T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/639 Esas
KARAR NO: 2024/412
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/10/2022
KARAR TARİHİ: 29/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili ile davalı borçlu arasındaki ticari ilişki sebebiyle müvekkili şirketin cari hesap alacağı bulunduğunu, müvekkilinin 6.775.00-EUR cari hesap alacağının faizi ile birlikte tahsili için .... İcra Müdürlüğü 2022/... sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalı borçlunun takibe, borcun tamamına ve sair ferilerine itiraz ederek takibi durdurduğunu beyanla; davanın kabulüne, itirazın iptaline, 6.775 Euro asıl alacağa, takip tarihinden itibaren Euro cinsinden mevduata uygulanan en yüksek faizi ile takibin devamına, asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, her türlü yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasını karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı arasında, 06.09.2021 tarihinde imza edilen bir taşımacılık sözleşmesi olduğunu, işbu sözleşme kapsamında, müvekkilinin yurtdışına ihraç edilen tekstil ürünlerinin, davacı firma tarafından sözleşme kapsamında taşındığını, davacı firmanın işbu taşımacılık faaliyeti nedeniyle müvekkili firmaya fatura kestiğini, uyuşmazlığın bu faaliyete dayandığını, müvekkili şirket ile davacı arasında (aynı zamanda dava dışı ... ile davacı arasında) bir taşımacılık sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşme kapsamında; ürünlerin taşımacılık faaliyetlerinin nasıl yürütüleceği ve firmaların sorumlulukları kapsam altına alındığını, sözleşmeyle üstlendiği edimi kusurlu olarak gerçekleştiren tarafın sözleşmeye aykırılık nedeniyle ödemeye hak kazanmadığını, bu hususta davacı firma ile defalarca haricen görüşmeler gerçekleştirildiğini, sözleşme içeriğinde yüklenen yükten kaynaklı gümrük cezalarının nasıl ödeneceği hususu 20. Maddede açıklandığını, somut olayda taşıyıcı firmanın hatası ve sorumluluğu nedeniyle müvekkili firmanın uğramış olduğu bir zararın mevcut olduğu, sözleşme hükümlerinin gerçekleştiğinden bahsedilemeyeceğini, sözleşmeye aykırılık söz konusu olduğu hâlde ve davacının eksiksiz bir taşımacılık faaliyeti gerçekleştirmediği hâlde, sözleşmeden kaynaklı navlun ödemesinin müvekkili firmadan talep edilmesinin hatalı ve haksız olduğunu, yine bu hususta, davacı firmaya 07.10.2022 tarihli ve 24796 yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini, müvekkili adına yapılan taşımacılık faaliyeti her ne kadar kusurlu olsa ve ayıplı hizmet karşılığı müvekkilinin ödeme yapma yükümlülüğü bulunmamakta ise de, bu hizmet karşılığı bir an için ödeme yapılması gerektiği düşünülse dahi, müvekkili firmanın davacıya rücu edeceği bir para cezası bulunmakta olduğundan, ödemezlik def'i ileri sürme hakkı bulunduğunu, beyanla; davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Cari hesap ekstre örneği, fatura örnekleri, taşıma belge örnekleri, gümrük kayıt örnekleri, ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosya örneği, taraflar arasındaki yazışmaların dosyamız arasında olduğu görülmüştür.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince dosya üzerinde bilirkişi heyeti marifetiyle inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti 08/06/2022 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;
"Davacının ticari defterlerindeki kayıtlarda davacının, davalıdan 29.789,22 TL karşılığı 8.724,90 Euro alacağı kaydının bulunduğu,
TTK m. 870 vd. hükümleri uyarınca taşıyıcı sıfatını haiz davacının talebine konu taşıma ücretine hak kazandığı ve bu miktar için alacak hakkına sahip olacağı,
Davacının takip öncesi işlemiş faiz talep edemeyeceği,
Davacının icra takibine koyduğu asıl alacak yönünde karar ittihazı halinde de;
6.775 Euro ( 122.838,88 TL) alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi gereğince Devlet Bankalarının Euro para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanması gerekeceği" yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.
Mahkememizin 06/07/2023 tarihli ara kararı ile davalı vekilinin itirazları doğrultusunda ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti 24/10/2023 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;
"Davalı tarafın beyanı ile geçici ithal kapsamında olan eşyalara ilişkin evrakların davacı tarafça gümrüke teslim zorunluluğunun bulunup bulunmadığı ve/veya neden bizzat davalı tarafın bu evrakları gümrüke teslim etmediği; bu eksiklikten sorumluluk ve kusurun taşıyıcıda mı yoksa ihracatçı firma sıfatı ile dava dışı ... Ltd. Şti. mi olduğu hususunda, heyetimize eklenecek bir Gümrük Müşaviri bilirkişi marifetiyle değerlendirme yapılmasının daha sağlıklı olacağı;
İhracatçısı firmanın dava dışı ... Ltd. Şti. olduğu geçici ithal kapsamında olan eşyalara ilişkin evrakların davacı taşıyıcıda olmamasından kaynaklı davalının herhangi bir zararının olup olamayacığı; olacaksa bunun miktarının, bizzat davalı tarafça ispat edilmesi gerektiği; dosya kapmasından bu konuların taraflarınca tespit edilemediği" yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görülmüştür.
Mahkememizin 17/01/2024 tarihli celsesinin 2 nolu ara kararı uyarınca bilirkişi heyetine Gümrük Müşaviri bilirkişi eklenerek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti 01/05/2024 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;
"1-Dava dosyasına ibraz olunan ve gümrük idaresinin müeyyide uyguladığı işlem, dava dışı ... adına olup, bu işlemin davaya konu edilen navlundan kaynaklı cari hesap alacağı ile ilişiğinin bulunmadığı,
2-Davalının dosyaya sunmuş olduğu ... arasındaki sözleşme bu iki firma arasındaki ithalat/ihracat ve üretim sürecine dayalı olup, bu sözleşmenin davacı yanı bağlamadığı,
3-Dava dışı ... firması hakkında gümrük idaresinde işlem gören ihracat ve bu ihracat işlemine uygulanan cezai müeyyidenin, davacının talep ettiği navlun alacağı ile organik bir bağı olduğuna ilişkin somut bir tespit veri/belgeye rastlanılmadığı, daha net ifadeyle dava konusuyla davalı iddialarının organik bir bağının bulunmadığı,
4-Davacının ticari defterlerindeki kayıtlarda davacının, davalıdan 29.789,22 TL karşılığı 8.724,90 Euro alacağı kaydının bulunduğu;
5-TTK m. 870 vd. hükümleri uyarınca taşıyıcı sıfatını haiz davacının talebine konu taşıma ücretine hak kazandığı ve bu miktar için alacak hakkına sahip olacağı;
6-Davacının takip öncesi işlemiş faiz talep edemeyeceği;
7-Davacının icra takibine koyduğu asıl alacak yönünde karar ittihazı halinde de; 6.775 Euro ( 122.838,88 TL) alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi gereğince Devlet Bankalarının Euro para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanması gerekeceği" yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görülmüştür.
GEREKÇE:
Dava; taşıma sözleşmesine dayalı cari hesap alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasının tetkikinden; alacaklı ... tarafından ... aleyhine 6.775 Euro cari hesap alacağı, 423,90 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 7.198,90 Euro üzerinden takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçlu şirkete 28/09/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu şirket vekilinin 28/09/2022 tarihli dilekçesi ile borca itiraz ettiği, itirazın süresinde olduğu ve takibin durdurulmuş olduğu görülmüştür.
İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.
İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.
İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.
Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.
Mahkememizce yapılan yargılama, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının ticari defterlerindeki kayıtlarına göre, davalıdan 29.789,22 TL karşılığı 8.724,90 Euro alacak kaydının bulunduğu, TTK m. 870 vd. hükümleri uyarınca taşıyıcı sıfatını haiz davacının talebine konu taşıma ücretine hak kazandığı ve bu miktar için alacak hakkına sahip olacağı, dava dosyasına ibraz olunan ve gümrük idaresinin müeyyide uyguladığı işlemin dava dışı ... adına olduğu, bu işlemin davaya konu edilen navlundan kaynaklı cari hesap alacağı ile ilişiğinin bulunmadığı, davalının dosyaya sunmuş olduğu .../... arasındaki sözleşmenin bu iki firma arasındaki ithalat/ihracat ve üretim sürecine dayalı olup, bu sözleşmenin davacı yanı bağlamadığı, dava dışı ... firması hakkında gümrük idaresinde işlem gören ihracat ve bu ihracat işlemine uygulanan cezai müeyyidenin, davacının talep ettiği navlun alacağı ile organik bir bağı olduğuna ilişkin dosya kapsamında somut bir belge sunulmadığı; itirazın iptali davaları icra takibi ile sıkı sıkıya bağlı olmakla (Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2018/3125 Esas 2018/6553 Karar ve İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesinin 2018/604 Esas 2020/217 Karar sayılı emsal kararları) taleple bağlılık ilkesi uyarınca davacının davasında haklı olduğu, davalının takibe ve borca itirazının haksız olduğu kanaatine varıldığı, kaldı ki aksinin davalı tarafından ispatlanamadığı anlaşılmakla; bilimsel, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda ve talebe bağlılık ilkesi gereğince; davanın kabulü ile davalının .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin; 6.775,00 Euro üzerinden devamına, kabul edilen alacak tutarına takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a madde ve fıkrası uyarınca faiz işletilmesine, kabul edilen asıl alacak likit olduğundan asıl alacağın %20'si olan 24.837,15 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14). Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No:2022/... sayılı dosyasından arabulucuya 3.120,00-TL tarife bedeli üzerinden kesilen Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilmiş, her iki tarafın arabuluculuk ilk oturumuna katıldıkları ve davanın kabulüne karar verildiği gözetilerek davalı aleyhine arabuluculuk ücretinin yükletilmesine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
DAVANIN KABULÜ İLE,
1-Davalının ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin;
6.775,00 Euro üzerinden devamına, kabul edilen alacak tutarına takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a madde ve fıkrası uyarınca faiz işletilmesine,
2-Kabul edilen asıl alacak likit olduğundan asıl alacağın %20'si olan 24.837,15 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 8.483,12-TL karar ve ilam harcından, peşin yatırılan ve tamamlama harcının toplamı olan 2.120,78-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 6.362,34-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından bu dava sebebi ile aşağıda dökümü yapılan 9.893,98-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 19.869,72-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından bu dava sebebi ile yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
8-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin (e-duruşma) ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 29/05/2024
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza
YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI
80,70 TL BAŞVURMA HARCI 2.120,78 TL PEŞİN + TAMAMLAMA HARCI
1.574,26 TL PEŞİN HARÇ + 6.362,34 TL EKSİK HARÇ
11,50 TL VEKALET HARCI 8.483,12 TL KARAR VE İLAM HARCI
546,52 TAMAMLAMA HARCI
181,00 TL TEBLİGAT ÜCRETİ
+ 7.500,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
9.893,98 TL TOPLAM