T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/484 Esas
KARAR NO :2025/502
DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:10/08/2022
KARAR TARİHİ:07/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; 03.10.2021 tarihinde davalı ...'nun sürücüsü olduğu ... plakalı aracın Müvekkilinin sürücüsü olduğu ... plakalı motora çarpması sonucunda sağ el orta parmağı ile işaret parmağının uç kısımlarının koptuğu, sağ el parmaklarında ve sağ kolunda birçok kırık meydana geldiğini, TBK madde 49” da trafik kazasında kusurlu olan aracın sürücüsü aleyhine tazminat davası açılabilir, KTK md.91'e göre trafik kazasına karışan aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) veya poliçe kapsamına göre İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası (Kasko Sigortası) hangi sigorta şirketi tarafından yapılmışsa, o sigorta şirketi de ölüm, yaralama veya diğer zararlardan sorumlu olduğu, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-I. maddesine göre, sigortacının bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder, hükmü bulunduğundan, davalarını kazayı meydana getiren araç sürücüsüne ve aracın poliçe kapsamında ZMSS'nın yapıldığı sigorta şirketine birlikte açıldığı, Müvekkilinin yapmış olduğu hastane giderlerinin, ameliyat masraflarının, ilaç masraflarının ayrıca üniversite öğrencisi olan müvekkilinin sınavlarına giremediği ve okuluna devam edemediği için boş yere ödemiş olduğu eğitim haç ve masraflarının tazmini olarak, ilerde bilirkişi incelemesi neticesinde talep arttırım hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL'sinin davalı şahıs yönünden olay tarihinden itibaren; davalı sigorta şirketi yönünden ise sigorta limitini aşmamak üzere sigortaya başvuru tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, Müvekkilin kaza nedeniyle duyduğu acı ve ıstırabı bir nebze olsun hafifletmek adına 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalı şahıstan tazminine, Sürücünün taşınır taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki ve bankalardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, Müvekkilinin öğrenci olup herhangi bir düzenli geliri veya gayrimenkulü bulunmamakta olup yargılama harç ve giderlerinden muaf tutularak adli yardım taleplerinin kabulüne karar verilmesini, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plaka sayılı aracın, müvekkili şirket nezdinde ... no.lu, 08.12.2020-2021 vadeli Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olup, kaza tarihi itibariyle azami sakatlık teminatı kişi başına; 430.000,00-TL olduğu, Davacı tarafın, kaza sebebiyle yaralamalı trafik kazasında yaralanarak malul kaldığını iddiasının ispata muhtaç olup, Adli Tıp Kurumu 3.İhtisas Dairesi'nce davacının maluliyet oranının “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik'e göre belirlenmesi gerektiği, Genel şartların EK-3 başlıklı maddelerinde, gerek destekten yoksun kalma tazminatı hesaplaması ve gerekse sürekli sakatlık tazminatı hesaplaması sırasında; TRH 2010 yaşam tablosunun dikkate alınacağı, hesaplamalarda iskonto oranının (teknik faizin) 1,8 olarak kabul edileceği, hesaplamalarda yaralanan kişinin vergilendirilmiş gelirinin belgelenmiş olması halinde dikkate alınabileceği, belge sunulamaması durumunda ise asgari ücretin dikkate alınacağı, yine tazminat hesaplanırken “devre başı ödemeli belirli süreli rant” formülünün Uygulanacağı nihayetinde hesaplamaya ilişkin standartların hazine müsteşarlığı tarafından belirleneceği düzenlendiği, Davacının meydana gelen kaza sonucu malul kaldığından bahisle geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ve tedavi gideri talep ettiği , ancak bu taleplerin, tedavi giderleri içerisinde yer alıp SGK tarafından karşılandığı, Davacı tarafın iddia edildiği gibi sürekli iş göremezliği söz konusu ise bu durumda SGK 'dan kendisine herhangi bir aylığın bağlanıp bağlanmadığı ve SGK 'dan herhangi bir ödeme alıp almadığı belirlenerek maluliyet zararının kurumca giderilip giderilmediği ve ne ölçüde giderildiğinin saptanması gerektiği, Kaza tarihine bakılmaksızın, tüm zorunlu poliçeler kapsamındaki trafik kazalarında SGK” ya bağlı tüm resmi ve özel sağlık kuruluşlarınca verilen her türlü tedavi bedellerinin SGK tarafından karşılanacağı, tedavi giderlerinden 6111 Sayılı yasanın 59. maddesi ile değiştirilen KTK 98 düzenlemesi gereği, SGK * nın SUT hükümleriyle sınırlı olmaksızın, hazine müsteşarlığınca belirlenen poliçe limitleriyle tedavi giderlerinin tümünden sorumlu olduğu, Müvekkili şirketin tazminata ilişkin sorumluluğundan bahsedebilmek için sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunduğunun ispat edilmesi gerekmekte olduğu, bu durumda da tazminat sorumluluğunun sigortalı araç sürücünün kusuru oranında ve elbette ki poliçe limitleri ile sınırlı bulunduğu, Davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunup bulunmadığı, var ise kusur oranının Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesince belirlenmesi: araştırılması gerektiği, talep ettikleri, davacının koruyucu tertibatlarını kullanıp kullanmadığının Davacı tarafın, müvekkili sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz talep ettiği, faiz talep edebilme hakkının temerrüt hükümleri gereğince, temerrüde düşürülme olgusunun gerçekleşmesine bağlı olduğu, ancak davacı tarafın müvekkili şirkete yasanın öngördüğü anlamda usulüne uygun bir müracaatı bulunmadığı, bu nedenle şirketin temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş olduğundan faiz ve yargılama gideri ile dava vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağı, İzah edilen sebeplerle; davanın usulden ve esastan reddine, Yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Türkiye Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak; 03/10/2021 tarihli kazaya kusuruyla sebebiyet veren ... ve ... (motor) plaka sayılı araçlara ait ruhsat ve trafik tescil belgelerinin istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Davalı ... Anonim Şirketi' ne Müzekkere Yazılarak; ... plaka sayılı araca ilişkin mali sorumluluk (trafik) sigorta poliçesinin ve hasar dosyasının istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
SGK Başkanlığı'na müzekkere yazılarak; 03/10/2021 tarihli trafik kazasında yaralanması sebebiyle, ... - (Yabancı Kimlik No:...)herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı veya maaş bağlanıp bağlanmadığının, ödeme yapılmış veya maaş bağlanmış ise rücuya tabi olup olmadığı ile rücuya tabi ise peşin sermaye değerinin bildirilmesi ve davacıya ait hizmet dökümünün gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
... Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne müzekkere yazılarak, davacıya ait Genel Adli Muayene, Tedavi, Film, Grafi Ve Epikriz Raporların CD ortamında (DİCOM formatında) İstenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
İstanbul CBS'nin ... soruşturma sayılı ve .... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasının istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Davacının ekonomik ve sosyal durumunun araştırılması için ilgili kolluğa yazı yazılmış ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
UYAP sistemi üzerinden davacı yönünden SGK, ARAÇ ve TAŞINMAZ sorgusu yapılmış ve evraklar dosyamız arasına alınmıştır.
.... ASCM'ye müzekkere yazılarak, Mahkemenizin ... esas sayılı dosyasının bir örneğinin UYAP sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
... Üniversitesi Rektörlüğüne müzekkere yazılarak, Mahkememiz davacısı ... Kimlik numaralı ...'ın; Okulunuzun öğrencisi olup olmadığı, öğrenciniz ise bölümünün ve kayıt tarihi ile bölümünün süresinin ne olduğu, 2021 yılı güz döneminin ne zaman başladığı, dönemin vize final tarihlerinin neler olduğu, Davacının 2021 yılı güz döneminde başarılı olup olmadığı, 2021 yılı güz dönemine ilişkin uzatma yapıp yapmadığı, dönem tekrarı yapılmış ise bunun sebebinin ne olduğu, davacının sınavlara katılıp katılmadığı, katılmadığı sınavlar var ise bunların tarihlerinin neler olduğu, Dönem tekrarı sebebiyle yapılan masrafların ne kadar olduğu bilgisi istenmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Maluliyet oranının tespiti hususunda dosyamız Adli Tıp 2. İhtisas Kuruluna gönderilmiş ve 04/10/2024 tarihinde Adli Tıp Raporu dosyaya sunulmuştur.
20/09/2023 tarihinde Adli Trafik Uzmanı vasıtasıyla mahallinde keşfen inceleme yapılarak, rapor aldırılmış ve dosyamıza sunulmuştur.
10/03/2025 tarihinde Doktor ve Aktüerya Hesap Uzmanı vasıtasıyla rapor aldırılmış ve dosyamıza sunulmuştur.
Davacı vekili 05/05/2025 tarihinde bedel arttırım dilekçesi sunmuştur.
GEREKÇE:
Dava, trafik kazası sebebiyle meydana gelen tedavi gideri, sürekli maluliyet, okul harcı ve manevi zararın tazmini talebine ilişkindir.
Trafik kazaları nedeniyle maddi ve manevi tazminat talepleri asıl olarak haksız fiil sorumluluğuna dayanır. TBK md. 49’a göre kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar gören karşı tarafın kusurunu ve zarara uğradığını ispat yükü altındadır.
KTK md. 85 ve 88 uyarınca trafik kazası sonucu meydana gelen kazadan aracın işleteni veya aracın bağlı bulunduğu işletmenin sahibi de müştereken ve müteselsilen sorumludur. İşleten veya aracın bağlı bulunduğu işletmenin sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusursuz olması ve kazanın araçtaki bir bozukluktan meydana gelmemesi şartıyla, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya 3. kişinin ağır kusurundan kaynaklandığını ispat ederek sorumluluktan kurtulur. Hem TBK md. 52 hem de KTK md.86/2 uyarınca kazada zarar görenin de kusurunun bulunması halinde tazminat miktarından indirim yapılması gerekir.
TBK md. 54 uyarınca bedensel zarar halinde tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar zarar olarak tazmin edilir.
Zarar gören TBK md. 56 uyarınca manevi tazminat talep edebilir. Manevi tazminatın niteliği konusunda doktrinde tatmin görüşü hâkimdir. Bu görüşe göre manevi tazminat, zararın telafi edilmesini veya zarar verenin cezalandırılmasını değil, zarar görende, uğramış olduğu manevi zararı, acı ve üzüntülerini dindirecek veya hiç olmazsa hafifletip azaltacak bir tatmin fonksiyonu görmektedir.
Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarına göre manevi tazminat miktarının belirlenmesinde paranın değeri gözetilmeli; zarar gören açısından zenginleşmeye sebep olmayacak, aynı zamanda da sadaka vasfında bir tazminat miktarı belirlenmemelidir. Bunun yanında diğer tarafın da ekonomik olarak mahvına sebep olunmaması gerekir.
Trafik kazasından doğan tazminat davalarında 2 ve 10 yıllık zamanaşımı süreleri uygulanır. Ancak fiilin cezayı gerektirmesi durumunda, ceza kanununda daha uzun bir zamanaşımı süresinin öngörülmesi şartıyla, bu süre uygulanır.
Dava konusu kaza 03/10/2021 tarihinde davacının kullandığı ... plakalı araç ile davalının kullandığı ... plakalı araç arasında meydana gelmiştir. Davalı sigorta şirketi, ... plakalı aracın zorunlu trafik sigortacısı olup, poliçe kapsamında meydana gelen zarardan sorumludur. Kazaya ilişkin açılan ceza davasında .... ASCM’nin ... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucu davacı sürücünün tali, davalı sürücünün asli kusurlu olduğu tespit edilmiş ve davalı hakkında HAGB kararı verildiği anlaşılmıştır.
19/09/2023 tarihli bilirkişi raporuna göre meydana gelen trafik kazasında davacının %30, davalının %70 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiş ve yapılan tespitin ceza dosyasında kabul edilen maddi durumla uyumlu olduğu görülmüştür. 20/09/2024 tarihli ATK maluliyet raporuna göre davacının %10 maluliyetinin ve 4 aylık iyileşme süresinin bulunduğu tespit edilmiştir. Kusur raporunun ve maluliyet raporunun denetime elverişli olduğu, usul ve yasaya uygun düzenlendiği görüldüğünden raporların hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır.
08/03/2025 tarihli aktüer bilirkişi raporuna göre davacının 1.094.250,72 TL (1.563.215,31 TL zarardan %30 davacı kusurunun düşülmesi sonucu) sürekli maluliyet ve 250,00 TL tedavi gideri zararının bulunduğu hesaplanmıştır. Davacının kaza tarihinde öğrenci olması ve herhangi bir işte çalışmaması sebebiyle asgari ücretin esas alınarak hesaplama yapılmasının, SGK’dan gelen müzekkere cevabına göre davacıya ödeme yapılmaması sebebiyle bu yönde bir tenzil yapılmamasının ve tedavi giderlerinin SGK kapsamı dışında kalan kalemlere göre hesaplanmasının doğru olduğu kanaatine varılmıştır.
Davacının okul harcına ilişkin talebi, kaza sebebiyle davacının sınavlarına giremediği ve dönem tekrarı yapmak zorunda kaldığı iddiası ile dönem harcına ilişkindir. Davacının kayıtlı olduğu üniversiteden davacının öğrenci belgesi, sınav ve ders programı ile başarı durumuna ilişkin tüm belgeler celbedilerek incelenmiştir. Dosya kapsamındaki belgelere göre, davacının üniversitedeki ilk yılında olduğu, hazırlık sınıfında kayıtlı olduğu, derslere devam etmediği için başarısız olduğu ve sınavlara katılmak için asgari yeterlilik koşulunu sağlamadığı anlaşılmıştır. Davacının yaralanmasının elinden olduğu gözetildiğinde derslere devam etmesini engelleyecek bir yaralanmasının bulunmadığı ve davacının sınavlara giremediği iddiası ile devamsızlık sebebiyle davacının başarısız olduğu vakasının çeliştiği değerlendirilerek, davacının başarısızlığının kaza ile bağlantılı olmadığı, dolayısıyla davacının okul masrafları yönündeki talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.
Davacının manevi tazminat talebinin değerlendirilmesinde, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, kazadaki kusur durumları, davacının yaşı, öğrenci olması ve maluliyet oranı gözetildiğinde yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda 25.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiştir.
Mahkememizce hükmedilen tazminatlarda davalı sigorta şirketinin poliçe limiti kadar sınırlı olarak sorumlu olacağına karar verilmiştir. Faiz başlangıç tarihlerinin belirlenmesinde Davalı Aslışah için temerrüt tarihi olan kaza tarihi, davalı sigorta şirketi için 29/04/2022 başvuru tarihine göre belirlenen 12/05/2022 temerrüt tarihi esas alınmıştır.
Yukarıda açıklanan sebeplerle davanın maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın kısmen kabul kısmen reddine,
2-250,00 TL tedavi gideri maddi zararının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bu bedele Davalı ... yönünden kaza (03/10/2021), diğer Davalı ... yönünden 12/05/2022 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
3-1.094.250,72 TL maluliyet maddi zararının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Davalı ...’nın poliçe teminat üst limiti olan 430.000,00 TL ile sınırlı olarak sorumlu tutulmasına, bu bedele Davalı ... yönünden kaza (03/10/2021), diğer Davalı ... yönünden 12/05/2022 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
4-25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden (03/10/2021) itibaren yasal faiz işletilerek Davalı ...’dan alınarak davacıya verilmesine,
5-Maddi ve manevi tazminat yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine,
6-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 76.473,09-TL harcın (davalı sigorta şirketinin 29.059,77TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
7-Dosya adli yardımlı olduğundan, suçüstü ödeneğinden karşılanan; 17.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.274,90-TL Keşif Harcı, 4.650,00 TL ATK ücreti, 1.550,00 TL keşif araç ücreti, 2.026,50 TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 26.501,40-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 26.170,31-TL lik kısmının (davalı sigorta şirketinin 9.944,71 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına, kalan bakiye 331,09 TL yargılama giderinin ise davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Maddi tazminat yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T.'ye göre hesaplanan 165.230,00-TL nisbi vekalet ücretinin (davalı sigorta şirketinin 62.787,40 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden A.A.Ü.T'ye göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 9.163,15-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
10-Manevi tazminat yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T.'ye göre hesaplanan 25.000,00-TL vekalet ücretinin Davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
11-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T.'ye göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 5.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak Davalı ...'ya verilmesine,
12-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
13-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/07/2025
Katip ...
¸
Hakim ...