T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/133 Esas
KARAR NO: 2022/265
DAVA: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 06/03/2022
KARAR TARİHİ: 28/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı/takip alacaklısı şirket tarafından .... İcra Müdürlüğü' nün 2021/ ... Esas. sayılı dosyası kapsamında dava dışı/takip borçlusu ... San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında yürütülen ilamsız icra takibi kapsamında takip dışı 3. Kişi sıfatıyla davacı müvekkili şirkete hitaben Örnek No: 89/1, 89/2, 89/3 “haciz ihbarnameleri”nin tebliğe çıkartıldığını, bunlardan 8/1 ve 89/2 haciz ihbarnamelerinin 7201 sayılı Tebligat Kanunu' nun 21. Maddesi ile Tebligat Kanununun Uygulanmasına dair Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak tebliğ edildiğinin davacı müvekkili şirket ilgililerince 23.02.2022 tarihinde tesadüf eseri sonucunda öğrenildiğini, .... İcra Müdürlüğü' nün 2021/ ... Esas. sayılı dosyasında işbu usulsüz tebligat işlemlerinin iptali için ... İcra Hukuk Mahkemesi' nin 2022/ ... Esas. sayılı dosyası kapsamında davacı müvekkili şirketçe “şikayet başvurusu”nda bulunulmuş olup işbu davanın açıldığı tarih itibariyle İcra Mahkemesince şikayet başvurusu hakkında bir karar tesis edilmediğinden usulsüz tebligat işlemlerine bağlı olarak şeklen de olsa muhtelif tarihlerde kesinleşmiş görünen 89/1, 89/2, Haciz İhbarnameleri nedeniyle, 23.02.2022 tarihinde öğrenilen 89/3 Haciz İhbarnamesi kapsamında 15 günlük yasal süresi içinde işbu davanın mahkememize açılması yönünde HMK. ve İİK. Md: 89 ilgili hükümleri dairesinde “Hukuki Yarar koşulu”nun oluştuğununu, yukarıda sunulan nedenlerle ... İcra Hukuk Mahkemesi' ne yaptıkları şikayet başvurusu sonucu mahkememizde ikame olunan işbu menfi tespit davasını doğrudan etkileyeceğinden, Usul ekonomisi prensipleri de gözetilmek suretiyle ... İcra Hukuk Mahkemesi' nin 2022/ ... Esas. sayılı dosyasından verilecek kararın kesinleşme safhası da gözetilmek suretiyle mahkememizdeki işbu davanın “bekletici mesele” yapılmasını talep ettiklerini, dava konusu olan icra takip dosyasında “Takip Borçlusu” sıfatıyla yer alan dava dışı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin davacı müvekkili şirketçe usulsüz tebligatın öğrenildiği 23.02.2022 tarihi itibariyle davacı müvekkili şirket nezdinde kesinleşmiş olan muaccel bir alacağının mevcut olmadığını, usulsüz tebligatların öğrenildiği 23.02.2022 tarihi itibariyle davacı müvekkili şirketçe ... İcra Müdürlüğü' nün 2021/ ... Esas. sayılı dosyasına hitaben “borca itiraz “ başvurusunda bulunulduğunu, davacı müvekkili şirketle dava dışı/takip borçlusu arasında önceki yıllarda kurulan bir ticari ilişki mevcut olmakla birlikte öncelikle davacı müvekkili şirket ve dava dışı/ takip borçlusu şirketin ticari defter ve muhasebe kayıtları üzerinde yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile sabit olacağı üzere 89/3 haciz ihbarnamesinin öğrenildiği tarih itibariyle davacı müvekkili şirketin dava dışı/ takip borçlusu nezdinde kesinleşmiş olan muaccel bir borcunun mevcut olmadığını, İİK.’nın 89/3 maddesi uyarınca menfi tespit davası ”Takip alacaklısı” aleyhine açılacağından, bu davada takip borçlusu yasal hasım durumunda olmadığını, İİK’nın 89/3’üncü maddesinde düzenlenen menfi tespit davası kendisine 3. Haciz ihbarnamesi tebliğ edilen üçüncü kişi tarafından yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde tebliğ tarihinden itibaren 15 günlük hak düşürücü süre içinde açılabileceğini, işbu madde hükmü uyarınca İstanbul Ticaret Sicili kayıtları ile sabit olduğu davacı müvekkili şirketin ticari merkez adresinin, ... Caddesi, ... Sokak, No: ..., ..., istanbul adresinde yer aldığından İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin işbu davada görevli ve yetkili yargı mercii durumunda olduğunu belirterek açıklanan nedenler ile İİK.’nun 89’uncu maddesi ilgili hükmünden hareketle açılan işbu davanın kabulü ile müvekkili şirketin .... İcra Müdürlüğü' nün 2021/ ... Esas. sayılı dosyasına konu olan takip konusu alacak tutarı yönünden dava dışı takip borçlusu ... San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini; işbu menfi tespit davasının açıldığına dair belge, İİK. Md: 89 ilgili hükmünden hareketle, davacı müvekkili şirkete bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 20 günlük yasal süresi içinde .... İcra Müdürlüğü' nün 2021/ ... Esas. sayılı dosyasına teslim edilmiş olup, İİK. Md. 89 ilgili hükmü gereğince işbu icra takip dosyasından yürütülmekte olan cebri icra işlemlerinin işbu menfi tespit davası sonunda verilecek olan kararın kesinleşmesine kadar durdurulmasına karar verilmesini, bekletici mesele taleplerinin ön inceleme safhasında değerlendirmeye alınmasına karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosya kapsamındaki dava dilekçesi ve ekleri dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.
Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevini belirleyen 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 5. Maddesinin 1. Fıkrası "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi tüm ticari davalara bakmakla görevlidir." düzenlemesini getirmiştir. Ticari davaların neden ibaret olduğunu düzenleyen aynı yasanın 4. Maddesi 1. Fıkrası ise" Her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu kanunda ve maddenin b,c,d,e,f, bentlerinde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır." düzenlemesini getirmiştir. 6100 Sayılı HMK'nın 1.maddesinde; görevin kamu düzenine ilişkin olduğu düzenlenmiş olup aynı yasanın 114/1-c maddesinde; görevin dava şartı olduğu belirtilerek, mahkemenin görevli olup olmadığını davanın her aşamasında mahkemenin kendiliğinden araştıracağı hükmüne yer verilmiştir.
Tüm izah edilen nedenler çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde; eldeki dava İİK'nın 89.maddesine göre açılmış olup davacı takipte haciz ihbarnamelerinin gönderildiği üçüncü kişinin, takip borçlusuna borçlu olmadığını ispatla yükümlü olduğu özel bir menfi tespit davasıdır. Davanın koşulları İİK'nın 89/3 maddesinde düzenlenmiştir. İİK'nın 89/3 maddesi gereği açılan menfi tespit davasında maddenin yer aldığı İİK'da görev yönünden özel bir düzenlemeye yer verilmemiş olup genel kurallara göre görevli mahkemenin belirlenmesi gerekmektedir. 6100 Sayılı HMK'nın 2/1 maddesinde mal varlığına ilişkin davalarla şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. HMK 2/2 maddesi uyarınca, HMK'da ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevli kabul edilmiştir. Bunun yanı sıra bir kısım kanunlarda da özel mahkemelerin görevli olduğuna ilişkin düzenlemeler mevcuttur.Uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olmadığı, davanın TTK'da düzenlenen mutlak ticari dava niteliği taşımadığı, nispi ticari dava olarak kabulü için gereken her iki tarafın tacir olması ve ticari işletmeleri ile ilgili bulunması koşulunun olayda mevcut olmadığı, davalı şirket ile herhangi bir ticari iş gerçekleştirmek amacıyla hareket etmediği, TTK:4/1 anlamında her iki tarafın tacir olması ve her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması gereken şartları beraberce karşılamadığından nispi ticari dava olmadığı, mutlak ticari davalardan da olmadığı, üçüncü kişi ( davacı) ile takip alacaklısı arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığından uyuşmazlığı çözmekle görevli mahkeme; genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesidir. (Aynı yönde Yargıtay 19.HD'nin 2015/15365 Esas, 2016/3253 Karar sayılı, 26/02/2016 tarihli ilamı; İstanbul BAM 16 HD' nin 2021/1990 E. 2021/2070 K. 02.12.2021 Tarihli kararı; İstanbul BAM 44. HD' nin 2022/35 E. 2022/16 K. 06.01.2022 tarihli kararı) gözetilerek, mahkememizin bu davaya bakma görevi bulunmadığı anlaşılmış olup, davanın 6100 Sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddi ile mahkememizin görevsizliğine, görevli Mahkemenin İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda gerekçesi ayrıntısı ile açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE,
2-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, HMK 20.maddesi gereğince karar kesinleştiğinde ve 2 haftalık süre içerisinde talep halinde dosyanın görevli İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine,
3-6100 Sayılı HMK.'nun 20. Maddesi uyarınca görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içerisinde davacı tarafın müracaat etmemesi halinde davanın açılmamış sayılacağına,
4-6100 Sayılı H.M.K.' nun 331/2. Maddesi uyarınca yargılama giderlerinin (harç, mahkeme masrafları ve vekalet ücreti v.b.) görevli mahkemece hüküm altına alınmasına,
Dair, tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu ( ... Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/03/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır