T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/706 Esas
KARAR NO: 2024/133
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 15/11/2022
KARAR TARİHİ: 19/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ... ... ... Ltd. Şti. (Eski Ticaret Unvanı: ... Tic. Ltd. Şti.), yurtiçi ve yurtdışı kargo taşımacılığı alanında hizmet veren, ait olduğu sektörün lider kuruluşlarından olduğunu, müvekkili şirketin, davalı/borçlu ... A.Ş 'nin talepleri üzerine taşıma hizmeti sağlandığını, bu taşıma ilişkisi sonucu karşı tarafın ödemesi gereken hizmet bedeli borcu doğduğunu, davalının talepleri üzerine verilen kargo hizmeti neticesinde müvekkili şirketin, davalı borçludan 1.421,82-TL tutarında bakiye alacağı bulunduğunu, müvekkili şirket vermiş olduğu taşıma hizmetlerin karşılığı olarak düzenlemiş olduğu faturaları dava dilekçelerinin ekinde Mahkemeye sunulduğunu, söz konusu faturalara karşı davalı tarafın herhangi bir itirazı olmadığı gibi, fatura bedelleri de bugüne değin davalı tarafından ödenmediğini, alacağın tahsili için davalı tarafa yazılı ve sözlü olarak defalarca kez müracaat edilmiş ise de, herhangi bir olumlu netice elde edilemediğini ve bunun üzerine davalı tarafa karşı .... İcra Müdürlüğü 2021/... Sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatılması zorunluluğu hasıl olduğunu, ancak davalı/borçlunun haksız ve hukuka aykırı itirazı üzerine söz konusu takip durduğunu, davaya konu takip her ne kadar 3.597,50 TL üzerinden başlatılmış ise de işbu davalarını kısmı olarak 1.421,82-7L üzerinden açtıklarını, davalının haksız itirazları neticesinde durdurulan icra takibinin devamı amacıyla müvekkili Şirket tarafından ilk olarak, 6102 Sayılı TTK 5/A. Maddesi (Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.) gereğince arabuluculuk başvurusu yapıldığını, ancak Arabulucu tarafından gönderilen davet mektubuna davalı icabet etmediğini ancak tarafların uzlaşamadığını, dosyaya sunulan tutanak ile de kayıt altına alınan anlaşamama hali neticesinde Müvekkili şirket tarafından başlatılan .... İcra Müdürlüğü 2021/...E Sayılı icra takibinin devamı amacıyla işbu itirazın iptali davasını ikame etme zaruretinin hasıl olduğunu, davalı borçlu kendisine tebliğ edilen ödeme emrine rağmen borcunu ödemediğini, arabuluculuk toplantısına icabet etmediğini, borca, masrafa, faize ve tüm fer'ilerine itiraz ettiğini, ancak davalı yan tarafından ileri sürülen itirazlar izah edilecek nedenlerle haksız olduğunu, davalı borçlu tarafın borca, masrafa, faize ve tüm ferilerine itirazının haksız olduğunu, davalı tarafın isteği üzerine kendilerine kargo hizmeti tam ve eksiksiz olarak verildiğini, ancak verilen kargo hizmetinin bedeli davalı tarafça haksız ve kötü niyetli olarak ödenmediğini, müvekkili şirket tarafından davalı, taşıma kural ve koşullarını bilerek hizmet talep ettiğini, buna rağmen kendi hatalarına binaen sunulan hizmetin bedelini ödememesi kötü niyetli olduğunu , davalının faize itirazının da kötü olduğunu; zira davalı/borçlunun borcuna takip öncesi herhangi bir şekilde faiz işletilmemiş olup, takip sonrası uygulanan faizin ise yasal faiz olduğunu, müvekkilinin haklı alacağının tahsili amacı ile başlatılan icra takibine davalı tarafından itirazında da bulunulduğunu , dosyaya sunulan taşıma sözleşmesinden de açıkça görüleceği üzere; sözleşmesinin anlaşmazlıklar, cari hesap ve Kanıt Sözleşmesi bölümünde "İşbu sözleşmeden doğan ihtilafların hal mercü İstanbul Merkez Mahkeme ve İcra Daireleridir" hükmü ile yetki hususunun düzenlendiğini, bu kapsamda davalının yerki itirazı yersiz olup, icra takibinin yapıldığı icra müdürlüğü takip bakımından yetkili İcra müdürlüğü olduğu gibi mahkemede de huzurdaki davanın görülmesinde yetkili olduğunu, müvekkili şirketin alacağı likit olduğundan davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, zira müvekkili şirketin takip tarihi itibariyle ithalat işlemlerinden doğmuş alacağının kesin ve belirli olduğunun açık olduğunu, bu sebeple tamamen alacağın tahsilini geciktirmeye yönelik, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazların reddedilerek, davalı/borçlu aleyhine, takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak ve İİK 67. maddesi uyarınca icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, davalı borçlunun vaki itirazları üzerine duran icra takibine devam edilebilmesi için, itirazın iptali talebi ile işbu davayı açmak zaruretinin doğduğunu, açıklandığı üzere ve mahkemece re'sen gözetilecek nedenlerle; Davanın kabulüne ve; .... İcra Müdürlüğü 2021/...E sayılı takip dosyasına yapılan itirazların iptaline ve takibin devamına;davalı/borçlu aleyhine %20 'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; mahkemece de takdir edileceği üzere; icra takibine yapılan itirazın iptalinin mahkeme aracılığıyla talep edilebilmesi için 1 yıllık hak düşürücü süre mevcut olduğunu, eldeki davaya konu icra takibine yapılan itirazın iptali hususunda davacı tarafça yapılan Arabuluculuk başvurusunun, 17.09.2021 tarihinde sonuçlanmış olduğunu, davacının bu tarihten itibaren 1 yıllık süre içerisinde itirazın iptali davasını açmış olması gerektiğini, ancak davacı tarafça bu süre içerisinde açılan bir dava bulunmadığını, huzurdaki davanın açılış tarihinin 15.11.2022 olduğunu; bu tarihte, kanunda dava açılması için öngörülen hak düşürücü süre dolmuş bulunduğunu, bu doğrultuda; mahkemece süresinde açılmayan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, Yargıtay İçtihatları uyarınca, itirazın iptali davasında mahkemece, öncelikle icra dairesinin yetkisine ilişkin itirazın incelenmek suretiyle yetkili icra dairesinde yapılmış bir icra takibi bulunup bulunmadığının saptanması ve daha sonra da kendisinin yetkili olup olmadığının belirlenmesi gerekir. İcra dairesinin yetkili olmadığının belirlenmesi halinde ise esas hakkında itirazlara girişilmeden yetkili icra dairesinde yapılan icra takibi bulunmaması nedeniyle itirazın iptali davasının dava şartı noksanlığından usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya konu ilamsız icra takibinin, .... İcra Müdürlüğü'nde 2021/... E. numarası ile başlatıldığını, bilindiği üzere İcra İflas Kanunu'nun 50. Maddesi, icra takiplerinde yetkili yer hususunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetkiye dair hükümlerine atıf yapıldığını, bu madde uyarınca İcra ve İflas hukukunda genel yetki kurallarında, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun “yetkiye dair kuralları, ilamsız icra takiplerinde kıyasen uygulanmaktadır. Buna göre; ilamsız icra takiplerinde genel yetki kurallarına göre yetkili icra dairesi; genel olarak borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesidir. Davacı tarafça yetki itirazına ilişkin taraflar arasındaki sözleşmede yer alan yetki sözleşmesine atıf yapılarak İstanbul Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğu iddia ve beyan edilmişse de; mahkemece de tespit edileceği üzere, davacı tarafça dayanak olarak gösterilen sözleşme 2015 yılında 1 yıl süreli olarak akdedilmiş olup, 2020 tarihinde yapılan taşıma işi için geçerliliği söz konusu olmadığını, somut olayda müvekkili şirketin adresi "... Mah. ... Cad. No:... /İstanbul” olduğundan davaya konu bu takipte Büyükçekmece İcra Müdürlükleri yetkili olduğunu, görüldüğü üzere davaya konu icra takibinin başlatıldığı ... İcra Müdürlüğünün, müvekkilinin adresi bakımından yetkili icra müdürlüğü olmadığından, öncelikle mahkemece davacı tarafından yetkisiz icra müdürlüğünde icra takibinin başlatıldığının tespit edilmesi, akabinde davanın dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddedilmesi gerektiğini, davanın reddi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Mahkememiz davacısı ... mersis numaralı ... ... ... LİMİTED ŞİRKETİ ile davalı ... mersis numaralı ... ANONİM ŞİRKETİ'nin 2015 yılından bu yana yetkililerini ve adreslerini gösterir kayıtların Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
... İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak 2021/... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
09/10/2023 tarihinde Mali Müşavir ve Karayolu Taşımacılık uzmanı bilirkişi heyeti vasıtası ile bilirkişi raporu alınmıştır.
02/01/2024 tarihinde Karayolu taşımacılık uzmanı bilirkişi vasıtası ile bilirkişi ek raporu alınmıştır.
Davalı Tanığı Cansel OĞUZ mahkeme salonuna getirilip yemini yaptırılarak dava konusu olay hakkında bilgisi ve görgüsü sorulmuştur.
GEREKÇE:
Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkindir.
Davacı, her ne kadar davasını itirazın iptali olarak açmış ise de; 24/11/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile davasını tamamen ıslah ederek 1.421,82 TL taşıma bedelinin tahsilini talep etmiştir. Tam ıslah ile dava türünün değişmesi ya da yeni bir talep eklenmesi kural olarak mümkün değilse de; yüksek mahkeme içtihatları uyarınca, itirazın iptali davalarının içinde alacak talebi bulundurması sebebiyle itirazın iptali davalarının tam ıslah ile alacak davasına dönüştürülmesi mahkememizce kabul edilmiştir.
Taraflar arasında 06/11/2015 tarihli taşıma sözleşme bulunmaktadır. Sözleşme her ne kadar 1 yıllık olsa da, sözleşmede uzama kaydının bulunduğu ve taraflar sözleşmeye uygun olarak fesih bildiriminde bulunmadığından sözleşmenin aynı şartlar ile uzadığı anlaşılmıştır. Sözleşmede geçerli olarak belirlenen yetki anlaşması uyarınca mahkememizin yetkili olduğu kabul edilmiştir.
09/10/2023 tarihli bilirkişi raporu uyarınca, tarafların ticari defterleri arasındaki farkın iade faturalarına ilişkin olduğu ve ihtilaflı olan taşımanın 27/02/2020 tarihli Minsk-Belarus’a yapılan taşıma olduğu tespit edilmiştir. Taşımanın karayolu ile yapılması ve hem ülkemizin hem de Belarus’un CMR üye ülkelerinden olduğu gözetilerek, ihtilafın çözümünde CMR hükümlerinin uygulanması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Davalı taraf, taşınan malın geç teslim edildiğini öne sürmüştür. Geç teslim, taşınanın belirlenen sürede teslim edilmemesi durumudur. Taraflarca taşıma süresinin belirlenmemesi halinde, makul sürenin tespit edilerek geç teslim iddiasının değerlendirilmesi gerekir. 03/01/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda taşıma süresinin 3 gün olduğu, somut olayda taşıma süresinin 8 gün aşıldığı ve dolayısıyla taşınanın geç teslim edildiği tespit edilmiştir. Davalı tarafın geç teslim sebebiyle zarara uğradığına ilişkin bir bilgi ve belge ise dosya kapsamında bulunmamaktadır. CMR md. 19 hükmü “Yük kararlaştırılan zaman limiti içinde teslim edilmemiş ise veya kararlaştırılmış zaman limiti olmadığı hallerde, taşımanın normal süresi ve özellikle parçalı yüklerde tüm yükü bir araya getirmek için gerekli zaman, gayretli bir taşımacıya gerekli zamanı geçiyor ise teslimde gecikme var demektir.” şeklindedir. TTK md. 875 hükmü uyarınca geç teslim halinde, bir zarar meydana gelmese de taşıma bedelinden indirim yapılacağı düzenlenmiş ise de; CMR konvansiyonunda benzer bir hüküm bulunmamaktadır. Zira CMR md. 23/5 hükmü “Gecikme halinde, hak sahibi zarar ve ziyanın bundan ileri geldiğini kanıtlarsa, taşımacı bu zarar ve ziyan için taşıma ücretini geçmemek üzere tazminat öder.” şeklinde olup; gecikme halinde taşıyanın sorumluluğunun doğması için taşıtanın gecikme sebebiyle zarara uğraması şart olarak öngörülmüştür. Dolayısıyla geç teslim söz konusu olsa bile, hak sahibi gecikme sebebi ile zarara uğradığını ispat edemiyorsa, taşıyan ücretin tamamına hak kazanır.
Yukarıda açıklanan sebeplerle; taraflar arasındaki taşıma sözleşmesi uyarınca ihtilaflı bulunan Minsk-Belarus taşımasında gecikme meydana gelmiş olsa bile, CMR md. 23/5 uyarınca bu gecikme sebebiyle davalı hak sahibinin zarara uğradığını ispat edememesi sebebiyle, davacı taşıyanın taşıma ücretinin tamamına hak kazandığı kanaatiyle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın KABULÜNE, 1.421,28-TL'nin ıslah tarihinden itibaren ( 24/11/2022 ) işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 427,60-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 80,70-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 346,90-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 1.421,82-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 80,70-TL Peşin/nisbi Harcı, 6.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 560,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 6.721,40TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanacak 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
7-Fazla yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, miktar itibariyle istinaf sınırı altında kaldığından KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/02/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
TASHİH ŞERHİ
Davacının talep miktarının 1.421,82 TL olmasına ve davanın kabul edilmesine rağmen hüküm fıkrasında tazminat miktarının 1.421,28 TL olarak yazıldığı ve sehven yazım hatası yapıldığı anlaşılmıştır.
Hükmün 1 numaralı kararında maddi hata yapıldığı anlaşıldığından; hükmün 1 numaralı kararının Davanın KABULÜNE, 1.421,28-TL'nin ıslah tarihinden itibaren ( 24/11/2022 ) işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine," kısmının "Davanın KABULÜNE, 1.421,82-TL'nin ıslah tarihinden itibaren ( 24/11/2022 ) işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, " şeklinde tashihine karar verildi.
Katip ...Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır