T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/19 Esas
KARAR NO: 2023/79
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 28/06/2021
KARAR TARİHİ: 01/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Mersin'de akaryakıt istasyon işletmeciliği ile iştigal ettiğini, Davalı ile arasında 01.12.2016 tarihli imzalanmış olan ... ANLAŞMASININ 03.09.2019 tarihinde sona erdiğini, sözleşme süresince aylara sari olarak toplam tutarı 114.541,35-TL'sı tutarında faiz bedeli fatura ettiğini, emsal olarak sunulan 15.09.2019 tarihli ... sayılı 93.771,25-TL tutarlı yakıt alım faturasında da fatura tarihi 15.09.2019 ve son ödeme tarihi 30.09.2019 olarak belirtildiğini, Davalı tarafından son ödeme tarihini geçildiği iddiası ile sözleşme süresi içerisinde toplam 114.541,35-TL fa iz faturası düzenlendiğini, halbuki taraflar arasında ki 01.12.2016 tarihli aracılık anlaşmasının FATURALANDIRMA VE ÖDEME başlıklı 9.3 Maddesi çok açık olduğunu; “... tarafından (davacı) işbu sözleşme kapsamında ödenecek herhangi bir tutarın vadesinden sonra 30 gün içerisinde ödenmemiş olması halinde (... 'in işbu sözleşmeyi fesih hakkı saklı kalmak kaydıyla) bakiyeye, vade tarihinden ödemenin yapıldığı tarihe kadar (%4) oranında faiz tahakkuk ettirilir. ...'nın herhangi bir faturayı vadesi geldiğinde tam olarak ödememiş olması işbu sözleşmenin maddi bir ihlalini teşkil eder” dendiğini, emsal olarak sunulan faturada görüleceği üzere fatura tarihinden 15 gün sonrası son ödeme tarihi olarak belirtilmektedir. Sözleşmeye göre ise ödeme tarihinden sonra 30 gün içerisinde ödenmemiş olması halinde ödemenin yapıldığı tarihe kadar %4 oranında faiz işleyeceğini, müvekkilinin tüm ödemelerini 30 günlük ödeme süresi içerisinde yaptığını, müvekkilinin anılan sözleşme gereğince davalıya sunduğu 300.000.- TL tutarlı teminat mektubunu iade alana kadar işbu davayı açamadığını, davalıya fazladan ödenen 114.541,35- TL bedelin istirdatı için işbu davayı açma zorunluluğu doğduğunu beyanla; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 114.541,35 TL 'nin ödeme tarihinden itibaren reeskont faizi ile tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davacı şirket arasında 01.12.2016 tarihli ... Taşıt Tanıma Finansal Aracılık Anlaşması akdedildiğini, bu sözleşme kapsamında müvekkili şirketten yakıt alımı yapan davacı şirket, yakıt alım faturalarını vadesinde ödememiş ve bu nedenle de taraflar arasındaki sözleşme hükmü kapsamında davacı şirkete vade farkı faturaları düzenlendiğini, Davacı şirket tarafından vadesinde ödenmesi gereken faturaların sözleşme hükümlerine göre zamanında ödendiği iddia edilmişse de bu iddiası gerçekleri yansıtmadığını, zira taraflar arasında akdedilen 01.12.2016 tarihli ... Taşıt Tanıma Finansal Aracılık Anlaşması'nın "Faturalandırma ve Ödeme" başlıklı 9.3. maddesi aşağıdaki gibidir; "9.3. ... tarafından işbu sözleşme kapsamında ödenecek herhangi bir tutarın vadesinden sonra 30 gün içerisinde ödenmemiş olması halinde (...'in işbu sözleşmeyi fesih hakkı saklı kalmak kaydıyla) bakiyeye, vade tarihinden ödemenin yapıldığı tarihe kadar (%4) oranında faiz tahakkuk ettirilir. ...'nın herhangi bir faturayı vadesi geldiğinde tam olarak ödememiş olması işbu sözleşmenin maddi bir ihlalini teşkil eder." düzenlemesi bulunduğunu, dolayısıyla davacı şirketin vadesinde ödemediği fatura borçlarına vade tarihlerinden itibaren %4 faiz uygulanacağı taraflar arasında yazılı olarak açık bir şekilde kararlaştırıldığını, diğer taraftan davacı şirket tarafından emsal olarak dava dilekçesinde bahsedilen 15.09.2019 tarihli ve 30.09.2019 vade tarihli Fatura'nın vadesinde ödendiği ve bu nedenle de faiz talep edilmesinin haksız olduğu iddia edilmişse de diğer iddiaları gibi bu iddiası da gerçek dışı olduğunu, davacı şirket tarafından ilgili fatura tutarının müvekkili şirkete 20.12.2019 tarihinde ödendiğini beyanla; haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
... Taşıt Tanıma Sistemi Aracılık Anlaşması örneği, 03.09.2019 tarihli fesih protokolü örneği, Dava konusu fatura örnekleri, taraflar arasında e-postalar, yazışmalar, Cari hesap Ekstresi, Fatura Bilgilerini ve Ödeme tarihlerini gösterir Liste, arabuluculuk son tutanak örneğinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.
Mahkememizin 15/06/2022 tarihli celsesinin 6 nolu ara kararı gereğince dosya üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi 19/10/2022 tarihinde sunmuş olduğu raporunda sonuç ve özet olarak;
Davalı tarafından düzenlenen faturaların Davalı tarafların Yasal Defterlerinde yer aldığı, defterlerin yasaların emrettiği şekilde tutulduğu, Faturalarla ilgili Mali idareye yapılması gereken bildirimlerin süresinde yapıldığı, Açılış ve kapanış kayıtlarının Kanun öngördüğü süreler içinde yapıldığı, Davacı lehine delil olma kuvvetine sahip olduğu,
Davalı tarafından düzenlenen faturaların eksik olmakla beraber Davacı tarafların Yasal Defterlerinde yer aldığı, Faturalarla ilgili Mali idareye yapılması gereken bildirimlerin süresinde yapıldığı, 2018 yılına ait defter bilgilerinin kararı sayın Mahkemeye ait olmak üzere 2019 — 2020 yılları Açılış ve kapanış kayıtlarının Kanun öngördüğü süreler içinde yapıldığı, Davacı lehine delil olma kuvvetine sahip olduğu,
Taraflar Cari Hesaptan kaynaklı MUTABIK olup tarafların muhasebe kayıtlarına göre cari hesap bakiyesi SIFIR'dır.
Davalı tarafından, davacı tarafa düzenlenen faturalarda sözleşme gereğince fatura tarihine 30 gün ilave edildikten sonra faiz hesaplamasına konu etmesi gerekirken, düzenlediği faturalarda fatura tarihine 15 gün ilave ederek bulunan gün üzerinden vade farkı hesaplamasına konu ettiği,
Davalının sözleşme dışına çıkarak yıl içerisinde değişik faiz oranlarından (davalının lehine - aleyhine) davacı tarafa fatura düzenlediği,
Sözleşmede belirtilen ödeme vadeleri ve faiz oranından davalının düzenlemesi gereken vade farkı fatura tutarının KDV Dahil 102.660,37 TL olacağı, Davalının 165.190,09 TL değerinde Vade farkı faturası düzenlediği ve 165.190,09 TL tutarı Davacının Ödediği,
Davalını Sözleşmede belirtilen ödeme vadeleri ve faiz oranından davalının düzenlemesi gereken vade farkı fatura tutarından KDV Dahil 62.529,72 TL fazla fatura düzenlediği, düzenlenen fazla fatura tutarı KDV Dahil 62.529,72 TL'yı Davacının davalı tarafa ödediği,
Davacının bu dava özelinde Davalı taraftan dava tarihi itibari ile 62.529,72 TL Alacaklı olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.
Bilirkişi raporunun taraf vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüştür.
Davacı vekilinin bilirkişi raporuna itirazlarını içerir 08/11/2022 tarihli dilekçesinin dosyada olduğu görüldü.
Davalı vekilinin bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir 14/11/2022 tarihli dilekçesinin dosyada olduğu görüldü.
Mahkememizin 16/11/2022 tarihli celsesinin 1 nolu ara kararı gereğince taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda bilirkişilerden ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi 27/11/2022 tarihinde sunmuş olduğu ek raporunda sonuç ve özet olarak;
A- FATURA ÖDEME VADESİ:
Aracının (Davacının) ...'e fatura Ödeme vadesi Sözleşmede belirlenmiş olup fatura tarihinden itibaren 30 gündür. Sözleşme (Sayfa 46) EK 1 Fiyatlar ve Hizmet Ücretleri, Madde 1'de "..., TTS vasıtası ile ...'nın müşterilerinin çeşitli istasyonlardan yaptığı alımları her ayın 15 ve ayın son günü ... tarafından fatura edilir. ..., her bir faturayı fatura tarihinden itibaren 30 gün sonra ...'e öder." Maddesi yer aldığı sabittir. Bu maddeden de NET tespit edildiği üzere, Davacı taraf her bir fatura tarihinden itibaren ...'e 30 gün içinde ödemelerini yapması gerekmektedir.
B- FATURA GEÇ ÖDEME VADE FARKI HESAPLAMA ŞARTLARI
Taraflar arasında geçerli olan sözleşmenin “9.3. ... tarafından işbu sözleşme kapsamında ödenecek herhangi bir tutarın vadesinden sonra 30 gün içerisinde ödenmemiş olması halinde (...'in işbu sözleşmeyi fesih hakkı saklı kalmak kaydıyla) bakiyeye, vade tarihinden ödemenin yapıldığı tarihe kadar (%4) oranında faiz tahakkuk ettirilir.” Maddesi yer almaktadır.
Sözleşmede belirtilen ödeme vadeleri ve faiz oranından davalının düzenlemesi gereken vade farkı fatura tutarının KDV Dahil 102.660,37 TL olacağı, Davalının 165.190,09 TL değerinde Vade farkı faturası düzenlediği,
C- Davalının Hatalı düzenlediği vade farkı faturalarından dolayı, Davacı tarafa dava tarihi itibari ile 62.529,72 TL BORÇLU OLDUĞU,
D- Dava dosyasına giren yeni bir belge ve bilgi olmadığından KÖK raporumdaki görüşlerini değiştirecek herhangi bir bilgi ve Belge taraflarca dosyaya sunulmadığından, Kök rapordaki görüşlerinin aynı kaldığı, tarafların itirazlarını sözleşmede yazılı maddelere atıfta bulunularak açıklandığı yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.
Bilirkişi ek raporunun taraf vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüştür.
Davacı vekilinin bilirkişi ek raporuna itirazlarını içerir 07/12/2022 tarihli dilekçesinin dosyada olduğu görüldü.
Davalı vekilinin bilirkişi ek raporuna karşı itirazlarını içerir 21/12/2022 tarihli dilekçesinin dosyada olduğu görüldü.
GEREKÇE:
Dava; taraflar arasında imzalanan ... Taşıt Tanıma Sistemi Aracılık Sözleşmesinden kaynaklı davalı tarafından davacı adına düzenlenen vade farkı fatura bedelinin fazla ödenmesi sebebiyle iadesi talebine ilişkindir.
... Taşıt Tanıma Sistemi Aracılık Sözleşme tetkik edilmiş; Aracının (Davacının) ...'e fatura Ödeme vadesi Sözleşmede belirlenmiş olup fatura tarihinden itibaren 30 gün olduğu görülmüştür.
Sözleşme (Sayfa 46) EK 1 Fiyatlar ve Hizmet Ücretleri, Madde 1'de "..., TTS vasıtası ile ...'nın müşterilerinin çeşitli istasyonlardan yaptığı alımları her ayın 15 ve ayın son günü ... tarafından fatura edilir. ..., her bir faturayı fatura tarihinden itibaren 30 gün sonra ...'e öder." Maddesi yer aldığı sabittir.
Taraflar arasında geçerli olan ... Taşıt Tanıma Sistemi Aracılık Sözleşmesinin “9.3. ... tarafından işbu sözleşme kapsamında ödenecek herhangi bir tutarın vadesinden sonra 30 gün içerisinde ödenmemiş olması halinde (...'in işbu sözleşmeyi fesih hakkı saklı kalmak kaydıyla) bakiyeye, vade tarihinden ödemenin yapıldığı tarihe kadar (%4) oranında faiz tahakkuk ettirilir.” Maddesi yer almaktadır.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; Davalı tarafından düzenlenen faturaların Davalı tarafın yasal defterlerinde yer aldığı, defterlerin yasaların emrettiği şekilde tutulduğu, faturalarla ilgili mali idareye yapılması gereken bildirimlerin süresinde yapıldığı, açılış ve kapanış kayıtlarının kanunun öngördüğü süreler içinde yapıldığı, Davacı lehine delil olma kuvvetine sahip olduğu, Davalı tarafından düzenlenen faturalar eksik olmakla beraber Davacı tarafın yasal defterlerinde yer aldığı, faturalarla ilgili mali idareye yapılması gereken bildirimlerin süresinde yapıldığı, 2019-2020 yılları açılış ve kapanış kayıtlarının kanunun öngördüğü süreler içinde yapıldığı, Davacı lehine delil olma kuvvetine sahip olduğu, taraflar Cari Hesaptan kaynaklı mutabık oldukları, tarafların muhasebe kayıtlarına göre cari hesap bakiyesinin sıfır olduğu, Davalı tarafından, davacı tarafa düzenlenen faturalarda sözleşme gereğince fatura tarihine 30 gün ilave edildikten sonra faiz hesaplamasına konu etmesi gerekirken, davalı tarafın düzenlediği faturalarda fatura tarihine 15 gün ilave ederek bulunan gün üzerinden vade farkı hesaplamasına konu ettiği, davalının sözleşme dışına çıkarak yıl içerisinde değişik faiz oranlarından davacı tarafa fatura düzenlediği, sözleşmede belirtilen ödeme vadeleri ve faiz oranından davalının düzenlemesi gereken vade farkı fatura tutarının KDV Dahil 102.660,37 TL olacağı, Davalının 165.190,09 TL değerinde Vade farkı faturası düzenlediği ve 165.190,09 TL tutarı Davacının ödediği, Davalının Sözleşmede belirtilen ödeme vadeleri ve faiz oranından davalının düzenlemesi gereken vade farkı fatura tutarından KDV Dahil 62.529,72 TL fazla fatura düzenlediği, düzenlenen fazla fatura tutarı KDV Dahil 62.529,72 TL'yı Davacının davalı tarafa ödediği, davacı her ne kadar dava dilekçesinde ödeme tarihlerinden itibaren faiz talebinde bulunmuş ise de buna dair belgeleri sunmadığı gözetilerek dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiği gözetilmiş olup Davacının bu dava özelinde Davalı taraftan dava tarihi itibari ile 62.529,72 TL Alacaklı olduğu mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu ile sabit olup, bilimsel, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 62.529,72-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır. (...)" " ve (14). Fıkrası: " Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No: 2020/... sayılı dosyasından arabulucuya 09/09/2020 tarih ve ... nolu Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda 1.320,00.-TL tarife bedeli üzerinden ödeme yapıldığı, tarafların arabuluculuk ilk oturumuna katıldığı ve davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği gözetilerek taraflar aleyhine ret ve kabul oranına göre arabulucuk giderlerinin de yükletilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile,
1-62.529,72-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.271,40-TL Karar ve İlam Harcından, peşin yatırılan 1.956,08-TL'nin mahsup edilerek eksik kalan 2.315,32-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından bu dava sebebi ile aşağıda dökümü yapılan 3.149,18-TL yargılama giderinin ret ve kabul oranına göre 1.719,14-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul olunan miktar yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 10.004,76-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddolunan miktar yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
8-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin ret ve kabul oranına göre 720,58 TL'sinin davalıdan, 599,42 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı (davacı vekiline e duruşma sistemi üzerinden) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 01/02/2023
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza
YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI
59,30 TL BAŞVURMA HARCI 1.956,08 TL PEŞİN HARÇ
1.956,08 TL PEŞİN HARÇ + 2.315,32 TL EKSİK HARÇ
133,80 TL TEBLİGAT ÜCRETİ 4.271,40 TL KARAR VE İLAM HARCI
+ 1.000,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ 3.149,18 TL TOPLAM