T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/199 Esas
KARAR NO: 2022/602
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 01/04/2022
KARAR TARİHİ: 05/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili banka'nın kredi borçlusu ... San. Ve Tic. Ltd.Şti.'nin kredi borçlarına karşılık teminat olarak alınan müşteri çeklerinin yasal takip işlemleri başlatılmak üzere müvekkil ... Bankası'nın ... Şubesi tarafından ... şubesi aracılığıyla ... gönderi no ve ... Takip numarası ile kargoya verilmek üzere sözleşmeli hukuk bürosu olarak tarafına gönderildiği, ancak kargo taşıması sırasında çekler gönderilen zarf içerisinde çıkmayarak taşıma sırasında çalınmış/kaybolduğunu, Kargo zarfı içinde bulunan ... BANKASI ... /ANKARA Şubesinin, ... Hesap, ... Seri Nolu, 10.07.2021 keşide tarihli, 55.448.-TL bedelli bir adet çeki, ... Şubesinin, ... Hesap, ... Seri Nolu, 05/08/2021 keşide tarihli 49.500.-TL bedelli bir adet çeki, ... BANKASI ... /İSTANBUL Şubesinin, ... Hesap, ... Seri Nolu, 30/07/2021 keşide tarihli, 50.000.-TL bedelli bir adet olmak üzere 3 adet çekin kaybedildiğini, Çek, müvekkilinin yedinde bulunduğu sırada kaybolmuş bulunduğundan ve müvekkil banka ... Bankası'nın son hamil olarak kaşe ve imzası yer aldığından bu durum da müvekkilimizin mağduriyetine neden olacağını, olayda hırsızlık şüphesi de olduğundan konu ile ilgili olarak ... Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduklarını beyanla; müvekkilinin ileride telafisi imkânsız zararlara uğramasının önlenmesi bakımından elinden rızası hilafına çıkan ve yukarıda dökümü yapılan çekler hakkında öncelikle tedbiren ödeme yasağı verilmesi ve nihayetinde çeklerin iptaline karar verilmesini; karşılığı bulunan çek bedellerinin bloke bir hesaba almasını talep ve dava etmiştir.
DELİLLER:
... Bank A.Ş.'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği ... seri numaralı çekin ... Bankası A.Ş. ... Şubesi aracılığıyla bankalarına 12/07/2021 tarihinde elektronik ortamda ibraz edildiğinin bildirildiği görülmüştür.
... Bankası A.Ş. ... Şubesinin 13/05/2022 tarihli müzekkere cevabında; davaya konu .../İSTANBUL Şubesinin, ... Seri Nolu, 30/07/2021 keşide tarihli, 50.000.-TL bedelli çekin 30/07/2021 tarihinde ... Bankası aracılığı ile ... Ltd. Şti. Firması tarafından ibraz edildiğinin bildirildiği görülmüştür.
... 'a yazılan müzekkere cevabında ... seri numaralı çekin ... Bankası ... Şubesinden ibraz edildiğinin bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizin 20/05/2022 tarihli ara kararı ile ... Bankası A.Ş. Müzekkere cevabı gereği davacı vekiline çeki ibraz eden ... Ltd. Şti.'ne karşı istirdat davası açmak üzere süre verildiği, ancak davacı vekilinin 23/05/2022 tarihli dilekçesi ile çekin müvekkili banka tarafından alacaklı sıfatı ile son hamil olarak işleme konulduğunun beyan ediği, bunun üzerine mahkememizce ... Bankasına yeniden müzekkere yazıldığı, ancak bankanın 02/06/2022 tarihli müzekkere cevabında da ... Ltd. Şti.tarafından ... Bankası A.Ş.'ne ibraz edildiğinin bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizin 03/06/2022 tarihli ara kararı ile ... Bankasına müzekkere yazılarak davaya konu ... Seri Nolu çekin takas anındaki görüntüsünün gönderilmesine karar verildiği, ... Bankası A.Ş.'nin 02/06/2022 tarihli cevabında ... Ltd. Şti.nin bankalarına kredi borçlarına ilişkin müşteri çeki olduğu, bankanın da yetkili ve son ciranta olarak hamil sıfatı ile çekin takas sisteminde yazdırıldığı çekin karşılıksız çıkması nedeniyle hamil olarak bulunmaları nedeniyle ciranta olarak yer alan lehtar ... Ltd. Şti. Ve çek keşidecisi hakkında icra takip işlemi ve yasal işlemler için sözleşmeli büro avukatlarına kargo ile gönderilmesi esnasında kargoda kaybolduğunu bildirdikleri görülmüştür.
Mahkememizin 14/06/2022 tarihli ara kararı ile davacı vekiline davaya konu çeklerin kredi borcuna karşılık olarak müşteri çeki olduğunu ispat eder kredi sözleşmesi yahut diğer tüm bilgi ve belgeleri sunmak üzere 2 haftalık süre verildiği, davacı vekili tarafından 17/06/2022 tarihli dilekçe ekinde çek tevdi bordroları, kredi sözleşmeleri, hesap kat ihtarnameleri örneklerinin sunulmuş olduğu görülmüştür.
... Bankası A.Ş. ... Şubesine yazılan müzekkereye cevap verilmiş olduğu görülmüştür.
İlanların yaptırıldığı, ilan sürelerinin dolduğu görülmüştür.
Teminatın yatırıldığı ödeme yasağı kararının ilgili banka şubelerine gönderildiği görülmüştür.
GEREKÇE:
Dava; TTK'nın 651. ve izleyen maddeleri uyarınca açılan zayi nedeniyle çek iptali isteminden ibarettir.
TTK'nın 651.maddesi gereğince; Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir.
T.T.K.'nın 651. ve izleyen maddeleri uyarınca kambiyo senetlerinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur.
Toplanan deliller çerçevesinde; iptali istenen çeklerin dava dışı ... Ltd. Şti.'nin kredi borçlarına karşılık davacı banka tarafından teminat olarak alınan müşteri çekleri olduğu, söz konusu çeklerin davacı banka tarafından alacaklı sıfatı ile son hamil olarak takas aracılığıyla bankaya ibraz edildiği, karşılığının bulunmaması nedeniyle işlem yapılmadığı ve kargo firması ile avukatlık bürosuna gönderildiği esnada, taşıma sırasında kaybolduğu, çeklerin ibrazdan sonra davacı bankanın rızası dışında zayi olduğu anlaşılmış olup, çekin ibraz edildikten sonra kaybedilmesi zayi iptal davası açmasına engel olmayıp, Türk Ticaret Kanununun 761. ve 762. maddeleri gözetilerek 3 ay önelli 3 ilan Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yaptırıldığı, usulüne uygun olarak yapılan yasal ilanlara süresinde itiraz edilmediği, çeklerin de zayi olduğu anlaşılmış olmakla talep gibi karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-DAVANIN KABULÜ ile,
... BANKASI .../ANKARA Şubesinin, ... Hesap, ... Seri Nolu, 10.07.2021 keşide tarihli, 55.448,00-TL bedelli bir adet çek,
... Şubesinin, ... Hesap, ... Seri Nolu, 05/08/2021 keşide tarihli 49.500,00-TL bedelli bir adet çek,
... BANKASI ... /İSTANBUL Şubesinin, ... Hesap, ... Seri Nolu, 30/07/2021 keşide tarihli, 50.000,00-TL bedelli çeklerin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Ödeme yasağı kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
3-Davacı tarafından sunulan teminatın HMK'nın 392/2. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde davacıya İADESİNE,
4-Yeterince harç alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
5-Davacı tarafından bu dava sebebi ile yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Artan gider avansının talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 05/10/2022
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza