T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/509 Esas
KARAR NO: 2022/725
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/08/2022
KARAR TARİHİ: 28/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin gıda sektöründe faaliyet gösterdiğini, taraflar arasındaki mutabakata uygun olarak davalıya gıda maddeleri sattığını, teslim ettiğini ve faturaları tebliğ ettiğini, davalının ürünleri teslim almasına ve faturaları tebliğ almasına rağmen 29.623,88-TL borcunu davacı şirkete ödemediğini, bu nedenle davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının haksız ve kötü niyetli olarak icra takibine itiraz ederek takibi durdurduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını beyan ederek .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya süresi içerisinde cevap vermemiş olduğu görüldü.
DELİLLER:
Davacı vekilinin dava dilekçesi ekinde cari hesap ekstre çıktısını ve arabuluculuk son tutanağının çıktısını sunmuş olduğu görüldü.
... Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğine yazılan müzekkereye cevap verildiği, davalının esnaf kaydının bulunmadığının bildirildiği görüldü.
Tuna Vergi Dairesine yazılan müzekkereye cevap verildiği, verilen cevap ekinde davacı şirketin 2022 yılı BA-BS formlarının gönderilmiş olduğu görüldü.
... Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verildiği, davalının sicil kaydının bulunmadığının bildirildiği görüldü.
... Vergi Dairesine yazılan müzekkereye cevap verildiği, verilen cevapta davalının 2022 yılı BA-BS bildiriminin bulunmadığı için herhangi bir kayda rastlanılmadığını, 1. sınıf tacir olmadığını, bilanço usulüne göre defter tutmadığı, işletme hesap özetine göre faaliyette bulunduğunun bildirildiği, davalının 2021 yılı yıllık gelir vergisi beyannamesi ile sicil kayıtlarının gönderildiği görüldü.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasının UYAP sisteminden bir örneğinin çıkartılarak dosyaya eklendiği görüldü.
... Vergi Dairesine yazılan müzekkereye cevap verildiği, verilen cevapta davalının işletme hesap özetine göre 02/08/2021 ile 03/07/2022 tarihleri arasında mükellefiyetinin bulunduğunun bildirildiği, davalı tarafından beyan edilen yıllık gelir vergisi beyannamesi ile son 5 döneme ait katma değer vergisi beyannamesinin gönderildiği görüldü
... Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği, verilen cevapta davalının kaydına rastlanmadığının bildirildiği görüldü.
... Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğine yazılan müzekkereye cevap verilmiş olduğu, verilen cevapta davalının esnaf kaydının bulunamadığının bildirildiği görüldü.
... Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkereye cevap verilmiş olduğu, verilen cevapta davalı ...'in 1. sınıf tacir olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutmadığı, işletme hesap özetine göre faaliyette bulunduğu, yazımızda belirtilen had ve sınırı aşmadığının en son verilen beyannamesinden anlaşılmış olduğunun bildirildiği görüldü.
GEREKÇE:
Dava; fatura alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
... ne yazılan müzekkereye cevap verildiği, davalının esnaf kaydının bulunmadığının bildirildiği görüldü.
... Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verildiği, davalının sicil kaydının bulunmadığının bildirildiği görüldü.
... Vergi Dairesine yazılan müzekkereye cevap verildiği, verilen cevapta davalının 2022 yılı BA-BS bildiriminin bulunmadığı için herhangi bir kayda rastlanılmadığını, 1. sınıf tacir olmadığını, bilanço usulüne göre defter tutmadığı, işletme hesap özetine göre faaliyette bulunduğunun bildirildiği, davalının 2021 yılı yıllık gelir vergisi beyannamesi ile sicil kayıtlarının gönderildiği görüldü.
... Vergi Dairesine yazılan müzekkereye cevap verildiği, verilen cevapta davalının işletme hesap özetine göre 02/08/2021 ile 03/07/2022 tarihleri arasında mükellefiyetinin bulunduğunun bildirildiği, davalı tarafından beyan edilen yıllık gelir vergisi beyannamesi ile son 5 döneme ait katma değer vergisi beyannamesinin gönderildiği görüldü
... Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği, verilen cevapta davalının kaydına rastlanmadığının bildirildiği görüldü.
... Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğine yazılan müzekkereye cevap verilmiş olduğu, verilen cevapta davalının esnaf kaydının bulunamadığının bildirildiği görüldü.
... Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkereye cevap verilmiş olduğu, verilen cevapta davalı ...'in 1. sınıf tacir olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutmadığı, işletme hesap özetine göre faaliyette bulunduğu, yazımızda belirtilen had ve sınırı aşmadığının en son verilen beyannamesinden anlaşılmış olduğunun bildirildiği görüldü.
HMK’nun 115/1. maddesi uyarınca dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasında resen araştırılır. HMK’nun 114/1-c maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir.
6102 Sayılı TTK’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.
Aynı Yasa'nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir.
Öte yandan 6102 sayılı TTK hükümlerine göre; ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir (TTK 11/1). Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Cumhur Başkanlığınca çıkarılacak kararnamede gösterilir (TTK 11/2). Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten gerçek kişiye tacir denir (TTK 12/1).
İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır (TTK 15/1).
Buna göre davada ileri sürülen dava sebebine göre ve celp edilen müzekkerelere göre davalının vergi beyanlarındaki işletme hesap özetindeki bilgilere istinaden Vergi Usul Kanunu 177/1 maddesindeki esnaf limitleri aşmadığı bildirilmiş olup, davalının tacir sıfatını taşımadığı, ticari işletmesi olmadığı ve yine taraflar arasındaki uyuşmazlığın da ticari nitelikte bulunmadığı açıktır. Taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı görülmekle; uyuşmazlığın çözümünde Ticaret Mahkemelerinin görevli olmadığı kuşkusuzdur. Bu durumda davaya bakmaya Genel Mahkemeler görevlidir. Bu nedenle, yukarıda belirtilen yasa hükümleri ve açıklamalar uyarınca davada görevli Mahkemenin İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu tespitine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın 6100 Sayılı H.M.K'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİ ile Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Görevli Mahkemenin İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna,
3- 6100 sayılı HMK'nun 20. Maddesi gereğince taraflardan birinin, bu karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren Mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli Mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
4-Bu süre içerisinde başvuru yapılmadığı takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
5-HMK'nun 331/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinin yetkili ve görevli Mahkemece hüküm altına alınmasına, açılmamış sayılmasına karar verildiği takdirde bu kararda değerlendirilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 28/11/2022
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza