T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/274 Esas
KARAR NO: 2023/400
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/04/2022
KARAR TARİHİ: 05/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; ... ”)’nun işletmesinin 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun doğrultusunda davacı şirket tarafından yürütüldüğünü, davalı-borçlu şirkete ait ... plakalı araçları ile 21.09.2016- 05.09.2017 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin 23 adet ihlalli geçiş yapıldığını, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediğinin tespit edildiğini, dava konusu edilen geçişlere ait ayrıntılı geçiş listesi ve geçiş görüntüleri bilahare CD/DVD içerisinde mahkeme dosyasına sunulacağını, bu ihlalli geçişlerden kaynaklı davalı aleyhine başlatılan ... İcra Müdürlüğü’nün 2017/... E. sayılı dosyasında asıl alacak; geçiş ücreti ile geçiş ücretine ek olarak geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki ceza eklenerek belirlenmişse de; 25.05.2018 tarihli yasa değişikliği gereği asıl alacak içinde yer alan geçiş ücretine ek ceza 4 katına indirildiği dolayısıyla da uyuşmazlık konusu takibe konu alacak miktarında yasa gereği azalma meydana geldiğini, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine davalı müvekkilişirketçe; davalı-borçlu aleyhine ... İcra müdürlüğü 2017/... E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5. maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası, işlemiş faiz ve KDV alacağının tahsili amacıyla 20.11.2017 tarihinde icra takibi başlatıldığı, davalı-Borçlu tarafından “borca, faize ,ferilerine ve yetkiye” itiraz edildiği, ilgili İcra Müdürlüğünce de söz konusu itirazın süresinde olması halinde takibin durdurulmasına karar verildiği,ni Sonrası ... Arabuluculuk Bürosuna başvurularak 2022/... arabuluculuk numarası ile yapılan görüşmeler, müzakereler neticesinde anlaşamama şeklinde tamamlandığını, TKM ve HMK doğrultusunda davacı iddiasını ispatlamakla mükellef olup dayanılan deliller ile davalı-borçlunun ücret ödememek suretiyle yaptığı geçişler sonucunda davacı müvekkili şirkete borçlu olduğunun tespit edileceğini, borçlu-davalı tarafından davacı müvekkili şirketçe işletilen köprü ve otoyollardan geçiş yapmadığı yönünden bir savunması bulunmaksızın, icra dosyasına zaman kazanma amacı ile haksız ve kötü niyetle itiraz edildiğini beyanlarla öncelikle haksız yetki itirazının reddini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalarının kabulü ile; ... İcra Müdürlüğü’nün 2017/... E. sayılı dosyası kapsamında 361,55 TL geçiş ücreti, 1.254,00TL gecikme cezası toplam 1.615,55 TL asıl alacak ile 94,92 TL işlemiş faiz ve 17,09 TL KDV olmak üzere toplam 1.727,56 TL üzerinden itirazın iptali ile takip talebinde gösterilen şartlarda devamına, hüküm kurulan işlemiş faize 3065 sayılı KDV Kanunu gereğince %18 KDV uygulanmasına, davalı-borçlu tarafın İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine,yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı-borçlu tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olmasına rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılım sağlamamıştır.
DELİLLER:
Posta ve Telgraf Teşkilatına müzekkere yazılarak davalıya ait ... plakalı araçlara ait ... kartının 21/09/2016-05/09/2017 tarihi ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında hesap bakiye hareketlerini gösterir evraklar ile ... geçiş ücreti tahsilatlarına ilişkin herhangi bir bankaya verilmiş otomatik ödeme talimatı verilip verilmediği verildi ise ilgili banka bilgilerinin mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
... İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak 2017/... Esas sayılı dosyasının bir suretinin çıkarılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş, dosyamız arasına alınmıştır.
...'ne müzekkere yazılarak ... plakalı araçlara ait 21/09/2016-05/09/2017 tarihleri arasındaki mülkiyet bilgilerinin çıkarılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş, cevabi yazının dosyaya kazandırıldığı görülmüştür.
Karayolları Ana Kontrol Merkezi Başmühendisliği Birimine müzekkere yazılarak davalıya ait ... plakalı araçların ... nda 21/09/2016-05/09/2017 tarihlerinde ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında tüm gün boyu herhangi bir sistem arızasının bulunup bulunmadığı hususu sorulmuş, istenilen bilgi ve belgeler gönderilmiştir.
Davacı vekiline gerçekleşen ihlalli geçişlere ilişkin tüm bilgi ve belgelerin kağıda dökümünün sağlanıp, ayrıca bilirkişi incelemesine de esas olmak üzere tüm kayıtları bir de CD olarak dosyaya sunması için 2 haftalık süre verilmiş, istenilen bilgi vc belgeler dosyaya ibraz edilmiştir.
29/03/2023 tarihinde SMMM vasıtası ile bilirkişi raporu alınmıştır. Yine 17/02/2023 tarihinde SMMM vasıtası ile bilirkişi raporu alınmıştır.
GEREKÇE:
İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.
İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.
İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.
Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.
Somut olayda takip sebebi ihlalli geçişe dayanmaktadır. Ücretli otoyollardan geçiş sözleşme sorumluluğu doğurmaktadır. Davalı borçlu, ücretli otoyoldan geçerek geçiş ücretini ödeme borcunu yüklenmiş olur. 6001 sayılı Kanun’un 30/5. maddesi “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir. Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir.” şeklindedir. Aynı maddenin 7. fıkrasına göre geçiş tarihinden itibaren 15 gün içinde geçiş ücretini ödeyen kişiler hakkında ceza uygulanmaz.
İhlalli geçişlere ilişkin açılan davalar hizmet sözleşmesine dayalı bir para alacağına ilişkin olması sebebiyle TBK md. 89 ve HMK md. 10 hükümleri uyarınca yetkili mahkeme belirlenir.
Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler uyarınca ücretli otoyollardan geçiş yapan kişiler, geçiş ücretini ödemekle yükümlü olup, ödemenin yapılıp yapılmadığını takip etmek zorundadır. ... BAM ... HD 2019/... Esas ve 2022/... Karar sayılı ilamında “Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya ... veya ... sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. ... ve ... kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır.” şeklinde karar vererek geçiş yapanların ödeme yapmadığını bildiğini kabul etmiştir.
İcra inkâr tazminatına ilişkin olarak ise Yargıtay ... HD 2022/... Esas ve 2022/... Karar sayılı ilamında “…bu nedenle davacı şirketin 6001 sayılı Kanun’un 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca geçiş ücreti ile kesinleşmiş olan dört katı tutarındaki cezadan ibaret olan alacağını takibe konu ettiği, alacak miktarının belirlenebilir (likit) nitelikte olduğu gözetilerek, alacak miktarının tamamı üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken…” şeklinde karar vererek, geçiş ücreti ile cezai bedelin likit olduğunu içtihat etmiştir.
Dava konusu takip dosyasının incelenmesinde; takibin usul ve yasaya uygun olduğu, itirazın ve açılan işbu davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır. Davalı borçlunun icra dairesinin yetkisine yaptığı itiraz, yukarıda açıklandığı üzere HMK md. 10 uyarınca yerinde değildir.
Dava konusu araçların mülkiyet kayıtlarının incelenmesinde, geçiş tarihlerinde davalı adına kayıtlı oldukları görülmüştür. ... plakalı aracın ... bakiyesinin yetersiz olduğu, diğer araçların ise ... ürününün bulunmadığı anlaşılmıştır.
Alanında uzman bilirkişi tarafından hazırlanan denetime elverişli 29/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda davalı borçlunun adına kayıtlı 3 adet araç ile 21/09/2016 – 05/09/2017 tarihleri arasında 23 kez ücret ödemeden geçiş yaptığı, bu geçişler sebebiyle davalının davacıya ceza tutarı dâhil 1.615,55 TL asıl alacak, 94,92 TL işlemiş faiz ve 17,09 TL KDV borcu olduğu tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; yukarıda açıklanan sebeplerle davalının davacıya ait ücretli yoldan ücret ödemeden geçmesi sebebiyle borçlu olduğu kanaati ile davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1)Davanın kabulüne,
- ... İcra Müdürlüğü’nün 2017/... Esas sayılı takip dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline; takibin 1.615,55 TL asıl alacak, 94,92 TL işlemiş faiz, 17,09 TL KDV olmak üzere toplam 1.615,55 TL üzerinden ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek %9,75 temerrüt faiziyle birlikte devamına,
-323,11 TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 179,90-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 80,70-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 99,20-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 1.727,56-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 80,70-TL Peşin/nisbi Harcı, 2.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 60,25-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 2.721,65TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanacak 1.560,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Fazla yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının talep halinde iadesine,
Dair, miktar itibariyle istinaf sınırı altında kaldığından KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/06/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
TASHİH ŞERHİ
Hükmün 1 numaralı kararında toplama hatası yapıldığı anlaşıldığından, sehven yapılan toplama hatasının düzeltilmesi ve infazda tereddüt yaşanmaması adına; hükmün 1 numaralı kararının "... İcra Müdürlüğü’nün 2017/... Esas sayılı takip dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline; takibin 1.615,55 TL asıl alacak, 94,92 TL işlemiş faiz, 17,09 TL KDV olmak üzere toplam 1.615,55 TL üzerinden ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek %9,75 temerrüt faiziyle birlikte devamına," kısmının, "... İcra Müdürlüğü’nün 2017/... Esas sayılı takip dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline; takibin 1.615,55 TL asıl alacak, 94,92 TL işlemiş faiz, 17,09 TL KDV olmak üzere toplam 1.727,56 TL üzerinden ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek %9,75 temerrüt faiziyle birlikte devamına," şeklinde tashihine karar verildi.
Katip ...
Hakim 220574
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır