T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/570 Esas
KARAR NO: 2023/785
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ: 22/09/2022
KARAR TARİHİ: 07/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından davacı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, icra müdürlüğünce ödeme emri tebligatının davacı tarafından yetkilendirilmemiş çalışana yapıldığını, tebliğin Tebligat Yönetmeliği'nin 13. ve 21. Maddelerine göre usulsüz olduğundan davacı şirketin itiraz süresi geçtikten sonra haberdar olduğunu, bu sebeple icra takibi kesinleştiğinden iş bu davanın açılması zarureti hasıl olduğunu, davacının bu takip nedeniyle cebri icra tehdidi altında bulunduğunu, takip dosyası incelendiğinde yangın raporu ve ödeme dekontunun bulunduğu, davacının sorumluluk sebebini gösterir herhangi bilgi veya belgenin bulunmadığını, yalnızca hasar dosyasına yer verildiğini, hasar dosyasının dosyaya ibraz edilmediğini ve taraflarına tebliğ edilmediğini, davalı tarafın davacı aleyhine hangi hukuki gerekçelerle icra takibi başlatıldığının tam olarak anlaşılmadığını, düzenlenen ödeme emrinin usule aykırı olduğunu, takip dosyasında borçlu olarak gösterilen ... A.Ş.'nin kiracı olarak bulunduğu, ... ve Tic. A.Ş.'ye ait binada bulunan antrepo ve deponun 8394 m²’lik bölümü, ... Sigorta A.Ş. tarafından 18.02.2021-18.02.2022 vadeli ... nolu iş yerim paket sigorta poliçesi ile sigortalandığını, yangın olayının 06.08.2021 günü saat 11:59 sıralarında, mülkiyeti ...’a ait bina içinde kiracı konumunda olan ... A.Ş.’ye ait antrepoda başladığını, yangının binada kullanılan malzemenin uygun olmaması, uygun müdahale yapılmaması ve mevcut yüklerin ve kimyasal maddelerin etkisi ve tesiri nedeniyle başladığı noktada hızla büyüdüğünü, davacının sigortalısının hukuki haklarına kanunda öngörülen şekilde halef olamadığından davacı sigorta şirketine rücu hakkı bulunmadığını, TTK 1472. maddesi gereği sigortacının halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için, geçerli bir sigorta sözleşmesi bulunması, sigortacının bu sözleşmeye dayanarak sigortalısına bir ödeme yapmış olması, ödemenin poliçe hükümlerine ve gerçek zarar ilkesine uygun olması, ödemenin poliçe teminatı içinde kalan riziko ve hasara yönelik yapılmış olması ve nihayet sigortalısının kendisine zarar verene karşı bir dava hakkının mevcut olması koşullarının bir arada olması gerektiğini, 6102 sayılı TTK’nın "başkası lehine sigorta" başlıklı 1454/1. maddesine göre sigorta sözleşmesinden doğan hakların sigortalıya ait olduğunu, sigortalının aksine sözleşme yoksa, sigorta tazminatının ödenmesini sigortacıdan isteyebileceğini ve onu dava edebileceğini, sigortalı ...'in, takip dayanağı yapıldığı tahmin edilen işyerini paket sigorta poliçesi ile antreposunda bulunan emtiaları yangına karşı kendi menfaatine sigorta ettirdiğini, poliçede sigorta tazminatı isteme hakkının üçüncü kişilere ait olduğuna dair aksine bir düzenleme bulunmadığını, poliçenin, TBK’nın 129. maddesinde düzenlenen, üçüncü şahıs yararına bir sözleşme niteliğinde de olmadığını, takip dosyasında borçlular arasında sigortalı ... de gösterildiğinden takip konusu zarara uğrayan kıymetlerin ...’e ait depoda bulunduğu sırada zayi olduğunun düşünüldüğünü, ... firmasının deposunda-zilyedinde bulunan emteanın uğradığı zararların, poliçe genel ve özel şartları uyarınca "yangın mali sorumluluk" ve "üçüncü şahıs mali sorumluluk" teminatı kapsamı dışında olduğunu, malların malikleri tarafından mal sigortası veya taşıyıcı/alt taşıyıcıları tarafından nakliyat poliçesiyle sigortalı olması durumunda, huzurdaki zarardan öncelikli olarak nakliyat sigortacısının ve diğer sigortacıların sorumlu olacağını, söz konusu mallara ilişkin nakliyat sigorta poliçelerinin bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, ... Hiz. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen ekspertiz raporunda: ekspertiz çalışmalarında görgü tanıkları ile yapılan görüşmede; yangının ilk olarak ...’in alt kiracısı olan ... yaptığı raflarda görüldüğü ve personelin müdahalesi ile kontrol altına alınamayarak itfaiye çağrıldığı ancak yangının hızla büyüdüğü bilgisi edinildiğini, ... firması depo lojistik yetkilisi ile yapılan görüşmede yangının ilk olarak ...’in alt kiracısı ...’un faaliyet gösterdiği depoda görüldüğü bilgisinin teyit edildiğini, Gümrük Antrepoları Açılması ve İşletilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik gereğince davacının üstüne düşen edimleri yerine getirdiğini, dava konusu olayda uygun illiyet bağı kesilmiş olmakla, her durumda sigortalı ...’in sorumluluğuna gidilemeyeceğini, genel kabule göre “yangın olayının” mücbir sebep olarak nitelendirildiğini, başka bir alanda başlayan ve ilk aşamada da söndürülemeyen ve bu sebeple hız kazanan yangın nedeniyle iddia edilen hasar ve zararın, doğrudan meydana geldiğini, dolayısıyla zararlı sonucun tamamen başka alanda başlayan yangın nedeniyle meydana gelmiş olması, "mücbir sebep" ile "zarar" arasında tam bir uygun illiyet bağının bulunduğunu gösterdiğini, dava konusu riziko ve hasarın, tamamen 3. kişinin ağır kusuru neticesinde çıkan ve büyüyen yangın nedeniyle meydana geldiğini, bu itibarla genel kurtuluş nedenlerinden 3. kişinin ağır kusurunun, somut olayda gerçekleşmiş bulunduğunu, gerçek zararın tespitine yarayacak fatura, banka transfer belgeleri, gümrük beyannameleri, taşıma senedi, satış sözleşmesi, çıkış ve girişe ilişkin gümrük belgeleri, antrepo kayıtları, menşe şahadetnamesi gibi kanuni belgeler üzerinde inceleme yapılmasını gerektiğini, sigortalı ... A.Ş’nin antreposunda bulunan malların yangına karşı kendi menfaatine sigorta ettirdiğinin dikkate alınarak, sigortalı ... A.Ş’nin antrepodan doğan akdi bir sorumluluğuna gidilmesi halinde ve sorumlu tutulduğu miktar dahilinde ancak müvekkili şirkete sorumluluk yükletilmesini; bunun içinde gerçek zarar üzerinde olmamak şartıyla sorumluluk miktarının hesabında CMR Konvansiyonunun 23/3. fıkra hükmünün uygulanmasını, 3095 sayılı kanun’un 4/a maddesi gereği yabancı para borcunun faizinde devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanacağını, davalının talep ettiği faiz oranı da fahiş olduğunu ifade ederek öncelikle alacağı karşılayacak miktardaki icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesi ve icra işlemlerinin durdurulması hakkında dava sonuna kadar ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yapılacak yargılama sonucunda .... İcra Müdürlüğü 2022/... E. sayılı icra takibine konu edilmiş 38.357,80 EURO borcunun olmadığının tespitini, davacı lehine davalının %20 oranında kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davalının dava dışı ... 'ın yürüttüğü taşıma işlerini, yurtiçi taşıyıcı mali mesuliyet sigortası abonman sözleşmesi ile teminat altına aldığını, Türkiye'de bulunan ... A.Ş. tarafından Almanya'da bulunan ... firmasına Koaksiyel Kablo 110 A+ PVC emtiasının taşınması işinin sigortalı firma tarafından üstlenildiğini, fiili taşıma işi için ... ile anlaşıldığını, emtiaların ihracatının gerçekleştirilmesi için ... firmasının deposuna götürüldüğünü ancak ... Lojistik firmasının deposunda çıkan yangının ... firmasının deposuna sıçrayarak sigortalının depoya bıraktığı emtiaların yandığı öğrenildiğini, emtiaların ihracat işlemleri henüz başlatılmadan çıkan yangında yok olduğunu, hasarlı emtianın tespiti için ekspertiz raporu düzenlendiğini ve sigortalının zararının davalı sigorta şirketi tarafından karşılandığını, sonrasında borçlulara karşı icra takibi başlatıldığını, icra takibine süresinde itiraz etmeyen davacı ... Sigorta tarafından işbu menfi tespit davası açıldığını, dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusunda bulunulmadığını, .... İcra Dairesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasından ödeme emrinin davacı borçluya usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini, davalı sigorta şirketnin, dava dışı sigortalısına poliçe kapsamında ödeme yaparak TTK md. 1472. VE 1473. maddeleri uyarınca kanuni halef sıfatına haiz olduğunu, dosyada mevcut ibraname ile TBK md. 183 uyarınca dava dışı sigortalının haklarına akden halef olduğunu, davacı sigorta şirketinin sigortalısının sebep olduğu zarardan sorumlu olduğunu, yangın olayının mücbir sebep olarak değerlendirilebilmesi mümkün olmadığını beyan ederek; davanın reddine, icra takibinin devamına, davacının tazminat talebinin reddine, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere İİK md. 72/4'de yer alan tazminata hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2021/... Soruşturma sayılı dosyasının, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/ ... Esas ve 2022/... Esas sayılı dosyalarının, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasının, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasının,... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas, 2022/... Esas, 2022/... Esas ve 2022/... Esas sayılı dosyalarının, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasının, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas ve 2022/... Esas sayılı dosyalarının, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasının, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasının, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... Esas sayılı dosyasının, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasının, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasının, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas ve 2022/... Esas sayılı dosyalarının, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas ve 2021/... Esas sayılı dosyalarının, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasının bir suretinin UYAP sisteminden mahkememize gönderilmiş olduğu görüldü.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasının bir suretinin UYAP sisteminden bir suretinin çıkartılarak dosyaya alınmış olduğu görüldü.
Davacı vekilinin 26/10/2022 tarihli dilekçesi ile delil dilekçesi sunmuş olduğu görüldü.
Mahkememizin 01/11/2022 tarihli ara kararı ile "İİK'nun 72/3. Maddesi uyarınca ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü ile başlamış olan icra takibini tamamen durdurmak yönündeki talep kısmının reddine, ancak İİK'nun 72/3. Maddesi gereğince, davacının icra dosyasındaki bildirmiş olduğu asıl alacak miktarı olan 38.357,80 EURO X 18,19 TL = 697.728,39 TL'nin %15'i oranında (104.659,25 TL) teminatı nakit olarak mahkeme veznesine yatırdığı veya aynı oranda kesin ve süresiz teminat mektubunu mahkememize ibraz ettiği taktirde; .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı takip dosyasında icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmesinin İİK'nun 72/3. maddesi gereğince tedbiren durdurulmasına" dair karar verildiği, belirtilen teminatın davacı tarafça yatırıldığı ve mahkememizce kararın infaz edilmesi için .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasına müzekkere yazıldığı anlaşılmıştır.
Somut uyuşmazlığın; davaya konu yangın olayı nedeniyle davacı sigortalısının sorumluluğun bulunup bulunmadığı, tarafların husumet ehliyeti bulunup bulunmadığı, davacıya rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, Sigortalı ...'in yangının meydana gelmesinde kusuru bulunup bulunmadığı, davacının sorumluluğuna karar verilmesi durumunda gerçek zarar miktarı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
HMK'nun davaların birleştirilmesi başlıklı 166. maddesi "(1)Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar. (2)Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren, bununla bağlıdır. (3)Birleştirme kararı, derhâl ilk davanın açıldığı mahkemeye bildirilir. (4)Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır. (5)İstinaf incelemesi ayrı dairelerde yapılması gereken davaların da bu madde hükmüne göre birleştirilmesine karar verilebilir. Bu hâlde istinaf incelemesi, birleştirilen davalarda uyuşmazlığı doğuran asıl hukuki ilişkiye ait kararı inceleyen bölge adliye mahkemesi dairesinde yapılır." hükmü amirdir.
Dosya kapsamındaki dava dilekçesi ve ekleri ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir. ... . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasının celp edilerek incelenmesinde; davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından davalılar ... Sigorta A.Ş., ... Tur. ve Tic. A.Ş., ... Ltd. Şti., ... Ltd. Şti., ... Sigorta A.Ş., ... Sigorta A.Ş. aleyhlerine 06.08.2021 tarihinde İstanbul İli ... İlçesi ... Mah. ... Cad. No:... adresinde bulunan ve mülkiyeti ... A.Ş'ye ait depoda çıkan yangından dolayı sigortalısı ... A.Ş.'ye ödenen toplam 2.342.341,68-USD'nin rücuen davalılardan tazmini talepli tazminat davası açıldığı ve iş bu dosyanın derdest olduğu, aynı yangın olayı nedeniyle ... Asliye Ticaret Mahkemesi' ne birleşen dosyaların bulunduğu anlaşılmıştır. Mahkememiz dosyasına konu olayda, 06.08.2021 günü mülkiyeti ...’a ait binada çıkan yangından kaynaklı alacağın tahsili talebi ile açılan .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespiti talep edildiği, ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasında ise aynı yangından kaynaklı olarak davacının dava dışı sigortalısına yaptığı ödemenin davalılardan rücuen tahsili talepli olarak açılan tazminat davası olduğu anlaşılmakla mahkememiz dosyası ile ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyası arasında hukuki ve fiili irtibatın bulunduğu, kusur değerlendirmelerinin birlikte yapılması gerekeceği ve usul ekonomisi açısından birlikte yargılamanın yapılması gerektiği kanaatine varılarak mahkememizin 2022/570 Esas sayılı dosyasının ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Mahkememizin 2022/... Esas sayılı dosyasının, ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2022/... Esas sayılı dosyası ile BİRLEŞTİRİLMESİNE,
Esasın bu şekilde kapatılmasına,
2-Mahkememiz esasının bu şekilde kapatılmasına, yargılamanın ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2022/... Esas sayılı dosyası ile devamına,
3)Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin birleştirilen dosyada esas hüküm ile birlikte değerlendirilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda nihai kararla birlikte ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 07/12/2023
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır