T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/574 Esas
KARAR NO: 2024/130
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 23/09/2022
KARAR TARİHİ: 15/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; tapunun ... ili, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, 6 Pafta, 821 parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde bir akaryakıt satış istasyonu işletilmesine yönelik olarak ... Şirketi ile davalı borçlu ... Şirketi arasında 10.03.2021 tarihli İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi'nin akdedildiğini, İstasyonlu Bayilik Sözleşme'sinin 5.1. Maddesinde davalı borçlunun satın aldığı petrol ürünlerinin bedellerinin ödenmemesi, eksik veya geç ödenmesi hallerinde müvekkili şirketin aylık % 5 gecikme faizi tahakkuk ettirmeye yetkili olduğunun kararlaştırıldığını, müvekkili şirketin, davalı borçlu ile akdedilen tüm sözleşmeler uyarınca bayilik ilişkisi içerisinde gerekli tüm ekipman ve akaryakıt tedarikini borçlu şirkete gecikmeksizin sağladığını, üzerine düşen tüm edimleri eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğini, bununla birlikte sözleşmenin diğer tarafı olan davalı borçlunun üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemiş olduğunu, bahse konu mal ve hizmet alımı karşılığında ortaya çıkan cari hesap borcunu ve bu cari hesap borcunun sözleşmelerde belirlenen vadesinde ödenmemesine istinaden yine sözleşmelerde belirlenmiş olan gecikme faizi oranı üzerinden hesaplanmış gecikme faizi alacaklarını da müvekkili şirkete ödemediğini, dava dilekçesi ekinde sundukları cari hesap tablosunda davalı borçlunun 25.05.2022 tarihi (takip tarihi) itibari ile müvekkili şirkete 1.350.816,49 TL anapara borcunun bulunduğunu, müvekkili şirketin alacağının tahsiline yönelik tüm girişimlerinin sonuçsuz kaldığını ve davalı borçludan herhangi bir ödeme alınamadığını, bu durum karşısında müvekkili şirketin takip tarihi itibari ile 1.350.816,49 TL anapara alacağı ile İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi'nin 5.1. Maddesi uyarınca anapara alacaklarının vade tarihlerinden takip tarihine kadar (aylık %5 oranı üzerinden) işlemiş gecikme faizi alacaklarına istinaden 126.097,49 TL (takip öncesi döneme ilişkin) gecikme faizi alacağı ile birlikte tahsiline ilişkin olarak huzurdaki davaya konu ... 25. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu tarafından yasal süresi içinde olacak şekilde 27.06.2022 tarihinde sunulan dilekçe ile borca itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, taraflarından 18.07.2022 tarihinde "Dava Şartı Arabuluculuk" başvurusunda bulunulduğunu, arabuluculuk aşamasında taraflar arasında bir anlaşmanın gerçekleşmediğini, akdedilen Bayilik Sözleşmesi'nin 35. maddesi ile taraflar aralarında çıkabilecek olan anlaşmazlıkların çözümü bakımından İstanbul Merkez Mahkemeleri ve İcra Daireleri'nin yetkili olduğu hususunda yetki sözleşmesi yaptıklarını, icra takibi sonrasında işleyen faizler ve diğer ferileriyle birlikte müvekkili şirketin alacağı devam etmekle birlikte söz konusu tutarın tahsili açısından davalının yapmış olduğu haksız itiraz sebebiyle icra takibine devam edilemediğini, İcra İflas Kanunu'nun 67. Maddesinin 2. Fıkrasında göre itirazın iptali davasında borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlunun hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere uygun bir tazminata mahkum edilmesi hükmünün düzenlendiğini, somut olay bakımından da icra takibine haksız olarak itiraz eden davalının itirazının iptaline karar verilmesine ve yine alacak miktarlarının % 20' sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini, icra takibi sonrasında işleyen faizler ve diğer ferileriyle birlikte müvekkili şirketin alacağının devam etmekle birlikte söz konusu tutarın tahsili açısından davalı borçlunun yapmış olduğu haksız itiraz sebebiyle icra takibine devam edilemediğinden davalı borçlunun haksız itirazının iptali bakımından huzurdaki davanın ikame edildiğini beyanlarla yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; takibinde haksız ve kötüniyetli olan davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesi gerektiğini, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu' nun 67 inci maddesi, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 190 ıncı maddesi ve 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 6 ıncı maddesine göre vekil edenden alacaklı olduğunu iddia eden davacının alacağını ispatlamakla yükümlü olduğunu, başka bir deyişle ispat yükünün davacıda olduğunu, davacının; davanın tarafları arasında akdedilen sözleşmeye dayalı olarak müvekkili hakkında ... 25. İcra Müdürlüğü' nün ...Esas sırasına kayden genel haciz yolu ile ilamsız icra takibi başlattığını ve takip talebine göre düzenlenen ödeme emrinin incelenmesi neticesinde takip talebinde gösterilen kadar borcun bulunmadığının anlaşılması üzerine takibe itiraz edildiğini, vekil eden şirketin takip talebinde gösterilen kadar borcunun bulunmaması nedeniyle davanın niteliği gereği ispat yükünün davacı şirkette olduğu da gözetilerek uyuşmazlık konusunda uzman bilirkişi heyetinden davanın taraflarının bütün kayıt ve defterlerinin incelenmesi görevinin tevdi suretiyle rapor aldırılarak neticeden davacının haksız itirazın iptali ve takibin devamı istemli davasının reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacının dava dilekçesinde alacağın likit olduğunu ve itirazın haksız olduğunu iddia ederek vekil edenlerin icra inkar tazminatına mahkum edilmesini isteminde bulunduğunu, icra ve inkar tazminatı isteminin kabul edilebilmesi alacağın likit olması, itirazın haksız olması, borç miktarının borçlu tarafından bilinmesi veya bilinebilir olması şartına bağlı olup alacağın likit olmaması, itirazın haksız olarak nitelendirilmesi, borç miktarının bilinmemesi ve bilinebilir olmaması hallerinde icra inkar tazminatı isteminin kabulüne olanak bulunmadığını, ... 25. İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sırasına kayden başlatılan icra takibine konu alacağın likit olmayıp müvekkilinin itirazında haksız olmadığından davacının icra ve inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmesi gerektiğini beyan ederek davacının davasının reddi ile takibinde haksız ve kötüniyetli olan davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, mahkum edilen tazminatın müvekkiline ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, ... 25. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı takip dosyasında davalı borçlunun yaptığı itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dosya kapsamındaki dava dilekçesi ve ekleri, Arabuluculuk Son Tutanağı, ... 25.İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takip dosyası, bilirkişi raporu ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.
Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından davacı şirkete ait BA-BS formlarının bir örneklerinin gönderildiği, dosya arasına alındığı görülmüştür.
... 25. İcra Dairesi'nin ... takip sayılı icra dosyasının incelenmesinde, davacı ...Şirketi tarafından davalı ...Şirketi aleyhine 1.477.041,54.-TL tutarındaki toplam alacak üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67/1 maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce 03/10/2022 tarihli ara karar ile davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin "Somut olayda, İhtiyati haciz İİK'nın 257 ve devamı maddelerinde düzenlenen bir geçici hukuki koruma kurumu olup, yargılamadan önce talep edilebileceği gibi derdest bir dava içinde de istenmesi mümkündür. Talep edenin alacağını, sözleşme hükümlerine dayandırdığı, sözleşme hükümleri ile davalının takibe itirazında ileri sürdüğü nedenler de dikkate alınarak, mevcut aşamada sunulan deliller kapsamında İİK'nın 258. maddesi uyarınca alacağın varlığı ve miktarının bu aşamada yaklaşık olarak ispat edilmediği anlaşılmakla ..." gerekçeleriyle reddine karar verilmiştir.
25/05/2023 tarihli celsede taraflar arasında münakit İstasyonlu Bayiilik Sözleşmesi uyarınca davalının üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, davacının davalıdan mal ve hizmet alımı karşılığında cari hesap borcu bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise miktarı ile şartları oluşması halinde talep olunabilecek gecikme faizi noktalarında teknik bilirkişi ..., Sektör bilirkişisi ... ve Mali Müşavir ...'den rapor alınması cihetine gidilerek bilirkişi incelemesi sonrası düzenlenen bilirkişi heyet raporunda sonuç ve özetle; "Davacı şirketin 2021-2022 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu,
Davacı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerine göre Davalı şirketten 1.350.819,49 TL alacaklı olduğu,
Davalı şirketin duruşmada bildirilen ve şirkete tebliğ edilen inceleme gününde ticari defterlerini hazır bulundurmadığı, yerinde inceleme talebinin de olmadığı,
Taraflar arasında münakit İstasyonlu Bayüilik Sözleşmesi uyarınca Davacının davalıya mal ve hizmet satımı karşılığında cari hesap yönünden 1.350.819,49 TL alacaklı olduğu ve talep edebileceği gecikme faizi 100.285,27.-TL olduğu, Davacının Davalıdan toplamda 1.451.104,76 TL alacak talebinde bulunabileceği,
Davacı şirketin alacaklarını sigortalattığı ve sigorta poliçesi kapsamında ...A.Ş. Şirketinden (İcra ve Dava Tarihi Sonrasında) 02.12.2022 tarihinde 675.000,00 TL tahsil ettiği görülmüş olup, bu alacağın BK.100 kapsamında vekalet ücreti ve ferilerinden düşüm yapılıp yapılamayacağı hususunda Takdir Sayın Mahkemenize aittir
Her türlü hukuki tavsif, nihai karar ve HMK 329 md. ye göre icra inkar tazminatı taleplerinin Takdiri Yüce Mahkemeye ait olmak üzere..." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Bilirkişi heyeti raporu taraf vekillerine ayrı ayrı tebliğ edilmiştir. Davalı vekili 05/01/2024 tarihli dilekçesiyle bilirkişi raporuna itirazlarını içeren dilekçesini dosyaya ibraz etmiştir. Davacı vekili ise 02/02/2024 tarihli dilekçesiyle bilirkişi raporuna beyanda bulunmuştur.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde, ticari defterlerin kanıt olması, bu defterlerin Türk Ticaret Kanunu'nun öngördüğü şartlar içinde tacirin lehinde veya aleyhinde olarak kullanılması ve ticari bir uyuşmazlığında hükme esas teşkil etmesidir.Böylelikle, ticari bir uyuşmazlıkta ticari defter kaydı, uyuşmazlığın çözümünde yazılı bir kanıt aracıdır. Tacirin tuttuğu bütün defterlerdeki kayıtların birbirine uygun olması; birbirini tutması ve doğrulaması şarttır. Bir ticari ilişki ve bu ilişkiden kaynaklı alacağın olduğunu iddia eden taraf yazılı belgeler ile ispat etmesi gereklidir. İspatın konusu, ispat yükünün kimde olduğu ve ispat vasıtalarının neler olduğu HMK 187,190 ve 200. Maddeleri ayrıca HMK Madde 222 de Ticari defterlerinin ibrazı ve delil olması açısından ilgili düzenlemeler mevcuttur.
Somut uyuşmazlığın; taraflar arasında münakit İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi uyarınca davalının üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, davacının davalıdan mal ve hizmet alımı karşılığında cari hesap borcu bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise miktarı ile şartları oluşması halinde talep olunabilecek gecikme faizi noktalarında toplandığı mahkememizce saptanmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf iddia ve savunmaları, icra takip dosyası, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriğine göre, 10.03.2021 tarihinde ...A.Ş. ile davalı ... Ltd. Şirketleri arasında “İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi” akdedildiği, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 5.1) maddesinde ticarete konu ürünlerin ödemesi fatura-belge üzerinde yer alana vadelerde ödenecek olup, ödenmemesi durumunda aylık %5 gecikme faizi tahakkuk ettirileceğinin kararlaştırıldığı, bilirkişi heyeti raporuna göre de; davacı şirketin 2021-2022 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfını haiz olduğu, davacının sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerine göre davalıdan 1.350.819,49 TL alacaklı olduğu, davalının ticari defterlerini hazır bulundurmadığı, yerinde inceleme talebinin de olmadığı, taraflar arasında münakit İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi uyarınca Davacının davalıya mal ve hizmet satımı karşılığında cari hesap yönünden 1.350.819,49 TL alacaklı olduğu ve talep edebileceği gecikme faizinin 100.285,27 TL olduğu, davacının alacaklarını sigortalattığı ve sigorta poliçesi kapsamında dava dışı ... Sigorta A.Ş.' den icra ve dava tarihi sonrasında 02.12.2022 tarihinde 675.000,00 TL tahsil ettiği anlaşılmakla ... 25. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 1.350.819,49-TL asıl alacak ve 100.285,27-TL gecikme faizi olmak üzere toplam 1.451.104,76-TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, sigorta şirketince yapılan 675.000,00.-TL ödemenin icra müdürlüğünce kapak hesabında değerlendirilmesine, kabul edilen asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren aylık %5 sözleşmesel gecikme faizi uygulanmasına dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HUAK 18/A-(13) ve (14). Fıkrası hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No: ... sayılı dosyasından arabulucu olarak atanan Nazile Aydoğdu ekte sunulan 1.560,00.-TL tarife bedeli üzerinden kesilen . Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilerek, davanın kısmen kabulüne karar verildiği de dikkate alınarak taraflar aleyhine arabulucuk giderlerinin de yükletilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
DAVACININ DAVASININ KISMEN KABULÜ, KISMEN REDDİ İLE;
1-... 25. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 1.350.819,49-TL asıl alacak ve 100.285,27-TL gecikme faizi olmak üzere toplam 1.451.104,76-TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, sigorta şirketince yapılan 675.000,00.-TL ödemenin icra müdürlüğünce kapak hesabında değerlendirilmesine, kabul edilen asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren aylık %5 sözleşmesel gecikme faizi uygulanmasına,
2-Asıl alacak likit olduğundan kabul edilen asıl alacağın %20'si olan 270.163,89-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 99.124,96.-TL karar harcından peşin harçı olarak yatırılan 25.224,18.-TL'nin (7.385,21.-TL'sinin icra dosyasından) mahsubu ile eksik yatırılan 73.900,78.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 188.088,38.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 17.900,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 18.000,00.-TL Bilirkişi ücreti, 161,00.-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, 11,50.-TL vekalet harcı, 80,70-TL başvurma harcı, 25.224,18.-TL peşin harç olmak üzere toplam 43.477,38.-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 42.713,919.-TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/02/2024
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdı
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır