T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/612 Esas
KARAR NO: 2023/136
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 10/10/2022
KARAR TARİHİ: 28/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması yargılaması neticesinde;
DAVA:Davacı dava dilekçesinde özetle;Toplam 20.000,00 TL bedelli çekin meşru hamili şirketleri olduğunu söz konusu çekin kaybolduğunu, zayi edilen çekin üçüncü şahısların etlerine geçmesi halinde şirketlerinin mağdur olacaklarını, kötü niyetli üçüncü kişilerin haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek ve şirketlerinin mağdur olmaması için ıhtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasını ve çeklerin kayıp olması nedeniyle iptaline karar verllmesi amacıyfa iş bu davayı açma zorunluluğu doğduğunu beyan ve gerekçelerle çekin 3. kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir verilerek ilgili bankalara müzekkere yazılmasına, tensiple Ticaret Sicil Gazetesinde ilanına akahinde söz konuşu çeklerin kayıp nedeniyle iptaline karar yerilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava; TTK'nın 651. ve izleyen maddeleri uyarınca açılan zayi nedeniyle çek iptali isteminden ibarettir.
TTK'nın 651. maddesi gereğince; Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir.
T.T.K.'nın 651. ve izleyen maddeleri uyarınca kambiyo senetlerinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur.
Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 2016/... Esas 2018/... Karar sayılı kararında "Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, mahkemece davacının iptali istenen çekte yetkili hamil olduğunu kanıtlayamadığı ve çekin elinde iken zayi olduğunu gösterir inandırıcı delilleri sunamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak ilanlar neticesinde hak sahiplerinin daha sonradan ortaya çıkması durumunda hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali de talep edilebilecektir. Davacı, iptalini talep ettiği çekin keşidecisinin kim olduğunu, verildiği banka ve şubesini, çek numarasını ve çek tutarını mahkemeye bildirmiş olup, davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerini uygulanmaz hale getirecektir. Bu itibarla mahkemece gerekli ilanlar yapılarak oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle davanın reddi doğru olmamış, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir." belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde iptali istenen çeke ilişkin keşidecisinin kim olduğu, verildiği banka ve şubesi, çek numarası ve çek tutarına ilişkin bilgilerin mahkememize bildirildiği, iptali istenen çekin davacının rızası dışında zayi olduğu, Türk Ticaret Kanununun 761. ve 762. maddeleri gözetilerek 3 ay önelli 3 ilan Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yaptırıldığı, usulüne uygun olarak yapılan yasal ilanlara süresinde itiraz edilmediği, çekin de zayi olduğu anlaşılmış olmakla talep gibi karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davacı tarafından açılan hasımsız davanın KABULÜNE,
..., .../İzmir şubesine ait, keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. olan, ... çek nolu 20/12/2022 keşide tarihli ve 20.000,00-TL bedelli çekin zayi nedeniyle İPTALİNE,
2-Ödeme yasağı kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
3-Davacı tarafından yatırılan teminatın HMK'nın 392/2. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde davacıya iadesine,
4-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 179,90-TL harcın başlangıçta alınan 80,70 TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 99,20 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
5-Davacı tarafından bu dava sebebi ile yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (... Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/02/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır