T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/534 Esas
KARAR NO: 2023/150
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 07/09/2022
KARAR TARİHİ: 06/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkiline ait işletmede 04/09/2022 tarihinde yaşanan hırsızlık neticesinde bir cep telefonu ile birlikte işletmenin defter ve belgelerinden olan genel kurul müzakere defteri, karar defteri, ortaklar pay defterinin de içinde bulunduğu evrak çantasının çalındığını, söz konusu hırsızlık nedeni ile ticari işletmede bulunan vergiye esas olmayan ticari defterlerin zayi olduğundan TTK madde 82/7 numaralı fıkra uyarınca 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde mahkemeden genel kurul müzakere defteri, karar defteri, ortaklar pay defterinin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
İstanbul Ticaret Odası Başkanlığı'na müzekkere yazılarak davacı şirketin ticaret sicil kayıtlarının gönderilmesi istenilmiştir.
Beyoğlu ...Polis Merkezi Amirliği'ne müzekkere yazılarak...Karaköy işletmesinde meydana gelen "Kayıp Eyşa" olayına ilişkin Amirliğinizin ... olay numaralı soruşturma dosyanın akıbetinin bildirilmesi, dosya örneğinin Mahkememize gönderilmesi ve soruşturma dosyası Cumhuriyet Başsavcılığına teslim edildi ise, savcılık soruşturma bilgilerinin mahkememize bildirilmesi istenilmiştir.
... Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacı ... vergi numaralı ... hakkında vergi soruşturması veya vergi incelemesi olup olmadığının bildirilmesi, var ise buna ilişkin bilgi ve belgelerin Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
GEREKÇE:
Dava; zayi belgesi talebine ilişkindir.
TTK md. 82/7 uyarınca bir tacirin saklamak ile yükümlü olduğu defterler ve belgeler bir afet veya hırsızlık sebebi ile zayii olur ise tacir bunu öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde mahkemeye başvurarak kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. TTK hükümleri uyarınca tacir ticari defter ve kayıtları korumak ve saklamak ile yükümlüdür. Ticari defterlerin zayii olması sebebi ile kendisine belge verilmesini isteyen tacir bu belgeleri korumak ve saklamakta gereken dikkat ve özeni göstermek zorundadır. Tacirin kusuru ile ticari defter ve belgelerin zayii olması durumunda tacir TTK madde 82/7 uyarınca başvuru yapamaz.
Somut olayda davacı taraf genel kurul karar defterinin, müzakere defterinin ve ortaklar pay defterinin hırsızlık sonucu çalındığını iddia ederek zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. Hırsızlık olayına ilişkin kolluk birimine yapılan şikâyet sonucu ifade tutanağı mahkememize sunulmuş olup; olaya ilişkin savcılık tarafından başlatılan bir soruşturma dosyası bulunmamaktadır. Mahkememizce zayi olan defterlerin noter tasdiklerine ilişkin bilgi ve belge istenilmiş ise de, davacı vekili defterlerin daha önce noter tasdiklerinin yaptırılmadığını beyan etmiştir. Davacı şirketin ticaret sicil kaydının incelenmesinde şirket yetkilisinin ... olduğu, ancak kolluk tutanağında ifade veren ve şikâyette bulunan kişinin ...olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklandığı üzere tacirlerin basiretli davranma ve ticari defterlerin korunması ve saklanmasında gerekli özeni gösterme yükümlülüğü bulunmaktadır. Somut olayda davacı şirket yetkilisi ...’ın şirkete ait defterleri koruyup saklaması gerekirken; ticari defterlerin hırsızlık olayının meydana geldiği ve şirketin kayıtlı adresi olan yerde bulunan iş yerinin sahibi olduğunu beyan eden ...’da bulunduğu anlaşılmıştır. Bu durumda ticari defterlerin korunması ve saklanmasında gerekli dikkat ve özenin gösterilmediği kanaatine varılmıştır.
Ticari defterler için zayi belgesi verilebilmesi defterlerin bir afet veya hırsızlık sonucu zayi olması gerekir. Ancak somut olayda meydana gelen hırsızlık olayına ilişkin sadece davacı tarafın şikâyeti bulunmakta olup, açılan bir soruşturma dosyası veya başka bir delil dosyada bulunmamaktadır. Bu kapsamda defterlerin hırsızlık sonucu zayi olduğu da davacı tarafından ispatlanamamıştır.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; yukarıda açıklanan sebeplerle ticari defterlerin hırsızlık sonucu zayi olduğunun ispatlanamaması ve davacı tarafın gerekli özen ve dikkati göstermeyerek basiretli bir tacir gibi davranmaması sebebiyle davanın reddine dair aşağıdaki gibi karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 99,20-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Fazla yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının dosya kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/03/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır