verildiğini ve kararın şeklen kesinleştiğini öğrendiğini, müvekkilinin söz konusu bu çekin yasal ve yetkili tek hamili olduğunu, dava konusu çekin davalı tarafından keşideci adına bizzat müvekkili şirket yetkisine teslim ettiğini beyanla; davanın kabulü ile çekin gerçek ve meşru hamilinin davacı müvekkili şirket olduğunun tespiti ile ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas sayılı çek iptali kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının iddialarının haksız ve kötü niyetli olduğunu, ilgili banka tarafından çekin ibraz edilmediğinin bildirildiğini, ilanların usulüne uygun olarak yapılarak çek iptali kararı verildiğini, davacı tarafın iddiasının aksine davaya konu çek hakkında 'karşılıksızdır' işlemi yapılmadığını, çek süresinde ibraz edilmediğinden çekin kambiyo vasfının ortadan kalktığını, davada hukuki yarar yokluğu olduğunu beyanla; usul ve yasaya aykırı davanın öncelikle hukuki yarar yokluğu sebebiyle, aksi halde esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Çek fotokopisi, tediye makbuzu örneği, Şikayetçi İfade Tutanağı örneği, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas sayılı dosya örneği, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... Esas sayılı dosya örneği, ... Cumhuriyet Başsavcılığı 'nun 2021/... Soruşturma sayılı dosya örneğinin dosyamız arasında olduğu görüldü.
Davacı vekilinin 01/03/2022 tarihli dilekçesi ile davaya konu çek aslını mahkememiz dosyasına sunduğu ve kasaya alınmış olduğu görüldü.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... Esas sayılı dosyanın tetkikinden; davacı ... tarafından davalı ... TİCARETVE SANAYİ LİMİTED ŞİRKETİ aleyhine ... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı dosyasındaki itirazın iptali talebine ilişkin dava açılmış olduğu görüldü.
... Cumhuriyet Başsavcılığı 'nun 2021/... Soruşturmasının tetkinden; davalı ... aleyhine görevi kötüye kullanma suçu nedeniyle soruşturma yürütüldüğü görüldü.
GEREKÇE:
Dava; ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas sayılı çek iptal kararının kaldırılması talebine ilişkindir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas sayılı dosyasının tetkikinden; davacı ... vekili tarafından müvekkili ... Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'n de muhasebeci olarak çalıştığını, dava konusu çekin hamili olduğu, ... Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi tarafından keşide edilen ... San ve Tic. Ltd Şti' nin lehtar bulunduğu 05/03/2021 tarihli, ... seri numaralı, 12.489,83 TL bedelli ... Bankası İstanbul ... Şubesi'ne ait çekin, müvekkilin zimmetinde iken rızası dışında elinden çıktığını beyanla; ... Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi tarafından keşide edilen ... Taah. San ve Tic. Ltd Şti' nin lehtar bulunduğu 05/03/2021 tarihli, ... seri numaralı, 12.489,83 TL bedelli ... Bankası İstanbul ... Şubesi'ne ait çekin iptalini talep ettiği, mahkemece ilanların yaptırıldığı, ödeme yasağı kararı verildiği, ... Türk Bankası ... Şube Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen 30/12/2020 tarihli cevap ile çekin ibraz edilmediğinin bildirildiği, bunun üzerine .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas 2021/... Karar sayılı 17/03/2021 tarihli gerekçeli kararı ile ... Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi tarafından keşide edilen ... San ve Tic. Ltd Şti' nin lehtar bulunduğu 05/03/2021 tarihli, ... seri numaralı, 12.489,83 TL bedelli ... Bankası İstanbul ... Şubesi'ne ait çekin iptaline karar verildiği, kararın 21/03/2021 tarihinde kesinleşmiş olduğu görülmüştür.
Doktrine ve Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, kıymetli evrakların bu bağlamda çeklerin iptaline ilişkin davalar, hasımsız olarak açılır ve çekişmesiz yargıya dahil dava türlerindendir. Bu nedenle, iptal kararı aleyhine yasa yollarına başvurulsa dahi maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaz ve dolayısıyla da hasımlı olarak açılacak bir iptal davası sonucunda verilecek kararla değiştirilebilir ya da ortadan kaldırılabilir. Dolayısıyla çekin ziya ve iptali kararları iyiniyetli 3.kişinin alacaklılık sıfatına halel getirmediğinden çekin gerçek hamili olan zilyedi senedin iptali kararının iptalini her zaman talep edilebilir.
TTK'nın 651. maddesi gereğince; Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. T.T.K.'nın 651. ve izleyen maddeleri uyarınca kambiyo senetlerinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur.
Tüm izah edilen nedenler çerçevesinde; ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılamada ... Bankası ... Şube Müdürlüğüne yazılan müzekkereye 30/12/2020 tarihinde cevap verildiği, çekin ibraz edilmediğinin bildirildiği, ancak çekin keşide tarihinin 05/03/2021 olduğu dikkate alındığında çekin vadesinin beklenmesi ve bankaya yeniden müzekkere yazılarak çekin vade tarihinde ibraz edilip edilmediğinin sorulması gerekirken, çekin vade tarihi beklenmeksizin çek iptali kararı verildiği, yine TTK 651. Ve izleyen maddeleri uyarınca çek iptali davası açma hakkının lehtar ve hamile tanındığı, ancak ...'nun iptali istenen çek keşidecisi ... Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'nin muhasebecisi olup, yetkili ve yasal hamili olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca 6102 sayılı TTK.'nın 790. Maddesi ve yine TTK.'nın 792. Maddeleri uyarınca, bu haliyle iptal edilen çeklerin davacının elinde mevcut olduğu, her ne kadar ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/03/2021 tarih 2020/... Esas 2021/... Karar sayılı dosyası ile dava konusu çeklerin iptaline ilişkin karar verilmiş ise de, somut olayda, davacının çekin yetkili meşru hamili olduğu, davalının, çekin rızası hilafına elinden çıktığı ve çekin en son hamili olan davacının kötüniyetli ve iktisapta ağır kusurlu olduğu dosya kapsamıyla ispat edilemediği anlaşılmış olup; davacının davasında haklı olduğu kanaatine varılarak davanın kabulü ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/03/2021 tarih 2020/... Esas 2021/... Karar sayılı ilamı ile verilen ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ... Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. olan, ... seri numaralı, 12.489,83-TL bedelli 05/03/2021 tarihli çekin iptal kararının iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Ayrıca, hasımsız açılan ve maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmeyen çek iptali davasında verilen kararın iptalinin (ortadan kaldırılmasının) çekin meşru ve gerçek hamili tarafından hasım gösterilmek her zaman istenebileceği ve dolayısıyla davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden söz edilemeyeceğinden kendisini vekille temsil ettiren davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
DAVANIN KABULÜ İLE;
1-... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/03/2021 tarih 2020/... Esas 2021/... Karar sayılı ilamı ile verilen ... A.Ş. ... Şubesi'ne ait, keşidecisi Ltd. Şti. olan, ... seri numaralı, 12.489,83-TL bedelli 05/03/2021 tarihli çekin iptal kararının iptaline,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 853,18-TL Karar ve İlam Harcından, peşin yatırılan 213,30-TL'nin mahsup edilerek eksik kalan 639,88-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından bu dava sebebi ile aşağıda dökümü yapılan 381,10-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/04/2022
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza
YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI
59,30 TL BAŞVURMA HARCI 213,30 TL PEŞİN HARÇ
213,30 TL PEŞİN HARÇ + 639,88 TL EKSİK HARÇ
8,50 TL VEKALET HARCI 853,18 TL KARAR VE İLAM HARCI
+ 100,00 TL TEBLİGAT ÜCRETİ 381,10 TL TOPLAM