T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/106 Esas
KARAR NO: 2023/49
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 22/02/2022
KARAR TARİHİ: 23/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Müvekkilinin ticari ilişki içerisinde olduğu ... Ltd. ŞTİ. Ünvanlı şirketten alacağına karşılık olarak ... Bankası ... Şubesine ait ( Şube Kodu: ... ), ... İban numaralı hesaba bağlı, (1) 30.05.2022 tarihli, ... çek nolu , 125.000,00-TL bedelli ve (2) 30.06.2022 tarihli, ... çek nolu , 125.000,00-TL bedelli çeklerin teslim alındığını, yıl başında şirket içerisinde yaşanan yoğunluk ve belge sirkilasyonu esasında bilgileri yazılı çeklerin müvekkilinin bilgisi ve görgüsü hilafına kaybolduğunun anlaşıldığını, çeklerin bankadan tahsil edilmesini engellemek ve müvekkilinin çekleri keşide eden müşterilerinin zarar görmemesi için tedbir amaçlı olarak ödeme yasağı konulmasını da içeren çekin iptali davası açması gerekliliği olduğunu, söz konusu çeklerin zayii nedeni ile iptaline karar verilmesi ve muhatap bankaya ödeme yasağı kararı gönderilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava: TTK’nın 818/s madde delaletiyle aynı yasanın 757 vd.maddelerine göre açılmış bir çek iptali davasıdır.
Kıymetli evrakın ziyaı ve iptali TTK'nun 651 ve 652. maddelerinde düzenlenmiştir. Yasa hükümlerine göre kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Yargıtay içtihatlarına göre yiten, yırtılan, okunamayacak kadar tahrip olan, elden her hangi bir şekilde çıkan senetler zayi kavramı içinde değerlendirilir.
Senedin kimin elinde olduğu biliniyorsa o kişiye karşı istirdat davası açılması gerekir. Senedin kimin elinde olduğu bilinmiyorsa senedin iptali davası açılması gerekir.
Davacı taraf ... Bankası ... Şubesi'ne ait 30/05/2022 tarihli ... ve 30/06/2022 tarihli ... numaralı çeklerin zayi olduğu gerekçesi ile iptalini talep etmiştir. Davacı tarafça usule uygun olarak gazete ilanı yaptırılmıştır. 01/09/2022 tarihinde ... LTD ŞTİ vekili çeklerin yetkili hamili olduğunu ve çeklerin elinde bulunduğunu belirterek müdahale talebinde bulunmuştur. Mahkememizce 26/09/2022 tarihli celsede müdahale talebinde bulunan vekiline çek asıllarını mahkememize sunmak üzere süre verilmiştir. Müdahalede bulunan vekili çeklerin ... İcra Dairesi'nin 2022/... esas sayılı takip dosyasına sunulduğunu beyan etmiş, mahkememizce bu husus icra dairesine sorulmuş ve çek asıllarının icra dairesinin kasasında bulunduğu tespit edilmiştir.
26/10/2022 tarihli ara karar uyarınca TTK md 665'e göre davacı tarafa istirdat davası açması için 2 haftalık kesin süre verilmiştir. Davacı taraf 2 hafta içinde davasını açmamıştır. 08/11/2022 tarihli beyan dilekçesinde davacı taraf icra dosyasında imzaya itiraz ettiğini, müdahale talebinde bulunan ... vekilinin imza itirazını kabul ettiğini ve bu sebeple ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2022/... esas sayılı dosyasında davasının kabulüne karar verildiğini bildirmiştir.
Somut olayda işbu dava zayi olduğu gerekçesi ile çeklerin iptali talebine ilişkindir. Tarafların birbirlerine borçlu olup olmadığı veya senet üzerinde sahte imza, tahrifat olup olmadığı dava konusu değildir. İptali talep edilen çeklerin kimin elinde bulunduğu biliniyorsa bu kişiye karşı istirdat davası açılması gerekir. Aksi takdirde iptal davasının şartları yerine getirilmemiş olur.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde yukarıda açıklanan sebepler ile iptali talep edilen çeklerin kimin elinde olduğunun bilinmesi, davacı tarafın bu kişiye karşı istirdat davası açmaması sebebi ile davanın reddine; davanın reddi ile beraber tensip zaptının 4 numaralı ara kararı gereği mahkememizce çekler hakkında verilen ödeme yasağının kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın REDDİNE,
2-Mahkememizce tensip zaptının 4 numaralı ara kararı gereği verilen ödeme yasağının kaldırılmasına,
3-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 99,20-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafından yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının ve teminatın dosya kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu ( ... Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.23/01/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır