T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/226 Esas
KARAR NO: 2023/24
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/09/2021
KARAR TARİHİ: 16/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Anonim Şirketi ile davalı ... Anonim Şirketi arasında yapılan sözleşme neticesinde davalı şirkete, sözleşmede ki araç kiralama bedellerine uygun olarak her 6 aylık ödeme dönemini kapsayacak şekilde davalı tarafa, teminat niteliğinde 6 adet senet teslim edildiğini, Davalı tarafın mail olarak gönderdiği sözleşmede, ... taahhütnamesi bulunmakta olup söz konusu taahhütnamenin müvekkil şirket tarafından imzalanıp ve geri gönderildiğiğni, ... , bu tip araç kiralama sözleşmelerinde standart olarak bulunmakta olduğunu, Fakat davalı tarafın kendileri tarafından gönderilen sözleşmeye aykırı davranarak, kiralanan araç üzerine ... takmadıklarını, Davalı şirketin sözleşmeye aykırı davranmalarından kaynaklı olarak ortaya çıkan ... geçiş cezalarını gerekçe göstererek, teminat senedi, davalı ... A.Ş. tarafından 21/10/2020 tarihinde müvekkil aleyhine .... İcra Dairesi 2020/... Esas sayılı icra takibi başlatıldığını, İşbu takip sebebiyle ileride cebri icra tehdidi altında kalmamak için dosya borcunu ödemek zorunda kaldığını, Yapılan icra takibi vasıtasıyla müvekkil şirketin, ileride oluşacak cebri icra tehdidi ile haksız ödemeye zorladıklarını, Yapılan dava konusu haksız ödemenin iadesini, işbu istirdat davası ile talep etme zorunluluğunun doğduğunu, tüm bu nedenlerle; .... İcra Dairesi 2020/... E. sayılı icra dosyasına yapılan haksız ödemenin ödemenin yapıldığı 28/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek olan bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte taraflarına iadesine, Mahkemece hükmedilecek olan yargılama giderleri ile vekalet ücretinin, davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Takibe konu senette "emre muharrer senet" ibaresi yer aldığını söz konusu senet teminat senedi olmadığını, kayıtsız şartsız borç ödeme vaadi içermekte olup bono vasfına haiz olduğunu ve bu nedenle kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takibe konu edildiğini, Davaya konu senet, teminat senedi özelliği göstermediğini Keza kambiyo senetleri karşılıklı temel ilişkiden tamamen bağımsız soyut borç ikrarları olduğunu, İzah olunduğu üzere davaya konu senetin herhangi bir borç ilişkisine teminat teşkil etmediğini, Davacının müvekkiline borcu bulunmadığını, Kambiyo senetlerindeki sebepten soyutluk ilkesi gereğince, borçlular senetten doğan borcunu ödediğini senetle ispat edemedikçe borçtan sorumlu olacağı açık olduğunu, işbu sebeple davacının iddiaları hukuka aykırı ve geçersiz olduğunu, Uzun süreli araç kiralama sözleşmesinin takibe konu kambiyo senetleriyle ilişkisi olmadığının altını çizerek davacının iddialarının aksine uzun süreli araç kiralama sözleşmelerinde ... hizmeti verilmesi gibi bir teamül olmadığını, Bu hizmetin ek bir hizmet olduğunu sadece kiracının talebiyle bu hizmetin verilmesi mümkün olmadığını, şirketin bu hizmeti vermeyi kabul etmesi de gerektiğini, tüm bu sebeplerle davanın USULDEN REDDİNE, aksi takdirde davanın esasına geçilmesi halinde davanın reddine, dava vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Türkiye Noterler Birliği Başkanlığı' na müzekkere yazılarak, ... plakalı aracın aktif- pasif kayıtlarının araştırılarak mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir.
... Anonim Şirketi' ne müzekkere yazılarak, ... plakalı aracın 16/10/2019- 21/07/2020 tarihleri arasında geçişleri bu plakaya kesilen cezaların ve ödemelerin araştırılarak mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir.
... Başmühendisliği' ne müzekkere yazılarak, ... plakalı aracın 16/10/2019- 21/07/2020 tarihleri arasında geçişleri bu plakaya kesilen cezaların ve ödemelerin araştırılarak mahkememize bildirilmesi istenilmiştir.
... İcra Müdürlüğü 'nün 2020/... esas sayılı takip dosyası incelenmiştir.
GEREKÇE:
Dava, icra dosyasına konu kambiyo senet alacağından kaynaklı olarak başlatılan icra takibi nedeniyle yapılan haksız ödemelerin taraflarına iade edilmesine ilişkin istirdat davasına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Dava dosyası asliye hukuk mahkemesinden görevsizlik ile mahkememize tevzi edilmiştir.
HMK md. 114 uyarınca görev dava şartıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. HMK md. 4 "Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın;
a) Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları,
b) Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davaları,
c) Taşınır ve taşınmaz mallarda, sadece zilyetliğin korunmasına yönelik olan davaları,
ç) Bu Kanun ile diğer kanunların, sulh hukuk mahkemesi veya sulh hukuk hâkimini görevlendirdiği davaları,
görürler." şeklindedir. Yasal düzenlemeye göre kira ilişkisinden doğan tüm uyuşmazlıklar sulh hukuk mahkemelerinin görevi kapsamındadır.
Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalının taraflar arasındaki kira sözleşmesine göre edimlerini tam ve gereği gibi ifa edip etmediği, bu kapsamda davacının teminat senetleri yönünden borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Her ne kadar tarafların tacir olması ve takibin kambiyo senedine dayanması sebebiyle dosya görevsizlikle mahkememize gönderilmişse de, taraflar arasındaki temel ilişkinin kira sözleşmesine dayanması, tarafların hak ve borçlarının kira sözleşmesine göre belirlenecek olması ve senetlerin kira sözleşmesine dayanması sebebiyle işbu davada görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemeleri olduğu kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; yukarıda açıklanan nedenlerle mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda belirtilen gerekçeler uyarınca;
1-Mahkememizin görevsizliği sebebi ile davanın usulen REDDİNE, görevli mahkemenin İSTANBUL SULH HUKUK MAHKEMELERİ olduğunun tespitine,
2-Karar kesinleştiğinde ve iki haftalık süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurulması halinde dosyanın görevli İSTANBUL SULH HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
3-6100 sayılı yasanın 20. madde uyarınca süresi içinde kanun yoluna başvurulmadığı takdirde, kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulması durumunda başvurunun reddi kararının tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurarak dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın re'sen ele alınarak açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
4-6100 sayılı HMK'nın 331. maddesi uyarınca yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkemece nazara alınmasına,
5-Yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi. 16/01/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır