T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/107 Esas
KARAR NO: 2024/337
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/02/2022
KARAR TARİHİ: 08/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından müvekkili aleyhine 150.000 TL bedelli bonoya dayalı olarak ... lcra Müdürlüğü'nün 2014/... Esas sayılı dosyası ile 75.000 TL üzerinden icra takibine geçildiğini, müvekkilinin takip alacaklısı şahsa böyle bir borcu bulunmadığını, müvekkili ... ve davalı ...'ın sahibi olduğu dava dışı şirket ... Ltd. Şti arasında 20.06.2013 tarihinde ... Oteli Şantiyesi Taşeron sözleşmesi çelik konstrüksiyon işleri için sözleşme imzalandığını, bu sözleşme karşılığında ise teminat olarak müvekkili tarafından davalıya 50.000 TL bedelli bono imzalanarak verildiğini, müvekkili tarafından yapılacak işin programa ve saha koşullarına göre devam ederken işveren tarafından sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiği ve tüm malzeme ve imalat geçici kabul taleplerinin karşılık bulmadığından ve sahaya indirilen malzeme ve yerinde yapılan montajlar talep edilmesine rağmen teslim alınmadığı halde müvekkilinin mesleki etik gereği işini keşif artışları ile birlikte teslim ettiğini ve teminat olarak verilen bonoyu tamamen güvene dayalı ve iyiniyetli olarak müvekkili tarafından teslim alınmadığını, Davalı tarafından bu bononun miktar kısmına sonradan 1 rakamı eklenerek senet bedelinin 150.000 TL olarak gösterildiğini ve yazıyla elli bin yazan kısmın başına ise yüz yazılarak senet miktarı artırılarak senette tahrifat yapıldığını, bu konu hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığına 2022/... Soruşturma no ile şikayette bulunulduğunu, Davalı tarafından ise müvekkili hakkında ilgili sözleşmede belirtilen cezai şart miktarı olan 75.000,00 TL üzerinden icra takibine geçildiğini, İşleme konu senedin 50.000 TL tutarında teminat senedi olarak ... İnşaat tarafından ...'e verildiğini, iş devam ederken sözleşme dışı bahanelerle müvekkilinin hak edişleri kesilmiş ve alacaklarının sıfırlandığı, müvekkilinin işi teslim etmesine rağmen teminat senedinin müvekkiline iade edilmeyip işleme konduğunu ve müvekkilinin davalıya borcunun bulunmadığını beyanla; davanın kabulü ile müvekkilinin davalıya borcunun bulunmadığının tespitine, davalının haksız takip nedeniyle kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; icra takibinde davacı tarafa yapılan usulüne uygun tebliğ kesinleştiğini, 2014 yılından bu yana devam eden kesinleşmiş icra takibi için davacı yan tarafından huzurdaki menfi tespit davasının 16.02.2022 tarihinde açıldığını, davacı tarafından icra dosyasına öncesinde itiraz edildiğini, itiraza karşı .... İcra Hukuk Mahkemesi 2015/... E. - 2015/ ... K. 08.09.2015 tarihli kararı ile itirazın kaldırılmasına karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini,bu nedenle derdestlik itirazlarının olduğunu, davanın icra takibinin kesinleşmesinden çok sonra açıldığı için zamanaşımı defi itirazlharının bulunduğunu, tanzim edilen bononun davacı yanca teminat olarak verildiğinde yönelik herhangi bir delil bulunmadığını, müvekkili davalı tarafından söz konusu bono üzerinden herhangi bir tahrifat yapılmadığını, dosyaya bu kapsamda hiçbir delil sunmayan, elinde hiçbir kanıt yahut delili bulunmayan davacının iddiada bulunmasının kötü niyetli ve hukuki dayanaktan uzak olduğunu beyanla; davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
İstanbul ... Oteli Şantiyesi Taşeron Sözleşmesi örneği, dava dışı ... LİMİTED ŞİRKETİ sicil kaydı, ... CBS 2022/... Soruşturma sayılı dosya örneği, ... İcra Müdürlüğünün 2014/... Esas sayılı dosya örneği, 12/02/2014 ödeme günlü 150.000,00 TL'lik bono aslının dosyamız arasında olduğu görülmüştür.
Mahkememizin 02/02/2023 tarihli ara kararı gereğince davaya konu senette tahrifat olup olmadığı, sonradan senet haline getirilip getirilmediği hususlarında dosyanın ATK ... İhtisas Dairesine gönderilerek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, ATK ... İhtisas Dairesi01/08/2023 tarih ve 2023/ ... sayılı raporunda sonuç ve özet olarak;
"İnceleme konusu senette rakam ile miktar belirtir kısımda sol başta bulunan ''1'' rakamı, kendinden sonra gelen rakamlardan konum, ebat ve satır hizası bakımından farklılıklar gösterdiğinden bulunduğu konuma sonradan ilave edilmiş olduğu,
İnceleme konusu senette yazı ile miktar belirtir kısımda sol başta bulunan ''Yüz'' ibaresi konum, ebat ve satır hizası bakımından kendinden sonra gelen ibareden farklılık gösterdiğinden bulunduğu konuma sıkıştırma gayretiyle sonradan ilave edilmiş olduğu" yönünde kanaat bildirdiği görülmüştür.
Mahkememizin 20/09/2023 tarihli celsesinin 2 nolu ara kararı gereğince dosya ve tarafların davaya konu ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi heyeti marifetiyle inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti 31/01/2024 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;
"Davaya söz konusu belgeye ilişkin olarak Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumundan gelen 1.8.2023 tarihli raporda belge üzerinde tahrifat yapıldığı ve ödenecek miktarın değiştirildiği,
TTK 778/1-g maddesinin TTK 748. maddeye yaptığı gönderme uyarınca “metin değişmeden evvel metni imzalayanlar eski metin ile sorumludurlar.”
Davacı 50.000 TL bedelli bonoyu imzaladığını kabul etmekte olup, yasa gereği bu miktardan sorumludur. Anılan senedin teminat senedi olduğunu ileri sürmektedir,
Yargıtayın yerleşik içtihatlarına göre (Y.12. HD'nin 7.11.2019 tarih ve 2018/11241 E.- 2019/16137 K sayılı ve yerleşik içtihatları), senede neyin teminatı olduğunun yazılması veya ayrı bir belgede belirtilmesi gerekirken, dosyadaki belgede bu tür bir kayıt bulunmamaktadır. Bu durumda senedin teminat senedi vasfını taşımadığı, bu nedenle davacının senette belirlenen miktarın 100.000 TL'sinden sorumlu olmadığı" yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görülmüştür.
GEREKÇE:
Dava; ... İcra Müdürlüğünün 2014/... Esas sayılı dosyası nedeniyle menfi tespit talebine ilişkindir.
.... İcra Müdürlüğünün 2014/... Esas sayılı dosyasının tetkikinden; alacaklı ...'ın borçlu ... ... aleyhine 19.06.2014 tarihinde kambiyo senetlerine özgü başlattığı takipte, 75.000,00 TL asıl alacak, 2.367,12 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 77.367,12 TL alacağının asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek %9 yasal faizi ile tahsilini talep ettiği, borcun sebebini olarak 12.02.2014 keşide tarihli, 150.000 TL bedelli senedin gösterildiği, ödeme emrinin borçluya tebliği ile borçlu vekilinin 29.06.2021 tarihinde takibe yaptığı itirazda dosya alacaklısı şirkete borçlarının bulunmadığını, bu nedenle takibin durdurulmasını talep ettiği görülmüştür.
6102 sayılı TTK'nun 778. maddesi göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı kanunun 676/ı maddesi hükmü uyarınca bono bedeli hem yazı ve hemde rakamla gösterilip de iki bedel arasında fark bulunursa yazı ile bildirilen bedele itibar olur. Ancak bu kural rakam ile değer bildirilen bölümde tahrifat yapılmaması halinde uygulanır. Tahrifat yapılan bölümde borçlunun bu düzeltmeyi kabul ettiğini gösterir bir paraf imzası bulunmaması halinde, anılan düzeltmenin ne amaçla yapıldığı hususu yargılamayı gerektirir. Bu halde takibe tahrif olunmayan ve kabul edilen miktar ve eklentileri için devam olunur, fazlaya ilişkin bölümün ise iptaline karar verilir. (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2016/18747 Esas 2017/10643 Karar)
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, Adli Tıp Kurumu raporu, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; 12.02.2014 keşide tarihli, 150.000 TL bedelli senet nedeniyle ... tarafından ... ... aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2014/... Esas sayılı dosyası ile başlatılan 75.000,00 TL asıl alacak + 2.367,12 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 77.367,12 TL yönünden borçlu olmadığının tespiti amacıyla mahkememizdeki işbu davanın açıldığı, davacının senette tahrifat olduğu iddiası nedeniyle imza incelemesi yapılmış olup, ATK ... İhtisas Dairesi 01/08/2023 tarih ve 2023/31434 sayılı raporu ile "İnceleme konusu senette rakam ile miktar belirtir kısımda sol başta bulunan ''1'' rakamı, kendinden sonra gelen rakamlardan konum, ebat ve satır hizası bakımından farklılıklar gösterdiğinden bulunduğu konuma sonradan ilave edilmiş olduğu, İnceleme konusu senette yazı ile miktar belirtir kısımda sol başta bulunan ''Yüz'' ibaresi konum, ebat ve satır hizası bakımından kendinden sonra gelen ibareden farklılık gösterdiğinden bulunduğu konuma sıkıştırma gayretiyle sonradan ilave edilmiş olduğu" yönünde rapor tanzim edildiği; davacının 50.000 TL bedelli bonoyu imzaladığını kabul ettiği, ancak senedin teminat senedi olduğunu iddia etmişse de; Yargıtayın yerleşik içtihatlarına göre, senede neyin teminatı olduğunun yazılması veya ayrı bir belgede belirtilmesi gerekmekte olup, senedin teminat amaçlı verildiğinin yazılı delille ispatı zorunludur. Senet üzerinde teminat amacıyla verildiğine dair bir ifadenin yer almadığı gibi senedin teminat olarak verildiğini gösteren yazılı bir delil de ibraz edilmemiş olup, bu durumda senedin teminat senedi vasfını taşımadığı (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2022/2816 Esas 2023/6495 Karar), takip dayanağı bonoda tahrifat yapıldığının saptanması halinde senedin tahrifattan önceki miktar için geçerli sayılması gerektiği (HGK. 14.05.2003 tarih, 2003/12-347 Esas 2003/345 Karar) anlaşıldığından; davacının senette belirlenen miktarın 100.000 TL'sinden sorumlu olmadığı, 50.000 TL miktar yönünden sorumlu olduğu ancak takip dosyası kapsamında 25.000 TL yönünden borçlu olmadığı gözetilerek; davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacı borçlunun .... İcra Müdürlüğü’nün 2014/... Esas sayılı takip dosyasında davalı alacaklıya, dava konusu keşidecisi davacı ..., lehtarı davalı ... olan 12/11/2013 düzenleme, 12/02/2014 vade tarihli, 150.000,00 TL bedelli bonodan dolayı tahrif kısım yönünden 100.000,00 TL olmak üzere takip dosyasında 25.000 TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
İİK’nın 72. maddesinin 5. fıkrası hükmüne göre, menfi tespit davasının davacı lehine sonuçlanması üzerine, alacak likit olsun veya olmasın, böyle bir alacağa dayalı takibin, haksız ve kötü niyetli olması hâlinde, istem varsa, davacı lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gereklidir. Takibin haksız olması tek başına yetmemekte, ayrıca kötü niyetli olması da gerekmekte olup, ispat yükü; takibin kötü niyetli olduğunu iddia eden davacının üzerindedir. (HGK. 07/02/2019 tarih ve 2017/19-1645 Esas-2019/79 Karar). Somut olayda davalının başlattığı icra takibi itibariyle kötü niyeti ispat edildiğinden %20 kötü niyet tazminatına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 13/09/2017 tarih 2016/18747 Esas 2017/10643 Karar)
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
1-Davacı borçlunun ... İcra Müdürlüğü’nün 2014/... Esas sayılı takip dosyasında davalı alacaklıya, dava konusu keşidecisi davacı ..., lehtarı davalı ... olan 12/11/2013 düzenleme, 12/02/2014 vade tarihli, 150.000,00 TL bedelli bonodan dolayı tahrif kısım yönünden 100.000,00 TL olmak üzere takip dosyasında 25.000 TL borçlu olmadığının tespitine,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Hükmedilen tutarın %20'si oranında 5.000,00 TL kötü niyet tazminatının davalı taraftan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.707,75-TL karar ve ilam harcıdan, peşin yatırılan 1.280,82-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 426,93-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği kabul olunan miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddolunan miktar yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından bu dava sebebi ile aşağıda dökümü yapılan 12.520,72-TL yargılama giderinden 4.173,57-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından bu dava sebebi ile yapılan 109,40 TL yargılama giderinin 72,94 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan miktarın davalı üzerinde bırakılmasına,
9-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin (e-duruşma) yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.08/05/2024
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza
YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI
80,70 TL BAŞVURMA HARCI 1.280,82 TL PEŞİN HARÇ
1.280,82 TL PEŞİN HARÇ + 426,93 TL EKSİK HARÇ
11,50 TL VEKALET HARCI 1.707,75 TL KARAR VE İLAM HARCI
302,70 TL TEBLİGAT ÜCRETİ
7.500,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
+ 3.345,00 TL ATK RAPOR ÜCRETİ
12.520,72 TL TOPLAM